Lớp 7Ngữ Văn

Xác định vai trò ngữ pháp của thành ngữ trong câu “Mẹ đã phải một nắng hai sương vì chúng con”

Câu hỏi: Xác định vai trò ngữ pháp của thành ngữ trong câu “Mẹ đã phải một nắng hai sương vì chúng con”. 

A. Chủ ngữ

B. Vị ngữ

Bạn đang xem: Xác định vai trò ngữ pháp của thành ngữ trong câu “Mẹ đã phải một nắng hai sương vì chúng con”

C. Trạng ngữ

D. Bổ ngữ

Trả lời:

Đáp án đúng: D. Bổ ngữ

Cùng Sài Gòn Tiếp Thị tìm hiểu thêm về thành ngữ nhé

1. Nhận xét về cấu tạo của cụm từ lên thác xuống ghềnh trong câu ca dao sau:

Nước non lận đận một mình

Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay

– Cụm từ “Lên thác xuống ghềnh”: mang ý nghĩa chỉ sự bấp bênh, không ổn định trong cuộc sống.

– Lý do:

+ Thác: là chỗ dòng suối, dòng sông có nước chảy từ trên cao xuống dưới thấp, với góc nghiêng lớn, tốc độ nước chảy xiết, có thể tạo ra sóng nước và xoáy nước.

+ Ghềnh: chỗ dòng sông có đá lởm chởm nằm chắn ngang làm nước dồn lại, chảy xiết.

-> Đều chỉ những khu vực hiểm trở, khó khăn trong việc đi lại. Chính vì vậy mà khi nói “Lên thác xuống ghềnh” sẽ diễn tả được ý nghĩa về sự bấp bênh, không ổn định.

=> Thành ngữ là những cụm từ được sử dụng để chỉ một ý cố định. Chúng không tạo thành một câu có có ngữ pháp hoàn chỉnh. Vì vậy mà ngôn ngữ của chúng không thể thay thế hay sửa đổi. Nói cách khác, thành ngữ ở đây chính là tập hợp từ không đổi. Chúng cũng không thể giải thích đơn giản qua nghĩa của các từ tạo nên chúng.

Trong câu chúng hoạt động khá riêng biệt và thường mang một ý nghĩa sâu sa. Bạn cần phải hiểu và phân tích một cách kỹ càng mới có thể giải thích được. 

Chẳng hạn như: “ “Nhanh như chớp”,…

2. Nghĩa của thành ngữ 

Có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó. Đa số là hiểu theo nghĩa hàm ẩn, trừu tượng. Có thể thông qua các phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh.

3. Thành ngữ có đặc điểm gì?

Đặc điểm của thành ngữ là có tính hình tượng, được xây dựng dựa trên những hình ảnh cụ thể. Chúng có tính khái quát và hàm súc cao. Được xây dựng từ các sự vật và sự việc. Thế nhưng nghĩa của chúng không dựa vào những từ đã tạo nên. Thành ngữ mang một ý nghĩa rộng hơn, khái quát hơn và thể hiện được sắc thái biểu cảm.

4. Thành ngữ có cấu tạo ra sao?

Có nhiều cách phân loại về cấu tạo của chúng. Đầu tiên thành ngữ được cấu tạo dựa trên số lượng từ. Thành ngữ có kết cấu 3 tiếng như: “Nhanh như chớp” hay “bụng bảo dạ”,… Ở đây hình thức của câu là sự kết hợp của 3 tiếng tạo thành. Tuy nhiên xét về mặt kết cấu thì đây là sự kết hợp từ một từ đơn và một từ ghép. Kết cấu của chúng như một cụm từ. Cũng có khi thành ngữ được kết cấu từ hai từ ghép hay bốn từ đơn. Chúng kết hợp nối tiếp hoặc xen kẽ nhau để tạo thành một thành ngữ. Chẳng hạn như: ác giả ác báo, phong ba bão táp,….

Tác giả chia ra làm hai kiểu thành ngữ đó là thành ngữ có láy ghép và thành ngữ tổ hợp của hai từ ghép. Chẳng hạn như: ăn bớt ăn xén hay nhắm mắt xuôi tay,….

Không chỉ vậy thành ngữ cũng có kết cấu từ năm tiếng hoặc sáu tiếng như treo đầu dê bán thịt chó,….

Ngoài ra còn có một số thành ngữ có kết cấu từ bảy đến mười tiếng. Nó có thể được tạo bởi 2-3 ngữ đoạn hoặc 2-3 mệnh đề liên hợp. Chẳng hạn như: vén ay áo xô đốt nhà táng giày,…..

Thành ngữ còn được tạo nên từ kết cấu ngữ pháp. Câu có kết cấu chủ ngữ-vị ngữ và có trạng ngữ hay tân ngữ đi cùng. Ví dụ như: Chuột sa chĩnh gạo,…  Câu có kết cấu như C-V hoặc V-C như: Mẹ tròn con vuông,….

5. Tác dụng của thành ngữ 

– Thành ngữ là những bài học dân gian, những kinh nghiệm về nhiều lĩnh vực được đúc kết trong đời sống sinh hoạt, sản xuất mà ông cha ta để lại cho đời sau.

– Thành ngữ là kho tàng tri thức quý báu mà chúng ta có thể học hỏi, chia sẻ cho mọi người.

– Thành ngữ thường ngắn gọn, có giá trị nghệ thuật cao, tính gợi hình, gợi cảm cao.

– Có thể sử dụng thành ngữ để làm tài liệu dẫn chứng, chứng minh cho các bài văn nghị luận, chứng minh trong văn học.

– Sử dụng thành ngữ để áp dụng cho công việc, đời sống hằng ngày.

7. Bài tập vận dụng

Câu 1. Nghĩa của thành ngữ bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh… đúng hay sai?

A. Đúng

B. Sai

Câu 2. Thành ngữ có thể đóng vai trò gì trong câu?

A. Chủ ngữ

B. Vị ngữ

C. Phụ ngữ

D. Cả A và B

Câu 3. Câu nào dưới đây không phải thành ngữ?

A. Vắt cổ chày ra nước

B. Chó ăn đá, gà ăn sỏi

C. Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống

D. Lanh chanh như hành không muối

→ Câu C là câu tục ngữ

Câu 4. Thành ngữ nào sau đây có ý nghĩa “ý tưởng viển vông, thiếu thực tế thiếu tính khả thi”?

A. Đeo nhạc cho mèo

B. Đẽo cày giữa đường

C. Ếch ngồi đáy giếng

D. Thầy bói xem voi

Câu 5. giải thích nghĩa của các thành ngữ sau:

a. An cư lạc nghiệp

b. Tóc bạc da mồi

c. Gạn đục khơi trong

d. Mũ ni che tai

Đáp án:

a. An cư lạc nghiệp nghĩa là yên ổn chuyện nhà cửa, nơi ở thì mới có thể yên tâm làm việc tốt được

b. Tóc bạc da mồi: chỉ người già, khi về già tóc bạc, da xuất hiện đốm đồi mồi

c. Gạn đục khơi trong: cố gắng tìm lấy điều tốt đẹp giữa những thứ đen tối, xấu xa

d. Mũ ni che tai: thờ ơ, bàng quan trước mọi việc đang diễn ra xung quanh

Đăng bởi: Sài Gòn Tiếp Thị

Chuyên mục: Lớp 7, Ngữ Văn 7

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button