[Download] Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “chính phủ là công bộc của dân” trong xây dựng chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay – Tải về File Word, PDF

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “chính phủ là công bộc của dân” trong xây dựng chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “chính phủ là công bộc của dân” trong xây dựng chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay
Nội dung Text: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “chính phủ là công bộc của dân” trong xây dựng chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay

Download


Bài viết tập trung nghiên cứu làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về “Chính phủ là công bộc của dân”. Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm vận dụng vào công cuộc xây dựng “Chính phủ kiến tạo” tại Việt Nam hiện nay. Mời các bạn cùng tham khảo bài viết để nắm chi tiết hơn nội dung nghiên cứu.

Bạn đang xem: [Download] Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “chính phủ là công bộc của dân” trong xây dựng chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay – Tải về File Word, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải tài liệu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “chính phủ là công bộc của dân” trong xây dựng chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay File Word, PDF về máy

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “chính phủ là công bộc của dân” trong xây dựng chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “chính phủ là công bộc của dân” trong xây dựng chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay

  1. TẠP CHÍ KHOA HỌC
    Khoa học Xã hội, Số 21 (12/2020) tr. 26-33

    VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ “CHÍNH PHỦ LÀ CÔNG BỘC
    CỦA DÂN” TRONG XÂY DỰNG CHÍNH PHỦ KIẾN TẠO TẠI VIỆT NAM
    HIỆN NAY

    Đào Văn Trưởng, Đèo Thị Thủy
    Trường Đại học Tây Bắc
    Tóm tắt: Bài viết tập trung nghiên cứu làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về “Chính phủ là công bộc của dân”.
    Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm vận dụng vào công cuộc xây dựng “Chính phủ kiến tạo” tại Việt Nam
    hiện nay.
    Từ khóa: Nhà nước, Chính phủ kiến tạo, công bộc, Hồ Chí Minh

    1. Mở đầu trong bài viết “Chính phủ là công bộc của dân”
    Như chúng ta đã biết, lịch sử phát triển của đăng trên Báo Cứu quốc số 46, ngày 19/9/1945,
    nhân loại là lịch sử phát triển của sự sáng tạo với bút danh Chiến Thắng. Mục đích của Người
    không ngừng. Nhờ sáng tạo, con người đã làm khi viết bài viết này là giúp đồng bào, chiến sỹ
    thay đổi sâu sắc chính bản thân mình và thế giới và nhân dân cả nước cũng như nhân dân và các
    xung quanh theo cách mà con người không bao giờ Chính phủ trên toàn thế giới hiểu được bản chất
    nghĩ tới. Trong đó, sự sáng tạo ra mô hình quản trị thực sự của Chính phủ, của Nhà nước Việt Nam
    quốc gia có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong tiến Dân Chủ Cộng hòa là gì? – tức Chính phủ đó là
    trình phát triển của lịch sử nhân loại. Các quốc gia của ai? Chính phủ đó ra đời nhằm mục đích gì?
    trên thế giới từ Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc, Để đạt được mục đích cao cả đó Chính phủ cần
    Hàn Quốc, Nhật Bản…cho đến Việt Nam đều, đã, phải làm gì? Đây là những câu hỏi, những vấn
    đang và sẽ tìm kiếm cho mình một mô hình lý đề có tính chất sống còn đối với bất kỳ một chế
    tưởng nhất, hoàn hảo nhất nhằm phát triển tốt nhất độ, một thể chể chính trị, một Nhà nước, một
    đất nước mình. Trong lịch sử, Việt Nam từng trải Chính phủ hay một nền quản trị nào trên thế
    qua nhiều mô hình Nhà nước khác nhau song mô giới; trong đó có các Nhà nước và Chính phủ
    hình Nhà nước “Dân chủ Cộng hòa” – tức Nhà kiến tạo hiện nay.
    nước của dân, do dân và vì dân hay “Chính phủ Vậy, “Chính phủ là công bộc của dân” hay
    là công bộc của dân” được Chủ tịch Hồ Chí Minh “Chính phủ nhân dân” thực chất là gì? Trước
    khởi xướng là thành công và tiến bộ hơn cả. Vậy, đây, người Việt Nam thường dùng khái niệm
    mô hình này có giá trị như thế nào trong xây dựng “công bộc” để chỉ những người đầy tớ trung
    “Nhà nước kiến tạo phát triển” (Developmental thành, tận tụy, không tư lợi, hết lòng vì dân, vì
    state) hay “Chính phủ kiến tạo” (Developmental nước. Do đó, “Chính phủ là công bộc của dân”
    Government) tại Việt Nam hiện nay sẽ là nội dung mà Hồ Chí Minh sử dụng chính là xác định bản
    mà bài viết hướng đến. chất thật sự của Chính phủ, của Nhà nước và
    Phương pháp nghiên cứu: Để hoàn thành của chế độ này là những người hết lòng, hết sức
    bài nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng phương phụng sự, phục vụ nhân dân – tức những người
    pháp lịch đại, đồng đại, phân tích, so sánh, đầy tớ trung thành của nhân dân “Chính phủ
    tổng hợp. rất mong đồng bào giúp đỡ, đôn đốc, kiểm soát
    2. Nội dung và phê bình để làm tròn nhiệm vụ của mình là
    người đầy tớ trung thành tận tụy của nhân dân”
    2.1. Tư tưởng của Hồ Chí Minh về “Chính [9]. Đó cũng chính là Chính phủ nhân dân – tức
    phủ là công bộc của dân” Chính phủ của dân, do dân và vì dân mà Hồ Chí
    Thuật ngữ “Chính phủ là công bộc của dân” Minh chủ trương thành lập ở Việt Nam ngay
    được Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng lần đầu tiên sau khi giành chính quyền. Đây chính là tuyên

    26

  2. ngôn, chân lý mà Hồ Chí Minh giành trọn cuộc trường, điều kiện tốt nhất để dựng xây, kiến
    đời của mình để tranh đấu. thiết, phát triển đất nước; còn mục đích của kiến
    quốc trong điều kiện đất nước có chiến tranh
    Theo Hồ Chí Minh, để Chính phủ thực sự trở
    là cung cấp nhân, tài, vật, lực phục vụ kháng
    thành công bộc, thành người đầy tớ trung thành
    chiến. Trong bài viết “Nhân tài và kiến quốc”
    phục vụ nhân dân thì Chính phủ đó cần hội tụ
    Hồ Chí Minh viết “Nay muốn giữ vững nền độc
    được những tiêu chí sau:
    lập thì chúng ta phải đem hết lòng hăng hái đó
    Thứ nhất, Chính phủ đó phải xác định được vào con đường kiến quốc. Kháng chiến phải đi
    vị trí, vai trò và trách nhiệm thật sự của mình đôi với kiến quốc. Kháng chiến có thắng lợi thì
    là gì? theo Hồ Chí Minh “Chính phủ nhân dân kiến quốc mới thành công. Kiến quốc có chắc
    bao giờ cũng phải đặt quyền lợi dân lên trên thành công, kháng chiến mới mau thắng lợi”
    hết thảy.  Việc gì có lợi cho dân thì làm. Việc [15]. Như vậy, ngay từ đầu, Hồ Chí Minh và
    gì có hại cho dân thì phải tránh” [13]. Trong Chính phủ đã xác định “kiến quốc” là một trong
    nhận thức của Hồ Chí Minh – Người đứng đầu những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu cần thực
    Chính phủ khi đó thì Chính phủ và những người hiện ngay sau khi thành lập Chính phủ.
    làm việc cho Chính phủ là “công bộc” – tức
    Khái niệm “kiến quốc” theo quan điểm của
    người đầy tớ trung thành của nhân dân, chứ
    Hồ Chí Minh có thể hiểu là kiến thiết, kiến tạo,
    không phải “làm quan cách mạng” để đè đầu
    dựng xây Tổ quốc, đất nước trên tất cả các lĩnh
    cưỡi cổ nhân dân, “làm quan phát tài” để thăng vực; song trong điều kiện đất nước có chiến
    quan tiến chức mà phải một lòng, một dạ, hết tranh thì chủ yếu tập trung vào những mặt sau:
    lòng, hết sức vì dân, vì nước. Hồ Chí Minh đã “Chúng ta cần nhất bây giờ là: Kiến thiết ngoại
    luận giải hết sức thuyết phục như sau: “Chúng giao. Kiến thiết kinh tế. Kiến thiết quân sự. Kiến
    ta phải hiểu rằng, các cơ quan của Chính phủ thiết giáo dục” [15]. Có thể nói, những lĩnh vực
    từ toàn quốc đến các làng, đều là công bộc của cấp bách cần kiến thiết mà Chủ tịch Hồ Chí
    dân, nghĩa là để gánh vác việc chung cho dân, Minh đưa ra không những cần thiết trong điều
    chứ không phải để đè đầu dân như trong thời kiện đất nước có chiến tranh mà còn phù hợp
    kỳ dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật. Chúng với công cuộc tái thiết, xây dựng đất nước trong
    ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, điều kiện hòa bình của các quốc gia trên thế giới
    kính ta”[3]. Đặc biệt là hệ thống chính quyền hiện nay, trong đó có Việt Nam. Bởi lẽ, theo Hồ
    ở cấp cơ sở, gắn bó trực tiếp với nhân dân, là Chí Minh mục đích cuối cùng của kiến thiết và
    những người gần dân nhất; do đó, mỗi cán bộ, kháng chiến không phải chỉ là giành được độc
    công chức trong Chính phủ phải thường xuyên lập, tự do mà phải là dân chủ, hạnh phúc, bình
    lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; đẳng và phát triển thịnh vượng “Chúng ta tranh
    cùng với nhân dân thực hiện những nhiệm vụ được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết
    mà Chính phủ giao phó “Uỷ ban nhân dân là Uỷ rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì. Dân
    ban có nhiệm vụ thực hiện tự do dân chủ cho chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà
    dân chúng. Nó phải hành động đúng tinh thần dân được ăn no, mặc đủ. Chúng ta phải thực
    tự do dân chủ đó” [14]. hiện ngay: 1. Làm cho dân có ăn. 2. Làm cho
    Thứ hai, Chính phủ đó phải xác định được dân có mặc. 3. Làm cho dân có chỗ ở. 4. Làm
    nhiệm vụ cấp bách và quan trọng nhất cần thực cho dân có học hành. Cái mục đích chúng ta đi
    hiện là gì? Trong hoàn cảnh Việt Nam vừa giành đến là 4 điều đó. Đi đến để dân nước ta xứng
    chính quyền, đất nước gặp nhiều khó khăn trong đáng với tự do độc lập và giúp sức được cho tự
    tình thế “Ngàn cân treo sợi tóc”, phải đối phó do độc lập” [6]. Đó chính là chân lý “Độc lập
    với thù trong, giặc ngoài; Đảng, Nhà nước, dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội” mà dân
    Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định tộc Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục theo đuổi.
    nhiệm vụ quan trọng nhất lúc này là “Kháng Như vậy, theo tôi khái niệm “kiến quốc” mà
    chiến kiến quốc”. Bởi vì hai nhiệm vụ này có Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng cách đây hơn
    mối quan hệ mật thiết và biện chứng với nhau; 70 năm về cơ bản giống với khái niệm “kiến
    mục đích cuối cùng của kháng chiến là tạo môi tạo” mà chúng ta sử dụng ngày hôm nay. Trong

    27

  3. đó, khái niệm “kiến quốc” có nội hàm rộng dụng được hay không mà thôi “Việc dùng nhân
    hơn khái niệm “kiến tạo” vì trong “kiến quốc” tài, ta không nên căn cứ vào những điều kiện
    không chỉ có “kiến tạo” mà còn thể hiện nhiều quá khắt khe. Miễn là không phản lại quyền lợi
    ý nghĩa khác như: tái thiết, kiến thiết, kiến trúc dân chúng, không là Việt gian, thân Pháp, thân
    dựng xây, phát triển đất nước toàn diện trên tất Nhật, có lòng trung thành với Tổ quốc là có thể
    cả các lĩnh vực từ chính trị, kinh tế, văn hóa – xã dùng được. Tài to ta dùng làm việc to, tài nhỏ
    hội, an ninh quốc phòng, quản trị quốc gia…và ta cắt làm việc nhỏ, ai có năng lực về việc gì, ta
    thường được sử dụng trong điều kiện đất nước đặt ngay vào việc ấy” [2].
    có chiến tranh hoặc trong công cuộc tái thiết đất Để Chính phủ thực sự là “Chính phủ công
    nước sau khi chiến tranh kết thúc. Khái niệm bộc”, là “Chính phủ nhân dân”, Hồ Chí Minh
    “kiến tạo” thường gắn với “Chính phủ kiến hết sức quan tâm tới giáo dục, đào tạo đội ngũ
    tạo” (developmental government), hay “Nhà cán bộ, công chức, viên chức trong Chính phủ.
    nước kiến tạo phát triển” (developmental state) Hồ Chí Minh nghiêm khắc phê phán tư tưởng
    hiện nay được được dùng để thể hiện vai trò “Một người làm quan, cả họ được nhờ”, tham
    chủ động, tích cực của cơ quan hành pháp – tức quyền cố vị trong Chính phủ, Người cho rằng:
    Chính phủ trong nền quản trị quốc gia, điều tiết, “Vấn đề lo cho con cháu các đồng chí. Cái đó
    vận hành bộ máy Nhà nước nhằm ổn định, phát là đúng. Nhưng, nếu là con tôi – à, tôi không có
    triển kinh tế – xã hội của đất nước. Khái niệm con – mà nó không có khả năng, nó xấu cũng
    này được nhà nghiên cứu Chalmers Johnson phải dẹp lại. Không phải hễ cứ bố là cán bộ thì
    đưa ra vào những năm 80 của thế kỷ XX khi con là “cậu ấm”. Bố có việc của bố, con có việc
    nghiên cứu về “Sự phát triển thần kỳ của Nhật của con. Cố nhiên, con của những đồng chí đã
    Bản”. Theo Chalmers Johnson, Chính phủ kiến mất đi, Đảng phải lo. Nhưng bố mẹ nó đang
    tạo phát triển là sự kết hợp, giao thoa giữa hai còn, nó xấu, mà đòi hỏi đặc biệt chú ý, thì chú ý
    mô hình Chính phủ: một là mô hình Chính phủ cái gì?” [8]. Người cũng nghiêm khắc phê phán
    kế hoạch hóa tập trung quan liêu (tức Chính phủ những cán bộ, công chức ham công danh, chức
    phủ nhận vai trò của thị trường) hai là mô hình vụ nhưng lại không chịu phấn đấu, cống hiến,
    Chính phủ điều chỉnh (tức thừa nhận thị trường lăn lộn với công việc, phong trào “Chỉ biết lên
    tự do một cách tích cực). Mô hình Chính phủ mà không biết xuống. Chỉ chịu được sướng mà
    kiến tạo phát triển thừa nhận vai trò tích cực của không chịu được khổ. Chỉ ham làm chủ tịch
    thị trường và sự can thiệp chủ động, tích cực này, ủy viên nọ, chớ không ham công tác thiết
    của Nhà nước – tức là có sự kết hợp chủ động, thực” [7]. Nhờ đó, Chính phủ của Chủ tịch Hồ
    tích cực giữa bàn tay vô hình của thị trường và Chí Minh đã tuyển chọn được một lực lượng lớn
    bàn tay hữu hình của Chính phủ, Nhà nước). nhân tài cho cách mạng? và đất nước; trong đó,
    Như vậy, xây dựng “Chính phủ kiến tạo” mà nhiều người là nhân sĩ, trí thức có tâm, có tài và
    Chính phủ đang phát động hiện nay cũng chính có tầm tham gia vào sự nghiệp kháng chiến kiến
    là sự kế thừa và phát triển tư tưởng xây dựng quốc như: Huỳnh Thúc Kháng, Nguyễn Văn Tố,
    “Chính phủ công bộc”, “Chính phủ nhân dân”, Phan Anh, Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Mạnh
    “Chính phủ kiến quốc” mà Chủ tịch Hồ Chí Hà, Phan Kế Toại, Vũ Đình Hoè, Vi Văn Định,
    Minh khởi xướng nhưng trong điều kiện, hoàn Phạm Khắc Hoè, Ngô Tử Hạ, Bùi Bằng Đoàn,
    cảnh đất nước và thời đại mới. Trịnh Văn Bính, Trần Huy Liệu, Phạm Ngọc
    Thứ ba, Chính phủ đó phải được vận hành Thạch, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp…
    bởi một đội ngũ cán bộ, công chức có tâm, có Thứ tư, Chính phủ đó phải gần dân, thân dân
    tài và có tầm. Hồ Chí Minh là người có năng và chịu sự kiểm tra, giám sát từ nhân dân. Theo
    lực phát hiện và trọng dụng nhân tài, ở Người Hồ Chí Minh vì Chính phủ là Chính phủ của
    luôn có một niềm tin mãnh liệt vào con người nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân – tức do
    nói chung; đặc biệt là những người có tài năng, nhân dân làm chủ nên Chính phủ đó phải thực
    đức độ. Theo Hồ Chí Minh, hiền tài hay người sự gần gũi, thân thiết, gắn bó với nhân dân giống
    tài đức trong nhân dân không thiếu nhưng quan như cá không thể thiếu được nước “…Phải làm
    trọng là Chính phủ có tìm kiếm, sử dụng và trọng sao cho dân yêu mến. Phải nhớ rằng dân là chủ.

    28

  4. Dân như nước, mình như cá. Lực lượng bao quyền cách mạng, trong thư gửi Ủy ban nhân
    nhiêu là nhờ ở dân hết”. Hồ Chí Minh cho rằng dân các cấp Người đã chỉ rõ “Tôi vẫn biết trong
    muốn nhân dân tin tưởng, ủng hộ và đồng hành các bạn có nhiều người làm theo đúng chương
    cùng Chính phủ thì Chính phủ và nhân viên trình của Chính phủ, và rất được lòng dân. Song
    trong Chính phủ phải chiếm trọn được tình cảm cũng có nhiều người phạm những lầm lỗi nặng
    từ trái tim của nhân dân “…Phải làm cho dân nề như: trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư túi, chia rẽ,
    mến, khi sắp tới dân mong, khi đi dân tiếc, chớ kiêu ngạo”. Hồ Chí Minh phê phán những cán
    vác mặt làm quan cách mạng cho dân ghét, dân bộ, công chức có tư tưởng quan liêu, đặc quyền,
    khinh, dân không ủng hộ” [17]. Theo Hồ Chí đặc lợi, thái độ hách dịch với nhân dân, xa rời
    Minh giữa nhân dân và Chính phủ có mối quan quần chúng “Cán bộ ta nhiều người “cúc cung
    hệ mật thiết, biện chứng với nhau, Chính phủ tận tụy”, hết sức trung thành với nhiệm vụ, với
    sinh ra để phục vụ nhân dân. Do đó, nếu không Chính phủ, với quốc dân. Nhưng cũng có người
    có nhân dân sẽ không có Chính phủ và ngược hủ hóa, lên mặt làm quan cách mạng, hoặc là độc
    lại nếu không có Chính phủ thì nhân dân cũng hành độc đoán, hoặc là dĩ công dinh tư. Thậm chí
    sẽ không có người dẫn đường, phục vụ “Nếu dùng pháp công để báo thù tư, làm cho dân oán
    không có nhân dân thì Chính phủ không đủ lực đến Chính phủ và Đoàn thể” [1].
    lượng. Nếu không có Chính phủ, thì nhân dân
    Thứ sáu, Chính phủ đó phải đặt dưới sự lãnh
    không ai dẫn đường. Vậy nên Chính phủ với
    đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hồ Chí Minh
    nhân dân phải đoàn kết thành một khối. Ngày
    xác định rất rõ vị trí, vai trò và mối quan hệ giữa
    nay, chúng ta đã xây dựng nên nước Việt Nam
    Đảng, Chính phủ với Nhà nước theo nguyên tắc
    dân chủ cộng hòa. Nhưng nếu nước độc lập mà
    “Đảng lãnh đạo Nhà nước” (trong đó có Chính
    dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập
    phủ) nhưng không làm giảm đi vai trò của Nhà
    cũng chẳng có nghĩa lý gì” [3].
    nước, Chính phủ và hệ thống pháp quyền. Tất
    Thứ năm, Chính phủ đó phải xác định được cả nhằm mục đích cao nhất là phụng sự nhân
    hệ giá trị mà mình theo đuổi là gì? Đó là phát dân, Tổ quốc, đặt lợi ích của nhân dân, của
    huy truyền thống đoàn kết, thực hiện “Cần, quốc gia, dân tộc lên hàng đầu như chính Hồ
    Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư”; dám nhìn Chí Minh – Người vừa là Chủ tịch Đảng, vừa là
    thẳng vào sự thật, “Tự phê bình và phê bình” Chủ tịch nước đồng thời đứng đầu Chính phủ
    không ngừng hoàn thiện, đổi mới và sáng tạo. đã từng tuyên bố rằng: “Tôi xin tuyên bố trước
    Đây là những phẩm chất quan trọng và hết sức Quốc hội, trước quốc dân, trước thế giới. Tôi
    cần thiết mà mỗi cán bộ, đảng viên và quần chỉ có một Đảng, Đảng Việt Nam” [18].
    chúng nhân dân đều phải cố gắng phấn đấu hoàn
    Có thể khẳng định, ngay từ đầu Hồ Chí
    thiện, trong đó có Chính phủ. Hồ Chí Minh rất
    Minh đã chủ trương xây dựng một Chính phủ
    coi trọng sức mạnh của đoàn kết, theo Người
    liêm chính, phục vụ nhân dân và không ngừng
    đoàn kết là sức mạnh, là nguyên nhân dẫn đến
    tự hoàn thiện, tự đổi mới, sáng tạo. Đó là mục
    mọi thành công: “Đoàn kết là một lực lượng vô
    tiêu, lý tưởng, hệ giá trị mà Chính phủ, Nhà
    địch của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành
    nước, chế độ và thể chế chính trị của Chủ tịch
    lấy thắng lợi” [10].
    Hồ Chí Minh hướng đến với một tâm nguyện là
    Theo Hồ Chí Minh “Cần” là siêng năng, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc và phục vụ
    chăm chỉ, tự lực, tự cường; “Kiệm” là tiết kiệm, “NHÂN DÂN”.
    không hoang phí, không phô trương; “Liêm” là
    2.2. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về
    trong sạch, không tham lam; “Chính” là thẳng
    “Chính phủ là công bộc của dân” trong xây
    thắn, trung thực; “Chí công vô tư” là công bằng,
    dựng Chính phủ kiến tạo hiện nay
    công tâm, không thiên vị “Lo trước thiên hạ, vui
    sau thiên hạ”. Để xây dựng một Chính phủ có Vận dụng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí
    đầy đủ những đức tính đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh Minh về xây dựng “Chính phủ là công bộc của
    hết sức chú trọng rèn luyện đội ngũ cán bộ, công dân”, trong suốt hơn 70 năm qua, Đảng Cộng
    chức, viên chức trong Chính phủ. Như chúng ta sản Việt Nam luôn chủ trương xây dựng một
    biết, chỉ hơn một tháng sau khi thành lập chính chế độ chính trị dân chủ nhân dân, xây dựng

    29

  5. một Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân về vị trí, vai trò và bản chất thật sự của
    nhân dân. Đảng thực sự là người đày tớ trung Chính phủ phục vụ, Chính phủ kiến tạo chưa
    thành của nhân dân; đồng cam cộng khổ cùng thật sự sâu sắc; không ít cán bộ, đảng viên có tư
    nhân dân vượt qua muôn vàn khó khăn thử tưởng lạm quyền, chuyên quyền, độc đoán, gia
    thách, vươn lên giành những thắng lợi vẻ vang trưởng, quan liêu, tham ô, lãng phí, xa dân…
    trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc làm giảm sút niềm tin của quần chúng nhân dân
    cũng như xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam vào Đảng, Chính phủ và chế độ; quyền làm chủ
    xã hội chủ nghĩa. của nhân dân ở một số nơi còn bị vi phạm, việc
    Sau hơn 30 năm đổi mới, dưới sự lãnh đạo thực hiện dân chủ còn mang tính hình thức; vai
    của Đảng, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa không trò giám sát và phản biện xã hội của nhân dân
    ngừng được củng cố và tăng cường trên tất cả chưa đạt kết quả cao; nguyên tắc tập trung dân
    các mặt từ kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội chủ, đặc biệt là dân chủ ở cơ sở bị xem nhẹ…
    đến an ninh quốc phòng, đối ngoại…Về kinh Đây là những thách thức không nhỏ đặt ra cho
    tế, Việt Nam từng bước chuyển đổi thành công Đảng, Nhà nước và Chính phủ trong xây dựng
    nền kinh tế từ mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập Chính phủ kiến tạo hiện nay.
    trung quan liêu bao cấp sang mô hình kinh tế Trên cơ sở nghiên cứu, tìm hiểu tư tưởng của
    thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với sự Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Chính phủ
    tồn tại của nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành là công bộc của dân – tức Chính phủ nhân dân,
    phần kinh tế được vận hành dựa trên sự điều tiết Chính phủ phục vụ, chúng ta có thể rút ra một
    của Nhà nước; phát huy tính tích cực, chủ động, số bài học kinh nghiệm vận dụng vào việc xây
    sáng tạo của các chủ thể kinh tế và mỗi người dựng Chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay
    dân. Kết quả, kinh tế vĩ mô ổn định; lạm phát như sau:
    được kiểm soát, tốc độ tăng trưởng kinh tế khá,
    Một là, bài học về xác định mục tiêu, lý
    tiềm lực và quy mô nền kinh tế tăng lên, đời
    tưởng của Chính phủ. Đảng, Nhà nước, Chính
    sống vật chất và tinh thần của người dân không
    phủ, các nhà khoa học phải nghiên cứu thật kỹ
    ngừng được cải thiện và từng bước nâng cao.
    lưỡng bản chất thật sự của Chính phủ kiến tạo
    Về chính trị, không khí dân chủ không ngừng
    sẽ triển khai tại Việt Nam hiện nay là gì? Chính
    được mở rộng, Đảng, Nhà nước thường xuyên
    phủ đó là của ai? Chính phủ đó nhằm mục đích
    đề ra nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát
    gì? Chính phủ đó có phải hoàn toàn mới ở Việt
    huy hơn nữa quyền làm chủ, bảo đảm quyền
    Nam hay không? Mô hình đó có phù hợp với
    và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân;
    đặc điểm lịch sử, văn hóa và hoàn cảnh của Việt
    vai trò giám sát và phản biện xã hội của nhân
    Nam hay không? Đây là những vấn đề hết sức
    dân đối với hoạt động của các tổ chức chính trị
    quan trọng mà Chính phủ cần phải làm ngay.
    như Đảng, Quốc hội, Chính phủ; với cán bộ,
    đảng viên, công chức, viên chức được củng cố Hai là, bài học về triết lý Chính phủ lấy
    và tăng cường. Đời sống văn hoá tinh thần của “DÂN” làm gốc. Nghĩa là, Chính phủ kiến tạo
    nhân dân ngày một được nâng lên. Tình hình sẽ phải được xây dựng trên cơ sở kế thừa và
    an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được phát triển tư tưởng của Hồ Chí Minh về Nhà
    đảm bảo; quan hệ đối ngoại được mở rộng; hình nước, Chính phủ của nhân dân, do nhân dân và
    ảnh, năng lực và vị thế của Việt Nam được nâng vì nhân dân Việt Nam. Theo Hồ Chí Minh, để
    cao trên trường quốc tế, Việt Nam trở thành Chính phủ thực sự là của dân, do dân và vì dân
    điểm đến an toàn, thân thiện của nhiều quốc thì nhân dân phải được tham gia vào quá trình
    gia, chính phủ, tổ chức và cá nhân trên thế giới. kiểm tra, giám sát hoạt động của Chính phủ, vì
    Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, chỉ nhân dân mới biết Chính phủ làm việc đúng
    trong quá trình xây dựng Chính phủ là công bộc hay sai? hiệu quả hay không hiệu quả? Người
    của dân theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí cho rằng “Chính phủ ta là chính phủ của nhân
    Minh và Chính phủ kiến tạo hiện nay cũng gặp dân, chỉ có một mục đích là phụng sự cho lợi
    phải những tồn tại, hạn chế như: nhận thức của ích của nhân dân. Chính phủ rất mong đồng bào
    một bộ phận cán bộ, đảng viên và quần chúng giúp đỡ, đôn đốc, kiểm soát và phê bình để làm

    30

  6. tròn nhiệm vụ của mình là người đầy tớ trung dụng nhân tài trong công cuộc kháng chiến kiến
    thành tận tụy của nhân dân”[9]. Bởi Chính phủ quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên
    là Chính phủ của nhân dân, do nhân dân và vì giá trị cho Chính phủ hiện nay; đặc biệt trong
    nhân dân nên nhân dân có quyền phê bình, góp bối cảnh “Vấn nạn chảy máu chất xám” đang
    ý để giúp Chính phủ khắc phục, sửa chữa, hoàn trở lên nhức nhối tại Việt Nam và nhiều quốc
    thiện tốt hơn, thậm chí có quyền thay thế Chính gia khác trên thế giới.
    phủ này bằng Chính phủ khác nếu thấy Chính Năm là, bài học về xác định hệ giá trị của
    phủ đó không xứng đáng với tâm nguyện của Chính phủ. Chính phủ cần phát huy truyền
    nhân dân. Do đó, trong công cuộc xây dựng thống đoàn kết, sáng tạo, dám nghĩ dám làm,
    Chính phủ kiến tạo hiện nay, chúng ta cần phát dám nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự
    huy hơn nữa vai trò tích cực, chủ động, sáng tạo thật; tự phê bình và phê bình; thực hiện “Cần,
    của quần chúng nhân dân trong công tác thanh Kiệm, Liêm, Chính” “Chí công vô tư” theo tinh
    tra, kiểm tra, giám sát các hoạt động của Chính thần của Hồ Chí Minh và Chính phủ nhân dân,
    phủ nhằm hoàn thiện Chính phủ theo hướng ưu Chính phủ công bộc đã thực hiện rất thành công
    việt nhất, phù hợp với đặc điểm và hoàn cảnh trước đây. Đặc biệt là tinh thần hành động, chủ
    của Việt Nam. động, tích cực, đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ,
    Ba là, bài học truyền thông trong xây dựng dám làm cần phát huy hơn nữa trong công cuộc
    Chính phủ hiện nay. Từ nghệ thuật tuyên truyền xây dựng đất nước hiện nay. Nhưng quan trọng
    về “Chính phủ công bộc”, “Chính phủ nhân hơn, theo Hồ Chí Minh Chính phủ phải nghiêm
    dân” của Hồ Chí Minh, Chính phủ cần tiến hành túc thực hiện tự phê bình và phê bình, dám nhìn
    nghiên cứu triển khai một cuộc vận động sâu thẳng vào sự thật, nhận trách nhiệm, sai lầm,
    rộng về mục đích, ý nghĩa và vai trò của Chính khuyết điểm trước nhân dân: “Chính sách của
    phủ kiến tạo đến các tầng lớp nhân dân nhằm Đảng và Chính phủ phải hết sức chăm nom đến
    khơi dậy và phát huy trí tuệ và sức sáng tạo của đời sống của nhân dân, nếu dân đói là Đảng và
    nhân dân trong công cuộc xây dựng Chính phủ Chính phủ có lỗi, nếu dân rét là Đảng và Chính
    kiến tạo tại Việt Nam hiện nay. phủ có lỗi, nếu dân dốt là Đảng và Chính phủ
    Bốn là, bài học về “Nhân tài kiến quốc”. có lỗi, nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có
    Nhận thức được tầm quan trọng của nhân tài, lỗi”[11]. Sau khi đã nhận ra lỗi lầm thì phải kiên
    ngay sau khi Chính phủ được thành lập, với quyết sửa chữa, khắc phục, phấn đấu hoàn thiện
    cương vị người đứng đầu Chính phủ, Chủ tịch bản thân “Chúng ta không sợ sai lầm, nhưng đã
    Hồ Chí Minh đã thực hiện chiến lược tuyển chọn nhận biết sai lầm thì phải ra sức sửa chữa. Vậy
    nhân tài giúp sức cho Chính phủ trong công nên, ai không phạm những lầm lỗi trên này, thì
    cuộc kháng chiến kiến quốc. Theo Hồ Chí Minh nên chú ý tránh đi, và gắng sức cho thêm tiến
    muốn xây dựng một Chính phủ là công bộc, là bộ. Ai đã phạm những lầm lỗi trên này, thì phải
    đầy tớ trung thành của nhân dân thì phải có hết sức sửa chữa ; nếu không tự sửa chữa thì
    những con người tài năng, đức độ, tận tâm, tận Chính phủ sẽ không khoan dung”. Hồ Chí Minh
    lực, hết mình vì dân vì nước. Người nói: “Các cũng nghiêm khắc phê phán tư tưởng trì trệ, bảo
    Uỷ ban nhân dân làng, phủ là hình thức Chính thù với ý nghĩ “Chắc chân trong Chính phủ”,
    phủ địa phương phải chọn trong những người “Sống lâu lên lão làng”, không chịu học hỏi, đổi
    có công tâm, trung thành, sốt sắng với quyền mới, sáng tạo, trau dồi kiến thức, hoàn thiện bản
    lợi dân chúng, có năng lực làm việc, được đông thân “Có người nay còn lãnh đạo đó, nhưng sau
    đảo dân làng tín nhiệm. Không thể nhờ tiền tài này tiến lên máy móc, nếu không biết kỹ thuật,
    hay một thế lực gì khác mà chui vào lọt các Uỷ có lãnh đạo được không? Nếu không biết, phải
    ban đó.”[16]. Do đó, trong xây dựng Chính phủ mời anh ra, cho người khác giỏi hơn vào làm…
    kiến tạo hiện nay, Đảng, Nhà nước cần phải chớ không phải như ngày xưa mà tưởng rằng:
    có chiến lược tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, “sống lâu lên lão làng”[8].
    sử dụng và trọng dụng nhân tài (ở cả trong và Sáu là, bài học về vị trí, vai trò lãnh đạo của
    ngoài nước) tham gia vào xây dựng Chính phủ Đảng đối với Nhà nước và Chính phủ. tiếp tục
    kiến tạo ở Việt Nam hiện nay. Bài học về tuyển tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với

    31

  7. Nhà nước và Chính phủ. Bài học từ sự thành TÀI LIỆU THAM KHẢO
    công của Chính phủ Hồ Chí Minh trong sự
    nghiệp kháng chiến kiến quốc là luôn đề cao [1] Hồ Chí Minh, 1995, Toàn tập, tập 4, Nhà
    vai trò lãnh đạo của Đảng với Nhà nước, Chính xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 21 tr.
    phủ trong mọi hoàn cảnh lịch sử. Đặc biệt là bối [2] Hồ Chí Minh, 1995, Toàn tập, tập 4, Nxb
    cảnh quốc tế và trong nước có nhiều diễn biến
    Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 39 tr.
    phức tạp như hiện nay thì nguyên tắc này càng
    trở nên cần thiết hơn bao giờ hết nhằm tạo môi [3] Hồ Chí Minh, 1995, Toàn tập, tập 4, Nxb
    trường hòa bình, ổn định, thực hiện thành công Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 56-57 tr.
    Chính phủ kiến tạo… [4] Hồ Chí Minh, 1995, Toàn tập, tập 4, Nxb
    Bảy là, bài học “Hòa đồng nhưng không hòa bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 161 tr.
    tan” trong xây dựng Chính phủ. Đó là sự kết [5] Hồ Chí Minh, 1995, Toàn tập, tập 4, Nxb
    hợp nhuần nhuyễn, sáng tạo giữa truyền thống Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 56 tr.
    dân tộc với tinh hoa văn hóa nhân loại. Nghiên
    cứu, đánh giá về Chính phủ và Nhà nước Việt [6] Hồ Chí Minh, 1995, Toàn tập, tập 4, Nxb
    Nam Dân chủ Cộng hòa của Chủ tịch Hồ Chí Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 152 tr.
    Minh, giới học giả, chuyên gia, các nhà khoa [7] Hồ Chí Minh, 1995, Toàn tập, tập 5, Nxb
    học đều cho rằng đó là một Nhà nước tương đối Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 525 tr.
    hiện đại và tiến bộ về thể chế và pháp luật trên
    [8] Hồ Chí Minh, 1995, Toàn tập, tập 10,
    thế giới vào thời điểm đó nhưng vẫn mang đậm
    Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 469 tr.
    dấu ấn, bản sắc và phong cách Việt Nam. Do
    đó, Chính phủ kiến tạo ở Việt Nam trong thời [9] Hồ Chí Minh, 2000, Toàn tập, tập 7, Nxb
    gian tới cũng phải thể hiện được tinh thần và Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 361-362 tr.
    sức sống ấy. [10] Hồ Chí Minh, 2002, Toàn tập, tập 11,
    3. Kết luận Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 154 tr.
    Như vậy, hơn 70 năm đã trôi qua nhưng [11] Hồ Chí Minh, 2011, Toàn tập, tập 9, Nxb
    những tư tưởng và triết lý của Chủ tịch Hồ Chí Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 518 tr.
    Minh về xây dựng một Nhà nước, “Chính phủ
    [12] Hồ Chí Minh, 2011, Toàn tập, tập 15,
    là công bộc”, là người đầy tớ trung thành thật
    Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà
    sự của nhân dân vẫn còn nguyên giá trị và sức
    Nội, 627 tr.
    sống trường tồn theo thời gian cùng với lịch sử
    dân tộc và thời đại. Dường như, bánh xe lịch sử [13] Thành Duy, 2009, Danh nhân Hồ Chí
    đang chứng kiến sự trỗi dậy của chân lý “Lấy Minh, Nxb Lao Động, Hà Nội, 1076 tr.
    người dân làm trung tâm” cho sự phát triển [14] Thành Duy, 2009, Danh nhân Hồ Chí
    của rất nhiều Nhà nước và Chính phủ trên thế Minh, Nxb Lao Động, Hà Nội, 1077 tr.
    giới; tiêu biểu là Tổng thống Hợp Chúng Quốc
    Hoa Kỳ Donald Trump với những tuyên ngôn [15] Thành Duy, 2009, Danh nhân Hồ Chí
    như “Nước Mỹ trên Mỹ”, “Việc làm cho người Minh, Nxb Lao Động, Hà Nội, 1078 tr.
    Mỹ”…hay Tổng thống Liên Bang Nga Vladimir [16] Thành Duy, 2009, Danh nhân Hồ Chí Minh,
    Putin với phương châm “Tất cả vì nước Nga và Nxb Lao Động, Hà Nội, 1076-1077 tr.
    người dân Nga”. Hy vọng Chính phủ kiến tạo
    [17] Thành Duy, 2009, Danh nhân Hồ Chí
    mà chúng ta xây dựng trong thời gian tới sẽ là
    Minh, Nxb Lao Động, Hà Nội, 394-395tr.
    một Chính phủ hành động, hội nhập, hiện đại,
    tiến bộ, văn minh, mang bản sắc, bản lĩnh và trí [18] Thành Duy, 2009, Danh nhân Hồ Chí
    tuệ Việt Nam thời đại mới. Minh, Nxb Lao Động, Hà Nội, 444 tr.

    32

  8. APPLYING HO CHI MINH THOUGHT “THE GOVERNMENT
    IS PUBLIC SERVANTS OF THE PEOPLE” IN BUILDING THE
    TECTONIC GOVERNMENT IN VIETNAM TODAY

    Dao Van Truong, Deo Thi Thuy
    Tay Bac University

    Abstract: The article focuses on clarifying Ho Chi Minh’s thought about “the role of Government
    as public servants”, then draws the lessons learned to apply in the construction of the “tectonic
    government” in Vietnam today.
    Keywords: State, tectonic government, public servants, Ho Chi Minh
    ___________________________________________
    Ngày nhận bài: 5/9/2019 Ngày nhận đăng: 09/12/2019
    Liên lạc: Đào Văn Trưởng; e-mail: daovantruongdhtb@gmail.com.

    33

Download tài liệu Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “chính phủ là công bộc của dân” trong xây dựng chính phủ kiến tạo tại Việt Nam hiện nay File Word, PDF về máy