Tài LiệuTài liệu Luận Văn

[Download] Tiểu luận triết học nho giáo – Tải File Word, PDF Miễn Phí

  • Loading …
    Loading …
    Loading …

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 12/04/2014, 19:44

Nho gia xuất hiện vào khoảng thế kỷ VI trước công nguyên, dưới thời Xuân Thu, người sáng lập là Khổng tử (1551 tr CN-479 trCN). Đến thời Chiến Quốc, Nho gia đã được Mạnh Tử và Tuân Tử hoàn thiện và phát triển theo hai xu hướng khác nhau; duy tâm và duy vật trong đó dòng Nho gia Khổng- Mạnh có ảnh hưởng rộng và lâu dài nhất trong lịch sử Trung Hoa và một số nước lân cận. Bài làm Nếu Phơng Đông là chiếc nôi lớn của văn minh nhân loại thì ấn Độ Và Trung Quốc là những Trung tâm văn hoá triết học cổ xa rực rỡ, phong phú nhất của nền văn minh ấy. Một trong những t tởng triết học Phơng Đông thời đó mà ý nghĩa của nó vẫn còn có giá trị cho đến tận ngày nay về vấn đề luân lý, đạo đức, chính trị- xã hội đó là những t tởng triết học của Nho Gia. 1-Những t tởng triết học Nho gia Nho gia xuất hiện vào khoảng thế kỷ VI trớc công nguyên, dới thời Xuân Thu, ngời sáng lập là Khổng tử (1551 tr CN-479 trCN). Đến thời Chiến Quốc, Nho gia đã đợc Mạnh Tử và Tuân Tử hoàn thiện và phát triển theo hai xu hớng khác nhau; duy tâm và duy vật trong đó dòng Nho gia Khổng- Mạnh có ảnh hởng rộng và lâu dài nhất trong lịch sử Trung Hoa và một số nớc lân cận. Kinh điển của Nho giáo thờng kể tới là Tứ th (Luận ngữ, Đại học, Trung dung, Mạnh Tử) và Ngũ Kinh (Th, Thi, Lễ, Dịch, Xuân Thu). Những t tởng triết học bảnthể luận và những t tởng biến dịch của vũ trụ có thể xem Khổng Tử đứng trên quan điểm triết học của Kinh Dịch. Theo t t- ởng của kinh này thì uyên nguyên của vũ trụ , của vạn vật là thái cực. Thái cực chứa đựng một năng lực nội tại mà phân thành lỡng nghi. Sự tơng tác giữa hai thế lực âm- dơng mà sinh ra tứ tợng. Tứ tợng tơng thôi sinh ra bát quái và bát quái sinh ra vạn vật. Vậy là sự biến đổi có gốc rễ ở sự biến đổi âm -dơng. Những t tởng triết học về chính trị- đạo đức của Nho gia đợc khảo sát chủ yếu trong sách luận ngữ. Ngoài racòn có thể bổ cứu thêm trong Ngũ kinh: Thi, Th, Lễ, Dịch và Xuân Thu và các sách khác nh đại học, Trung dung Qua hệ thống kinh điển có thể thấy hầu hết là các kinh, các sách viết về xã hội, chính trị- đạo đức là những t tởng cốt lõi của Nho giáo. 1 Quan điểm về chính trị- đạo đức của Nho gia đợc thể hiện ở những t t- ởng chủ yếu sau: Thứ nhất: Xã hội là một tổng thể những quan hệ xã hội giữa con ngời với con ngời nhng Nho gia coi những quan hệ chính trị – đạo đức là những quan hệ nền tảng của xã hội, đề cao vai trò của những quan hệ ấy và thâu tóm những quan hệ này vào ba rờng mối chủ đạo (gọi là tam cơng). Trong đó quan trọng nhất là quan hệ vua- tôi, cha- con và chồng- vợ. Nếu xếp theo tôn ty trên- dới thì vua ở vị trí cao nhất, còn nếu xếp theo chiều ngang của quan hệ thì vua- cha- chồng xếp ở hàng làm chủ. Điều này phản ánh t tởng chính trị quân quyền và phụ quyền của Nho gia. Để giải quyết đúng đắn các quan hệ xã hội, mà trớc hết là mối quan hệ tam cơng, Khổng Tử đã đề cao t tởng chính danh. Để thực hiện chính danh, Khổng Tử đặc biệt coi trọng Nhân trị chức không phải pháp trị Thứ hai: Xuất hiện trong bối cảnh lịch sử quá độ sang xã hội phong kiến, một xã hội đầy những biến động loạn lạc và chiến tranh. Lý tởng của Nho gia là xây dựng một xã hội đại đồng. Đó là một xã hội có trật tự trên d- ới, có vua sáng- tôi hiền, cha từ- con thảo, trong ấm- ngoài êm; trên cơ sở địa vị và thân phận của mỗi thành viên từ vua chúa, quan lại đến thứ dân.Có thể nói đó là lý tởng của tầng lớp quý tộc, thị tộc cũ cũng nh của giai cấp địa chủ phong kiến đang lớn lên. Đối với quan hệ vua tôi, Khổng Tử chống việc duy trì ngôi vua theo huyết thống và chủ trơng thợng hiền không phân biệt đẳng cấp xuất thân của ngời ấy. Trong việc chính trị vua phải biết trọng dụng ngời hiền đức, tài cán và rộng lợng với những kẻ cộng sự . Trong việc trị nớc cũng nh tu thân, học đạo sửa mình để đạt đợc đức nhân, lế đợc Khổng Tử rất mực chú trọng. Lễ ở đây là những quy phạm nguyên tắc đạo đức. Ông cho rằng do vua không giữ đúng đạo vua, cha không giữ đúng đạo cha, con không giữ đúng đạo con nên thiên hạ vô đạo. Phải dùng lễ để khôi phục lại chính danh. 2 Về đạo cha con, Khổng Tử cho rằng con đối với cha phải lấy chữ hiếu làm đầu và cha đối với con phải lấy lòng tự ái làm trọng. Trong đạo hiếu của con đối với cha mẹ, dù rất nhiều mặt, nhng cốt lõi phải ở tâm thành kính. Đời nay hễ thấy ai nuôi đợc cha mẹ thì ngời ta khen là có hiếu. Nhng loài thú vật nh chó, ngựa ngời ta cũng nuôi đợc vậy. Cho nên, nuôi cha mẹ mà chẳng kính trọng thì có khác gì nuôi thú vật đâu. Còn Mạnh Tử, ông kịch liệt lên án những ông vua không lấy điều nhân nghĩa làm gốc, chỉ vui thú lợi lộc riêng, tà dâm bạo ngợc, dùng sức mạnh để đàn áp dân; ông gọi đó là bá đạo và thờng tỏ thái độ khinh miệt: kẻ hại nhân là tặc, kẻ hại nghĩa là tàn.Ngời tàn tặc là một kẻ thất phu. Nghe nói giết tên Trụ, chứ cha nghe nói giết vua Trụ. Thứ ba: Nho giáo lấy giáo dục làm phơng thức chủ yếu để đạt tới xã hội lý tởng đại đồng. Do không coi trọng cơ sở kinh tế và kỹ thuật của xã hội, cho nên, nền giáo dục dục Nho gia chủ yếu hớng vào việc rèn luyện đạo đức con ngời. Trong bảng giá trị đạo đức của Nho gia thì chuẩn mực gốc là Nhân. Những chuẩn mực khác nh: Lễ, nghĩa, Trí, Tín, Trung, Hiếu đều là những biểu hiện của Nhân. Chữ Nhân trong triết học Nho gia đợc Khổng Tử đề cập với ý nghĩa sâu rộng nhất. Nó đợc coi là nguyên lý đạo đức cơ bản, quy định bản tính con ngời và những quan hệ giữa ngời với ngời từ trong gia tộc đến xã hội. Nó liên quan đến các phạm trù đạo đức chính trị khác nh một hệ thống triết lý chặt chẽ, nhất quán tạo thành bản săc riêng trong triết lý nhân sinh của ông. Theo ông, đạo sống của con ngời là phải trung dung, trung thứ nghĩa là sống đúng với mình và sống phải với ngời. Xã hội thời xuân thu là thời kỳ đang trải qua những biến động lịch sử sâu sắc, Khổng Tử đã chủ trơng dùng nhân đức để giáo hoá con ngời, cải tạo xã hội. Ngời có đức nhân là ngời làm đợc năm điều trong thiên hạ cung, khoan, tín mẫu, huệ. Cung thì không khinh nhờn, khoan thì đợc lòng ngời, tín thì ngời tin cậy, mẫu thì có công, huệ 3 thì đủ khiếnđợc ngời. Ngời có nhân theo Khổng Tử là ngời trớc làm những điều khó, sau đó mới nghĩ tới thu hoạch hết quả. Nh vậy nhân là đức tính hoàn thiện, là cái gốc đạo đức của con ngời, nên nhân chính là đạo làm ngời. Đạo làm ngời hết sức phức tạp, phong phú nhng chung quy lại chỉ là những điều sống với mình và sống với ngời. là mình muốn lập thân thì cũng giúp ngời lập thân, mình muốn mình thành đạt thì cũng giúp ngời thành đạt , việc gì mình không muốn chớ đem cho ngời. Ngời muốn đạt đức nhân phải là ngời có trí và dũng. Nhờ có trí, con ngời mới có sự sáng suốt, minh mẫn để hiểu biết đạo lý, xét đoán đợc sự việc, phân biệt đợc phải trái, thiện ác, để trau dồi đạo đức và hành động hợp với thiên lý. Nhng ngời muốn đạt nhân chỉ có trí thôi cha đủ, mà cần phải có dũng khí nữa. Ngời nhân có dũng phải là ngời có thể tỏ rõ ý kiến của mình một cách cao minh, có thể hành động một cách thanh cao, khi vận nớc loạn lạc, khi ngời đời gặp phải hoạn lạn. Ngời nhân có dũng mới tự chủ đựoc mình, mới quả cảm xả thân vì nhân nghĩa. Khi cơn thiếu thốn cực khó không nao núng làm mất nhân cách của mình, khi đầy đủ sung túc không ngả nghiêng xa rời đạo lý. Thứ t: Vấn đề bản tính con ngời. Việc giải quyết những vấn đề chính trị xã hội đòi hỏi Nho gia cũng nh nhiều học thuyết khác của Trung hoa thời cổ phải đặt ra và giả quyết vấn đề bản tính con ngời. Trong Nho gia khong có sự thống nhất quan điểm về vấn đề này nhng nổi bật là quan điểm của Mạnh Tử. Theo ông bản tính ngời vốn là thiện. Thiện là tổng hợp những đức tính vốn có của con ngời từ khi mới sinh nh, Nhân, Lễ, Nghĩa Mạnh Tử thần bí hoá những giá trị chính trị- đạo đức đến mức coi chúng là tiên thiên. Do quan niệm bản tính con ngời là thiện nên Nho gia đề cao sự giáo dục để con ngời trở về đờng thiện với những chuẩn mực đạo đức sẵn có. Đối lập với Mạnh Tử coi tính ngời là thiện, Tuân Tử lại coi bản tính con ngời vốn là ác. Mặc dù bản thân con ngời ác, nhng có thể giáo hoá thành 4 thiện. Xuất phát từ quan điểm đó về tính ngời, Tuân tử đã chủ trơngđờng lối trị nớc kết hợp Nho gia với pháp gia. So với các học thuyết khác, nho gia là học thuyết có nội dung phong phú và mang tính hệ thống hơn cả; hơn thế nữa nó còn là hệ t tởng chính thống của giai cấp thống trị Trung Hoa suốt hai ngàn năm của xã hội phong kiến. Để trở thành t tởng chính thống, Nho Gia đã đợc bổ sung và hoàn thiện qua nhiều giai đoạn lịch sử trung Đại; Hán, Đờng, Tống, Minh, Thanh nhng tiêu biểu hơn cả là dới triều đại hán và Tống, gắn liền với tên tuổi của các bậc danh Nho nh Đổng Trọng Th (thời Hán), Chu Đôn Di, Trơng Tải, Trình Hạo, Trình DI (thời Tống). 2-ý nghĩa phơng pháp luận – Trong bối cảnh nớc Trung Quốc thời Xuân Thu, một xã hội loạn lạc, cha không ra cha, con không ra con, mọi giá trị đạo đức bị đảo lộn. Chủ trơng dùng Nhân để giáo hoá con ngời, cải biến xã hội từ loạn thành trị của Nho gia đã biểu hiện tính tích cực, tính nhân bản của đạo Nho. Nhng do cha hiểu rõ nguyên nhân sâu xa của các sự biến lịch sử và bị những quyền lợi giai cấp quy định nên phơng pháp cải biến con ngời và xã hội của Khổng Tử chỉ đạt ở mức cải lơng, duy tâm chứ không phải bằng cách mạng hiện thực. -Trong triết học của Khổng Tử các phạm trù nhân lễ, trí, dũng có nội dung hết sức phong phú, thống nhất với nhau và luôn thâm nhập vào nhau vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, nó luôn cố gắng giải đáp những vấn đề đặt ra của lịch sử và đây có lẽ là thành quả rực rỡ nhất trong triết lý nhân sinh của ông. -Do hạn chế bởi điều kiện lịch sử và lợi ích giai cấp nên trong triết học của Khổng Tử luôn chứa đựng những mâu thuẫn giằng co, đan xen giữa những yếu tố duy vật, vô thần với những yếu tố duy tâm, giữa những t tởng tiến bộ với những quan điểm bảo thủ, phản ánh tâm trạng bị giằng xé của ông trớc biến chuyển của thời cuộc.Tính không nhất quán ấy của ông đã là cơ sở để các 5 thế hệ sau khai thác, xuyên tạc theo khuynh hớng duy tâm, tôn giáo thần bí. Nhng dù sao ông cũng xứng đáng với lòng suy tôn của nhân dân Trung Quốc. Triết học của Mạnh Tử tuy còn nhiều yếu tố duy tâm, thần bí, nhất là những quan niệm của ông về tự nhiên về lịch sử xã hội cũng nh về luôn lý đạo đức, nhng trong học thuyết về chính trị xã hôị với t tởng nhân chính, bảo dân có ý nghĩa tiến bộ phù hợp với yêu cầu và xu thế phát triển của lịch sử xã hội. Vì thế Mạnh Tử xứng đáng đợc hậu thế phong ông là bậc á thánh. -Trong điều kiện lịch sử lúc bấy giờ thì những t tởng của triết học Nho gia tuy còn nhiều yếu tố duy tâm khi lý giải về những vấn đề xã hội, thiếu khách quan khoa học nhng so với các quan điểm duy tâm, tôn giáo, chiết trung, nguỵ biện của bọn quý tộc cũ, đã là một bớc tiến dài trong lịch sử triết học Trung Quốc thời cổ đại. -Những t tởng triết học của Nho gia xuất hiện vào thế kỷ VI trớc công nguyên, trải qua hơn hai ngàn năm cho đến nay, Nho gia đã để lại cho đời những t tởng triết học về luân lý, đạo đức chính trị xã hội rất sâu sắc và vô cùng quý giá. Nhất là trong giai đoạn hiện nay nớc ta đang chuyển sang nền kinh tế thị trờng, mở cửa quan hệ với các nớc trên thế giới, với sự du nhập của văn hoá phơng Tây, ở một khía cạnh nào đó, một số giá trị đạo đức cũng bị thay đổi, thì những t tởng về chữ Nhân của con ngời có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục lối sống cho thế hệ trẻ hiện nay, Dới tác động của những quy luật kinh tế khách quan của kinh tế thị tr- ờng, nhiều ngời vì chạy theo lợi nhuận mà đôi khi làm lợi cho mình nhng lại làm hại cho ngời khác, điều này là trái với những t tởng của đạo Nho. Trong kinh doanh, việc đạt chữ Tín lên đầu có ý nghĩa rất lớn nhất là trong giai đoạn hiện nay, chúng ta mở cửa quan hệ với các nớc trên trế giới, với việc đầu t của các nhà t bản lớn trên thế giới thì một sự bất tín vạn sự bất tin. Về vấn đề đạo lý giữa cha mẹ và con cái trong gia đình thì những t tởng của Nho gia sống mãi và có giá trị trong mọi thời đại. 6 Hiện nay, trong mối quan hệ thầy trò, mối quan hệ giữa ngời với ngời trong xã hội, chữ lễ, chữ nghĩa đôi khi đã bị xem nhẹ. Do vậy, vận dụng những t tởng đạo đức của Nho gia vào việc giáo dục con ngời là hết sức có ý nghĩa. Tuy nhiên bên cạnh đó những t tởng của Nho gia cũng có một số hạn chế đó là lối sống gia trởng trong gia đình, t tởng trọng nam khinh nữ. Trong gia đình ngời cha, ngời chồng, ngời anh cả là ngời có quyền lực cao nhất, ng- ời phụ nữ trong gia đình bị phụ thuộc hoàn toàn vào chồng, không có quyền tham gia vào những việc đại sự trong gia đình. Đặc biệt đạo tam tòng (Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu từ tòng tử), (ở nhà thì phải nghe theo cha, đi lấy chồng theo chồng, chồng chết theo con) đã trói buộc ngời phụ nữ họ không có quyền tự chủ quyết định cuộc đời và tơng lai của mình. 7 Hãy nêu một nội dung của t tởng triết học phơng đông thời cổ đại và ý nghĩa phơng pháp luận rút ra 8 . đến tận ngày nay về vấn đề luân lý, đạo đức, chính tr – xã hội đó là những t tởng triết học của Nho Gia. 1-Những t tởng triết học Nho gia Nho gia xuất hiện vào khoảng thế kỷ VI trớc công nguyên,. lân cận. Kinh điển của Nho giáo thờng kể tới là Tứ th (Luận ngữ, Đại học, Trung dung, Mạnh Tử) và Ngũ Kinh (Th, Thi, Lễ, Dịch, Xuân Thu). Những t tởng triết học bảnthể luận và những t tởng biến. quan điểm duy tâm, tôn giáo, chiết trung, nguỵ biện của bọn quý tộc cũ, đã là một bớc tiến dài trong lịch sử triết học Trung Quốc thời cổ đại. -Những t tởng triết học của Nho gia xuất hiện vào

– Xem thêm –

Bạn đang xem: [Download] Tiểu luận triết học nho giáo – Tải File Word, PDF Miễn Phí

Xem thêm: Tiểu luận triết học nho giáo, Tiểu luận triết học nho giáo, Tiểu luận triết học nho giáo

Hy vọng thông qua bài viết Tiểu luận triết học nho giáo . Bạn sẽ tìm được cho mình những tài liệu học tập bổ ích nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button