[Download] Tải Thực trạng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017 và một số nhận định – Tải về File Word, PDF

Thực trạng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017 và một số nhận định

Thực trạng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017 và một số nhận định
Nội dung Text: Thực trạng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017 và một số nhận định

Download


Trong khuôn khổ nghiên cứu tập trung nghiên cứu tổng quan các công trình nghiên cứu về hoạt động M&A của các nhà nghiên cứu trên thế giới, tổng hợp các kinh nghiệm của các nước về cơ chế, thể chế về hoạt động này, trên cơ sở đánh giá thực trạng hoạt động M&A của các tổ chức ngân hàng, tín dụng của Việt Nam để đề ra một số bài học kinh nghiệm, giải pháp nhằm hoàn thiện và phát huy năng lực tài chính của các tổ chức tín dụng trong nền kinh tế.

Bạn đang xem: [Download] Tải Thực trạng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017 và một số nhận định – Tải về File Word, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải biểu mẫu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Thực trạng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017 và một số nhận định File Word, PDF về máy

Thực trạng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017 và một số nhận định

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Thực trạng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017 và một số nhận định

  1. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG M&A TRONG LĨNH VỰC
    NGÂN HÀNG GIAI ĐOẠN 2007 – 2017 VÀ MỘT SỐ NHẬN ĐỊNH

    ThS. Nguyễn Trung Thuỳ Linh1
    Trường Đại học Thăng Long
    ThS. Nguyễn Thị Thuỷ Ngân
    Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Nhà Hà Nội số 30
    Tóm tắt

    Hoạt động M A trong lĩnh vực tài chính ngân hàng là một trong những hoạt
    động tất yếu của nền kinh tế. Tuy nhiên, trong khuôn khổ nghiên cứu của nhóm tác
    giả, tác giả tập trung nghiên cứu tổng quan các công trình nghiên cứu về hoạt động
    M&A của các nhà nghiên cứu trên thế giới, tổng hợp các kinh nghiệm của c c nước
    về cơ chế, thể chế về hoạt động này, trên cơ sở đ nh gi thực trạng hoạt động M&A
    của các tổ chức ngân hàng, tín dụng của Việt Nam để đề ra một số bài học kinh
    nghiệm, giải pháp nhằm hoàn thiện và ph t huy năng lực tài chính của các tổ chức
    tín dụng trong nền kinh tế.

    Từ khóa: Mua bán, sáp nhập, ngân hàng.

    1. Đặt vấn đề
    Mua bán sáp nhập các doanh nghiệp và các tập đoàn tài chính diễn ra rất
    sớm ở các nước phát triển từ thế kỷ 19. Mua bán sáp nhập (M&A) là từ viết tắt
    của “Merger and Acquysition”, thường được dịch là sáp nhập và mua lại. Xét
    về bản chất, M&A là một giải pháp của tái cấu trúc tài chính, tái cấu trúc các
    tổ chức tài chính nhằm ngăn chặn sự đổ vỡ, phá sản của một số tổ chức tài
    chính gây thiệt hại lớn cho các cá nhân, doanh nghiệp đã và đang có quan hệ
    với tổ chức tài chính này. Mục tiêu chính cho thấy hoạt động M&A là nâng
    cao năng lực quản trị của các tổ chức, nâng cao năng lực cạnh tranh cho nền
    kinh tế trong bối cảnh toàn cầu hóa.

    Trong lĩnh vực Ngân hàng, hoạt động M&A cũng đóng vai trò quan
    trọng đối với tổ chức này. Tại Mỹ, với tham vọng trở thành ngân hàng hàng
    đầu của đất nước có nền kinh tế số 1 thế giới, Bank of America đã liên tục
    thực hiện các thương vụ sáp nhập đình đám để vừa loại bỏ các đối thủ cạnh

    1
    Email: linhnt@thanglong.edu.vn

    365

  2. tranh, vừa mở rộng được thị trường. Đỉnh điểm là thương vụ mua lại Merrill
    Lynch vào năm 2008 có trị giá 50 tỷ USD.
    Tại Việt Nam, nền kinh tế đã và đang ngày càng hội nhập sâu rộng theo
    đúng quy luật kinh tế và xu hướng thế giới. Đối với hệ thống tài chính tín dụng
    ngân hàng hoạt động này tại Việt Nam giai đoạn trước năm 2000 còn là mới mẻ
    và gần như các ngân hàng và tổ chức tín dụng là thuộc thẩm quyền của cơ quan
    quản lý nhà nước hay nói chính xác các tổ chức tín dụng Nhà nước.
    Việt Nam với sự chấp thuận và phê duyệt Đề án 254 về “Cơ cấu lại hệ
    thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 – 2015” nhằm tái cấu trúc lại hệ
    thống tài chính, trong đó các tổ chức tín dụng là ngành ngân hàng và các tổ
    chức tín dụng khác sẽ giảm số lượng các ngân hàng thương mại, mục tiêu tới
    năm 2017 chỉ còn lại 15 đến 17 ngân hàng thương mại trên toàn hệ thống.
    Hoạt động M&A trong lĩnh vực tài chính ngân hàng là một trong những
    hoạt động tất yếu của nền kinh tế. Tuy nhiên, trong khuôn khổ nghiên cứu của
    nhóm tác giả, tác giả tập trung nghiên cứu tổng quan các công trình nghiên
    cứu về hoạt động M&A của các nhà nghiên cứu trên thế giới, tổng hợp các
    kinh nghiêm của các nước về cơ chế, thể chế về hoạt động này, trên cơ sở
    đánh giá thực trạng hoạt động M&A của các tổ chức ngân hàng, tín dụng của
    Việt Nam để đề ra một số bài học kinh nghiệm, giải pháp nhằm hoàn thiện và
    phát huy năng lực tài chính của các tổ chức tín dụng trong nền kinh tế.
    2. Nghiên cứu về M&A tại một số nƣớc trên thế giới về M A trong
    lĩnh vực tín dụng và ngân hàng
    Tác giả Neely Walter (1987) trong nghiên cứu “Banking Acquisitions:
    Acquirer and Target Shareholder Return” chỉ ra một quy luật đơn giản đó là
    tồn tại hay không tồn tại trong hoạt động kinh doanh ngân hàng. Nên việc mua
    bán và sáp nhập là tất yếu của quá trình tồn tại hay không tồn tại. Tác giả cũng
    chỉ ra mua bán và sáp nhập là hoạt động các doanh nghiệp có thể tạo ra doanh
    thu cho cả chủ sở hữu và các nhà đầu tư.
    Yener Altunbas (2004), nghiên cứu “Mua b n s p nhập và hiệu suất của
    c c ngân hàng châu u: Vai trò của sự đồng nhất chiến lược”, Yener
    Altunbas (2004) đã xem xét sự đồng nhất chiến lược giữa bên sáp nhập và bên
    được sáp nhập tới hiệu suất tài chính sau quá trình M&A.

    366

  3. Các kết quả trong nghiên cứu chỉ ra rằng, thông thường, việc sáp nhập
    các ngân hàng trong liên minh châu Âu đều dẫn đến việc cải thiện về lợi
    nhuận trên vốn. Với việc giả định rằng phân bổ các nguồn lực ngoại bảng
    mang tính trọng tâm trong chiến lược của các ngân hàng, Yener (2004) cũng
    thấy được sự khác biệt trong kết quả giữa sáp nhập nội địa và sáp nhập xuyên
    biên giới. Đối với các thương vụ nội địa, khá là khó khăn và tốn kém để tích
    hợp các tổ chức khác nhau về các khía cạnh cho vay, thu nhập, chi phí, các
    khoản tiền gửi và chiến lược mở rộng. Còn đối với các thương vụ M&A giữa
    các quốc gia, việc có những khác biệt giữa các bên trong chiến lược cho vay
    và rủi ro tín dụng lại mang lại hiệu suất tốt hơn trong khi đa dạng hóa nguồn
    vốn, cấu trúc chi phí cũng như là công nghệ và đổi mới chiến lược đầu tư lại
    có tác dụng ngược nếu nhìn từ quan điểm hiệu suất. Đặc biệt, hầu hết các nhà
    chiến lược được hỏi trong nghiên cứu đều thừa nhận rằng việc phù hợp chiến
    lược (“strategic fit”) giữa các bên tham gia sáp nhập đóng vai trò là một yếu tố
    quan trọng đối với sự thành bại của thương vụ.

    Duangkamol Prompitak (2009) với nghiên cứu: “The impacts of bank
    mergers and acquisitions (M As) on bank behaviour – T c động của qu
    trình mua b n và s p nhập đối với hoạt động của c c ngân hàng” đã tìm hiểu
    tác động của các thương vụ M&A tới hoạt động cho vay của các ngân hàng
    thương mại. Tác giả sử dụng bộ dữ liệu bao gồm các ngân hàng lớn của liên
    minh châu Âu trong giai đoạn từ 1997 tới 2005 và xây dựng một mô hình thực
    nghiệm để giải thích các tác động của hoạt động sáp nhập đối với hành vi định
    giá khoản vay, hoạt động thiết lập lãi suất biên, tín dụng sẵn có và mục tiêu
    của hoạt động vay của ngân hàng. Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng quá trình
    sáp nhập có sự ảnh hưởng lớn tới việc giảm lãi suất cho vay, lợi suất và cung
    tiền vay. Bên cạnh đó, mục tiêu cho vay của các ngân hàng đã sáp nhập cũng
    khác so với các ngân hàng không sáp nhập ở chỗ, đối với các ngân hàng có
    tham gia vào thương vụ thường cố gắng để tối đa hóa lợi ích, còn các ngân
    hàng thông thường thì chủ yếu là duy trì sự an toàn và ổn định. Các kết quả
    này cho thấy các ngân hàng được sáp nhập có thể đạt được hiệu quả và có thể
    mang những lợi ích này tới với khách hàng thông qua việc giảm lãi suất cho
    vay và lãi suất biên. Thêm vào đó, thông qua hoạt động sáp nhập, sự đa dạng
    sẽ gia tăng, lý do là bởi các ngân hàng được sáp nhập tập trung cả vào các hoạt

    367

  4. động kinh tế khác chứ không phải chỉ là các hoạt động trao đổi ngay lập tức.
    Khi các nguồn thu không phải từ lãi suất gia tăng và vượt so với các nguồn thu
    từ lãi suất, các ngân hàng có thể đa dạng hóa các hoạt động kinh doanh của họ
    và giảm các chi phí ngoài lãi. Nói cách khác, các ngân hàng sau khi sáp nhập
    được kì vọng sẽ chịu ít rủi ro hơn so với các ngân hàng thông thường.

    Joseph Nantawut Leeamornsiri (2005) tìm hiểu vai trò của việc phát triển
    nguồn nhân lực đối với các hoạt động của ngân hàng sau khi hoàn thành các
    thương vụ mua bán và sáp nhập. Joseph Nantawut Leeamornsiri (2005) đã
    thực hiện tìm hiểu quan điểm của 26 chuyên gia trong lĩnh vực nhân lực đang
    làm việc tại các ngân hàng đã trải qua những thương vụ mua bán và sáp nhập
    trong vòng năm năm trở lại đây tại Thái Lan bằng phương pháp phỏng vấn qua
    điện thoại. Tác giả đã thu được những kết quả quan trọng liên quan tới những
    đóng góp của các chương trình phát triển nguồn nhân lực trong 4 giai đoạn của
    quá trình mua bán và sáp nhập (Tiền M&A, Thẩm định, Sáp nhập, Hậu
    M&A). Các đóng góp của các chương trình phát triển nhân sự bao gồm giảm
    bớt những phản kháng về việc thay đổi và hỗ trợ các nhân viên làm quen trong
    quá trình M&A. Các đóng góp khác của các chương trình này có thể kể đến
    như: đóng góp vào sự thành công của thương vụ M&A, thiết kế lại cấu trúc
    của tổ chức, thực hành quản lý và gia tăng hiểu biết về các giá trị văn hóa và
    thực tiễn quản lý của công ty mới.

    Trong bối cảnh các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng tới xác suất
    thành công của một thương vụ M&A còn rất hạn chế, đặc biệt hơn, khi đa số
    các tài liệu đều chỉ tập trung vào các đặc điểm của ngân hàng tác động tới
    M&A mà bỏ qua các yếu tố bên ngoài khác và các yếu tố thuộc về chính
    quyền, nhà nước thì Nafis Alam và Seok Lee Ng (2013) với nghiên cứu:
    “Banking mergers – an application of matching strategy – S p nhập c c ngân
    hàng – ứng dụng của chiến lược kết hợp” đã nhận xét rằng, M&A là một công
    cụ quan trọng để phối hợp cùng tăng trưởng và mở rộng. Các công ty ưa thích
    M&A cho mục đích tăng trưởng và mở rộng là bởi đây thường là cách tiếp cận
    với thị trường và nguồn vốn mới. Trong những thập kỷ gần đây, việc mua bán
    và sáp nhập các ngân hàng đang nhận được nhiều sự quan tâm vì với các
    thương vụ M&A liên tục, ngành công nghiệp ngân hàng toàn cầu đã có những

    368

  5. thay đổi đáng kể. Sự gia tăng trong lĩnh vực M&A trong lĩnh vực ngân hàng
    châu Á trong những thập kỷ gần đây là do xu hướng toàn cầu và do tác động
    của cuộc khủng hoảng tài chính. Tuy nhiên gần đây, đã có một sự suy giảm
    đáng kể các thương vụ M&A trên toàn cầu do những bất ổn kinh tế gắn liền
    với cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu. Tuy nhiên, Hiệp hội các quốc gia
    Đông Nam Á (ASEAN) vẫn là một điểm nóng của các thương vụ M&A trên
    toàn châu Á và phần nào bù đắp cho phần còn lại của châu lục. Cùng nhận
    định với Felice (2004), Nafis Alam và cộng sự (2013) cho rằng quá trình mua
    bán và sáp nhập các ngân hàng tại các nền kinh tế phát triển như Mỹ và châu
    Âu có sự khác biệt rất lớn so với các nền kinh tế mới nổi khác. M&A tại các
    nền kinh tế phát triển thường diễn ra do áp lực của thị trường và để giải quyết
    vấn đề dư thừa. Trong khi đó, tại các nước thuộc khối ASEAN, các thương vụ
    M&A được thực hiện bởi các cơ quan công quyền như một cách thức để thoát
    khỏi tình trạng kiệt quệ về tài chính.

    Nghiên cứu này tìm hiểu các đặc điểm của các ngân hàng có tham gia
    vào các thương vụ M&A thuộc khối ASEAN trong giai đoạn từ 2003 tới 2011.
    Tổng cộng, có 63 thương vụ sáp nhập ngân hàng tại 6 nước ASEAN được sử
    dụng làm dữ liệu nghiên cứu, có bao gồm cả Việt Nam. Theo đó, các kết quả
    chỉ ra rằng, các yếu tố thuộc nội bộ ngân hàng và cả các yếu tố là đặc trưng
    của quốc gia đều đóng vai trò quan trọng trong việc sáp nhập các ngân hàng
    tại ASEAN. Bên cạnh đó, các yếu tố quyết định vấn đề mua bán và sáp nhập
    cũng thay đổi theo thời điểm, cụ thể là có sự khác biệt giữa thời kỳ khủng
    hoảng tài chính và thời kỳ nền kinh tế ổn định. Nói cách khác, khủng hoảng tài
    chính sẽ dẫn tới những thay đổi về nguyên nhân và mục đích của các thương
    vụ M&A.

    Ví dụ tại Indonesia, Chính phủ khuyến khích tái cấu trúc các ngân hàng
    bằng cách đua ra các tiêu chuẩn mà mọt ngân hàng phải đạt đuợc nhu quy mô
    về vốn, chỉ tiêu tài chính, thị truờng, nang lực cạnh tranh. Nếu không đạt đuợc
    ngân hàng Trung uong Indonesia sẽ cho các ngân hàng tiến hành sáp nhạp và
    mua lại. Các vụ giao dịch M&A ngân hàng ấn tu ợng ở Indonesia trong giai
    đoạn này đã tạo nên 14 ngân hàng có tầm cỡ chiếm đến 80% du nợ tín dụng
    của cả nuớc. Tuong tự nhu Indonesia, thông qua hoạt đọng M&A các ngân

    369

  6. hàng trong nuớc, Malaysia đã thành công trong viẹc sáp nhạp 54 ngân hàng
    thành 10 tạp đoàn tài chính ngân hàng Anchor vào nam 2000.

    Tại Mỹ, thực tế hoạt động M&A Mỹ là quốc gia có nền kinh tế phát triển
    hàng đầu thế giới, và cũng là một trong những đất nước xuất hiện các thương
    vụ mua bán và sáp nhập sớm nhất. Trải qua một thời gian liên tục có các
    thương vụ M&A đình đám và giá trị vô cùng lớn, các doanh nghiệp Mỹ và các
    cơ quan công quyền đều đã tích lũy được những kinh nghiệm quý báu, có thể
    là bài học rất tốt cho các đất nước và các nền kinh tế đi sau.

    Có thể cho rằng, Mỹ là ví dụ điển hình nhất của việc thay đổi các chính
    sách, giảm bớt các quy định và rào cản để dẫn tới sự bùng nổ chưa từng có các
    thương vụ M&A trong lĩnh vực ngân hàng. Cấu trúc đặc biệt của hệ thống
    ngân hàng và cả sự tái cơ cấu của ngành ngân hàng Mỹ được hình thành theo
    sau làn sóng sáp nhập ngân hàng – trực tiếp có thể được hỗ trợ bởi các quy
    định và chính sách trong lĩnh vực tài chính.

    Năm 2003, có 5 ngân hàng lớn nhất của Mỹ mới chỉ nắm giữ ít hơn 25%
    tổng số tài sản của toàn bộ ngành. Thời điểm này, các chuyên gia khuyến cáo
    rằng các nhà quản lý cần xem xét lại các chính sách để nới lỏng các rào cản
    đối với ngân hàng. Đặc biệt, tỷ lệ tiền gửi trên cả nước mà một tổ chức có thể
    nắm giữ (đang là 10%) cần được nâng lên, cùng với đó là giữ nguyên mức hạn
    chế đối với lượng tiền gửi của bang (đang là 30%). Nếu như thực hiện việc nới
    lỏng này, gần như chắc chắn sẽ châm ngòi được cho các hoạt động sáp nhập
    giữa các ngân hàng thương mại lớn và rất lớn, qua đó tạo nên những tổ chức
    tín dụng mang tầm cỡ quốc gia. Đồng thời, các nhà quản lý cũng được kiến
    nghị không cần sửa đổi mức trần huy động vì các tổ chức tín dụng hàng đầu
    của Mỹ sẽ dần dần tham gia vào các thương vụ sáp nhập xuyên biên giới để
    tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Có một đặc điểm khá khác thường là các ngân
    hàng lớn nhất của Mỹ hầu như không có hoạt động ở nước ngoài. Do đó, việc
    thực hiện M&A xuyên biên giới sẽ là một xu hướng không thể tránh khỏi để
    giúp các ngân hàng này mở rộng thị trường, gia tăng vốn và làm đa dạng hóa
    các sản phẩm dịch vụ cung cấp.

    Như vậy, hầu hết các hoạt động M&A diễn ra trong giới hạn lãnh thổ Mỹ
    chỉ là giữa các ngân hàng thương mại và các tổ chức tiết kiệm nhỏ. Do đó,

    370

  7. những chính sách, quy định can thiệp nhằm điều tiết và kích thích sự gia tăng
    của hoạt động M&A cần phải đặc biệt hướng tới những loại hình tổ chức này.
    Ví dụ, để củng cố các ngân hàng vừa và nhỏ, việc áp dụng các quy định về
    lượng vốn tối thiểu mới ở Mỹ đóng vai trò rất quan trọng. Chuẩn Basel 2 trong
    lĩnh vực ngân hàng được kỳ vọng sẽ giúp cho các yêu cầu về vốn pháp định
    của các tổ chức tín dụng và các ngân hàng lớn (có cơ sở hạ tầng để có thể đo
    lường và quản lý rủi ro tốt hơn) được giảm thấp xuống. Nếu như được các nhà
    quản lý chấp nhận, Basel 2 sẽ là một trong những động lực để thúc đẩy các
    ngân hàng cỡ vừa và nhỏ sáp nhập vào các tổ chức lớn hơn để có thể áp dụng
    các quy trình quản lý rủi ro và kỹ thuật xác định rủi ro hiệu quả và tiên tiến
    nhất và không bị ràng buộc bởi những quy định về vốn pháp định trong quá
    trình kinh doanh.

    Cùng với đó, Ủy ban pháp luật về doanh nghiệp và các hoạt động M&A Mỹ
    cũng đã đưa ra những hướng dẫn để các thương vụ M&A có thể diễn ra nhanh
    chóng và thành công. Mỗi bang của Mỹ có những quy định và văn bản pháp
    luật riêng biệt để tạo nên khuôn khổ pháp lý cho hoạt động M&A. Tuy nhiên,
    hầu hết các doanh nghiệp được cho phép tự do để đàm phán các điều khoản
    (chẳng hạn như các cam kết và bảo lãnh, điều kiện kết thúc và các quy định về
    vấn đề bồi thường hợp đồng) mà không bị rào cản bởi pháp luật. Mặc dù vậy,
    các bên tham gia vào thương vụ M&A cần tham khảo ý kiến tư vấn để xác
    định liệu một giao dịch có phù hợp với các quy định và pháp luật tại từng
    bang, liên bang hay là với những quy chế tại nước ngoài nếu đó là một thương
    vụ M&A xuyên biên giới hay không. Ví dụ, một số ngành công nghiệp nhất
    định như quốc phòng hay viễn thông sẽ có những hạn chế và thách thức hoặc
    yêu cầu đặc biệt, còn đối với các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Mỹ thì cần
    phải đáp ứng được các luật của Liên Bang.

    Còn tại Việt Nam trong những năm qua, nghiên cứu về hoạt động M&A
    đã có nhiều công trình nghiên cứu nhằm đưa ra giải pháp và quy trình cũng
    như các nhận định trong hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp nói
    chung và hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp trong lĩnh vực tài
    chính ngân hàng nói riêng. Trong báo cáo tư vấn tài chính “Tái cấu trúc hệ
    thống ngân hàng Việt Nam theo hướng nào” của Tập đoàn StoxPlus Việt Nam

    371

  8. (2011) nhóm tác giả nghiên cứu cho rằng bất kỳ cuộc khủng hoảng tài chính
    nào cũng liên quan đến bốn vấn đề mà các ngân hàng thương mại Việt Nam
    hiện nay đang phải đối mặt với các vấn đề nghiêm trọng do chất lượng tài sản
    kém, khó khăn về thanh khoản, chất lượng lợi nhuận thấp, yếu kém về quản trị
    và về quản lý rủi ro. Đồng quan điểm này, tác giả Vũ Thống Nhất (2011) cho
    rằng hoạt động M&A trong ngành ngân hàng và một số nhân tố tác động tới hoạt
    động M&A của ngành ngân hàng, trong đó tập trung chỉ ra các nhân tố ảnh
    hưởng đến hoạt động mua bán sáp nhập các ngân hàng. Còn trong nghiên cứu của
    Lương Minh Hà (2010) cho rằng cơn bão tài chính khu vực tài chính ngân hàng
    giai đoạn 2006-2009 chứng kiến nhiều thương vụ mua bán sáp nhập trong khối
    các ngân hàng thương mại cổ phần và một trong những hạn chế của việc trong
    hoạt động mua bán sáp nhập. Trong nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Diệu Chi
    (2014) chỉ ra mức độ ảnh hưởng của hoạt động M&A đối với các tổ chức tài
    chính, trong nghiên cứu này đã định lượng một số chỉ tiêu ảnh hưởng đến hiệu
    quả các tổ chức tài chính. Có thể nói nghiên cứu này cũng phản ánh phần nào tác
    động của các nhân tố trên thị trường đối với hoạt động M&A.

    Trên cơ sở nghiên cứu tổng quan các công trình nghiên cứu về hoạt động
    mua bán sáp nhập trong lĩnh vực tài chính ngân hàng tác giả cho rằng hoạt
    động xét về thực tế các tổ chức tài chính ngân hàng hoạt động như những
    doanh nghiệp nên việc các ngân hàng yếu kém không có khả năng thanh
    khoản trên thị trường thì hoặc cho phép phá sản theo luật phá sản doanh
    nghiệp còn phương án tốt nhất là chọn giải pháp M&A vì hoạt động này thực
    chất về quy luật kinh tế là hoạt động mang lại những lợi ích cho nền kinh tế
    nhằm góp phần gia tăng mức độ. Thông qua hoạt động mua bán và sáp nhập sẽ
    tạo kênh huy động, thu hút các nguồn vốn đầu tư và nguồn lực nước ngoài
    năng động của thị trường tài chính, là nền tảng vững chắc cho sự phát triển của
    cả nền kinh tế. Hoạt động M&A trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chuyển
    đổi sẽ thúc đẩy quá trình tái cấu trúc nền kinh tế tạo áp lực sàng lọc các ngân
    hàng yếu kém trong nền kinh tế phải cải tổ phải sáp nhập với các ngân hàng
    khác để có thể hình thành nên những tổ chức tài chính ngân hàng mới phù hợp
    và hoạt động có hiệu quả trong tình hình mới, từ đó gia tăng các động lực tích
    cực cho phát triển kinh tế.

    372

  9. 3. Thực trạng hoạt động mua bán sáp nhập tại các ngân hàng
    Việt Nam đến năm 2016

    – Mua bán sáp nhập hệ thống tài chính ngân hàng giai đoạn 1997 – 2007
    Hệ thống ngân hàng Việt Nam trong thời gian qua đã có bước phát triển
    mạnh về số lượng và chất lượng. Nếu thời điểm trước, số lượng ngân hàng chỉ
    tập trung vào 4 ngân hàng thương mại nhà nước thì đến thời điểm hiện nay, Việt
    Nam có 4 ngân hàng thương mại Nhà nước đã cổ phần hóa và Nhà nước nắm cổ
    phần chi phối, 1 ngân hàng thương mại Nhà nước là Agribank, 1 ngân hàng chính
    sách xã hội, 1 ngân hàng phát triển Việt Nam, 1 ngân hàng hợp tác xã, 34 ngân
    hàng thương mại cổ phần, 4 ngân hàng liên doanh, 5 ngân hàng 100% vốn nước
    ngoài và 50 chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

    Có thể nói với số lượng các tổ chức ngân hàng hiện nay trên thị trường
    Việt Nam được cho là phát triển quy mô là lớn về số lượng và quy mô so với
    tốc độ tăng trưởng nền kinh tế nên hoạt động mua bán sáp nhập các tổ chức tài
    chính ngân hàng diễn ra từ rất sớm. Chứng kiến cuộc khủng hoảng tài chính
    năm 1997 đã ảnh hưởng đến các tổ chức tài chính trên thế giới trong đó có
    Việt Nam. Tại Quyết định số 20/2000/QĐ-NHNN5 ngày 14/08/2000, Ngân
    hàng Nhà nước đã phê duyệt phương án chấn chỉnh, sắp xếp lại các tổ chức tín
    dụng cổ phần và chủ trương của nhà nước là các NHTM đang trong tình trạng
    kiểm soát đặc biệt buộc phải lựa chọn phương án sáp nhập hoặc bị mua lại bởi
    một tổ chức tín dụng khác. Kết quả của việc thực hiện quyết định này là có 10
    ngân hàng nhỏ lẻ đã được mua bán sáp nhập. Hoạt động M&A của thời kỳ từ
    1997 – 2004 là hoạt động mua bán lại các ngân hàng nhỏ lẻ có trụ sở tại các
    tỉnh thành, các thương vụ trong giai đoạn này là các tổ chức tài chính đứng ra
    mua lại các ngân hàng nhỏ, hoạt động kém hiệu quả thông qua phương thức
    định giá tài sản, rồi tiến hành mua lại các tài sản của tổ chức đó.

    Sự ra đời của Luật Đầu tư 2005, Luật Doanh nghiệp 2005, Luật Chứng
    khoán 2006 đã tạo tiền đề cho sự phát triển của hoạt động M&A trong các tổ
    chức doanh nghiệp đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Xu thế
    M&A được thể hiện một cách rõ nét trong tổ chức tín dụng. Hệ thống cơ chế
    chính sách thúc đẩy hoạt động M&A diễn ra với quy mô lớn có các tổ chức
    nước ngoài tham gia vào hoạt động tài chính tín dụng tại các ngân hàng Việt

    373

  10. Nam. Thời kỳ này các tập đoàn tài chính lớn như HSBC, Dragon Capital,
    Deutsche Bank, Standard Chartered Bank, ANZ. Những nhà đầu tư này đã trở
    thành những đối tác chiến lược của nhiều tổ chức tài chính ngân hàng Việt Nam.

    Thực chất giai đoạn này, hoạt động M&A các thương vụ được xem xét
    mua bán dưới hình thức mua bán cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, còn
    chưa thực hiện đúng quy trình của thương vụ mua bán sáp nhập theo đúng quy
    trình của hoạt động M&A.

    – Hoạt động M&A giai đoạn 2007 – 2017

    Với sự ra đời của Nghị định số 69/2007/NĐ-CP ngày 20/04/2007 của
    Chính phủ về nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của ngân hàng thương mại
    Việt Nam và Thông tư số 07/2007/TT-NHNN ngày 29/11/2007 hướng dẫn thi
    hành một số điều của Nghị định số 69/2007/NĐ-CP đã tập trung vào việc quy
    định tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài; điều kiện để ngân hàng Việt Nam
    bán cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài; điều kiện của tổ chức tín dụng nước
    ngoài mua cổ phần của ngân hàng Việt Nam; điều kiện của các nhà đầu tư
    nước ngoài khi mua cổ phần của các ngân hàng Việt Nam trên thị trường
    chứng khoán; điều kiện tham gia quản trị tại ngân hàng Việt Nam. Tại Thông
    tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/02/2010 của Ngân hàng Nhà nước Việt
    Nam quy định việc sáp nhập, hợp nhất và mua lại tổ chức tín dụng. Trên cơ sở
    hệ thống cơ chế chính sách này có thể thấy nền tảng cho hoạt động M&A
    trong lĩnh vực ngân hàng rất cụ thể và rõ ràng. Kết quả số thương vụ mua bán
    sáp nhập trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017.

    374

  11. Bảng 1: Một số thƣơng vụ mua bán và sáp nhập
    trong lĩnh vực Ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2007 – 2015

    Năm Tỷ lệ cổ
    thực Tổ chức bán Tổ chức mua phần bán
    hiện (%)

    17 tổ chức là các cổ đông chiến
    lược nội địa (PVFC, ACB, Kinh
    NHTMCP Xuất nhập khẩu
    Đô, Nguyễn Kim,…) 17,8
    Việt Nam

    NHTMCP Nhà Hà Nội Deutsche Bank AG 10
    2007
    NHTMCP Kỹ thương Việt Nam HSBC (tăng tỷ lệ từ 10% lên 15%) 15

    NHTMCP Xuất Nhập Khẩu Tập đoàn Tài chính Sumitomo
    15
    Việt Nam Mitsui (SMBC)

    NHTMCP Quân Đội NHTMCP Ngoại Thương Việt Nam 10

    NHTMCP Á Châu Ngân hàng Standard Chartered 12,5

    NHTMCP Gia Định NHTMCP Ngoại Thương Việt Nam 30

    NHTMCP Sài Gòn Thương Tín Tập đoàn Tài chính ANZ 10

    NHTMCP Kỹ thương HSBC (nâng tỷ lệ cổ phần nắm giữ) 20

    NHTMCP Việt Nam Thịnh Vượng Tập đoàn Tài chính Oversea
    15
    Chinese Banking – Singapore
    2008
    NHTMCP Phương Đông Tập đoàn Tài chính BNP Paribas 15

    NHTMCP Phương Nam Tập đoàn Tài chính UOB – Singapore 15,6

    NHTMCP Đông Á Ngân hàng Societe Generale – Pháp 15

    NHTMCP An Bình May Bank – Malaysia 15

    NHTMCP Đại dương Petro Việt Nam 20

    NHTMCP Quân đội Tập đoàn Viettel 15

    NHTMCP Phương Đông Tập đoàn tài chính BNP Paribas
    15
    (nâng tỷ lệ cổ phần)

    NHTMCP An Bình May Bank – Malaysia 20
    2009
    NHTMCP Mỹ Xuyên NHTMCP Hàng Hải 45

    NHTMCP Nhà Hà Nội Deutsche Bank AG 20

    NHTMCP Đại Á Tập đoàn Tín Nghĩa 49

    375

  12. Năm Tỷ lệ cổ
    thực Tổ chức bán Tổ chức mua phần bán
    hiện (%)

    NHTMCP Á Châu Tập đoàn Đầu tư Connaught
    6,05
    Investors

    2010 NHTMCP Á Châu Tập đoàn Tài chính Dragon 5,68

    NHTMCP Quốc tế Ngân hàng Commonwealth –
    15
    Australia

    NHTMCP Công thương Công ty Tài chính Quốc tế – IFC 10

    NHTMCP Công thương Ngân hàng Nova Scotia – Canada 15

    NHTMCP Phương Đông Tập đoàn Tài chính BNP Paribas
    20
    (nâng cổ phần nắm giữ)

    NH Phát triển Lào NHTMCP Công thương 30

    NHTMCP Liên Việt và Công ty dịch vụ tiết kiệm bƣu điện – VNPT sáp
    100
    nhập – LienVietPostBank
    2011
    NH Phát triển Mê Kông Tập đoàn Tài chính Fullerton
    15
    Holdings (FFH)

    NHTMCP Quốc tế Việt Nam Commonwealth Bank (tăng cổ
    20
    phần nắm giữ)

    NHTMCP Phương Nam United Overseas (nâng cổ phần
    20
    nắm giữ)

    NHTMCP Đệ Nhất – Ficombank, NHTMCP Việt Nam Tín Nghĩa, và
    100
    NHTMCP Sài Gòn hình thành SCB

    NHTMCP Công thương Tập đoàn Tài chính Mitsubishi UFJ 20

    NHTMCP Ngoại thương Tập đoàn Tài chính Mizuho 15
    2012
    NHTMCP Nhà Hà Nội sáp nhập vào NHTMCP Sài Gòn Hà Nội 100

    NHTMCP Sài Gòn Thương Tín NHTMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam 9,6

    NH Phương Tây WesternBank hợp nhất với Cty Tài chính Dầu khí Việt
    100
    Nam PVFC thành NHTMCP Đại chúng PVCombank

    Công ty Tài chính Việt Dociete HD Bank
    100
    Generale – SGVF
    2013
    Trust Bank Tập đoàn Thiên Thanh 84

    Ngân hàng Liên doanh Lào Việt – BIDV
    100
    Chi nhánh Việt Nam

    376

  13. Năm Tỷ lệ cổ
    thực Tổ chức bán Tổ chức mua phần bán
    hiện (%)

    NH TMCP Đại Á sáp nhập vào HD Bank 100

    ABBank IFC và May Bank 30

    TienPhongBank Tập đoàn DOJI 20

    Công ty Cổ phần Chuyển mạch Công ty Cổ phần Dịch vụ Thẻ
    tài chính Quốc gia Việt Nam Smartlink (Smartlink) 100
    (Banknetvn)

    2014
    Công ty trách nhiệm hữu hạn một VPBank
    thành viên tài chính Than – Khoáng
    sản Việt Nam (CMF) 100

    HD Bank Credit Saison 49

    MBBank Maritime Bank

    PG Bank Vietinbank

    MHB Ngân hàng TMCP Phát triển BIDV
    nhà Đồng bằng sông Cửu Long

    1:1

    2015

    Southernbank Sacombank

    NH TMCP Xây dựng Việt Nam Ngân hàng Nhà nƣớc
    (VNCB)

    NH TMCP Đại dương (Ocean Bank) Ngân hàng Nhà nƣớc

    NH TMCP Dầu khí Toàn cầu Ngân hàng Nhà nƣớc
    (GP Bank)

    Nguồn: Asia Venture Capital Journal, PWC Asia Financial Services M&A Report,
    StoxPlus Vietnam, Capital IQ và tổng hợp các bản tin tài chính trên Vnexpress

    377

  14. Nhìn vào các hoạt động M&A giai đoạn này cho thấy trong 5 năm đầu
    tiên từ năm 2007 – 2012 hoạt động M&A thực chất là hoạt động bán cổ phẩn
    các ngân hàng trong nước cho các ngân hàng, tổ chức tài chính lớn mà thực
    chất hoạt động M&A chưa thực hiện theo đúng bản chất của hoạt động mua
    bán sáp nhập. Năm 2016 và đến đầu 2017 chưa thực hiện được thương vụ
    M&A trong lĩnh vực ngân hàng do một số vấn đề liên quan đến hoạt động xác
    định giá trị của các bên và các thoả thuận khác.

    Toàn bộ giai đoạn 10 năm thực hiện quản lý hệ thống tài chính ngân
    hàng đã diễn ra nhiều thương vụ mua bán sáp nhập. Giai đoạn này cho thấy
    một số điểm sau:

    – Giảm sự cạnh tranh về lãi suất huy động trên thị trường: Trong bối cảnh
    nền kinh tế rơi vào tình trạng lạm phát đồng tiền mất giá, các ngân hàng muốn
    tồn tại được phải thực hiện tăng lãi suất huy động vượt trần quy định, nên càng
    nhiều ngân hàng tham gia vào thị trường tài chính thì càng tăng chi phí vốn
    cho các ngân hàng trong vấn đề huy động vốn. Do đó, sáp nhập các tổ chức tài
    chính ngân hàng làm giảm tình trạng chạy đua trong lĩnh vực huy động vốn.

    – Tăng lượng khách hàng: Các ngân hàng nhỏ phải sáp nhập vào các
    ngân hàng lớn sẽ mang về cho các ngân hàng lớn số lượng các khách hàng,
    các doanh nghiệp vừa và nhỏ của mình.

    – Kế thừa lượng khách hàng hiện tại từ các ngân hàng sáp nhập: Ngân
    hàng sau khi sáp nhập được kế thừa hệ thống khách hàng của hai ngân hàng
    sáp nhập. Đây là một lượng khách hàng đã tiếp cận từ trước và có các mối
    quan hệ cần phải tiếp tục duy trì nên giảm chi phí cho hoạt động mở rộng quan
    hệ khách hàng mới.

    – Bên cạnh đó, lợi ích của sáp nhập là nhân sự trong ngân hàng được chọn
    lọc nhiều nhân lực giỏi tại các hệ thống nhân lực khung của các ngân hàng.

    Hạn chế của hoạt động M&A:

    – Văn hóa doanh nghiệp bị ảnh hưởng: Mỗi ngân hàng có một quy trình
    làm việc riêng và có văn hóa hoạt động riêng nên khi sáp nhập văn hóa doanh
    nghiệp bị ảnh hưởng đến các nhân viên làm việc. Điều này cần khoảng thời
    gian để thích nghi các hoạt động cho phù hợp với điều kiện mới.

    378

  15. – Xung đột và giảm quyền lợi các cổ đông nhỏ: Đó là các xung đột mâu
    thuẫn của các cổ đông lớn và giảm quyền lợi của các cổ đông thiểu số bị ảnh
    hưởng. Điều này có thể thấy khi bị sáp nhập toàn bộ giá trị cổ phiếu tại ngân
    hàng này giảm mạnh trên thị trường đồng thời giá trị bị mất lớn so với giá trị
    đầu tư, một số ngân hàng bị mua lại với giá trị 0 đồng thì các cổ đông tại các
    ngân hàng này bị mất vốn hoàn toàn tại ngân hàng, đây là một thiệt thòi lớn
    cho các cổ đông. Thêm vào đó là các cổ phiếu của các cổ đông bị thu hẹp lại
    tỷ lệ nắm giữ giảm, các cổ đông nhỏ càng ít có khả năng, cơ hội trong các
    cuộc họp đại hội cổ đông.
    – Giảm lợi ích của các cổ đông lớn: Đối với các cổ đông lớn chi phối
    cũng có nhiều mâu thuẫn xảy ra, đó chính là các cổ đông lớn có thể mất các
    quyền kiểm soát ngân hàng do tỷ lệ quyền biểu quyết giảm.
    – Hầu hết các ngân hàng yếu kém sau khi sáp nhập vào ngân hàng khác
    đều thúc đẩy và phát triển hơn. Một trong những điểm đáng lưu ý cho sự phát
    triển này chính là cải thiện tình trạng thanh khoản, năng lực tài chính thông
    qua các giải pháp tăng vốn điều lệ, huy động vốn đầu tư nước ngoài, củng cố
    giá trị tài sản đảm bảo, đẩy mạnh xử lý nợ.
    Tuy nhiên, hoạt động mua bán sáp nhập của Việt Nam hiện nay dường
    như vẫn đang trong quá trình ép buộc, điều này có nghĩa là Ngân hàng Nhà
    nước vẫn thực hiện phương án xử lý sàng lọc hệ thống ngân hàng nhằm sàng
    lọc những đơn vị kém hiệu quả. Ngân hàng Nhà nước thực hiện quan điểm các
    ngân hàng phải bán với giá trị “không đồng” như OceanBank và VNCB,
    NH TMCP Dầu khí Toàn cầu (GP Bank). Ngoài ra còn một số thương vụ khác
    của các ngân hàng như Maritime Bank và MDB dựa trên sáp nhập tự nguyện
    nhưng chưa triển khai kế hoạch sáp nhập.
    Điều này có nghĩa hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng của Việt
    Nam còn nhiều vấn đề chưa thực sự theo đúng quy trình mua bán sáp nhập của
    các tổ chức quốc tế.
    4. Một số nhận định rút ra từ các nghiên cứu thực hiện các thƣơng
    vụ M A trong lĩnh vực ngân hàng
    Cách thức thực hiện M&A của các ngân hàng phụ thuộc vào hệ thống
    chính sách và pháp luật của mỗi quốc gia, trong đó Việt Nam là một nước có

    379

  16. nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nên hoạt động M&A của
    các tổ chức ngân hàng ở Việt Nam cũng có một số đặc thù riêng. Tuy nhiên,
    trong bối cảnh toàn cầu hóa, hoạt động M&A cũng nên theo xu thế chung
    tránh tình trạng đặt nặng ép buộc gây tổn thất về vật chất và tinh thần cho các
    cổ đông sáng lập và các cổ đông, đối tác với các tổ chức tín dụng này. Vì vậy
    theo quan điểm của nhóm tác giả nghiên cứu xin đưa ra một số vấn đề sau từ
    bài học nghiên cứu hoạt động M&A của các nước cũng như thực trạng của
    Việt Nam như sau:

    Thứ nhất: Cần xây dựng phương thức thực hiện sáp nhập và mua lại
    ngân hàng

    Giữ bí mật các th a thuận

    Ngay từ khi tiến hành triển khai, các bên tham gia vào một thương vụ
    M&A đều phải giữ bí mật về thỏa thuận để đảm bảo các thông tin được trao
    đổi trong quá trình thẩm định và đàm phán không bị lọt ra ngoài, đặc biệt là
    bên chuẩn bị được sáp nhập. Việc giữ kín được các thông tin sẽ: (i) Hạn chế
    việc công bố các thông tin mà bên sáp nhập nhận được từ bên được sáp nhập,
    (ii) Hạn chế bên sáp nhập sử dụng các thông tin đó trừ trường hợp đàm phán
    với các đối tượng giao dịch (cần phải định nghĩa rõ ràng trong mỗi thương vụ)
    và (iii) Áp đặt các điều khoản không tiết lộ liên quan đến sự tồn tại của cuộc
    đàm phán và các giao dịch tiềm năng có thể phát sinh. Các thông tin được bảo
    mật thông thường rất đa dạng, có thể liên quan tới tình trạng tài chính, công
    nghệ, tổ chức, các giao dịch bí mật, tài sản và nợ,…

    Việc giới hạn những ai được biết và sử dụng các thông tin bí mật cũng là
    một vấn đề cần phải được quan tâm. Các thỏa thuận bí mật thông thường sẽ
    yêu cầu bên sáp nhập phải chịu trách nhiệm cho bất kỳ vi phạm nào liên quan
    tới việc để lộ thông tin từ các cán bộ, nhân viên. Cùng với đó, một vấn đề quan
    trọng khác là thời hạn bảo mật thông tin. Thông thường, các thương vụ thường
    có quy định giữ kín thông tin trong vòng từ 18 tới 24 tháng.

    Đưa ra các văn bản th a thuận chung
    Trong giai đoạn đàm phán sơ bộ một thương vụ sáp nhập, các bên tham
    gia thông thường đều đưa ra văn bản thỏa thuận chung nhằm mục đích ghi lại

    380

  17. các nội dung chính và quan trọng, ví dụ như cấu trúc cơ bản của giao dịch hay
    hình thức và giá trị của giao dịch đó. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp thường
    né tránh việc lập văn bản thỏa thuận chung một cách có chủ ý để không phải
    nhượng bộ về các vấn đề chính quá sớm trong quá trình thỏa thuận.

    Tạo lợi thế độc quyền
    Những doanh nghiệp, tập đoàn đi sáp nhập thường yêu cầu được độc
    quyền mua từ bên được sáp nhập. Việc sắp đặt các điều khoản về độc quyền sẽ
    hạn chế doanh nghiệp hay công ty mục tiêu khỏi việc: (i) Đưa ra các đề nghị
    với các doanh nghiệp khác, (ii) Chia sẻ thông tin và (iii) Tham gia vào việc
    đàm phán với bên mua khác.

    Thẩm định trước khi thực hiện thương vụ

    Việc thẩm định sẽ tập trung vào phân tích các rủi ro có liên quan tới bên
    mục tiêu, bao gồm cả các rủi ro có thể gây cản trở tới việc hoàn thành thương
    vụ hoặc gây tác động tiêu cực tới hoạt động của bên sáp nhập sau khi thương
    vụ được hoàn tất. Thông thường, bên mục tiêu sẽ chuẩn bị dữ liệu (thường là
    website) và cung cấp quyền truy cập cho bên sáp nhập sau khi ký cam kết giữ
    bí mật để phục vụ cho quá trình thẩm định.

    Xây dựng cơ cấu thương vụ khả thi
    Các bên tham gia cần xác định cơ cấu của thương vụ M&A. Thông
    thường, có ba loại hình M&A: Giao dịch mua bán tài sản, Giao dịch mua bán
    chứng khoán và các Giao dịch sáp nhập toàn bộ. Khi xác định cơ cấu, cần đặc
    biệt quan tâm tới: Vấn đề về thuế, Cơ cấu vốn của công ty mục tiêu, Các rủi
    ro, Ban Giám đốc và Hội đồng cổ đông, Vai trò của bên thứ ba trong giao
    dịch, Các quy định của luật pháp, Các quyền thẩm định.

    Thứ hai: Xây dựng quy trình M&A

    – Xây dựng hoạt động thương lượng tự nguyện: Điều này có nghĩa là
    giúp cho các ngân hàng đều nhạn thấy lợi ích chung tiềm tàng của thuong vụ
    sáp nhạp hoạc họ dự đoán đuợc tiềm nang phát triển vuợt trọi của ngân hàng
    sau sáp nhạp. Do đó, ban điều hành sẽ ngồi lại với nhau để thuong thảo hợp
    đồng sáp nhạp nhằm tạo thành ngân hàng lớn hon mạnh hon đủ sức vuợt qua
    những khó khan của thời kỳ khủng hoảng và nâng cao khả nang cạnh tranh.
    381

  18. Mục tiêu là hạn chế khả năng mất thanh khoản của các bên.

    – Xây dựng hình thức chào thầu trong M&A

    Hình thức chào thầu thuờng áp dụng trong các vụ thôn tính mang tính
    thù địch đối thủ cạnh tranh. Các ngân hàng mua lại theo hình thức này thuờng
    huy đọng bằng cách: (a) sử dụng thạng du vốn; (b) huy đọng vốn từ cổ đông
    hiẹn hữu, thông qua phát hành cổ phiếu mới hoạc trả cổ tức bằng cổ phiếu,
    phát hành trái phiếu chuyển đổi; (c) vay từ các TCTD.

    – Xác định mua bán tài sản

    Phương thức này cũng gần tuong tự nhu phuong thức chào thầu. Ngân
    hàng thu mua có thể đon phuong hoạc cùng ngân hàng mục tiêu định giá tài
    sản của ngân hàng đó. Cần thông qua đơn vị định giá tài sản độc lập của công
    ty tư vấn định giá tài sản. Sau đó các bên sẽ thương thảo để đưa ra các mức giá
    phù hợp.

    Thứ ba: Cần có đội ngũ tư vấn và có tính hợp t c trong x c định mức giá
    hợp lý cho cả bên mua và bên bán

    Xác định giá trị tài sản của bên bán và giá trị bên mua có thể mua được
    là rất quan trọng cần có đơn vị tư vấn tài chính độc lập xác định giá trị phù
    hợp cho các bên để hoạt động M&A diễn ra một cách đúng đắn nhất, tránh gây
    thiệt hại quá mức cho các cổ đông.

    Thứ tư: Chuẩn bị các vấn đề hậu sáp nhập M&A trong ngân hàng

    Các bên trong quá trình sáp nhập thường không coi trọng văn hóa và quy
    trình làm việc của các bên nên dễ gây ra các mâu thuẫn giữa các bên tham gia
    hoạt động sáp nhập. Do đó, trong quá trình mua bán sáp nhập các bên cần
    nghiên cứu sản phẩm của nhau, thế mạnh của nhau để chuyển giao đầy đủ kỹ
    năng, thế mạnh từng bên. Các bên cần coi quá trình M&A như là một phương
    thức mới trong hoạt động kinh doanh doanh nhằm mục tiêu bảo toàn phần vốn
    của mình đồng thời là cơ sở để thúc đẩy giải quyết các vấn đề mà một bên
    không đơn phương thực hiện được.

    382

  19. 5. Kết luận
    Hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng là một vấn đề không chỉ riêng
    các đối tác trong lĩnh vực ngân hàng tham gia mà cơ quan quản lý nhà nước
    trong lĩnh vực ngân hàng là đơn vị chịu trách nhiệm trong lĩnh vực này. Do đó,
    bên cạnh tích cực của các bên trong thương vụ M&A thì vai trò của Ngân
    hàng Nhà nước cần có chính sách và các quy định mang tính pháp lý liên quan
    quan đến hoạt động này, tránh tổn thất cho các bên.

    Trong những năm gần đây đặc biệt giai đoạn 2012 -2015 hoạt động sáp
    nhạp và mua lại ngân hàng tại Viẹt Nam thực sự được quan tâm nhưng hoạt
    động này chưa thực sự chịu sức ép cạnh tranh vì vạy trào luu và xu huớng sáp
    nhạp vẫn mang tính chất ép buộc chưa theo quy luật của nền kinh tế. Trong
    giai đoạn tới hoạt đọng này sẽ mạnh mẽ hon khi Viẹt Nam phải thực hiện hoạt
    động mở tài chính dưới sức ép cạnh tranh về vốn và năng lực ngày càng lớn
    giữa các tổ chức tài chính. Do đó các ngân hàng cần trang bị kiến thức về hoạt
    đọng này ở Viẹt Nam để tránh bị đọng trong thời gian tới, viẹc sáp nhạp cần
    đuợc hiểu mọt cách rất tích cực là nhằm tạp hợp và thống nhất sức mạnh để
    phát triển trong cạnh tranh, cần tránh suy nghĩ tiêu cực nhu phá sản.

    Tài liệu tham khảo
    1. Harry Hoan Tran CFA và Thuan Nguyen FCCA (2011), Tái cấu trúc hệ
    thống ngân hàng Việt Nam theo hướng nào?, Tập đoàn StoxPlus, Số quý 3,
    Tháng 9/2011.
    2. Nguyễn Thị Diệu Chi (2013), Một số thương vụ mua bán và sáp nhập trong
    lĩnh vực tài chính ngân hàng thế giới và bài học đối với Việt Nam”, Tạp chí
    Kinh tế và phát triển, Số đặc san, Tháng 3/2013, Trang 48 – 54.
    3. Nguyễn Thị Diệu Chi (2013), Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng Việt Nam –
    thực trạng và giải pháp, Tạp chí Kinh tế và phát triển, Số 191 (II), Tháng
    5/2013, Trang 12 – 20.
    4. Lương Minh Hà (2010), Hoạt động mua bán và sáp nhập trong lĩnh vực tài
    chính ngân hàng Việt Nam, Tạp chí Khoa học và Đào tạo Ngân hàng, Số
    97, Tháng 6/2010.
    5. Asia Venture Capital Journal, PWC Asia Financial Services M&A Report,
    StoxPlus Vietnam, 2013.

    383

  20. 6. Neely, Walter (1987), Banking Acquysitions: Acquyrer and Target
    Shareholder Return, 16, Financial Management Review
    7. Altunbas, Y., & Marqués-Ibáñez, D. (2004). Mergers and acquysitions and
    bank performance in europe: The role of strategic similarities. St. Louis:
    Federal Reserve Bank of St Louis. Từ liên kết:
    https://search.proquest.com/docview/1698233696?accountid=41574
    8. Prompitak, D. (2010). The impacts of bank mergers and acquysitions
    (m&as) on bank behaviour (Order No. U572540). Available from ProQuest
    Dissertations & Theses A&I; ProQuest Dissertations & Theses Global.
    (1040524330). Từ liên kết:
    https://search.proquest.com/docview/1040524330?accountid=41574
    9. Leeamornsiri, J. N. (2005). The perceptions of human resource
    professionals in five thai banks about the human resource development
    competencies and programs used during the merger and acquysition
    process từ liên kết:
    https://search.proquest.com/docview/305401851?accountid=41574
    10. Alam, N., & Seok, L. N. (2014). Banking mergers – an application of
    matching strategy. Review of Accounting & Finance, 13(1), 2-23.
    doi:http://dx.doi.org/10.1108/RAF-12-2012-0124
    11. Nguyễn Thị Diệu Chi (2014), Ph t triển hoạt động mua b n và s p nhập
    trong lĩnh vực tài chính ngân hàng Việt Nam, từ liên kết:
    http://gsneu.edu.vn/nghien-cuu-sinh-nguyen-thi-dieu-chi-bao-ve-luan-an-
    tien-si__225601.html
    12. United States Negotiated M&A guide bởi Ủy ban Pháp luật về Doanh
    nghiệp và M&A Mỹ
    13. Hagendorff, Jens and Collins, Michael and Keasey, Kevin, Bank
    Deregulation and Acquysition Activity: The Cases of the US, Italy and
    Germany. Journal of Financial Regulation and Compliance, Vol. 15, No. 2,
    pp. 199-209, 2007. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=987461
    14. Báo cáo ngành ngân hàng Việt Nam tháng 1 năm 2014 bởi VPBS từ liên kết:
    http://images1.cafef.vn/Images/Uploaded/DuLieuDownload/PhanTichBaoC
    ao/NganHang_020114_VPBS.pdf
    15. Các thông tin từ: http://maf.vn/

    384

Download tài liệu Thực trạng hoạt động M&A trong lĩnh vực ngân hàng giai đoạn 2007 – 2017 và một số nhận định File Word, PDF về máy