[Download] Tải Xu hướng phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam – Tải về File Word, PDF

Xu hướng phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam

Xu hướng phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam
Nội dung Text: Xu hướng phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam

Download


Bài viết đưa ra cái nhìn tổng quan về tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương và phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới đối với tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương và rút ra một số hàm ý chính sách cho Việt Nam.

Bạn đang xem: [Download] Tải Xu hướng phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam – Tải về File Word, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải biểu mẫu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Xu hướng phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam File Word, PDF về máy

Xu hướng phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Xu hướng phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam

  1. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN TIỀN KỸ THUẬT SỐ CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
    – KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM

    Nguyễn Danh Nam1, Uông Thị Ngọc Lan2

    Tóm tắt
    Tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) đang nhận được nhiều sự quan tâm và là một chủ đề
    ngày càng nóng lên trên toàn cầu. Mối quan tâm mạnh mẽ đến tiền điện tử và đại dịch Covid-19 đã làm
    dấy lên cuộc tranh luận giữa các ngân hàng trung ương về việc liệu họ có nên phát hành tiền kỹ thuật số
    của riêng mình hay không. Bài viết đưa ra cái nhìn tổng quan về tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung
    ương và phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới đối với tiền kỹ thuật số của ngân hàng
    trung ương và rút ra một số hàm ý chính sách cho Việt Nam.
    Từ khóa: tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, xu hướng phát triển, kinh nghiệm, Việt Nam.
    THE TREND IN DEVELOPING CENTRAL BANK DIGITAL CURRENCY –
    INTERNATIONAL EXPERIENCE AND POLICY IMPLICATION FOR VIETNAM
    Abstract
    Central Bank Digital Currency (CBDC) is receiving more attention and becoming an increasingly hot
    topic across the globe. Intense interest in cryptocurrencies and the Covid-19 pandemic have sparked
    debate among Central Banks on whether they should issue digital currencies of their own. The article
    gives an overview of Central Bank Digital Currency, analyzes the experience of a number of countries in
    the world, and withdraws a certain policy implication for Vietnam.
    Keywords: Central Bank Digital Currency, development trend, experience, Vietnam.
    JEL classification: G, G21, G24.
    1. Đặt vấn đề được các quốc gia thúc đẩy việc phát hành tiền kỹ
    Nhân loại đang bước vào một thời đại kinh tế thuật số. Bên cạnh đó, sau khi mạng xã hội lớn nhất
    mới, đó là thời đại của nền kinh tế tri thức, thời đại thế giới Facebook bắt đầu dự án phát triển đồng tiền
    của xã hội thông tin. Đặc biệt, cách mạng công kỹ thuật số có tên Libra (nay được gọi là Diem),
    nghiệp lần thứ 4 – cuộc cách mạng được cho là sự các ngân hàng trung ương nhận định diễn biến này
    bùng nổ của các công nghệ đột phá đang diễn ra có thể mang lại những tiềm ẩn đối với hệ thống tài
    mạnh mẽ, tiền kỹ thuật số và các giao dịch liên chính quốc gia, do đó nếu không thể cấm đoán, các
    quan đến tiền kỹ thuật số ngày càng thâm nhập ngân hàng trung ương sẽ quyết định có những dự
    mạnh vào đời sống kinh tế – xã hội toàn cầu. Trong án tương tự Libra để giảm thiểu rủi ro (Grant
    môi trường nơi cả khách hàng và người bán ngày Wilson, 2021) [1].
    một ít sử dụng tiền mặt hơn, nhất là trong bối cảnh Hầu hết nhóm 20 nền kinh tế lớn (G20) đang
    dịch Covid-19 vì toàn bộ hệ sinh thái đang chuyển khám phá, phát triển hoặc thử nghiệm các loại tiền
    lên các nền tảng số hóa, các NHTW cần tìm ra một kỹ thuật số, trong khi các quốc gia không thuộc
    lựa chọn thay thế cho tiền giấy (tiền mặt) dưới dạng G20 như Thụy Điển, Na Uy, Thụy Sĩ và
    tiền số (loại tiền xuất hiện trong quá trình giao dịch Campuchia cũng cho biết họ đang xem xét các loại
    trong môi trường Internet), nhưng bản chất tiền kỹ tiền kỹ thuật số. Tiền kỹ thuật số của ngân hàng
    thuật số phải thể hiện được là đồng tiền pháp định trung ương sẽ được hưởng lợi từ công nghệ tương
    (tính chất như tiền giấy truyền thống). Tuy nhiên, tự như các đồng tiền điện tử tư nhân, cho phép
    xu hướng giảm sử dụng tiền mặt không phải là lý người dùng thanh toán ngay lập tức, giải quyết giao
    do duy nhất, tính tiện lợi và nhanh chóng, tránh dịch nhanh hơn và chi phí thấp hơn, đặc biệt là đối
    nguy cơ rửa tiền, tiền giả… là những yếu tố tiện ích với các thanh toán xuyên biên giới. Tiền kỹ thuật
    66

  2. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    số của ngân hàng trung ương cũng có thể trở thành thuật số pháp định. Từ đó, tiền kỹ thuật số có thể
    một phương tiện để đảm bảo khả năng tiếp cận tài được tích hợp vào hệ thống kép NHTW và Ngân
    chính cho những nhóm không có tài khoản ngân hàng thương mại, tái sử dụng cơ sở hạ tầng tài
    hàng. Bên cạnh những lợi ích mang lại thì luôn có chính hiện có và tránh hiện tượng thu hẹp hệ thống
    những rủi ro đi kèm khi sử dụng phương tiện thanh Ngân hàng thương mại [5]. Koning (2017) phân
    toán là tiền kỹ thuật số, tuy nhiên không vì thế mà biệt các loại tiền kỹ thuật số pháp định thành (i)
    Việt Nam đi ngược lại xu hướng phát triển chung tài khoản kỹ thuật số của NHTW, (ii) tiền kỹ thuật
    của thế giới. Đối với Việt Nam – một quốc gia có số của ngân hàng trung ương căn cứ vào việc
    nền kinh tế đang phát triển thì việc học hỏi kinh chúng có dựa trên tài khoản NHTW hay không
    nghiệm từ các nước đi trước có thể giúp rút ra [6]. Bordo và Levin (2017) chia tiền kỹ thuật số
    những bài học quý báu cho quá trình hoạch định cơ ngân hàng trung ương thành tài khoản CBDC và
    chế, chính sách để phát triển tiền kỹ thuật số ngân mã thông báo CBDC [7]. Trong khi Yao (2017)
    hàng trung ương trong thời gian tới. thiết lập một khuôn khổ có hệ thống để giải thích
    2. Tổng quan về tiền kỹ thuật số của ngân hàng tiền kỹ thuật số pháp định từ bốn khía cạnh khác
    trung ương nhau: ý nghĩa giá trị, phương pháp kỹ thuật,
    Hiện nay, hầu hết các nghiên cứu tập trung phương pháp thực hiện và kịch bản ứng dụng [8].
    vào cách tiếp cận khái niệm tiền kỹ thuật số dưới Theo Yao (2017), tiền kỹ thuật số pháp định từ
    dạng hình thức số hóa và các phương tiện kỹ thuật góc độ giá trị là tiền tín dụng, từ quan điểm kỹ
    ứng dụng. Ngân hàng Trung ương Châu Âu thuật là tiền mã hóa, từ góc độ thực hiện là tiền
    (European Central Bank, 1998) mô tả tiền kỹ thuật thuật toán và từ góc độ kịch bản ứng dụng là tiền
    số là một “kho tiền điện tử lưu trữ tiền trên một thông minh [8].
    thiết bị kỹ thuật có thể được sử dụng rộng rãi để Theo nghiên cứu của Ngân hàng Thanh toán
    thanh toán cho các tổ chức không phải là tổ chức quốc tế (BIS), CBDC là một dạng tiền kỹ thuật số
    phát hành. Thiết bị này hoạt đông như một công của NHTW, nó khác với số dư trong tài khoản dự
    cụ ghi nợ trả trước không nhất thiết phải liên quan trữ hoặc tài khoản thanh toán truyền thống [9].
    đến tài khoản ngân hàng trong các giao dịch” [2]. Theo đó, tiền kỹ thuật số bao gồm nhiều loại được
    Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF, 2019) khi xem xét từ thể hiện trong một biểu đồ gọi là “money flower”.
    các góc độ thuộc tính cơ bản, đơn vị phát hành, Biểu đồ bao gồm 4 phân vùng có thể giao nhau,
    quá trình lưu thông và đặc điểm giao dịch đã phân định nghĩa bản chất của đồng tiền (như tiền gửi,
    loại tiền kỹ thuật số thành tiền ảo, tiền điện tử, tiền token kỹ thuật số và tiền mặt) dựa trên 4 trục. Việc
    mã hóa, và tiền kỹ thuật số pháp định [3]. phân chia biểu đồ được dựa trên 4 thuộc tính là
    Gần đây, với sự phổ biến của thanh toán điện nhà phát hành (Ngân hàng Trung ương hoặc các
    tử, nhằm đảm bảo an ninh thanh toán và ổn định tổ chức khác); hình thái (kỹ thuật số hay vật lý);
    hệ thống tài chính, một số ngân hàng trung ương khả năng tiếp cận (rộng rãi hay hạn chế) và công
    (NHTW) của một số quốc gia đã bắt đầu nghiên nghệ (token hay account-based). Tiền mặt và
    cứu đồng tiền kỹ thuật số pháo định. Fan (2016) nhiều đồng tiền kỹ thuật số thuộc về loại token-
    chỉ ra loại tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung based [9] và số dư tài trong các tài khoản tại các
    ương chủ yếu thuộc về loại tiền mặt (M0) [4]. Yao ngân hàng thương mại và Ngân hàng Trung ương
    và Li (2016) đề xuất tiền kỹ thuật số của ngân là loại dựa trên tài khoản (account-based) [10].
    hàng trung ương dựa trên tài khoản (Account –
    based) và dựa trên ví (Wallet – based), đồng thời
    thiết kế một mô hình nhiều lớp, kết hợp giữa tài
    khoản ngân hàng và ví kỹ thuật số để tạo tiền kỹ

    67

  3. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    Hình 1: Bông hoa tiền tệ
    CBDC là khu vực trung tâm màu xám trong tháng 5 năm 2020 nhân viên nhà nước tại các thành
    hình 1, dựa theo định nghĩa của BIS, 3 khu vực phố như Thâm Quyến, Thành Đô, Tô Châu, Bảo
    màu xám đậm là 3 dạng của tiền kỹ thuật số ngân Định… sẽ nhận lương bằng tiền điện tử. Trước mắt,
    hàng trung ương: tiền điện tử được dùng để thanh toán cho các
    (i) Central Bank Accounts (General phương tiện giao thông công cộng, mua sắm tại
    Purpose): CBDC theo tài khoản tại NHTW có bao siêu thị, cửa hàng tiện lợi, các doanh nghiệp thuộc
    gồm các tài khoản của công chúng mở tại NHTW. lĩnh vực du lịch, khách sạn, sau đó sẽ mở rộng ra
    (ii) Central Bank Digital Tokens (General các thành phần khác. Tháng 10 năm 2020, nhân dịp
    Purpose): CBDC bán lẻ dành cho đại chúng có thể kỷ niệm 40 năm thành lập đặc khu kinh tế Thâm
    coi là “tiền mặt kỹ thuật số”. Quyến – Trung Quốc, chính phủ nước này đã tiến
    (iii) Central Bank Digital Tokes (Wholesale hành thử nghiệm đồng nhân dân tệ (NDT) kỹ thuật
    Only): CBDC chỉ dành cho các tổ chức tài chính, số quy mô lớn đầu tiên với sự tham gia của người
    đây là hình thức token kỹ thuật số chỉ dùng cho dân. Theo đó, khoảng 50.000 người đã được tặng
    các thanh toán liên ngân hàng. 200 NDT kỹ thuật số và số tiền này có thể sử dụng
    3. Phương pháp nghiên cứu tại 3.400 cửa hàng tại đặc khu.
    Để thực hiện nghiên cứu, nhóm tác giả sử Đại dịch Covid-19 cũng có thể là chất xúc tác
    dụng các phương pháp nghiên cứu bao gồm: để tăng tốc việc thanh toán không dùng tiền mặt vì
    – Phương pháp thu thập thông tin và số liệu: lo ngại tiền giấy có thể khiến virus Covid-19 lây
    thông tin và số liệu được thu thập từ báo cáo của lan. Nhận thức về các tiêu chuẩn vệ sinh và chi phí
    Ngân hàng Trung ương và các tổ chức tài chính liên quan đến việc phát hành tiền giấy cũng có thể
    quốc tế như ECB, BIS, IMF; Các bài báo nghiên được cải thiện khi áp dụng các loại tiền kỹ thuật số.
    cứu về CBDC. Mô hình phát hành DCEB
    – Phương pháp phân tích và tổng hợp lý Đồng DCEP hoạt động trên cơ chế điều hành
    thuyết: nghiên cứu các tài liệu, lý luận khác nhau 2 lớp. Lớp thứ nhất, PBoC sẽ phát hành và thu hồi
    về tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương bằng đồng tiền thông qua hệ thống các ngân hàng
    cách phân tích chúng thành từng bộ phận để tìm thương mại. Lớp thứ hai, các ngân hàng thương
    hiểu sâu sắc. Tổng hợp, liên kết từng mặt, từng bộ mại sẽ chịu trách nhiệm cho việc phân bổ đồng
    phận thông tin đã được phân tích tạo ra một hệ DCEP đến công chúng. Một điểm đáng chú ý là
    thông lý thuyết đầy đủ và sâu sắc về tiền kỹ thuật đồng DCEP đại diện cho tiền trong lưu thông
    số của ngân hàng trung ương. (M0), chứ không phải tiền gửi không kỳ hạn (M1)
    – Phương pháp phân tích tổng kết kinh mà các ngân hàng thương mại thường sử dụng để
    nghiệm: nghiên cứu và xem xét các chủ trương và cho vay các công ty và hộ gia đình [11].
    chính sách liên quan đến tiền kỹ thuật số ngân Đồng nhân dân tệ điện tử có giá trị như tiền
    hàng trung ương của các quốc gia trên thế giới để giấy thông thường, được NHTW Trung Quốc
    rút ra hàm ý chính sách cho Việt Nam. công nhận, không giống như các nền tảng thanh
    4. Kết quả nghiên cứu toán trực tuyến khác đã được sử dụng phổ biến ở
    4.1. Kinh nghiệm phát hành tiền kỹ thuật số của Trung Quốc, bao gồm cả Alipay của Ant Financial
    Ngân hàng Trung ương Trung Quốc và WeChat Pay của Tencent, hệ thống DCEP hỗ
    Vào tháng 5 năm 2020, PBoC đã chính thức trợ các giao dịch thanh toán ngay cả khi không có
    phát hành tiền nhân dân tệ điện tử (DCEP), chính kết nối internet. Chức năng chạm cho phép hai
    thức trở thành nền kinh tế đầu tiên trên thế giới vận người dùng chạm điện thoại vào nhau để thực hiện
    hành đồng tiền kỹ thuật số có chủ quyền, hoàn toàn giao dịch chuyển tiền.
    khác với đồng bitcoin không biên giới. Theo đó, từ

    68

  4. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    Như vậy, nguyên lý phát hành và quản lý của trực tiếp đến nhiệm vụ của Riksbank trong việc
    nhân dân tệ điện tử không hề giống với các loại tiền duy trì một thị trường thanh toán vừa an toàn vừa
    ảo như bitcoin, loại tiền sử dụng nhiều “sổ cái” hiệu quả và thường có sự đánh đổi giữa tính hiệu
    blockchain để xác thực và ghi nhận giao dịch. Nhân quả và an toàn. Yêu cầu cao hơn về sự an toàn
    dân tệ điện tử hoạt động với quy trình: Người tiêu thường sẽ dẫn đến gia tăng chi phí, giới hạn về số
    dùng và doanh nghiệp sẽ tải xuống ví kỹ thuật số lượng chủ thể tham gia,… Do đó, rất khó để tìm ra
    trên điện thoại di động và nạp tiền kỹ thuật số từ tài một giải pháp khách quan, bởi vì sự đánh đổi phụ
    khoản ngân hàng của họ. Sau đó, họ có thể thanh thuộc vào sự xem xét một cách chủ quan các khía
    toán hoặc nhận tiền từ bất kỳ ai có ví điện tử, giống cạnh khác nhau.
    như việc sử dụng tiền mặt thông thường. Lý tưởng nhất, một E-Krona sẽ mô phỏng các
    Với việc phát hành nhân dân tệ điện tử, đặc tính tốt nhất của tiền mặt, chẳng hạn như tính
    NHTW Trung Quốc đã giải quyết được bài toán thân thiện với người dùng, khả năng truy cập phổ
    giữa giao dịch ẩn danh và nhu cầu trấn áp tội phạm quát, thanh toán nhanh chóng và tính cuối cùng là
    tài chính. PBoC từng cho biết thông tin người khả năng trao đổi ngang hàng (peer-to-peer), đồng
    dùng sẽ không bị lộ hoàn toàn với ngân hàng. Tuy thời tránh được các nhược điểm của nó. Bên cạnh
    nhiên, danh tính người dùng khả năng cao phải đó các nhược điểm kể đến các rủi ro kĩ thuật và
    gắn liền với ví cá nhân, mở ra cánh cửa để nhà các hoạt động phi pháp như hoạt động giao dịch,
    chức trách truy xuất tới các giao dịch người dùng. mua bán tiền kỹ thuật số phụ thuộc vào các thiết
    Đây là việc mà các đồng tiền ảo trên thế giới bị điện tử và hệ thống công nghệ thông tin, vì vậy,
    không giải quyết được. luôn hiện hữu nguy cơ mất an toàn khi sàn giao
    Đồng nhân dân tệ điện tử được PBoC phát dịch bị sập, ổ cứng bị lỗi, dữ liệu bị virus, các tập
    hành để thay thế tiền mặt, nên sẽ không có tác động tin bị mất cắp, hacker và tội phạm mạng… Cùng
    lớn đến nguồn cung tiền tệ, và do đó sẽ không có với đó, do tính ẩn danh và thuận lợi, dễ dàng trong
    những ảnh hưởng đối với chính sách tiền tệ của giao dịch nên tiền kỹ thuật số có thể bị lợi dụng
    chính phủ và ngân hàng trung ương Trung Quốc. cho các giao dịch phi pháp như rửa tiền, trốn thuế,
    DCEP giúp NHTW Trung Quốc thu được các tài trợ khủng bố, tin tặc… Do đó, các tính năng
    chỉ số và số liệu theo thời gian thực và hoàn toàn mong muốn của một E-Krona khi đóng vai trò một
    chính xác, từ đó kịp thời đưa ra các chính sách quản phương tiện thanh toán sẽ là để tất cả mọi người
    lý tiền tệ. Nhưng sự phát triển của các kênh thanh đều có quyền tiếp cận một phương tiện thanh toán
    toán trực tuyến cũng là một thách thức đối với đáng tin cậy; tăng tính cạnh tranh; tăng khả năng
    NHTW Trung Quốc, đơn vị có vai trò quản lý cả phục hồi của tiền mặt truyền thống và chuẩn bị
    tiền thật và tiền ảo. Tại Trung Quốc, hiện tại số cho khủng hoảng; bảo đảm quyền riêng tư và cá
    lượng người dân sử dụng các hoạt động thanh toán nhân và thanh toán quốc tế hiệu quả.
    trực tuyến tăng lên gần 90%. Điều nay cũng làm Mô hình phát hành E-Krona
    cho việc phát hành tiền ảo, tiền điện tử có nhiều E-Krona không chỉ là một phương tiện thanh
    thuận lợi hơn, theo dự đoán đến hết năm 2020, sẽ toán mà còn là một hạ tầng thanh toán. Việc thiết
    có khoảng trên 700 triệu người ở Trung Quốc thanh kế hạ tầng này cần phải được xem xét cẩn thận
    toán hóa đơn và dịch vụ bằng thanh toán điện tử. dựa trên các mục tiêu chính sách của Riksbank có
    4.2. Kinh nghiệm phát hành tiền kỹ thuật số của liên quan đến cơ sở hạ tầng thanh toán. Các mô
    Ngân hàng Trung ương Thụy Điển hình thiết kế khác nhau cần được đánh giá và xác
    Điểm khởi đầu cho sự nghiên cứu đồng tiền định những đánh đổi. Một số đặc tính, chẳng hạn
    kỹ thuật số E-Krona của Ngân hàng Trung ương như tính bảo mật, là quan trọng, trong khi những
    Thụy Điển (Riksbank) là do sự suy giảm của tiền đặc tính khác như chi phí thấp cũng là điều mong
    giấy, tỷ lệ sử dụng tiền mặt của Thụy Điển giảm muốn, nhưng có thể ưu tiên thấp hơn trong trường
    xuống chỉ còn 12% vào năm 2018 (Sveriges hợp đòi hỏi sự đánh đổi. Một ví dụ rõ ràng là sự
    Riksbank – 2018) [12]. Các mục tiêu chính sách đánh đổi giữa khả năng phục hồi và chi phí. Nếu
    có thể đạt được bằng cách phát hành đồng E- Riksbank thiết lập một hệ thống thanh toán riêng
    Krona bắt nguồn từ mong muốn duy trì một số biệt, nơi E-Krona sẽ lưu thông hoàn toàn tách biệt
    chức năng mà tiền mặt đã có trong nền kinh tế khỏi RIX (hệ thống thanh toán RTGS tại
    Thụy Điển và có nguy cơ bị mất đi nếu tiêu dùng Riksbank) và tiền của ngân hàng thương mại, E-
    tiền mặt bị suy giảm hơn nữa. Các mục tiêu chính Krona có thể sẽ lưu thông linh hoạt hơn nhưng
    sách này đã được đề ra, chẳng hạn như trong Báo cũng sẽ tốn kém cho ngân hàng trung ương để vận
    cáo E-Krona Số 2 của NHTW Thụy Điển [12]. hành hệ thống này. Sau đó sẽ phải đưa ra một đánh
    Hầu hết các mục tiêu chính sách này đều liên quan giá để xem liệu khả năng phục hồi của hệ thống

    69

  5. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    đó có đủ tốt so với ưu tiên giữ chi phí thấp hay dịch vụ thanh toán tư nhân, ở cấp độ bán lẻ trong
    không. Các khía cạnh cơ bản mà bất kỳ mô hình việc cung cấp trực tiếp các dịch vụ thanh toán cho
    E-Krona nào cần được đánh giá bao gồm việc thực người dùng cuối và trong lĩnh vực bán buôn trong
    hiện các mục tiêu chính sách tốt như thế nào, bao việc cung cấp cơ sở hạ tầng xử lý các khoản thanh
    gồm: khả năng tiếp cận toàn cầu đối với một loại toán này. Do đó, Riksbank cuối cùng lại tham gia
    tài sản và phương tiện trao đổi không có rủi ro, quá nhiều trong thị trường thanh toán. Cũng có thể
    nâng cao hiệu quả và khả năng phục hồi trong thị triển khai một phiên bản quy mô nhỏ của mô hình
    trường thanh toán cũng như bảo vệ quyền riêng tư này, trong đó Riksbank sẽ cung cấp những dịch vụ
    và tính toàn vẹn của người dùng. cơ bản, chẳng hạn như phục vụ nhu cầu của các
    Có nhiều cách để thiết kế một E-Krona và các nhóm dễ bị tổn thương [13].
    sự lựa chọn ngày càng nhiều hơn khi công nghệ * Mô hình phân phối tập trung thông qua các
    phát triển. Tuy nhiên, tất cả các mô hình đều đòi trung gian
    hỏi một số sự điều chỉnh đối với luật pháp hiện Riksbank duy trì vai trò chủ đạo của mình ở
    hành ở Thụy Điển. cấp độ bán buôn của thị trường thanh toán nhưng
    * Mô hình cung cấp E-Krona tập trung không không có vai trò điều hành trong chuỗi phân phối.
    thông qua trung gian Giữa Riksbank và công chúng là một lớp các đơn
    Việc cung ứng E-Krona không qua trung gian vị trung gian cung cấp các dịch vụ thanh toán cho
    là một lựa chọn mà Riksbank sẽ chịu trách nhiệm E-Krona. Tuy nhiên, E-Krona vẫn sẽ là một cam
    cho toàn bộ chuỗi phân phối E-Krona. Riksbank kết trực tiếp của Riksbank.
    có quan hệ hợp đồng trực tiếp với người dùng cuối Kiểu mô hình này có nhiều biến thể khác
    E-Krona và cung cấp một nền tảng kỹ thuật với nhau, cần phân biệt giữa các mô hình thiết kế sử
    một tài khoản đăng ký chứa thông tin về người dụng sổ cái điện tử (ledger) tập trung và những
    dùng E-Krona và các giao dịch e-krona của họ. thiết kế sử dụng sổ cái điện tử phi tập trung. Trong
    Ngoài ra, và quan trọng hơn, Riksbank cung cấp mô hình sổ cái tập trung có các bên trung gian,
    các dịch vụ thanh toán truyền thống như thẻ, các Riksbank có quan hệ hợp đồng trực tiếp với người
    ứng dụng, thông tin tài khoản cho người tiêu dùng, dùng cuối và cung cấp một sổ cái chính, trong đó
    doanh nghiệp và các tổ chức ủy quyền, ủy quyền tất cả các những người nắm giữ e-krona đều có tài
    thanh toán, dịch vụ khách hàng,… Giải pháp “toàn khoản hoặc ví điện tử mà tất cả các giao dịch đều
    diện” này sẽ tương tự như giải pháp mà các được ghi lại, tùy thuộc vào việc Riksbank sử dụng
    NHTM hiện đang cung cấp cho người gửi tiền của giải pháp dựa trên mã token hoặc công nghệ dựa
    họ ngoại trừ hạn mức tín dụng,… Mô hình phân trên tài khoản thông thường.
    phối cũng có thể hoạt động như một hệ thống Vai trò của Riksbank trong mô hình này sẽ
    thanh toán vận hành bởi Riksbank. E-krona được giới hạn trong việc phát hành E-Krona và cung
    lưu trữ trên nền tảng là tiền của NHTW và do đó cấp một nền tảng kỹ thuật với sổ cái chính mà các
    là một cam kết của Riksbank. nhà cung cấp dịch vụ thanh toán (có quan hệ hợp
    Trong mô hình này, người dùng cuối cần mở đồng với Riksbank để cung cấp E-Krona cho
    tài khoản hoặc ví E-Krona tại Riksbank. Họ phải người dùng cuối) có thể kết nối. Do đó, mô hình
    yêu cầu ngân hàng của mình chuyển số tiền ngân này cũng có nhiều lợi ích hơn cho phép khu vực
    hàng thương mại cần thiết để đổi lấy E-Krona. Chỉ tư nhân có thể đổi mới sáng tạo và do đó không
    cần người trả tiền và người nhận tiền muốn giao ngừng phát triển các giải pháp thân thiện với
    dịch bằng E-Krona, thì không cần phải có người người dùng, điều mà các ngân hàng trung ương
    trung gian. Người bán cũng có thể muốn thực hiện khó có thể làm tốt.
    giao dịch ngược lại và giảm lượng E-Krona mà họ Mặc dù Riksbank có quan hệ hợp đồng với
    nắm giữ để đổi lấy tiền NHTM. Khi đó, người bán tất cả các chủ tài khoản, nhưng chính các nhà cung
    sẽ yêu cầu Riksbank rút số tiền E-Krona mong cấp dịch vụ thanh toán phải chịu trách nhiệm giúp
    muốn từ tài khoản của họ và gửi số tiền tương chủ sở hữu E-Krona làm quen hoặc chấm dứt với
    đương vào tài khoản NHTM của họ. tài khoản của họ, phân phối E-Krona và cung cấp
    Mô hình sẽ làm phát sinh một vai trò hoàn cho chủ sở hữu các thiết bị cần thiết để truy cập
    toàn mới với Riksbank, tương tự như vai trò của và sử dụng E-Krona, các ứng dụng điện thoại hoặc
    một ngân hàng bán lẻ lớn. Mô hình này sẽ đòi hỏi giải pháp trực tuyến. Để tăng số tiền nắm giữ trong
    nhiều chi phí cho việc xây dựng các chức năng hỗ tài khoản E-Krona, khách hàng cần yêu cầu ngân
    trợ khách hàng cho hàng triệu người dùng tiềm hàng rút tiền khỏi tài khoản tại NHTM và chuyển
    năng, cũng như hỗ trợ CNTT. Hơn nữa, nó ám chỉ tiền vào tài khoản E-Krona của họ tại Riksbank.
    rằng Riksbank sẽ cạnh tranh với các nhà cung cấp Khi người nắm giữ E-Krona muốn thanh toán cho

    70

  6. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    người không có tài khoản E-Krona hoặc người Riksbank có thể tạo một cơ sở hạ tầng chung duy
    không muốn tăng lượng nắm giữ E-Krona của họ, nhất cho tất cả các bên trung gian, mỗi bên đại
    thì cần phải đổi E-Krona lấy tiền ngân hàng diện cho một nút trong mạng lưới và nắm giữ một
    thương mại, tức là đi ra ngoài tài khoản E-Krona. bản sao của sổ cái. Tuy nhiên, mỗi nút chỉ chứa
    Điều này yêu cầu phải thực hiện trong RIX. thông tin liên quan đến người trung gian sở hữu
    Các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán triển và vận hành nút đó và người dùng cuối/khách
    khai các chính sách bắt buộc như “Thấu hiểu hàng của người trung gian đó. Nếu công nghệ dựa
    khách hàng” (KYC, thực chất là xác minh danh trên tài khoản thông thường được sử dụng trong
    tính), “Chống rửa tiền” (AML) và “Chống tài trợ một thiết lập phân tán như thế này, tất cả các bên
    cho khủng bố” (CTF). Tuy nhiên, do Riksbank có trung gian sẽ có một bản sao đầy đủ của sổ cái tiền
    quan hệ hợp đồng trực tiếp với người dùng cuối, gửi, việc này sẽ gây đắt đỏ hơn so với mô hình tập
    nên không rõ rằng liệu Riksbank có thể từ bỏ trách trung truyền thống có sự tham gia của bên thứ ba
    nhiệm đối với những vấn đề này hay không-các tin cậy (ví dụ: Hãng thanh toán bù trừ tự động,
    khía cạnh pháp lý này cần được xem xét thêm. ACH) loại bỏ đi lợi thế kinh tế theo quy mô .
    Hệ thống tài khoản hoặc ví tập trung có thể Trong cách tiếp cận dựa trên DLT, cần có các
    được phát triển bởi chính ngân hàng trung ương dịch vụ tập trung của Riksbank như “phát
    hoặc có thể được mua lại từ bên khác. Hơn nữa, hành/mua lại” E-Krona hay dịch vụ xác minh tính
    NHTW có thể chọn tự vận hành hệ thống hoặc hợp pháp của giao dịch đối với “chi tiêu kép”. Các
    thuê ngoài. Đáng chú ý là cả hai giải pháp đều yêu trung gian phân phối E-Krona cho người dùng
    cầu khoản đầu tư lớn so với các hệ thống RTGS cuối và người dùng có thể tải E-Krona vào tài
    hiện tại, vì hai giải pháp trên đều đòi hỏi sự hỗ trợ khoản/ví E-Krona của họ tại nút của bên trung
    cho hàng triệu người dùng tiềm năng. Đối với gian. Tương tự như mô hình với sổ cái tập trung,
    Riksbank, vận hành hệ thống như vậy sẽ đòi hỏi sự trao đổi giữa E-Krona và tiền NHTM diễn ra
    một sự gia tăng đáng kể nhân lực công nghệ thông bên ngoài mạng lưới E-Krona và trong hệ thống
    tin và nhân viên hỗ trợ . giao dịch của Riksbank. Trái ngược với mô hình
    Công nghệ không phải là yếu tố quyết định trước đó, Riksbank không có quan hệ hợp đồng
    trong mô hình này. Cả hai kiểu thiết kế dựa trên với người dùng cuối và do đó trách nhiệm đảm
    tài khoản thông thường hay dựa trên mã token đều bảo các chính sách chống rửa tiền (AML), thấu
    khả thi. Mô hình dựa trên mã token, trong đó mỗi hiểu khách hàng (KYC, nói cách khác là xác minh
    đồng tiền điện tử E-Krona được nhận diện là duy danh tính) và chống tài trợ khủng bố (CTF) sẽ chủ
    nhất, có thể mô phỏng hệ thống phân phối tiền mặt yếu thuộc về các bên trung gian.
    hiện tại nhưng ở dạng kỹ thuật số. * Mô hình E-Krona kết hợp
    * Mô hình phi tập trung thông qua trung gian Mô hình cuối cùng là một phiên bản của mô
    Tương tự như mô hình với sổ cái điện tử tập hình thiết kế “CBDC kết hợp” đề xuất bởi Adrian
    trung ghi lại các giao dịch ở trên, E-Krona vẫn là và Mancini-Griffoli (2019) của IMF. Các đề xuất
    cam kết trực tiếp của Riksbank và các trung gian tương tự cũng đã được thảo luận bởi Kumhof và
    sẽ chịu trách nhiệm việc cung cấp E-Krona cho Noone (2018) và Auer và Boehme (2020) tại BIS.
    người dùng cuối. Điểm khác biệt là không có một Trong mô hình này, E-Krona được phát hành và
    sổ cái lõi duy nhất ghi chép lại các giao dịch (sở cung cấp thông qua các bên trung gian – những
    hữu bởi Riksbank) và không có mối quan hệ hợp người nắm giữ 100% dự trữ tại Riksbank để đảm
    đồng trực tiếp nào giữa Riksbank và người dùng bảo giá trị của họ. Một điểm khác biệt cơ bản so
    e-krona cuối cùng. Thay vào đó, tất cả các bên với các mô hình khác là một E-Krona kết hợp, do
    trung gian đều sở hữu một phần riêng của sổ cái đó, sẽ là một cam kết của bên trung gian chứ
    và có quan hệ hợp đồng trực tiếp với người dùng không phải cam kết trực tiếp của Riksbank. Một
    cuối. Thiết lập này chỉ đơn giản là một cơ sở dữ số người cho rằng vai trò quan trọng nhất của E-
    liệu phi tập trung của tất cả các E-Krona đang lưu Krona sẽ là duy trì việc cung ứng tiền của NHTW
    hành tại bất kỳ thời điểm nào, ở đó Riksbank phải cho công chúng trong một tương lai số, điều mà
    xác minh tất cả các giao dịch trước khi hoàn tất. mô hình này không thực sự làm (mà chỉ gián tiếp).
    Hiện đang có một dự án thuộc loại này đang thử Do đó, không rõ liệu đây có thực sự được coi là
    nghiệm tại Riksbank. một CBDC hay không.
    Trong trường hợp này, công nghệ là một vấn Trong luật pháp hiện hành của Châu Âu, việc
    đề. Việc sử dụng cách tiếp cận dựa trên mã token tiếp cận các khoản dự trữ của NHTW bị hạn chế
    (DLT) có thể có lợi thế hơn so với công nghệ đối với các tổ chức tín dụng và các tổ chức hạ tầng
    thông thường. Với cách tiếp cận dựa trên DLT, tài chính. Mặc dù việc mở rộng quyền truy cập cho

    71

  7. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán khác đang năm 2016 đến ngày 23 tháng 12 năm 2016, là nền
    được thảo luận, nhưng Thụy Điển hiện không thể tảng để đánh giá tính khả thi và ý nghĩa của DLT,
    đi chệch khỏi luật pháp Châu Âu. và xác định các yếu tố cần thiết cho các cải tiến
    Một điểm yếu khác so với các mô hình khác trong tương lai. Công ty R3 và MAS tin rằng công
    là Riksbank sẽ không nắm quyền kiểm soát các nghệ DLT có thể cung cấp để tiền hành:
    khía cạnh quan trọng của cơ sở hạ tầng, như việc – Mở rộng các giao dịch thanh toán trong
    quản trị, giải pháp dự phòng, chức năng ngoại nước theo hình thức Delivery-vs-Payment (DvP)
    tuyến,… như hiện nay đối với cơ sở hạ tầng tài cho tất cả các giao dịch bán lẻ
    chính tư nhân. Điều này có thể gây ra rủi ro về – Mở rộng hiệu quả của thanh toán xuyên
    danh tiếng cho Riksbank, vì tiền này vẫn sẽ được biên giới
    coi là “E-Krona” và là phương tiện thanh toán do Mô hình Giai đoạn 1 của Dự án Ubin được thiết
    Riksbank cung cấp. Trừ khi luật pháp thay đổi, kế để không phát sinh rủi ro tín dụng giữa những
    hoặc các giải pháp khác được áp dụng, không thì người tham gia khi các khoản thanh toán được
    E-Krona kết hợp cũng sẽ phải chịu rủi ro hoạt chuyển giao. Người tham gia cầm cố tiền mặt vào
    động và rủi ro thanh khoản trong trường hợp tổ tài khoản tạm giữ tại NHTW. Sau đó, MAS tạo ra
    chức phát hành phá sản. một giá trị tương đương trong SGD Kỹ thuật số trên
    Như vậy, việc triển khai E-Krona cũng hàm DL và gửi cho mỗi ngân hàng một số SGD Kỹ thuật
    ý một thay đổi lớn đối với hệ thống tài chính, vì số bằng với số tiền họ đã cam kết. Sau khi các ngân
    nó sẽ tạo ra một người chơi mới (theo các điều hàng nhận được chuyển khoản SGD kỹ thuật số của
    khoản đặc biệt) ở cấp độ bán lẻ trong lĩnh vực họ từ NHTW, họ có thể tự do chuyển khoản cho
    thanh toán điện tử. Lý tưởng nhất, E-Krona nên là nhau hoặc trở lại NHTW. Việc trao đổi SGD kỹ
    một sự bổ sung đối với các giải pháp hiện tại để thuật số trên DL diễn ra không có rủi ro tín dụng cho
    giải quyết vấn đề có thể phát sinh trên thị trường người tham gia vì:
    thanh toán mà không gây ra sự can thiệp lớn đến – Giao dịch đối với SGD kỹ thuật số là giao
    thị trường tư nhân. Tuy nhiên, vì có những tác dịch của một đơn vị tiền tệ do NHTW cung cấp
    động hệ thống (Armelius và cộng sự, 2020), có thể theo đúng quy định của pháp luật
    sẽ không đạt được các mục tiêu của E-Krona nếu – Những người tham gia không phải đối mặt
    quy mô áp dụng quá nhỏ. Do đó, Riksbank nên với rủi ro tín dụng liên quan đến các khiếu nại về tiền
    hợp tác với thị trường để đảm bảo rằng mô hình tệ của ngân hàng trung ương vì ngân hàng trung
    cung cấp E-Krona được chọn sẽ hoạt động trơn tru ương không bị vỡ nợ (tức là không có lo ngại về việc
    đối với tất cả các bên liên quan [13]. phá sản từ xa đối với tài sản thế chấp tiền mặt).
    4.3. Kinh nghiệm phát hành tiền kỹ thuật số của Cần có cấu trúc pháp lý thích hợp để đảm bảo
    Ngân hàng Trung ương Singapore rằng việc chuyển SGD kỹ thuật số tương đương
    Singapore đã có những bước tiến dài trong với việc chuyển toàn bộ và không thể đảo ngược
    việc thử nghiệm CBDC. Tháng 6/2017, NHTW yêu cầu cơ bản về đơn vị tiền tệ của ngân hàng
    Singapore (MAS) đã công bố báo cáo có tên Dự trung ương. Điều này sẽ đảm bảo rằng không có
    án Ubin – dự án biến đô la Singapore thành dạng rủi ro tín dụng liên quan đến việc tạo, phân phối,
    tiền số trên nền tảng chuỗi khối và tiến hành thử sử dụng hoặc mua lại SGD kỹ thuật số. Phiên bản
    nghiệm giao dịch xuyên biên giới. Tuy nhiên, dự hiện tại của Dự án Ubin sử dụng tài khoản lưu ký
    án Ubin đã dừng lại từ năm 2018, đến nay vẫn tiền mặt và do đó vẫn phải chịu một yếu tố rủi ro
    đang tiếp tục nghiên cứu. tín dụng vì quyền sở hữu tài khoản lưu ký tiền mặt
    Dự án Ubin được MAS kết hợp với công ty vẫn thuộc về chủ sở hữu, và do đó không thực sự
    R3 chuyên về công nghệ Blockchain với sự tham phá sản [14].
    gia của nhiều ngân hàng lớn trên thế giới như: Đây cũng là tiền đề để trong tương lai tạo ra
    Bank of America, Merrill Lynch, Credit Suisse, một “thị trường tiền tệ” kỹ thuật số SGD cho phép
    DBS Bank, The Hongkong and Shanghai Banking các ngân hàng vay SGD kỹ thuật số từ các ngân
    Corporation Limited, J.P. Morgan, Mitsubishi hàng khác mà không cần gửi tiền mặt với MAS.
    UFJ Financial Group. Mục đích của dự án Ubin là Một tùy chọn như vậy có thể giúp tối ưu hóa các
    đánh giá tác động của việc có một hình thức mã yêu cầu thanh khoản trên thị trường nhưng các tác
    hóa động đô la Singapore dựa trên công nghệ DLT động rủi ro tín dụng của bất kỳ chức năng gia tăng
    và những lợi ích tiềm năng của việc này đối với nào đối với thanh toán SGD Kỹ thuật số (khoản
    hệ sinh thái tài chính của Singapore. vay không có bảo đảm) sẽ phải được đánh giá.
    Dự án Ubin là một dự án nhiều giai đoạn. Dự án Ubin giai đoạn 1 cũng đã nhìn nhận ra
    Giai đoạn 1, kéo dài sáu tuần từ ngày 14 tháng 11 những tác động đối với rủi ro thanh khoản, bao

    72

  8. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    gồm cả việc xem xét vai trò của NHTW trong việc nhỏ gồm nhiều đảo nằm ở những vị trí xa xôi, gây
    giảm rủi ro thanh khoản trong hệ thống. Để ra những thách thức an ninh cho việc vận chuyển
    NHTW hoạt động như một nhà cung cấp thanh tiền mặt an toàn. Giảm chi phí thanh toán cũng là
    khoản, thì nó sẽ cần phải tạo SGD kỹ thuật số thay một vấn đề quan trọng.
    mặt cho chính mình và cho người tham gia vay. Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
    Giai đoạn 2 của dự án Ubin đã được triển (UAE) và Saudi-Arabia
    khai trong năm 2017 tập trung đánh giá 2 nội dung Vào ngày 29/1/2019, Ngân hàng Trung ương
    chính là: Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
    – Đánh giá công nghệ DLT đối với giao (UAECB) và Cơ quan Tiền tệ Ả Rập Saudi
    dịch SGD kỹ thuật số. (SAMA) đã công bố sự hợp tác trong việc khởi
    – Tiếp tục thử nghiệm làm việc trên hệ động dự án tiền kỹ thuật số “Aber”. Aber sẽ được
    thống thanh toán trong nước và với NHTW các sử dụng trong giao dịch tài chính giữa hai nước.
    nước khác và các tổ chức tài chính nước ngoài. Một trong những thành phố thuộc Tiểu vương
    Giai đoạn 2 tập trung vào giải quyết những quốc Ả Rập Thống nhất, thành phố Dubai, đã
    thách thức chính được xác định xung quanh nhu công bố tiền mật mã của riêng mình vào tháng 10
    cầu về quyền riêng tư trong giao dịch và tính xác năm 2017. Emcredit, một công ty con của Dubai
    định cuối cùng, và quan trọng nhất là khả năng Economy và Object Tech Group Ltd, từ Vương
    thực hiện các khả năng mạng đa phương theo cách quốc Anh, sẽ hợp tác để tạo ra EMCash, CBDC
    phi tập trung trong khi vẫn bảo toàn quyền riêng của Dubai. Đồng EMCash sẽ trở thành một giải
    tư trong giao dịch. Các phát hiện và quan sát từ ba pháp thanh toán chính thức cho các dịch vụ của
    dòng công việc trong Giai đoạn 2 của Ubin cũng chính phủ và khu vực phi chính phủ tại Dubai.
    đã đóng góp vào các chủ đề như khả năng mở Quần đảo Marshall
    rộng, hiệu suất và khả năng phục hồi của hệ thống Năm 2018, Quần đảo Marshall tuyên bố tạo
    RTGS dựa trên DLT. Dự án cũng xác định các khu ra một loại tiền kỹ thuật số chính thức mới, được
    vực mà các nguyên mẫu có thể được cải tiến hơn gọi là Sovereign (SOV), sau khi ban hành Đạo luật
    nữa trước khi đi vào hoạt động hoàn toàn. về Sovereign Cryptocurrency năm 2018. SOV sẽ
    Hiện nay, dự án Ubin đã được đóng lại chính trở thành tiền pháp định của quốc đảo này, giống
    phủ Singapore vẫn chưa có động thái nào mới về như Đô la Mỹ. Quốc gia này đặt mục tiêu huy
    đồng SGD kỹ thuật số. Gần đây MAS có thiên động 30 triệu đô la từ cộng đồng cho dự án SOV,
    hướng hợp tác với dự án Stablecoin của Facebook, trong đó, 15 triệu đô la sẽ dành cho Neema để phát
    Libra. Đại diện của MAS lưu ý rằng Libra là một triển loại tiền kỹ thuật số này. Quốc gia này khởi
    thách thức lớn đối với hệ thống NHTW toàn cầu, xướng SOV để huy động tiền mặt cho các chi tiêu
    nhưng dự án cũng có tính “linh hoạt rất cao”, trong và thúc đẩy nền kinh tế. Nhà cung cấp ví thông
    khi nhóm Libra cam kết hợp tác chặt chẽ với các minh Blockchain, Tangem, đã tuyên bố hợp tác
    nhà quản lý toàn cầu. với SOV, trong đó họ đồng ý sản xuất các giấy bạc
    4.4. Kinh nghiệm phát hành tiền kỹ thuật số của ngân hàng dựa trên nền tảng blockchain cho tiền
    ngân hàng trung ương một số quốc gia khác kỹ thuật số chính thức của Quần đảo Marshall.
    Bahamas Uruguay
    Vào năm 2020, Ngân hàng Trung ương Uruguay (BCU) là một trong những quốc gia
    Bahamas (CBB) của Bahamas, một quần đảo với dẫn đầu trong thử nghiệm CBDC. Tháng 11/2017,
    vỏn vẹn 390.000 người ở vùng biển Caribean NHTW Uruguay đã trình bày dự án thử nghiệm
    (Trung Mỹ) thông báo triển khai tiền số Sand phát hành và sử dụng phiên bản số của đồng peso
    Dollar trên toàn quốc. Đây là lần đầu tiên một Uruguay. Theo dự án này, 10.000 người sử dụng
    quốc gia triển khai một công nghệ có thể làm mạng ANTEL – công ty viễn thông quốc doanh,
    khuynh đảo ngành ngân hàng thương mại, thậm có thể tải phần mềm ví điện tử. 20 triệu peso
    chí làm lung lay vị thế của đồng USD với tư cách Uruguay đã được phát hành trong đợt phát hành
    là đồng tiền của thế giới trên thực tế. Sand Dollar đầu tiên. BCU cũng nhận định rằng “đây là quy
    là phiên bản số hóa của đồng đôla Bahamas truyền trình thử nghiệm, có thể thành công hay thất bại.
    thống, có tỷ giá theo theo đồng USD. Sau khi ra Nhưng CBDC sẽ có công năng như tiền thông
    mắt 1 thời gian, tiền Sand Dollar bắt đầu được đón thường và sớm muộn cũng sẽ được phát hành tại
    nhận tích cực. Một trong những mục đích chính Uruguay”. Hiện tại không có thêm thông tin sau
    của Bahamas khi phát hành tiền số Sand Dollar là giai đoạn thử nghiệm.
    thúc đẩy sự tiếp cận các dịch vụ tài chính cho
    người dân ở một quần đảo, nơi có 700 hòn đảo lớn

    73

  9. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    5. Kết luận và thảo luận theo kịp với sự thay đổi của thực tiễn và thông lệ
    Nhóm các nước phát triển: Có quan điểm quốc tế. Đặc biệt, cần làm rõ bản chất của tiền điện
    tương đối thận trọng đối với việc hình thành tiền tử để xác định phạm vi và đối tượng chịu sự quản
    CBDC bởi những lo ngại ảnh hưởng đến ngân lý, việc quy định quản lý, giám sát cụ thể đối với
    hàng thương mại, điều hành chính sách tiền tệ hoạt động cung ứng phát hành tiền điện tử còn thiếu
    quốc gia, cũng như sự phức tạp trong cấu trúc, vận đồng bộ…Hoàn thiện khung pháp lý phải đảm bảo
    hành hệ thống tài chính quốc gia. phát huy được lợi thế công nghệ, thúc đẩy sự phát
    Nhóm các nước mới nổi: Có quan điểm mạnh triển của khoa học công nghệ tại Việt Nam.
    bạo hơn và đạt được bước tiến tích cực trong quá Trước sự phát triển của khoa học công nghệ
    trình hình thành CBDC. Các nước tiên phong phát và viễn thông, những tác động từ cuộc Cách mạng
    hành CBDC là Trung Quốc, Bahamas và công nghiệp 4.0, cũng như nhu cầu thực tiễn tạo
    Barbados. Nhiều nước khác đang trong giai đoạn điều kiện cho những công ty công nghệ tài chính
    nghiên cứu, thử nghiệm phát hành. (fintech), Ngân hàng Nhà nước cho rằng, cần sớm
    Trong xu thế phát triển tiền kỹ thuật số trên hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản lý tiền điện
    thế giới, Việt Nam có thể và cần thiết phải học hỏi tử một cách toàn diện và thống nhất.
    kinh nghiệm của các nước đi trước trong phát hành Bên cạnh đó, cần xác định phạm vi và đối
    tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương. Những tượng cung ứng tiền điện tử để ban hành quy định
    bài học đúc kết từ quá trình phát triển CBDC của quản lý phù hợp. Đồng thời, cần quy định chặt chẽ
    một số nước trên thế giới gợi mở hướng đi tiếp theo các điều kiện đối với các tổ chức cung ứng, phát
    cho Việt Nam trong nỗ lực xây dựng các chiến lược hành tiền điện tử…
    phát triển tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương – Pháp luật Việt Nam cần có một định nghĩa
    trong tương lai, cụ thể như sau: rõ ràng, cụ thể về tiền kỹ thuật số để xác định rõ
    Thứ nhất, hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với phạm vi đối tượng tiền kỹ thuật số được điều
    tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương. chỉnh theo pháp luật Việt Nam.
    Cần tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục – Pháp luật Việt Nam cần ghi nhận đồng tiền
    vụ thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), kỹ thuật số là một loại tài sản mới, Cần sử đổi và
    trong đó sớm ban hành Nghị định thay thế Nghị bổ sung cho Điều 105 Bộ Luật Dân sự, 2015 trong
    định 101/2012/NĐ-CP về TTKDTM; phát triển hệ đó cần thêm vào khái niệm tài sản bao gồm đồng
    thống thanh toán liên ngân hàng tốt hơn nữa. Đồng tiền kỹ thuật số, việc đồng tiền kỹ thuật số chưa
    thời hoàn thiện khung pháp lý đối với công nghệ được sự bảo vệ của pháp luật (coi là một loại tài
    hiện đại ứng dụng lĩnh vực ngân hàng, trong đó có sản) sẽ kéo rất nhiều những rủi ro trong quá trình
    blockchain; ban hành khuôn khổ pháp lý thử giao dịch và quản lý đồng tiền kỹ thuật số.
    nghiệm cho Fintech trong lĩnh vực ngân hàng Thứ hai, hoàn thiện điều kiện kỹ thuật và tăng
    (Regulatory Sandbox)… cường nguồn lực để phát hành CBDC.
    Các văn bản pháp lý hiện hành liên quan đến Thực trạng cơ sở hạ tầng và ứng dụng công
    tiền điện tử đang được quy định tại một số văn bản nghệ thông tin của Việt Nam hiện nay đã có những
    quy phạm pháp luật, như: Luật Ngân hàng Nhà phát triển và cải thiện đáng kể, tuy nhiên vẫn còn
    nước Việt Nam số 46/2010/QH ngày 16/6/2010, những hạn chế nhất định. Tốc độ download và tốc
    Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH ngày độ Internet tại Việt Nam vẫn ở mức trung bình tại
    16/6/2010, Nghị định số 101/2012/NĐ-CP ngày Châu Á và trên Thế giới.
    22/11/2012 của Chính phủ về thanh toán không CBDC là một sản phẩm của công nghệ, các
    dùng tiền mặt và Nghị định số 80/2016/NĐ-CP hoạt động liên quan đến CBDC không thể tách rời
    ngày 01/7/2016 sửa đổi, bổ sung một số điều của môi trường công nghệ thông tin. Vì thế, cần có các
    Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Khoản 3 Điều 4 chính sách hoạch định đầu tư cơ sở hạ tầng công
    Thông tư số 19/2016/TT-NHNN ngày 30/6/2016 nghệ và đào tạo đội ngũ nhân lực ở tất cả các cấp.
    quy định về hoạt động thẻ ngân hàng (được sửa – Các NHTM cũng cần nâng cấp hệ thống của
    đổi bởi Thông tư số 26/2017/TT-NHNN ngày mình và tổ chức các lớp nghiệp vụ.
    29/12/2017). Quyết định số 2545/QĐ-TTg ngày – NHTW cần có các chiến lược chung cho
    30/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt toàn ngành về con người, công nghệ, chương trình
    đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt đào tạo cho kịp với xu thế của thời đại.
    tại Việt Nam giai đoạn 2016 – 2020. – Kết hợp giữa các viện nghiên cứu và cơ sở
    Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế trong đào tạo xây dựng các ngành học về Fintech để
    khuôn khổ pháp lý về tiền điện tử, đó là: văn bản chuẩn bị nguồn nhân lực đón đầu xu hướng phát
    quy phạm pháp luật về tiền điện tử hiện nay chưa hành CBDC.

    74

  10. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    – Học hỏi kinh nghiệm phát hành và quản lý chủ động, sáng tạo trong quản lý” với sự phát triển
    CBDC từ các quốc gia như Trung Quốc, Thụy của tiền kỹ thuật số. Nghiên cứu, học tập kinh
    Điển và Singapore. nghiệm Trung Quốc và xây dựng lộ trình phát
    Với cách mạng công nghiệp 4.0, các chuyên
    hành CBDC (nếu có) phù hợp với Việt Nam. Sớm
    gia cho rằng, ngành Ngân hàng sẽ gặp nhiều khó
    khăn trong việc bồi dưỡng và đào tạo lại để đội cập nhật, ứng phó kịp thời với ảnh hưởng của việc
    ngũ cán bộ, nhân viên có đủ trình độ vận hành, triển khai đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số của Trung
    làm chủ công nghệ mới. Ngoài ra, các ngân hàng Quốc từ tháng 5/2020 đối với hệ thống tài chính,
    Việt Nam sẽ phải chịu áp lực lớn hơn với việc thu thương mại, đầu tư của Việt Nam.
    hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đối mặt với Thứ tư, thúc đẩy thói quen thanh toán không
    nguy cơ “chảy máu” chuyển dịch nguồn nhân lực dùng tiền mặt kết hợp với phổ cập kiến thức và
    chất lượng cao sang các tổ chức tín dụng nước
    nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp
    ngoài. Bảo mật và an ninh mạng luôn là vấn đề
    quan tâm hàng đầu của các ngân hàng trong kỷ về tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương và
    nguyên số. thanh toán không dùng tiền mặt.
    Cần có sự đánh giá tổng thể về điều kiện kỹ Tạo động lực khuyến khích doanh nghiệp,
    thuật và nguồn lực để có thể xây dựng được đội ngũ người dân sử dụng tiền kỹ thuật số trong các giao
    tương đối đủ điều kiện làm việc khi cần phát hành dịch thanh toán, dịch vụ tiêu dùng bằng cách:
    hay kiểm soát các giao dịch CBDC từ bên ngoài. miễn phí đối với giao dịch nhỏ trong thời gian đầu;
    Do đó, cần thực hiện tốt Quyết định số
    giải quyết, quy đổi tiền mặt nhanh chóng (nếu xảy
    1537/QĐ-NHNN về việc Phê duyệt Ban hành Kế
    ra sự cố); đẩy mạnh truyền thông, tiếp thị.
    hoạch triển khai chiến lược phát triển nguồn nhân
    Thứ năm, Ngân hàng Trung ương cần phối
    lực ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng
    hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng thực thi
    đến năm 2030. Kế hoạch tập trung vào các nội
    “Chiến lược giáo dục tài chính gắn với sự phát
    dung sau: (i) Xây dựng các tiêu chuẩn nghề
    triển của công nghệ” nhằm thực hiện tốt cấu phần
    nghiệp; (ii) Tăng cường hợp tác giữa đơn vị đào
    giáo dục tài chính trong Chiến lược tài chính toàn
    tạo và đơn vị sử dụng lao động trong ngành Ngân
    diện quốc gia đến năm 2025 và định hướng đến
    hàng; (iii) Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất
    năm 2030. Ngân hàng Trung ương phối hợp với
    lượng cao; (iv) Đào tạo lực lượng cán bộ nắm bắt
    các bộ, ngành liên quan như Bộ Tài chính, Tổng
    được tiến bộ khoa học công nghệ và ứng dụng vào
    cục Thuế, Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và
    thực tiễn của Ngành; (v) Xây dựng đội ngũ cán bộ
    Truyền thông, đồng thời chỉ đạo các ngân hàng
    công nghệ thông tin tại các tổ chức tín dụng; (vi)
    thương mại, tổ chức tín dụng và các đơn vị liên
    Tăng cường hợp tác, tận dụng hỗ trợ, chuyển giao
    quan phối hợp hướng dẫn, phổ biến kiến thức về
    kỹ thuật, đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu từ các tổ
    tiền kỹ thuật số, những lợi ích/rủi ro và giải pháp
    chức quốc tế; (vii) Chiến lược phát triển nguồn
    xử lý kịp thời.
    nhân lực của Ngành đến năm 2025, định hướng
    Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện nay, Chính phủ
    đến năm 2030.
    và Ngân hàng Trung ương coi tiền kỹ thuật số là
    Thứ ba, Ngân hàng Nhà nước cần xác định
    một loại tài sản ảo (tiền ảo) và không coi nó là tiền
    quan điểm đối với tiền kỹ thuật số và lộ trình, giải
    tệ hay phương tiện thanh toán, việc dùng tiền kỹ
    pháp quản lý phù hợp.
    thuật số làm phương tiện thanh toán ở Việt Nam
    Cần chuẩn hóa các khái niệm, định nghĩa về
    là vi phạm quy định pháp luật. Do đó, việc chấp
    tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, phân
    nhận đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung
    biệt với tiền ảo, tiền điện tử, làm cơ sở để xây
    ương (CBDC) được sử dụng rộng rãi trong thanh
    dựng, hoàn thiện pháp lý theo tiêu chuẩn quốc tế.
    toán ở giai đoạn này có thể là chưa phù hợp đối
    Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý thể
    với thực tiễn ở Việt Nam.
    hiện quan điểm “sẵn sàng chấp nhận, linh hoạt,

    75

  11. Chuyên mục: Tài chính – Ngân hàng – TẠP CHÍ KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH SỐ 17 (2021)

    TÀI LIỆU THAM KHẢO
    [1]. Grant Wilson. (2021). Dwindling cash use is pushing central banks to race toward digital currencies,
    CNBC,https://www.cnbc.com/2021/02/12/cryptocurrency-dwindling-cash-use-is-pushing-central-
    banks.html.
    [2]. ECB. (1998). Report and electronic money.
    [3]. IMF. (2019). The rise of digital money, Fintech Notes, No. 2019/001.
    [4]. Fan, Y. F. (2016). Zhongguo fading shuzi huobi de lilun yiju he jiagou xuanze, China Finance, Vol.
    17, pp. 10-12.
    [5]. Yao, Q. & Li, L. S. (2016). Da shuju fenxi zai shuzi huobi zhong de yingyong, China Finance, Vol.
    17, pp. 37-38.
    [6]. Koning, J. P. (2017). Fedcoin: a central bank-issued cryptocurrency, R3 Report,
    https://www.r3.com/wp-content/uploads/2017/06/fedcoin_central-bank_R3.pdf.
    [7]. Bordo, M. D. & Levin, A. T. (2017). Central bank digital currency and the future of monetary policy,
    NBER Working Paper, No. 23711.
    [8]. Yao, Q. (2017). Lijie yanghang shuzi houbi: yige xitong xing kuangjia, Science China Press, Vol. 47,
    No. 11, pp. 1592-1600.
    [9]. BIS. (2018). Central bank digital currencies.
    [10]. Di Gang. (2018). Phân tích tiền kỹ thuật số. Tạp chí Tài chính Trung Quốc, Số 17, truy cập tại
    https://www.chainnews.com/articles/176343895374.htm.
    [11]. Auer, Raphael and Rainer Boehme. (2020). The technology of retail central bank digital currency,
    BIS Quarterly Review, No. 3, pp. 85-100.
    [12]. Sveriges Riksbank. (2020). Second special issue on the e-krona. Sveriges Riksbank Economic
    Review.
    [13]. Armelius, Hanna, Gabriela Guibourg, Andrew T. Levin and Gabriel Söderberg. (2020). The rationale
    for issuing e-krona in the digital era, Sveriges Riksbank Economic Review, No. 2, pp. 6-18.
    [14]. MAS. (2017). The future is here Project Ubin: SGD on Distributed Ledger, 2017.
    [15]. MAS. (2017). Project Ubin Phase 2 Re-imagining Interbank Real-Time Gross Settlement System
    Using Distributed Ledger Technologies, 2017.
    [16]. Bergman, Mats. (2020). Competition aspects of the E-Krona, Sveriges Riksbank Economic Review,
    No. 2, pp. 33-54.
    [17]. FSB. (2020). Enhancing Cross-border Payments – Stage 1 report to the G20, Financial Stability
    Board report.

    Thông tin tác giả:
    1. Nguyễn Danh Nam Ngày nhận bài: 31/03/2021
    – – Đơn vị công tác: Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội Ngày nhận bản sửa: 17/5/2021
    – Địa chỉ email: ndnam.dr.90@gmail.com Ngày duyệt đăng: 30/06/2021
    2. Uông Thị Ngọc Lan
    – Đơn vị công tác: Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
    – Địa chỉ email: Uongngoclan98@gmail.com

    76

Download tài liệu Xu hướng phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương – kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam File Word, PDF về máy