[Download] Tổng luận Thúc đẩy phát trTổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳiển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ hoa kỳ – Tải về File Docx, PDF

Tổng luận Thúc đẩy phát trTổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳiển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ hoa kỳ

Tổng luận Thúc đẩy phát trTổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳiển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ hoa kỳ
Nội dung Text: Tổng luận Thúc đẩy phát trTổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳiển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ hoa kỳ

Download


Tổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳ giới thiệu với bạn đọc những kinh nghiệm thực hiện thành công hợp tác công-tư trong lĩnh vực KH&CN rút ra từ những chương trình hợp tác của Hoa Kỳ.

Bạn đang xem: [Download] Tổng luận Thúc đẩy phát trTổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳiển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ hoa kỳ – Tải về File Docx, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải tài liệu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Tổng luận Thúc đẩy phát trTổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳiển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ hoa kỳ File Docx, PDF về máy

Tổng luận Thúc đẩy phát trTổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳiển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ hoa kỳ

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Tổng luận Thúc đẩy phát trTổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳiển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ hoa kỳ

  1. THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÔNG QUA CÁC
    MÔ HÌNH HỢP TÁC CÔNG-TƯ: BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ HOA KỲ

    Giới thiệu
    Hợp tác công-tư (Public-Private Partnerships) về KH&CN giữa ngành công nghiệp,
    các trường đại học và khu vực công có thể đóng vai trò như một công cụ thúc đẩy
    nhanh sự phát triển các công nghệ mới từ ý tưởng ra đến thị trường. Kinh nghiệm chỉ
    ra rằng, hợp tác công-tư có hiệu quả, có thể tạo ra những đóng góp to lớn cho các
    nhiệm vụ quốc gia trong các lĩnh vực như y tế, năng lượng, môi trường và quốc phòng,
    cũng như trợ giúp cho năng lực quốc gia vốn hóa đầu tư cho NC&PT. Các hình thức
    hợp tác được thiết kế, vận hành và đánh giá một cách đúng đắn có thể mang lại một
    phương tiện hiệu quả để thúc đẩy nhanh tiến bộ công nghệ từ phòng thí nghiệm đến thị
    trường.
    Việc giới thiệu lợi ích của các sản phẩm mới, các quy trình mới và tri thức mới đến với
    thị trường là một thách thức quan trọng đối với một hệ thống đổi mới. Hợp tác công tư tạo
    điều kiện thúc đẩy chuyển hóa tri thức khoa học thành các sản phẩm thực; đây được coi là
    phương tiện để cải thiện kết quả đầu ra của hệ thống đổi mới quốc gia. Hợp tác công-tư
    giúp đưa các kết quả đổi mới sáng tạo tiếp cận đến ranh giới, là nơi mà các công ty tư nhân
    có khả năng giới thiệu chúng với thị trường. Việc thúc đẩy nhanh tiến độ giới thiệu các sản
    phẩm mới, các quy trình mới và tri thức mới ra thị trường sẽ mang lại những tác động tích
    cực đối với tăng trưởng kinh tế và nền thịnh vượng nhân loại.
    Dựa trên các nghiên cứu của Ban Chính sách kinh tế, khoa học và công nghệ thuộc
    Hội đồng nghiên cứu quốc gia Hoa Kỳ, Cục Thông tin KH&CN quốc gia biên soạn
    tổng quan: “THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN KH&CN THÔNG QUA CÁC MÔ HÌNH HỢP
    TÁC CÔNG-TƯ: BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ HOA KỲ” để giới thiệu với bạn đọc
    những kinh nghiệm thực hiện thành công hợp tác công-tư trong lĩnh vực KH&CN rút
    ra từ những chương trình hợp tác của Hoa Kỳ. Kết quả cho thấy các mô hình hợp tác
    đã trở thành một thành phần quan trọng trong chính sách công, giúp giải quyết các
    thách thức và cơ hội chủ yếu trong mối quan hệ giữa khoa học, công nghệ và tăng
    trưởng kinh tế.

    Xin trân trọng giới thiệu.

    CỤC THÔNG TIN KH&CN QUỐC GIA

    1

  2. I. HỢP TÁC CÔNG-TƯ TRONG LĨNH VỰC KHOA HỌC VÀ CÔNG
    NGHỆ

    1. Một số khái niệm và định nghĩa về hợp tác công-tư (Public-Private
    Partnerships – PPP)
    Mặc dù các công ty tư nhân từ lâu đã tham gia vào cung cấp các dịch vụ công,
    nhưng việc áp dụng hình thức hợp tác công-tư vào đầu những năm 1990 đã tạo
    nên một phương thức mới cung cấp các dịch vụ công, trong đó xác định lại vai trò
    của khu vực nhà nước và tư nhân. Từ thập kỷ 1990 và đầu những năm 2000, ngày
    càng có nhiều quốc gia bắt đầu sử dụng hình thức cung cấp dịch vụ này. Các quốc
    gia dẫn đầu xu thế này là Ôxtrâylia và Vương quốc Anh, đến năm 2004 danh sách
    các nước bao gồm cả Pháp, Đức, Aixơlen, Italia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Bồ Đào
    Nha, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Braxin, Nam Phi và một số nước khác. Các
    chính phủ áp dụng hình thức hợp tác công-tư vì nhiều lý do: để nâng cao giá trị
    đồng vốn trong các dự án cung cấp dịch vụ công, và còn do hợp tác công-tư có
    tiềm năng sử dụng nguồn tài chính tư nhân để cung cấp dịch vụ công.
    Hàng hóa và dịch vụ có thể cung cấp theo nhiều cách, lôi kéo khu vực chính
    phủ và khu vực tư nhân tham gia ở các mức độ khác nhau. Musgrave (1959) một
    nửa thế kỷ trước đây đã chỉ ra rằng việc cung cấp dịch vụ công không có nghĩa là
    chính phủ nhất thiết phải là nhà sản xuất dịch vụ. Có nhiều trường hợp cung cấp
    dịch vụ trong đó chính phủ chịu trách nhiệm thiết kế, xây dựng, cung cấp tài
    chính và vận hành tài sản vốn và các dịch vụ do tài sản đó sinh ra. Trên thực tế,
    hầu hết các dịch vụ công được cung cấp bằng tài sản do chính phủ mua sắm từ
    khu vực tư nhân hay thông qua các hợp đồng, trong đó các công ty tư nhân xây
    dựng tài sản, thường là tuân theo các thông số quy định của chính phủ. Những tài
    sản đó có thể bao gồm như các tòa nhà, máy tính, con đập, đường xá, thiết bị bệnh
    viện hay thiết bị quốc phòng. Chính phủ cũng có thể ký hợp đồng với các công ty
    tư nhân để cung cấp các dịch vụ nhất định như bảo dưỡng hay dịch vụ tư vấn. Tuy
    nhiên, các hình thức nêu trên có thể không được cho là một hình thức hợp tác
    công-tư. Chúng có thể được xếp vào loại mua sắm công truyền thống. Vậy một
    mô hình công-tư là như thế nào và nó lôi kéo sự tham gia của khu vực tư nhân
    khác với mua sắm truyền thống ra sao? Việc trả lời cho các câu hỏi này sẽ giúp
    định nghĩa công-tư và cho thấy sự khác biệt với mua sắm truyền thống và tư nhân
    hóa.
    Hiện nay không có định nghĩa rõ ràng về mô hình hợp tác công-tư; nhiều tài
    liệu đã đưa ra nhiều cách định nghĩa khác nhau.
    Theo (Grimsey and Lewis, 2005) hợp tác công-tư là hình thức xúc tiến nằm ở
    trung gian giữa một bên là các dự án mua sắm công theo truyền thống và đầu kia
    là trường hợp tư nhân hóa hoàn toàn, là những trường hợp trong đó khu vực tư

    2

  3. nhân cung cấp các dịch vụ mà theo truyền thống được cung cấp bởi khu vực công.
    Tuy nhiên, hợp tác công-tư không phải là hình thức xúc tiến duy nhất nằm trong
    dãy phổ đó. Nắm giữa mua sắm công truyền thống và tư nhân hóa hoàn toàn,
    ngoài các hợp đồng hợp tác công-tư còn có các hình thức như các hợp đồng quản
    lý ngắn hạn và gia công bên ngoài, hợp đồng chuyển nhượng và các liên doanh
    giữa khu vực nhà nước và tư nhân. Bên cạnh đó, mức độ sở hữu tài sản và chi
    dùng vốn của các đối tác tư nhân có thể rất khác nhau, chi dùng vốn có thể rất hạn
    chế hoặc không có trong các trường hợp hợp đồng quản lý, là nơi mà khu vực tư
    nhân chịu trách nhiệm thiết kế, chế tạo, vận hành và cung cấp tài chính cho một
    tài sản vốn trong một hợp đồng chuyển nhượng hoàn toàn hay một hợp đồng hợp
    tác công-tư (Malone, 2005). Để cung cấp dịch vụ, đối tác tư nhân sẽ nhận khoản
    thanh toán hoặc là từ chính phủ (theo định kỳ) hoặc người dùng trả tiền, hoặc là
    cả hai. Dưới đây là một số định nghĩa về hợp tác công-tư:
    Theo định nghĩa của OECD, hình thức hợp tác công-tư là một hợp đồng giữa
    chính phủ và một hoặc nhiều đối tác tư nhân (có thể bao gồm các nhà vận hành và
    các nhà tài chính), theo đó các đối tác tư nhân cung cấp dịch vụ theo cách để sao
    cho mục đích cung cấp dịch vụ của chính phủ phù hợp với mục tiêu lợi nhuận của
    các đối tác tư nhân và tính hiệu quả của mối liên kết đó phụ thuộc vào sự di
    chuyển rủi ro sang các đối tác tư nhân.
    Theo định nghĩa của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF, 2006), hợp tác công-tư là
    những xúc tiến, trong đó khu vực tư nhân cung cấp các tài sản và dịch vụ hạ tầng,
    mà theo truyền thống thường được cung cấp bởi chính phủ. Ngoài khía cạnh thực
    thi tư nhân và cung cấp tài chính từ đầu tư công, hợp tác công-tư còn có hai đặc
    tính quan trọng, đó là: chú trọng vào cung cấp dịch vụ cũng như đầu tư của khu
    vực tư nhân; và rủi ro được chuyển giao từ chính phủ sang khu vực tư nhân. Hợp
    tác công-tư liên quan đến một phạm vi rộng các dự án cơ sở hạ tầng kinh tế và xã
    hội, nhưng chúng chủ yếu được sử dụng để xây dựng và vận hành các bệnh viện,
    trường học, nhà tù, cầu, đường, hệ thống đường sắt đô thị nhẹ, hệ thống kiểm soát
    đường hàng không, các nhà máy nước và vệ sinh đô thị.
    Đối với Ủy ban châu Âu (EC, 2004), thuật ngữ “hợp tác công-tư” không được
    định nghĩa ở cấp cộng đồng. Nói chung thuật ngữ này dùng để chỉ các hình thức
    hợp tác giữa các cơ quan chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp để nhằm mục đích
    đảm bảo kinh phí, xây dựng, nâng cấp, quản lý và bảo trì một cơ sở hạ tầng cung
    cấp dịch vụ.
    Theo định nghĩa của Standard and Poor, hợp tác công-tư là mối quan hệ
    trung và dài hạn giữa khu vực nhà nước và tư nhân, liên quan đến việc chia sẻ rủi
    ro và lợi ích của việc hợp nhất các kỹ năng, kinh nghiệm chuyên môn và tài chính
    của nhiều lĩnh vực để mang lại các kết quả chính sách mong muốn (Standard and
    Poor’s, 2005).

    3

  4. Đối với Ngân hàng đầu tư châu Âu (EIB, 2004), hợp tác công-tư là một thuật
    ngữ chung để chỉ mối quan hệ hình thành giữa khu vực tư nhân và các cơ quan
    chính phủ thường là với mục đích giới thiệu các nguồn lực và/hoặc kinh nghiệm
    chuyên môn của khu vực tư nhân nhằm mục đích giúp mang đến và cung cấp các
    tài sản và dịch vụ công. Thuật ngữ hợp tác công-tư như vậy được dùng để mô tả
    tính đa dạng rộng của các thỏa thuận công việc, từ các mối quan hệ hợp tác lỏng,
    không chính thức và hợp tác chiến lược đến các hợp đồng dịch vụ hình thức thiết
    kế-xây dựng-tài chính-và-vận hành (DBFO) và các công ty liên doanh chính thức.
    Tuy nhiên để định nghĩa hợp tác công-tư và phân biệt hình thức này với tất cả
    các hình thức tương tác giữa khu vực nhà nước và tư nhân khác, trước hết cần
    phải hiểu lý do chủ yếu để thực hiện hợp tác công-tư. Nguyên nhân chính ở đây là
    để cải thiện cung cấp dịch vụ, đó là nhằm tạo nên giá trị tốt hơn từ đồng tiền so
    với trường hợp chính phủ tự cung cấp dịch vụ (có nghĩa là trường hợp mua sắm
    công truyền thống). Các chính phủ có thể quyết định ký kết các hợp đồng hợp tác
    công-tư và thu hút năng lực của khu vực tư nhân để cung cấp một cách có hiệu
    quả về chất lượng và khối lượng. Tuy nhiên, mặc dù sự tham gia của khu vực tư
    nhân trong hợp tác công-tư thường góp phần nâng cao hiệu quả, nhưng chỉ sự
    tham gia của khu vực tư nhân trong việc cung cấp dịch vụ là vẫn chưa đủ để đảm
    bảo cải thiện việc cung cấp và hiệu quả dịch vụ. Những cải tiến đó còn phụ thuộc
    chủ yếu vào sự di chuyển rủi ro một cách hiệu quả từ khu vực nhà nước sang đối
    tác tư nhân. Nếu thiếu sự di chuyển đầy đủ rủi ro, thì việc cung cấp dịch vụ có thể
    bị coi là mua sắm công nếu như có một công ty tư nhân tham gia.
    Như vậy có thể định nghĩa hợp tác công-tư là hình thức hợp đồng giữa chính
    phủ với một hay nhiều đối tác tư nhân (trong đó có thể bao gồm các nhà vận hành
    và nhà cung cấp tài chính) để theo đó các đối tác tư nhân cung cấp dịch vụ theo
    một cách thức hài hòa giữa các mục tiêu cung cấp dịch vụ của chính phủ với các
    mục tiêu lợi nhuận của các đối tác tư nhân và tính hiệu quả của mối liên kết hợp
    tác này phụ thuộc vào việc chuyển giao đầy đủ rủi ro sang phía các đối tác tư
    nhân. Các mục tiêu cung cấp dịch vụ của chính phủ đòi hỏi phải có năng lực và
    hiệu quả, trong đó tính hiệu quả được xác định bằng các điều kiện về khối lượng
    và chất lượng của dịch vụ. Về bản chất, mục tiêu lợi nhuận của các đ ối tác tư
    nhân cũng liên quan đến sự nâng cao hiệu quả và sự tối thiểu hóa tác động của rủi
    ro đến lợi nhuận.
    Hợp tác công-tư thường có những đặc điểm sau:
     Các đối tác tư nhân thường thiết kế, xây dựng, cung cấp tài chính, vận hành
    và quản lý tài sản vốn, và sau đó cung cấp dịch vụ hoặc là cho chính phủ
    cung cấp trực tiếp đến người sử dụng cuối. Sự tham gia của các đối tác tư
    nhân trong tất cả các hoạt động đó là điểm phân biệt then chốt với các thức
    tiễn trước đây, trong đó người tham gia tư nhân chỉ thực hiện phần công

    4

  5. việc hoặc là xây dựng, hoặc là vận hành một tài sản, hay chỉ cung cấp tài
    chính khi chính phủ đi vay để cấp kinh phí cho chi tiêu của mình.
     Các đối tác tư nhân sẽ nhận các khoản thanh toán từ chính phủ hoặc thu lệ
    phí trực tiếp đối với người sử dụng cuối, hoặc là cả hai.
     Chính phủ quy định rõ về chất lượng và khối lượng dịch vụ đối với các đối
    tác tư nhân. Nếu chính phủ chịu trách nhiệm thực hiện các đợt thanh toán
    cho phía đối tác tư nhân đối với các dịch vụ cung cấp, thì việc thanh toán
    này được dựa trên sự tuân thủ của các đối tác tư nhân về các thông số chất
    lượng và khối lượng theo quy định của chính phủ.
     Ở đây có một sự di chuyển rủi ro hoàn toàn sang phía các đối tác tư nhân
    để đảm bảo rằng họ vận hành một cách có hiệu quả.
     Khi kết thúc hợp đồng, chính phủ có thể trở thành người sở hữu tài sản sau
    khi đã thanh toán cho đối tác tư nhân hết giá trị còn lại theo hợp đồng. Do
    giá trị tài sản có thể thấp hơn hoặc vượt quá giá thị trường, trong trường
    hợp đó chính phủ sẽ phải chịu rủi ro đối với phần chênh lệch về giá trị.
    Một số hình thức hoán vị của hợp tác hợp tác công-tư:
    Hợp tác công-tư về đặc trưng bao gồm một loạt các hoạt động như thiết kế, xây
    dựng, vận hành, cung cấp tài chính. Không phải tất cả các hình thức hợp tác công-
    tư đều bao gồm tất cả các hoạt động này; có nhiều hình thức hoán vị khác nhau có
    thể tồn tại. Dưới đây là phân loại dựa theo IMF (2004) và Malone (2005). Cách
    diễn đạt tên gọi dưới đây phản ánh các phần công việc do khu vực tư nhân chịu
    trách nhiệm thực hiện. Ví dụ, trong trường hợp một hợp đồng xây dựng-sở hữu-
    bảo trì, phía đối tác tư nhân chịu trách nhiệm xây dựng tài sản, sở hữu và cũng
    chịu trách nhiệm bảo trì tài sản đó. Dưới đây là một số hình thức hoán vị của hợp
    tác công-tư:
    – Xây dựng-sở hữu-bảo trì (BOM),
    – Xây dựng-sở hữu-vận hành (BOO),
    – Xây dựng-triển khai-vận hành (BDO),
    – Thiết kế-xây dựng-quản lý-cấp vốn (DCMF),
    – Thiết kế-xây dựng-vận hành (DBO),
    – Thiết kế-xây dựng-bỏ vốn-vận hành (DBFO),
    – Mua-xây dựng-vận hành (BBO),
    – Cho thuê-sở hữu-vận hành (LOO) hay Cho thuê-triển khai-vận hành (LDO),
    – Bổ sung tiếp theo1 (Wrap-around addition – WAA),

    1
    Là hình thức hợp tác, trong đó công ty tư nhân cung cấp tài chính và xây dựng một phần bổ sung cho một công
    trình công cộng hiện thời. Nhà phát triển tư nhân sau đó vận hành cả công trình và phần bổ sung, hoặc là trong

    5

  6. – Xây dựng-vận hành-chuyển giao (BOT),
    – Xây dựng-sở hữu-vận hành-chuyển giao (BOOT),
    – Xây dựng-thuê-sở hữu-chuyển giao (BROT),
    – Xây dựng-cho thuê-vận hành-chuyển giao (BLOT),
    – Xây dựng-chuyển giao-vận hành (BTO).
    Một hợp tác công-tư thường được tổ chức theo cách thức của một phương tiện
    phục vụ mục đích đặc biệt (Special purpose vehicle – SPV), về đặc trưng thường
    là một côngxoocxium gồm các tổ chức tài chính và các công ty tư nhân chịu trách
    nhiệm về tất cả các hoạt động của một hợp tác công-tư (bao gồm cả điều phối tài
    chính và cung cấp dịch vụ). Một hợp tác công-tư có thể chịu sự chỉ đạo của nhà
    thầu tư nhân – người thực hiện dịch vụ (như mô hình của Anh), hoặc của tổ chức
    tài chính, người chịu trách nhiệm cung cấp tài chính cho dự án (mô hình của
    Ôxtrâylia).
    Ở tầm vĩ mô, để tham gia vào một quá trình hợp tác công-tư, chính phủ cần xác
    định các khuôn khổ chính sách và luật pháp rõ ràng để đảm bảo năng lực phù hợp
    của khu vực công khi xúc tiến và quản trị hợp tác công-tư. Việc đảm bảo một môi
    trường thuận lợi cho hợp tác công-tư cũng có những liên quan đến triển vọng điều
    hành công, do khu vực công cần được tổ chức như một đối tác tin cậy với các cơ
    chế quy định và giám sát thích hợp. Điều kiện này đặc biệt quan trọng bởi hợp tác
    công-tư thường nằm dưới sự quản lý của các tổ chức phân quyền hay các chính
    quyền địa phương, họ là những người cần phải giao dịch với các bên tham gia tư
    nhân chủ yếu.

    2. Hợp tác công-tư trong lĩnh vực KH&CN
    Trước sự tăng trưởng bùng nổ về các liên minh NC&PT quốc gia và quốc tế,
    chính phủ các nước đã tạo điều kiện thúc đẩy và khuyến khích các hình thức hợp
    tác NC&PT giữa các tổ chức nghiên cứu công với ngành công nghiệp. Xu thế này
    gần đây được thúc đẩy nhanh hơn do các nước muốn nâng mức chi tiêu cho
    NC&PT và dựa nhiều hơn vào sự hợp tác với ngành công nghiệp để tạo lực đòn
    bẩy đối với các nguồn lực NC&PT. Các công ty tham gia vào các xúc tiến hợp tác
    NC&PT là để vượt qua những thất bại thị trường, kết quả của yếu tố không chắc
    chắn, và do nguồn lực còn hạn chế và không có khả năng tiếp thu được những
    hiệu ứng lan tỏa quan trọng từ NC&PT. Vì vậy, hợp tác NC&PT tư nhân là sự
    phản ứng thị trường trước những thất bại thị trường tránh cho các công ty không
    phải thực hiện những dự án NC&PT có mức độ tối đa về lợi ích xã hội. Cũng với
    đặc điểm này, sự bảo trợ công đối với tác hợp tác NC&PT cũng là một phản ứng

    một khoảng thời gian nhất định, hoặc cho đến khi nhà phát triển tư nhân thù hồi được chi phí cộng với lợi nhuận
    thích đáng từ đầu tư.

    6

  7. chính sách trước các hình thức bất lực thị trường tương tự nhưng không thể giải
    quyết được chỉ bằng các cơ chế thị trường. Điều này xảy ra, ví dụ như khi các chi
    phí giao dịch liên quan đến hợp tác NC&PT là quá cao để có thể thu hút sự cộng
    tác hay khi các biện pháp khuyến khích hợp tác (như chia sẻ chi phí đầu vào, phân
    bổ các kết quả đầu ra) là chưa đủ do đó dẫn đến việc các công ty từ chối các dự án
    NC&PT chung mang lại lợi ích cho xã hội. Những sự cố hệ thống nảy sinh do các
    biện pháp khuyến khích không phù hợp với sự hợp tác giữa các thành phần khác
    nhau trong hệ thống đổi mới (như các trường đại học, các công ty, phòng thí
    nghiệm) có thể gây cản trở sự hợp tác về NC&PT và công nghệ, và dẫn đến khoản
    lãi xã hội từ nghiên cứu công thấp hơn.
    Sự lôi cuốn chủ yếu của hợp tác hợp tác công-tư đó là chúng làm giảm nguy cơ
    thất bại xảy ra khi chính phủ cố gắng “lựa chọn người thắng” thông qua các kế
    hoạch trợ cấp NC&PT truyền thống. Hợp tác công-tư yêu cầu thực hiện sự lựa
    chọn cạnh tranh giữa những người tham gia và chịu ảnh hưởng lớn hơn từ phía
    khu vực tư nhân trong lựa chọn và quản lý dự án, điều này giúp đảm bảo có thể
    nhằm mục tiêu vào những người tham gia tốt nhất và các dự án có hiệu quả nhất.
    Trong khi các lợi ích trực tiếp và gián tiếp của hợp tác công-tư (ví dụ như chia sẻ
    chi phí và kỹ năng) thường lôi kéo phía ngành công nghiệp và chính phủ như
    nhau, nhưng ở đây có những chi phí tiềm năng, về cả khía cạnh nguồn lực lẫn chi
    phí cơ hội của thị trường thay thế hay các giải pháp chính sách (như thông qua các
    biện pháp chính sách).
    Trong phạm vi lĩnh vực chính sách KH&CN, thuật ngữ “hợp tác công-tư”
    (Public private partnership) có thể được định nghĩa là bất cứ mối quan hệ nào dựa
    trên cơ sở đổi mới, trong đó các thành phần tham gia thuộc khu vực nhà nước và
    tư nhân cùng đóng góp các nguồn lực tài chính, nghiên cứu, nhân lực và cơ sở hạ
    tầng, kể cả trực tiếp hay đóng góp bằng hiện vật. Như vậy, nói theo cách đơn giản
    hơn, đó là một cơ chế nghiên cứu theo hợp đồng nhằm trợ cấp cho NC&PT công
    nghiệp. Các hình thức hợp tác có thể là những thỏa thuận chính thức hoặc không
    chính thức nhằm đạt được những mục tiêu chung hoặc cụ thể về nghiên cứu hay
    thương mại hóa và lôi kéo hai hoặc nhiều bên tham gia (như côngxoocxium).
    Trong khi các thỏa thuận không chính thức vượt quá con số các mối quan hệ hợp
    tác chính thức, những thỏa thuận như vậy được xúc tiến trong một bối cảnh có
    tính cấu trúc hơn khi các chi phí và lợi ích đều có thể giải trình một cách trực tiếp
    (kể cả bằng hiện vật hay trực tiếp).
    Hợp tác công-tư không phải là hoàn toàn mới. Trên thực tế, hợp tác giữa khu
    vực nghiên cứu công và ngành công nghiệp đã là đặc trưng của hệ thống nghiên
    cứu của Đức kể từ thế kỷ 19. Tại Vương quốc Anh, hợp tác giữa các khoa của
    trường đại học về khoa học và kỹ thuật với ngành công nghiệp vào đầu thế kỷ 20
    đã được tiến hành dưới hình thức các nhà nghiên cứu làm việc như những nhà tư

    7

  8. vấn cho ngành công nghiệp, mặc dù hình thức tương tác này sau đó đã được thay
    thế bằng sự phát triển các phòng thí nghiệm công nghiệp. Ở Nhật Bản thời kỳ sau
    chiến tranh, hợp tác đã trở thành một bộ phận tích hợp trong các chương trình
    công nghệ công nghiệp lớn do chính phủ tài trợ (như dự án Mạch tích hợp cỡ rất
    lớn trong giai đoạn từ 1975 đến 1985) nhằm giúp Nhật Bản đuổi kịp trong các
    lĩnh vực cụ thể. Tại Hoa Kỳ, có thể thấy là mối quan hệ hợp tác giữa trường đại
    học và ngành công nghiệp đã được tiến hành từ nửa cuối thể kỷ 19, cho đến sau
    Chiến tranh lạnh, chính sách của chính phủ đã thay đổi với chi tiêu NC&PT quốc
    phòng gia tăng dẫn đến hợp tác gia tăng giữa nghiên cứu công và ngành công
    nghiệp. Trong những thập niên 1960 và 1970, sự thay đổi về cơ cấu đã thúc đẩy
    các bang vượt lên trong xúc tiến mối quan hệ hợp tác giữa ngành công nghiệp và
    các trường đại học như một phương thức để khai thác công nghệ phục vụ phát
    triển kinh tế địa phương, đặc biệt là để tạo việc làm. Vào đầu những năm 1980,
    thành công của NC&PT hợp tác của Nhật Bản và sự cạnh tranh gia tăng trên các
    thị trường công nghệ toàn cầu dẫn đến sự thay đổi mô hình ở Hoa Kỳ, với hợp tác
    công-tư đã trở thành một thành phần then chốt của chính sách KH&CN liên bang
    và là một công cụ để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
    Lý do để xúc tiến hợp tác công-tư
    Lý do để xúc tiến hợp tác công-tư là tồn tại một khoảng cách về kinh phí đối
    với các doanh nghiệp muốn chuyển hóa từ phát minh khoa học đến đổi mới công
    nghệ và xúc tiến thương mại hóa. Chính vì vậy ở đây cần đến sự can thiệp của
    chính phủ để đảm bảo hiệu quả kinh tế. Joseph Stiglitz (2005) đã lập luận rằng,
    trong một nền kinh tế thị trường với thông tin không đầy đủ và bất cân xứng, và
    các thị trường chưa hoàn hảo, tự bản thân nền kinh tế hoạt động kém hiệu quả, do
    đó cần đến vai trò quan trọng tiềm năng của chính phủ. Do những thất bại thị
    trường, đặc biệt là thị trường về các ý tưởng mới và thông tin công nghệ. Thất bại
    thị trường nảy sinh khi một nền kinh tế kinh doanh tự do đầu tư dưới mức cho
    phát minh và nghiên cứu (nếu so với điều kiện lý tưởng) bởi vì điều đó quá mạo
    hiểm, bởi vì sản phẩm có thể chỉ phù hợp với một quy mô hạn chế và còn do lợi
    nhuận gia tăng cùng với sử dụng.
    Lý do cơ bản đối với sự hỗ trợ của chính phủ cho NC&PT đó là dựa trên lập
    luận suất thu lợi xã hội từ đầu tư NC&PT lớn hơn so với suất lợi tức tư nhân.
    Điều đó có nghĩa là khi cân nhắc tất cả các ích lợi cho thấy lợi ích tổng thể đối
    với xã hội vượt quá lợi ích tư nhân mà một công ty tư nhân có thể thu được từ tiến
    hành NC&PT. Từ triển vọng chính sách, điều đó có nghĩa là khu vực tư nhân hay
    doanh nghiệp đơn lẻ không có động cơ khuyến khích để thực hiện NC&PT có
    hiệu quả tối ưu về xã hội, bởi vì họ không thể thu được tất cả lợi ích từ đầu tư
    NC&PT của mình (Stiglitz 2005).
    Lợi ích tổng thể từ NC&PT vượt quá lợi nhuận tư nhân là do lợi ích từ NC&PT
    còn mang đến cho những nơi khác, không phải chỉ cho công ty thực hiện NC&PT.

    8

  9. Công ty sáng tạo công nghệ nắm bắt được một phần trong tổng giá trị có được từ
    công nghệ mới dưới dạng lợi nhuận mới. Nhưng phần lớn tổng giá trị của một
    công nghệ mới lại không thuộc về công ty sáng tạo đó, mà cả các công ty khác
    nữa ở trong và ngoài ngành cũng được hưởng lợi ích.
    Người sử dụng xuôi dòng và người tiêu dùng được hưởng lợi ích khi họ áp
    dụng công nghệ mới do các công ty sáng tạo công nghệ giới thiệu. Giá trị đem lại
    cho cả người sử dụng và người tiêu dùng, không phải chỉ có các công ty sáng tạo
    công nghệ mới được hưởng. Do các công ty không thể nắm bắt được tất cả các giá
    trị từ NC&PT dẫn đến công nghệ mới, nên họ sẽ không theo đuổi các dự án có
    tiềm năng mang lại các lợi ích sâu rộng. Những dự án đó không mang lại lợi
    nhuận tư nhân đầy đủ cho một công ty để họ có thể biện minh cho đầu tư tư nhân
    của mình. Chính vì vậy mà ở đây cần đến hợp tác công-tư. Một chương trình công
    có thể hợp tác với ngành công nghiệp tư nhân nhằm cung cấp nguồn tài trợ cầ n
    thiết để thực hiện NC&PT và phát triển công nghệ có tiềm năng đem lại lợi ích
    kinh tế rộng lớn.
    Các yếu tố tác động thúc đẩy gia tăng hợp tác công-tư có liên quan đến yêu cầu
    gia tăng NC&PT tư nhân và sự liên kết do thị trường thúc đẩy giữa các doanh
    nghiệp. Có ba yếu tố chính chi phối hợp tác công-tư, đặc biệt là mối quan hệ hợp
    tác trường đại học – ngành công nghiệp, đó là: i) Tốc độ quá độ tiến lên nền kinh
    tế tri thức gia tăng; ii) toàn cầu hóa và cạnh tranh gia tăng; và iii) sự hạn hẹp về
    ngân sách và sự tác động đến các mẫu hình tài trợ cho nghiên cứu của trường đại
    học cũng như mặt bằng chi phí nghiên cứu cao hơn. Còn có một số yếu tố khác
    tác động đến quyết định của các công ty, như chu trình sản phẩm ngắn hơn và
    phạm vi thời gian đối với NC&PT cũng ngắn hơn, thuê gia công bên ngoài các
    hoạt động nghiên cứu chung bao gồm cả nghiên cứu công, sự hội tụ công nghệ và
    những thay đổi ở các quy định về quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) đang được áp dụng
    đối với nghiên cứu do nhà nước tài trợ.
    Đối với chính phủ, lý do để thúc đẩy các hình thức hợp tác trong bối cảnh
    chính sách công nghệ và đổi mới mang đặc tính kép, đó là để nhằm điều chỉnh sự
    bất lực thị trường dẫn đến doanh nghiệp đầu tư dưới mức cho NC&PT và còn để
    nhằm nâng cao “tính hiệu quả” của tài trợ công đối với NC&PT. Bất lực thị
    trường dẫn đến đầu tư dưới mức vào công nghệ và đổi mới sáng tạo nảy sinh từ
    những vấn đề ở khả năng tương thích tư nhân và từ các rủi ro và những yếu tố
    không chắc chắn kỹ thuật mà các nhà đầu tư tư nhân cần phải gánh vác. Một khi
    bất lực thị trường được điều chỉnh phù hợp với khả năng thu lợi thỏa đáng, khi đó
    vai trò của hợp tác là để làm tăng sự khuyến khích các công ty tư nhân đầu tư cho
    NC&PT (ví dụ như thông qua quyền SHTT). Nếu đó là rủi ro kỹ thuật (do yếu tố
    không chắc chắn) ngăn cản đầu tư tư nhân (doanh nghiệp đơn lẻ hay
    côngxoocxium), thì sự hỗ trợ của chính phủ đối với nghiên cứu hợp tác là thích
    hợp. Trong các lĩnh vực có hiệu quả kinh tế cao nhờ quy mô khiến cho các công

    9

  10. ty không thể có được các kết quả nghiên cứu phù hợp đầy đủ, ở đây có thể cũng
    cần đến hỗ trợ công cho NC&PT. Lĩnh vực môi trường là một trong những mục
    tiêu phổ biến nhất của các xúc tiến hợp tác do những tác động bên ngoài mạng
    lưới tích cực của nó ngăn cản được những tác động ngoại lai. Những vấn đề cần
    cân nhắc như an ninh quốc gia, năng lực cạnh tranh kinh tế hay phát triển bền
    vững thường đóng một vai trò. Nếu được coi là mục tiêu thứ hai, hợp tác công-tư
    sẽ giúp cải thiện tính hiệu quả của hỗ trợ công cho NC&PT do nó loại trừ được
    những đầu tư chồng chéo, làm giảm phạm vi thời gian đối với NC&PT và kích
    thích hiệu ứng lan tỏa gia tăng từ nghiên cứu công.
    Tuy nhiên, bản chất của thất bại thị trường có một mối liên quan đến lý do và
    sự hình thành hợp tác công-tư. Về lý thuyết, chính phủ hỗ trợ hợp tác NC&PT là
    vào giai đoạn khi mà thị trường ngăn cản một giải pháp tư nhân đối với bất lực thị
    trường. Đây thường là giai đoạn tiền cạnh tranh của công nghệ, và hợp tác công-
    tư ở vào giai đoạn thương mại hóa cũng được chứng minh là đúng nếu bất lực thị
    trường (như trên thị trường tài chính) dẫn đến đầu tư dưới mức trong lĩnh vực sử
    dụng và ứng dụng công nghệ để phát triển các sản phẩm và quy trình mới. Sự
    cạnh tranh mạnh về ứng dụng công nghệ mới trên các thị trường sản phẩm với khả
    năng thay thế cao cũng có thể khiến các công ty đầu tư dưới mức vào công nghệ.
    Vì vậy ở đây có một lập luận biện minh cho việc thiết kế theo kiểu may đo sự hỗ
    trợ chính phủ, như cung cấp thông tin hay tài chính, cho phù hợp với nơi có thể
    phát sinh thất bại, giai đoạn tiền cạnh tranh hay giai đoạn gần hơn với thị trường.
    Khi đó thách thức chính sách là phải làm cho tương xứng giữa mức độ hỗ trợ của
    chính phủ với mức độ bất lực thị trường và thiết kế hình thức hợp tác theo cách
    cho phép những hiệu ứng lan tỏa cực đại trong khi không ngăn cản các biện pháp
    khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân.
    Các yếu tố thúc đẩy hợp tác công-tư về KH&CN
     Việc phát triển các công nghệ mới thường đòi hỏi hành động tập thể, đặc
    biệt trong trường hợp hàng hóa có hiệu ứng lan tỏa cao, là nơi mà tiến bộ
    công nghệ có thể tạo ra lợi ích vượt xa hơn cả lợi ích mà các công ty đổi
    mới có thể nắm bắt. Hợp tác công-tư còn là công cụ khuyến khích hợp tác
    cần thiết cho các hoạt động đổi mới có giá trị về mặt xã hội;
     Các công nghệ mới thường yêu cầu đầu tư cho sự kết hợp các công nghệ có
    thể vẫn chưa được khai thác tại các công ty hay các lĩnh vực công nghiệp.
    Các hoạt động nghiên cứu chung có thể tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác cần
    thiết để nhằm đạt được tiềm năng thương mại của các công nghệ đó;
     Hợp tác công-tư khuyến khích các công ty xúc tiến NC&PT có lợi về mặt
    xã hội. Khoản hoàn lãi từ đầu tư NC&PT, thậm chí ngay cả với các công
    nghệ có nhiều triển vọng vẫn có thể bị cho là thấp khi các công ty đánh giá
    thấp các luồng thu nhập xa, hay khi các rủi ro liên quan đến phát triển kỹ
    thuật và thương mại hóa được cho là đáng kể.

    10

  11.  Doanh nghiệp có thể không đầu tư vào NC&PT khi họ không mong đợi là
    họ có thể thu lại được đủ thu nhập từ các kết quả đổi mới. Điều này xảy ra
    khi thị trường tiềm năng về công nghệ mới của doanh nghiệp là rộng lớn
    hơn khả năng đảm bảo của công ty. Đầu tư NC&PT của công ty tư nhân
    giảm cũng có thể xảy ra khi họ nhận thấy khó có thể được thừa nhận hay
    thực thi quyền SHTT, điều này làm giảm sự kỳ vọng vào khoản hoàn lãi từ
    đầu tư;
     Từng yếu tố trên có thể gây ảnh hưởng đến “suất lợi tức rào chắn” nội bộ
    của doanh nghiệp liên quan đến đầu tư vào các sản phẩm hay quy trình mới
    mà nếu được đầu tư thì có thể đem lại lợi ích cho nhiều doanh nghiệp hay
    toàn bộ nền kinh tế.

    3. Các cách tiếp cận trong xúc tiến hợp tác công-tư
    Thông thường, hợp tác công-tư có thể phân loại theo loại hình và đặc trưng của
    các thành phần tham gia liên quan, bao gồm: i) hợp tác trường đại học – ngành
    công nghiệp; ii) hợp tác chính phủ (kể cả các phòng thí nghiệm) – ngành công
    nghiệp; iii) hợp tác viện nghiên cứu – ngành công nghiệp; và iv) phối hợp của các
    hình thức hợp tác trên, như mối quan hệ hợp tác liên kết nhiều viện nghiên cứu
    công với nhau và với ngành công nghiệp.
    Hợp tác công-tư cũng có thể phân loại dựa theo các mục tiêu chức năng của
    chính phủ, như để nhằm hỗ trợ cho nghiên cứu chiến lược và phát triển công
    nghệ; cải tiến các cơ chế đối với thương mại hóa và phổ biến công nghệ; thành lập
    các công ty phái sinh dựa vào công nghệ. Ngoài ra, việc tạo cơ hội tiếp cận đến
    nguồn tài chính và đào tạo đổi mới, và thúc đẩy kết nối mạng đối với các thành
    phần tham gia đổi mới cũng là những mục tiêu rõ ràng của hợp tác công-tư.
    Nhìn từ quan điểm doanh nghiệp, có bốn mục tiêu chính liên quan đến sự tham
    gia vào mối quan hệ hợp tác công-tư, đó là: mục tiêu tri thức; mục tiêu khai thác;
    mục tiêu kết nối mạng; và các mục tiêu quản lý như giảm chi phí và quản lý hiệu
    quả NC&PT. Mặc dù chia sẻ chi phí nhìn chung được coi là động cơ chủ yếu cho
    sự hợp tác NC&PT, nhưng kết quả khảo sát về hợp tác công-tư trong các chương
    trình công nghệ tiên tiến cho thấy, các mục tiêu tri thức xếp vào loại cao nhất
    trong số các công ty tham gia. Điều này phản ánh tính không đồng nhất lớn hơn
    trong số các đối tác do các vấn đề liên quan đến quy mô (chia sẻ chi phí) quan
    trọng hơn trong số các doanh nghiệp tương tự nhau. Liên quan đến sự chú trọng
    công nghệ của các hình thức hợp tác, các chương trình dựa vào ngành (lĩnh vực)
    vẫn có vai trò quan trọng nhưng chúng tích hợp nhiều công nghệ. Việc kết hợp
    giữa các mục tiêu năng lượng và môi trường cũng là một chú trọng trong các kế
    hoạch hợp tác. Đối với các nhà hoạch định chính sách, cần nhấn mạnh đến tầm
    quan trọng ngày càng tăng của việc liên kết giữa việc nâng cao năng lực cạnh
    tranh công nghiệp với việc thúc đẩy phát triển bền vững.

    11

  12. Ngoài ra còn có khía cạnh quốc tế của hợp tác, với các mối quan hệ xuyên biên
    giới đang ngày càng được thúc đẩy như một bộ phận của các kế hoạch hợp tác
    quốc gia hay các chương trình quốc tế cụ thể. Ví dụ như chương trình các Trung
    tâm nghiên cứu hợp tác của Ôxtrâylia (CRC) cho phép các tổ chức nghiên cứu và
    các công ty nước ngoài tham gia và kết quả là số nghiên cứu do các chi nhánh
    nước ngoài của Ôxtrâylia chiếm đến 45% tổng NC&PT của ngành chế tạo. Một xu
    hướng khác trong các hình thức hợp tác đó là sự tham gia của các đối tác phi
    truyền thống như các hiệp hội công nghiệp, các thư viện, các trường đào tạo nghề
    và kỹ thuật và thậm chí là cả các viện bảo tàng. Theo thống kê cho thấy hình thức
    hợp tác với các đối tác phi chính phủ hay các công ty như vậy chiếm đến gần 10%
    các tổ chức tham gia trong Chương trình Khung lần thứ 4 của EU, so với 3%
    trong Chương trình Khung lần thứ hai. Thậm chí bên trong chính phủ, mối quan
    hệ hợp tác phối hợp và cộng tác cũng ngày càng tăng giữa các bộ và các cơ quan
    khác nhau. Việc thực hiện hoạt động Cảnh báo công nghệ của Anh đã lôi kéo sự
    cộng tác giữa các bộ trong chính phủ cũng như các nhà tư vấn bên ngoài.
    Các hình thức hợp tác công-tư về KH&CN
    a) Hợp tác giữa trường đại học – ngành công nghiệp
    Tầm quan trọng của các hình thức hợp tác công-tư phản ánh các cơ cấu thể chế
    khác nhau và cả sự chuyên môn hóa trong nghiên cứu của các quốc gia. Ví dụ như
    tại Hoa Kỳ, hình thức hợp tác trường đại học – ngành công nghiệp chiếm vị trí nổi
    trội phản ánh các đặc điểm riêng của quốc gia và các cơ cấu chi phối về việc cung
    cấp tài chính cho nghiên cứu trong trường đại học. Các nhà khoa học theo đuổi
    nghiên cứu cơ bản tại các trường đại học của Hoa Kỳ phần lớn phụ thuộc vào các
    khoản trợ cấp cạnh tranh từ các quỹ bên ngoài. Tại nhiều nước thành viên OECD
    thuộc châu Âu, nghiên cứu trong trường đại học theo truyền thống được hỗ trợ từ
    các quỹ nghiên cứu nội bộ của trường, mặc dù ngân sách dành cho nghiên cứu
    trong ngành giáo dục thắt chặt hơn đã khiến cho nhiều trường đại học tại các nước
    như Bỉ, Hà Lan và Vương quốc Anh phải đa dạng hóa các nguồn tài trợ của mình.
    Kể từ thập niên 1980, tỷ trọng nghiên cứu của ngành giáo dục được tài trợ bởi
    ngành công nghiệp đã tăng mạnh, đặc biệt là ở Canađa, Đức, Hà Lan và Hoa Kỳ.
    Có ba yếu tố giải thích cho sự gia tăng mối quan hệ tương tác giữa trường đại học
    và ngành công nghiệp, đó là: i) yêu cầu đặt ra cho các trường đại học là phải tìm
    kiếm các nguồn tài trợ phi chính phủ; ii) do cạnh tranh gia tăng và phạm vi thời
    gian đối với NC&PT ngắn hơn nên ngành công nghiệp phải tìm kiếm cơ hội tiếp
    cận đến nền tảng khoa học rộng lớn hơn so với cơ sở sẵn có của mình; và iii) yêu
    cầu thu lợi lớn hơn từ hỗ trợ của chính phủ cho NC&PT (như thông qua thương
    mại hóa và phổ biến nghiên cứu do nhà nước tài trợ).
    Ngoài ra, nhiều nước OECD đã thực hiện nhiều thay đổi ở các quy định về
    quyền SHTT đối với các kết quả nghiên cứu được tài trợ công, và điều này được

    12

  13. phản ánh một phần ở sự gia tăng các hoạt động đăng ký sáng chế tại trường đại
    học. Tại Hoa Kỳ, những thay đổi về chống độc quyền, cho phép thành lập các dự
    án mạo hiểm liên kết nghiên cứu tư nhân đã được thể chế hóa bằng luật pháp, cho
    phép các trường đại học được nắm giữ quyền sở hữu đối với các đổi mới được
    phát triển từ nghiên cứu do liên bang tài trợ và bằng các quy định mới yêu cầu các
    phòng thí nghiệm liên bang phải tạo điều kiện thúc đẩy chuyển giao cho khu vực
    tư nhân. Tại hầu hết các nước OECD, các chính phủ đã giúp thành lập các văn
    phòng chuyển giao công nghệ và liên kết công nghiệp đặt tại các trường đại học,
    các vườn ươm công nghệ, các công viên khoa học và gần đây hơn là các trung tâm
    xuất sắc, tất cả đều nhằm mục tiêu nâng cao hiệu quả của chi tiêu công cho
    NC&PT và phổ biến tri thức. Sự thành công của những “thể chế cầu nối” đó thể
    hiện ở sự cân đối pha trộn. Chi tiêu công của những trung tâm tri thức đó vẫn còn
    là vấn đề do sự tham gia của ngành công nghiệp là vẫn chưa đủ để có thể tự duy
    trì trong giai đoạn từ ngắn đến trung hạn (5 đến 10 năm). Trong số những xúc tiến
    thành công nhất đó là những xúc tiến tuân theo cách tiếp cận liên ngành và tập
    trung vào các cụm công nghệ cụ thể (như công nghệ y sinh và thông tin).
    b) Hợp tác giữa chính phủ – ngành công nghiệp
    Hợp tác chính phủ với ngành công nghiệp thường kết nối giữa các tổ chức
    nghiên cứu do chính phủ trung ương tài trợ, trong khi các côngxoocxium gồm các
    công ty lớn với sự chú trọng chủ yếu vào nghiên cứu tiền cạnh tranh hoặc “tạo
    năng lực” (enabling research). Các ví dụ điển hình bao gồm các côngxoocxium
    trong các lĩnh vực công nghệ chế tạo tiên tiến như vi điện tử (SEMATECH của
    Hoa Kỳ, VLSA của Nhật Bản hay xúc tiến JESSI của EU). Mục tiêu then chốt
    của các chương trình chính phủ tài trợ cho các côngxoocxium công nghiệp, kể cả
    chương trình ATP của Hoa Kỳ đó là nhằm làm giảm các rủi ro kỹ thuật và chuyển
    giao cho các công ty gánh vác những rủi ro thương mại còn lại, tuân theo các
    chiến lược thị trường của họ. Trong khi các hình thức hợp tác giữa chính phủ với
    các côngxoocxium công nghiệp có thể lôi kéo các trường đại học hay các phòng
    thí nghiệm tham gia thực hiện nghiên cứu bên ngoài, thông thường cơ quan tài trợ
    của chính phủ và các công ty là những người tham gia chính.
    Một hình thức hợp tác chính phủ – ngành công nghiệp khác đó là các dự án mạo
    hiểm nghiên cứu chung giữa các trung tâm/phòng thí nghiệm của chính phủ và các
    công ty. Tiếp theo tư nhân hóa các cơ sở nghiên cứu chính phủ (GRE) ở Vương
    quốc Anh, nghiên cứu hợp đồng (contract research) đã trở thành một nguồn tài trợ
    đối với các tổ chức này cũng như đối với các Hội đồng nghiên cứu. Tại Canađa,
    có các ban cố vấn bên ngoài đã giúp tư vấn làm cho các phòng thí nghiệm công
    trở nên có hiệu quả ứng dụng hơn và mang định hướng khách hàng hơn. Tại Hoa
    Kỳ những thay đổi về luật pháp trong những năm 1980 đã thúc đẩy sự hình thành
    các Hiệp định nghiên cứu và phát triển hợp tác (CRADA) mà về thực chất chúng

    13

  14. không phải là các chương trình công nghệ hợp tác mà đúng hơn là một cơ chế cho
    phép các phòng thí nghiệm liên bang tham gia vào các quan hệ hợp tác với ngành
    công nghiệp, coi đó như một cách thức để xúc tiến thương mại hóa các công nghệ
    sử dụng kép. Trong khi các mô hình hợp tác CRADA chủ yếu được cân nhắc để
    nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ hơn là nghiên cứu, tuy nhiên chúng đã
    đóng góp cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng cho NC&PT hợp tác. Chính phủ hỗ trợ
    cho các dự án CRADA chủ yếu dưới hình thức hỗ trợ hiện vật, bao gồm bổ sung
    nhân sự và tiếp cận trang thiết bị của phòng thí nghiệm liên bang. Tuy nhiên, theo
    đánh giá cho thấy, các phòng thí nghiệm chính phủ nhìn chung kém thành công
    hơn các trường đại học trong việc cấp giấy phép công nghệ. Điều này có thể một
    phần là do họ gia nhập muộn và do thiếu kinh nghiệm về hợp tác với ngành công
    nghiệp hay bởi thực tế là còn có ít công nghệ của phòng thí nghiệm sẵn sàng để có
    thể thương mại hóa và thay vào đó yêu cầu sự tương tác đáng kể giữa các đối tác
    vượt xa quyền hạn về SHTT. Các phòng thí nghiệm cũng có xu hướng kém linh
    hoạt trong hợp tác với ngành công nghiệp do mục tiêu của họ đã được định trước
    bởi các nhiệm vụ của cơ quan hay bởi các kế hoạch NC&PT quốc gia và phần lớn
    nguồn kinh phí của họ được phân bổ dựa trên cơ sở cân nhắc theo ý muốn (của
    chính phủ) chứ không phải bằng cơ chế cạnh tranh hay bình duyệt.
    c) Hợp tác giữa các viện nghiên cứu công và ngành công nghiệp
    Tại nhiều nước OECD, hợp tác giữa ngành công nghiệp với các viện nghiên
    cứu phổ biến hơn hình thức hợp tác với các trường đại học hay các phòng thí
    nghiệm. Điều này phản ánh sự phân chia giữa các quốc gia nơi có các trường đại
    học đóng một vai trò lớn hơn về cả nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng
    chung (như Áo, Bỉ, Canađa, Thụy Điển, Anh và Hoa Kỳ), đóng góp cho thực hiện
    các nhiệm vụ NC&PT, và các nước nơi các viện nghiên cứu công đóng một vai trò
    đáng kể hoặc lớn hơn trong các hoạt động, cả nghiên cứu cơ bản và ứng dụng
    (như Pháp, Đức, Hà Lan, Nauy). Các viện nghiên cứu ngành hoặc chi nhánh cũng
    đóng vai trò quan trọng ở Áo, Thụy Điển và ở các nước Trung và Đông Âu, là nơi
    có nhiều viện nghiên cứu đã được tái cấu trúc để nhằm cải thiện sự hợp tác với
    ngành công nghiệp. Thập kỷ những năm 1980 là thời gian chứng kiến sự gia tăng
    mạnh việc thành lập các viện nghiên cứu của Hoa Kỳ, chủ yếu là tại các trường
    đại học với trọng tâm nhằm vào các nhu cầu cụ thể của ngành công nghiệp (như
    rô bôt chế tạo), mặc dù với nguồn kinh phí cao kèm theo, điều đó có nghĩa là các
    viện nghiên cứu lớn phải nhường chỗ cho các hình thức trung tâm nhỏ hơn và
    chuyên môn hóa hơn.
    Tại Pháp, các viện nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia (CNRS)
    và các cơ quan nghiên cứu chuyên môn hóa (CEA, INRA) thường tích cực hơn
    các trường đại học và các tổ chức giáo dục đại học trong việc hợp tác với ngành
    công nghiệp. Tại Đức, các hình thức hợp tác điển hình đó là giữa ngành công

    14

  15. nghiệp với các trường đại học và cả với các viện nghiên cứu ứng dụng như các
    trung tâm Fraunhofer hay Quỹ Steinbeis. Tuy nhiên, gần đây có sự chuyển hướng
    trong các chính sách hợp tác từ chỗ hợp tác với tổ chức nay chuyển sang hợp tác
    theo dự án, trong đó lôi kéo nhiều thành phần tham gia thuộc hệ thống đổi mới.
    Trong khi các viện nghiên cứu công tại Pháp, Đức và Hà Lan thường được hưởng
    lợi từ nguồn kinh phí nghiên cứu ổn định và lâu dài, tuy nhiên tình trạng này đang
    trở nên thay đổi do các viện nghiên cứu hiện đang phụ thuộc nhiều hơn vào sự hỗ
    trợ của ngành công nghiệp. Tại Hàn Quốc, với truyền thống nghiên cứu chủ yếu
    trong các trường đại học, các viện nghiên cứu chính phủ (GRI) là phương tiện chủ
    yếu để thông qua đó tiến hành hợp tác công-tư. Trong các hoạt động hợp tác
    công-tư được tài trợ từ chương trình khung của EU, các trung tâm nghiên cứu
    công và các tổ chức giáo dục đại học giờ đây chiếm đến hơn một nửa tổng số tổ
    chức tham gia (doanh nghiệp chiếm 38%).
    d) Sự tham gia của SME trong hợp tác NC&PT
    Các thỏa thuận hợp tác công-tư ngày càng nhằm mục tiêu vào các doanh nghiệp
    vừa và nhỏ (SME), thường liên kết các nhóm công ty nhỏ với các nhà cung cấp
    nghiên cứu công. Ở đây có hai lý do để làm điều đó. Thứ nhất là do sự đổi mới
    thành công trong doanh nghiệp sẽ làm tăng số các hãng cạnh tranh, dẫn đến nâng
    cao hiệu suất trên các thị trường sản phẩm và do đó dẫn đến tạo việc làm. Thứ hai,
    ở đây có một nhận thức chung rằng các SME phải đối mặt với những rủi ro và bất
    trắc cao hơn trong đổi mới sáng tạo công nghệ bởi vì họ bị hạn chế về năng lực
    NC&PT và thiếu các nguồn lực như thông tin, nhân lực và vốn tài chính. Thất bại
    thị trường có thể nảy sinh trên thị trường sản phẩm khi vị trí nổi trội của các công
    ty lớn hay cơ cấu độc quyền trên thị trường gây cản trở các hoạt động đổi mới của
    các SME. Theo đánh giá từ Trung tâm phát triển công nghệ và công nghiệp
    (CDTI) của Tây Ban Nha, là tổ chức hỗ trợ tài chính cho các SME cho thấy việc
    cung cấp tài chính cho hợp tác nghiên cứu với các công ty nhỏ có thể thích hợp
    trong trường hợp vốn mạo hiểm hay các nguồn tài chính cho đổi mới khác vẫn
    còn kém phát triển.
    e) Hợp tác quốc tế
    Trong khi các doanh nghiệp từ lâu đã xúc tiến các liên minh thương mại và
    NC&PT, các liên kết nghiên cứu và các hình thức hợp tác do thị trường chi phối
    khác (như các hợp đồng marketing, phân phối), các chính phủ còn nỗ lực thúc đẩy
    các hợp tác quốc tế. Thông thường hợp tác quốc tế do chính phủ hỗ trợ có ba mục
    tiêu chính, đó là: i) giải quyết các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, hải dương
    học, năng lượng tái tạo và khám phá vũ trụ (tức là các dự án khoa học lớn); ii)
    thúc đẩy hợp tác kinh tế – xã hội/khu vực về NC&PT thông qua các hiệp định
    song phương; và iii) chuyển giao công nghệ và hợp tác chủ yếu giữa các nước tiên
    tiến và các nước đang phát triển và là một phần trong các hiệp định thương

    15

  16. mại/mậu dịch. Xúc tiến hệ thống chế tạo thông minh (IMS) nhằm mục đích thiết
    lập các tiêu chuẩn chất lượng chế tạo phù hợp và quyền SHTT đối với NC&PT
    hợp tác quốc tế. Dự án này cho thấy vai trò quan trọng của hợp tác chính phủ
    trong một hình thức hợp tác công-tư. Một đặc điểm then chốt của xúc tiến IMS đó
    là việc sử dụng nghiên cứu khả thi mở rộng và sự phát triển các điều khoản tham
    chiếu về quyền SHTT. Việc có được sự hỗ trợ từ các chính phủ quốc gia và các tổ
    chức trực thuộc quốc gia làm cho việc sàng lọc và lựa chọn các dự án trở nên hiệu
    quả hơn. Một mục tiêu khác của mối quan hệ hợp tác xuyên biên giới đó là sự
    thúc đẩy kết nối mạng lưới giữa các thành phần trong hệ thống đổi mới quốc gia
    (như giữa các côngxoocxium quốc tế gồm các doanh nghiệp và trường đại học,
    các mối liên kết doanh nghiệp – doanh nghiệp).

    4. Cơ chế tài chính và quyền SHTT trong hợp tác công-tư
    Các điều kiện về khuôn khổ pháp lý và quyền SHTT có ảnh hưởng trực tiếp đến
    hạ tầng cơ sở hợp tác công-tư. Ở cấp độ nền kinh tế, chế độ thuế và các quy định
    tác động đến chi phí và các yếu tố khuyến khích đầu tư vào các dự án hợp tác
    NC&PT. Các quy định về cạnh tranh (như chống độc quyền) giúp thành lập các
    điều kiện tiên quyết đối với hợp tác công-tư. Việc nới lỏng chính sách cạnh tranh
    làm nảy sinh câu hỏi về việc nên xúc tiến hợp tác gắn với phát triển thị trường sản
    phẩm cuối cùng ở mức độ nào trước khi sự cạnh tranh bị bóp méo. Vấn đề này
    nên đặt ra đối với các lĩnh vực có cường độ NC&PT cao và còn phụ thuộc vào
    loại hình và mục tiêu của hợp tác NC&PT. Bản chất của quyền SHTT cũng ảnh
    hưởng đến các yếu tố khuyến khích hợp tác cũng như các quy định chi phối sự hỗ
    trợ NC&PT công trong các trường đại học, các phòng thí nghiệm và các viện
    nghiên cứu. Ví dụ như sự lạm dụng các quy định về độc quyền cấp phép của các
    trường đại học có thể gây ngăn cản các công ty tài trợ cho nghiên cứu, do họ thấy
    rằng sự hỗ trợ của họ mang lại lợi ích cho các đối thủ cạnh tranh. Điều này làm
    nảy sinh vấn đề về việc cân đối giữa yêu cầu phổ biến rộng rãi NC&PT công với
    những đặc quyền của các công ty tư nhân (gia tăng lợi nhuận tư nhân). Trong khi
    các chương trình công nghệ trước đây tại Hoa Kỳ đã giữ lại quyền sở hữu đối với
    các phát minh và cấp giấy phép sử dụng chúng cho các công ty để đổi lấy tiền bản
    quyền phát minh, hợp tác mới, như Chương trình Công nghệ Tiên tiến (ATP) đã
    trao quyền sở hữu cho các công ty và để sử dụng sáng chế đó không yêu cầu cấp
    giấy phép hay thậm chí cả tiền bản quyền trong một số trường hợp, nhờ đó đã
    khuyến khích phổ biến. Một lý do khác đó là mối liên kết giữa tài trợ công cho
    nghiên cứu tiền cạnh tranh và sản phẩm cuối cùng thu được từ hợp tác thường
    không rõ ràng.
    Trong nội bộ các trường đại học, các quy định về hợp tác nghiên cứu với ngành
    công nghiệp có thể thúc đẩy hoặc cũng có thể gây cản trở sự hợp tác. Thể chế

    16

  17. cứng nhắc và cơ cấu phân cấp có thể gây trở ngại cho các hợp tác giữa các khoa
    của trường đại học và bên trong các công ty cũng có thể làm suy yếu mối quan hệ
    hợp tác. Một thách thức chủ yếu trong thiết kế quan hệ hợp tác đó là làm cho phù
    hợp các mục tiêu khác nhau của các đối tác tham gia. Những khác biệt về văn hóa
    và kỳ vọng giữa các trường đại học và ngành công nghiệp, bao gồm cả khác biệt
    về phạm vi thời gian đối với nghiên cứu cần được các bên hiểu rõ. Quan điểm
    quản lý cũng là một vấn đề trong xúc tiến hợp tác: các nghiên cứu tại Anh phát
    hiện ra rằng một số công ty có khuynh hướng hợp tác với các tổ chức nghiên cứu
    công hơn các công ty khác và điều này có thể liên quan đến quan điểm của các
    nhà quản lý có thâm niên, họ nhận thức và ưu tiên quan hệ với nghiên cứu công.
    Một vấn đề khác trong thiết kế hợp tác liên quan đến tác động của sự trợ giúp
    NC&PT đến hiệu quả trên thị trường sản phẩm. Trong trường hợp quan hệ hợp tác
    trong các lĩnh vực công nghiệp tập trung, ở đây nảy sinh các mối quan tâm chính
    sách đó là hợp tác NC&PT có thể làm tăng sự thông đồng thị trường sản phẩm.
    Trong chừng mực mục tiêu hợp tác nhằm đạt được các đích khác ngoài việc chia
    sẻ chi phí, như học hỏi và nâng cao kỹ năng, điều đó có thể dẫn đến cạnh tranh
    mạnh hơn. Có thể làm giảm nguy cơ xung đột giữa các công ty cạnh tranh trong
    quan hệ hợp tác bằng cách chú trọng các nỗ lực hợp tác vào mối liên kết với các
    nhà cung ứng hơn là vào sản phẩm cốt lõi. Tuy nhiên trong các lĩnh vực có công
    nghệ thay đổi nhanh chóng, các đối tác có thể chia rẽ do mục tiêu và kết quả kỳ
    vọng là khác nhau, dẫn đến đình chỉ hợp tác hoặc yêu cầu điều chỉnh dự án.
    Ngoài ra, quan hệ hợp tác không phải là không mất chi phí. Thứ nhất, chúng
    yêu cầu chi phí chìm để bắt đầu và các chi phí giao dịch liên quan đối với cả các
    công ty và các tổ chức nghiên cứu công tham gia. Việc xác định và lựa chọn đối
    tác làm nảy sinh phí tổn thời gian và chi phí thông tin. Ngoài ra còn có chi phí tổ
    chức liên quan đến xúc tiến hợp tác. Trong các hợp tác tiền cạnh tranh, sự gia
    tăng hiệu quả kinh tế nhờ quy mô không phải lúc nào cũng có thể bù đắp cho sự
    phức tạp bổ sung của việc quản lý dự án chung. Như vậy, quan hệ hợp tác không
    đơn giản chỉ là câu hỏi làm nhiều hơn hay ít hơn, mà đó là sự đầu tư các nguồn
    lực và kỹ năng mới để làm cho các chương trình nghiên cứu trở nên có hiệu quả
    hơn. Hoa Kỳ đã tiến hành một động thái nhằm làm giảm các yêu cầu hành chính
    (như phương pháp kế toán liên bang trong báo cáo đầu vào và đầu ra), điều đó đã
    làm tăng chi phí tham gia cho các công ty. Các vấn đề nảy sinh khác liên quan đến
    sự thay đổi ưu tiên của các nhà quản lý. Ở cấp chương trình, có nguy cơ xung đột
    giữa các nhà quản lý chương trình, những người mong muốn phát triển các mối
    quan hệ riêng của họ hơn là liên kết các chương trình với các nhà cung cấp dịch
    vụ khác. Khu vực công và các đối tác phi lợi nhuận như các trường dạy nghề cũng
    có thể gặp áp lực từ những vấn đề ưu tiên riêng của mình, làm chệch hướng sự
    chú ý và các nguồn lực hạn hẹp cho hợp tác nghiên cứu.

    17

  18. Ngoài ra, còn có những hạn chế tiềm năng đối với việc chuyển giao tri thức và
    kết nối mạng lưới từ hợp tác công-tư; một số kế hoạch, đặc biệt là ở cấp khu vực
    không mở cửa đối với các công ty nằm ngoài vùng (hay thậm chí với các công ty
    có trụ sở ở nước ngoài) do nhu cầu của các đối tác tham gia khu vực công đó là
    nhằm mang lại các lợi ích địa phương như tạo việc làm chẳng hạn. Ở đây cũng có
    cuộc tranh luận về sự chú trọng của hợp tác công-tư vào các kết quả đầu ra độc
    quyền (như bằng sáng chế, hợp đồng cấp giấy phép) có thể gây hạn chế các hình
    thức hợp tác khác giữa nghiên cứu công và doanh nghiệp (như công bố chung), và
    qua đó làm hạn chế sự phổ biến.
    Cơ chế tài chính trong hợp tác công-tư
    Cơ chế cung cấp tài chính công cho hợp tác cần được thiết kế như thế nào?
    Những hình thức tài trợ nào (trợ cấp, cho vay, góp cổ phần) là thích hợp nhất đối
    với các hình thức hợp tác công-tư? Câu trả lời cho các vấn đề nêu trên đó là: các
    hình thức hợp tác công-tư khác nhau yêu cầu các hình thức tài trợ khác nhau ở các
    giai đoạn khác nhau trong quá trình hợp tác (từ NC&PT đến thương mại hóa).
    Nhìn từ góc độ kinh tế, ở đây có hai câu hỏi chính trong việc cung cấp tài chính
    công cho hợp tác công-tư. Thứ nhất liên quan đến mức hỗ trợ tối ưu của chính
    phủ và thứ hai, là cơ chế hỗ trợ tài chính hiệu quả nhất (trợ cấp, cho vay, hỗ trợ
    hiện vật,…). Trên lý thuyết, câu trả lời cho vấn đề đầu tiên chính là mức hỗ trợ có
    thể hạ thấp những bất trắc (thường cao hơn trong những giai đoạn đầu của chu
    trình công nghệ) và/hoặc khắc phục các yếu tố gây cản trở đổi mới để sao cho lợi
    nhuận xã hội biên phù hợp với các chi phí biên. Một quan điểm khác cho rằng, tỷ
    lệ tài trợ công cần gia tăng cùng với phần nội dung đóng góp của chính phủ trong
    công trình nghiên cứu cần được hỗ trợ đó. Mặc dù quan điểm này là lệch lạc,
    nhưng đó cũng là vấn đề do khoảng cách giữa lợi nhuận tư nhân và khoản lãi xã
    hội không nhất thiết phải tương quan mạnh với mức độ gây cản trở đầu tư tư nhân
    do lợi nhuận tư nhân không tương xứng và cả những yếu tố không chắc chắn.
    Để có được những cơ chế hiệu quả nhất, kinh nghiệm từ các nước OECD chỉ ra
    một số lý do để ủng hộ hay phản đối những thiết kế nhất định. Tài trợ bù trừ
    (matching funding) thường được sử dụng trong các chương trình nghiên cứu hợp
    tác và các côngxoocxium, mặc dù các thủ tục quan liêu (như các quy định kế toán
    và báo cáo) có thể dẫn đến những gánh nặng hành chính cho các công ty. Cùng
    lúc, những yêu cầu kinh phí bù trừ cũng như sự cạnh tranh trong số những đơn vị
    tham gia chương trình làm giảm mối nguy cơ rằng, các dự án hợp tác chỉ có thể
    thu hút được các dự án nghiên cứu cấp hai và với đội ngũ nhân lực trình độ kém.
    Trong các chương trình hợp tác lớn của Hoa Kỳ (với sự chú trọng đến công nghệ
    phát sinh (Generic technology), hình thức trợ cấp thường có xu hướng thiên về
    các hợp đồng nghiên cứu hợp tác mới do chính phủ bảo trợ, bởi vì chúng thúc đẩy
    nhanh quá trình lựa chọn và thông qua. Tương tự, các điều khoản khấu trừ trong

    18

  19. trường hợp thành công được sử dụng, nhưng kinh nghiệm cho thấy chúng có tiềm
    năng làm suy yếu mục đích cơ bản là chia sẻ chi phí của chính phủ. Các khoản
    vay với lãi suất thấp thường được sử dụng trong tài trợ cho hợp tác trong lĩnh vực
    nghiên cứu ứng dụng, nhưng điều quan trọng là để nhằm làm giảm nguy cơ đạo
    đức và hành vi cơ hội của các công ty. Trong trường hợp CDTI tại Tây Ban Nha,
    tài trợ công được áp dụng cho các công ty lớn hơn như một cách để bù cho kinh
    phí tốn kém hơn, để họ có thể được hưởng lợi từ giảm lãi suất.
    Các thỏa thuận về thể chế và tài trợ cho hình thức hợp tác công-tư cần được
    thiết kế với mục đích gồm: i) lựa chọn những dự án tốt nhất, từ triển vọng hòa
    hợp lợi ích tư nhân và xã hội; ii) lựa chọn các đối tác tư nhân tốt nhất; iii) chia sẻ
    tối ưu các chi phí, rủi ro và thành quả đạt được trong số các đối tác tư nhân và nhà
    nước, tránh những chi tiêu công không cần thiết; và iv) không khuyến khích các
    hành vi cơ hội và tất cả các đối tác đầu tư các nguồn lực với chất lượng và khối
    lượng cần thiết. Trong khi các thỏa thuận tài chính có tầm quan trọng qu yết định,
    phần góp vốn và hình thức cung cấp tài trợ công thường được xác định tuân theo
    các tiêu chuẩn thủ tục hành chính và không mang lại cho chính phủ hay những
    người nhận sự khuyến khích để sử dụng tốt nhất kinh phí của nhà nước. Một số
    quốc gia áp dụng hệ thống tài chính dựa trên đấu thầu, qua đó các công ty tham
    gia bỏ thầu để có được cơ hội tham gia vào một hợp tác. Lý do ở đây là các công
    ty chứ không phải chính phủ biết rõ hơn nên định hướng nghiên cứu vào đâu.
    Tuân theo hệ thống đấu thầu, tài trợ công cho hợp tác NC&PT có được tác dụng
    đòn bẩy bởi cơ chế này đảm bảo thu hút được các công ty tốt nhất tham gia với
    mức chi phí thấp nhất cho chính phủ. Các cơ chế đặc biệt liên quan đến tiền bản
    quyền và chia sẻ chi phí được áp dụng để tránh hành vi cơ hội về phía chính phủ
    và các công ty. Điều quan trọng là cần nhấn mạnh rằng các cơ chế cung cấp tài
    chính cần gắn liền với hệ thống đánh giá, hệ thống này có thể phát tín hiệu khi
    nào thì sự hỗ trợ của chính phủ không còn cần thiết nữa hay nên duy trì ở giai
    đoạn nào.

    19

  20. II. XÚC TIẾN HỢP TÁC CÔNG-TƯ NHẰM THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN
    CÔNG NGHỆ MỚI: BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ HOA KỲ

    1. Hợp tác giữa chính phủ liên bang và ngành công nghiệp tại Hoa Kỳ: hiện
    trạng và tương lai
    Chính phủ Hoa Kỳ có truyền thống tài trợ cho NC&PT nhằm đáp ứng các yêu
    cầu và thách thức đặt ra đối với sự phát triển nền kinh tế đất nước. Kể từ cuối thế
    kỷ thứ 19, chính phủ liên bang đã đóng vai trò công cụ trong phát triển các
    phương pháp và các công nghệ sản xuất mới bằng cách hướng đến các doanh
    nghiệp tư nhân với các ý tưởng sáng tạo đổi mới. Trong thế kỷ thứ 19, chính phủ
    liên bang đã tài trợ cho nhiều phát minh quan trọng dẫn đến sự hình thành và phát
    triển của nhiều ngành công nghiệp trọng yếu trong nền kinh tế. Ví dụ như sự sáng
    lập ngành máy công cụ máy đầu tiên thông qua hợp đồng ký kết với nhà phát
    minh Eli Whitney về các chi tiết lắp ráp của súng hỏa mai. Bằng sự tài trợ để hiện
    thực hóa phát minh máy điện báo của Samuel Morse, chính phủ Hoa Kỳ đã giúp
    đặt nền móng đầu tiên cho sự hình thành một hành tinh kết nối mạng như hiện
    nay. Trong giai đoạn này chính phủ liên bang đã tạo nên hậu thuẫn vững chắc cho
    sự phát triển các lĩnh vực công nghiệp được gọi là có mục đích sử dụng kép, như
    khung, động cơ và radio máy bay, được coi là có vai trò quan trọng đối với an
    ninh và thương mại của đất nước.
    Những thách thức chưa từng thấy trong Chiến tranh thế giới thứ II đã dẫn đến
    những gia tăng mạnh mẽ ở mức độ mua sắm và hỗ trợ chính phủ cho các ngành
    công nghiệp công nghệ cao. Ngành công nghiệp máy tính hiện nay có xuất xứ từ
    sự hỗ trợ của chính phủ trong thời gian chiến tranh cho một chương trình dẫn đến
    sự sáng tạo ENIAC, một trong số máy tính điện tử số đầu tiên và bên cạnh đó là
    sự liên tục khuyến khích của chính phủ đối với ngành công nghiệp còn non trẻ
    này trong thời gian sau chiến tranh. Sau chiến tranh thế giới thứ II, chính phủ liên
    bang Hoa Kỳ đã bắt đầu tài trợ cho nghiên cứu cơ bản tại các trường đại học trên
    một quy mô lớn đáng kể. Điều này được thực hiện ban đầu thông qua Văn phòng
    nghiên cứu hải quân và sau này được thông qua Quỹ Khoa học quốc gia (NSF).
    Trong thời kỳ Chiến tranh lạnh, chính phủ Hoa Kỳ tiếp tục chú trọng đến sự nổi
    trội về công nghệ, coi đó như một phương tiện để đảm bảo an ninh quốc gia. Tài
    trợ chính phủ và hợp đồng cộng thêm phí (cost-plus contract) đã giúp hỗ trợ cho
    các công nghệ tạo năng lực như công nghệ bán dẫn, vật liệu mới, radar, động cơ
    phản lực, tên lửa, phần cứng và phần mềm máy tính. Thời kỳ sau Chiến tranh
    lạnh, sự tiến bộ vượt trội của nền kinh tế Hoa Kỳ tiếp tục được đánh dấu bằng mối
    tương tác giữa nghiên cứu do chính phủ tài trợ, các hoạt động mua sắm công và
    các hoạt động doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Trong thập kỷ cuối của thế kỷ 20
    sự hỗ trợ của chính phủ đóng vai trò thiết yếu đối với sự tiến bộ trong các lĩnh

    20

Download tài liệu Tổng luận Thúc đẩy phát trTổng luận Thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ Hoa Kỳiển khoa học và công nghệ thông qua các mô hình hợp tác công – tư: Bài học kinh nghiệm từ hoa kỳ File Docx, PDF về máy