[Download] Tải Sự bùng nổ của các doanh nghiệp fintech, cơ hội và thách thức cho các ngân hàng tại Việt Nam – Tải về File Word, PDF

Sự bùng nổ của các doanh nghiệp fintech, cơ hội và thách thức cho các ngân hàng tại Việt Nam

Sự bùng nổ của các doanh nghiệp fintech, cơ hội và thách thức cho các ngân hàng tại Việt Nam
Nội dung Text: Sự bùng nổ của các doanh nghiệp fintech, cơ hội và thách thức cho các ngân hàng tại Việt Nam

Download


Bài viết trên cơ sở phân tích sự phát triển của các doanh nghiệp Fintech trong thời gian gần đây, từ đó cho thấy những cơ hội đồng thời cũng chỉ ra những thách thức đối với hoạt động của hệ thống ngân hàng trong tương lai. Trên cơ sở đó, nhóm tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường sự hợp tác giữa các doanh nghiệp Fintech và ngân hàng trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay.

Bạn đang xem: [Download] Tải Sự bùng nổ của các doanh nghiệp fintech, cơ hội và thách thức cho các ngân hàng tại Việt Nam – Tải về File Word, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải biểu mẫu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Sự bùng nổ của các doanh nghiệp fintech, cơ hội và thách thức cho các ngân hàng tại Việt Nam File Word, PDF về máy

Sự bùng nổ của các doanh nghiệp fintech, cơ hội và thách thức cho các ngân hàng tại Việt Nam

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Sự bùng nổ của các doanh nghiệp fintech, cơ hội và thách thức cho các ngân hàng tại Việt Nam

  1. P-ISSN 1859-3585 E-ISSN 2615-9619 ECONOMICS – SOCIETY

    SỰ BÙNG NỔ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP FINTECH,
    CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CHO CÁC NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM
    THE EXPLOSION OF FINTECH ENTERPRISES, OPPORTUNITIES AND CHALLENGES
    FOR BANKS IN VIETNAM

    Hà Thị Kim Dung*, Nguyễn Thúy Quỳnh

    Fintech chia sẻ với khách hàng nhiều hơn, trao cho họ
    TÓM TẮT
    quyền kiểm soát và quyết định trong các giao dịch tài chính
    Sự ra đời và phát triển của các công ty Fintech đã làm thay đổi và thúc đẩy và các hoạt động đầu tư.
    các kênh phân phối sản phẩm dịch vụ ngân hàng truyền thống, mở rộng giao
    Hiện tại, chưa có một định nghĩa thống nhất trên toàn
    dịch trực tuyến thông qua Internet Banking, Mobile banking, mạng xã hội, ngân
    cầu cho Fintech. Fintech – viết tắt của từ Financial
    hàng không giấy, điều này dẫn đến câu hỏi Fintech là đối tác hay đối thủ của các
    Technology” có nghĩa là công nghệ tài chính – là thuật ngữ
    ngân hàng. Bài báo trên cơ sở phân tích sự phát triển của các doanh nghiệp
    đề cập đến việc tận dụng sáng tạo công nghệ trong các
    Fintech trong thời gian gần đây, từ đó cho thấy những cơ hội đồng thời cũng chỉ
    hoạt động dịch vụ tài chính. Một cách đầy đủ hơn, theo
    ra những thách thức đối với hoạt động của hệ thống ngân hàng trong tương lai.
    Wikipedia trích dẫn từ Huffington Post, Fintech được định
    Trên cơ sở đó, nhóm tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường sự hợp
    tác giữa các doanh nghiệp Fintech và ngân hàng trong bối cảnh cách mạng công nghĩa là một ngành công nghiệp tài chính mới áp dụng
    nghiệp 4.0 hiện nay. công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính. Như
    vậy có thể hiểu Fintech là các ứng dụng, qui trình, sản
    Từ khóa: Fintech, doanh nghiệp Fintech, ngân hàng, cách mạng công nghiệp 4.0. phẩm, mô hình kinh doanh mới trong ngành dịch vụ tài
    ABSTRACT chính, bao gồm một hay nhiều dịch vụ tài chính bổ sung và
    được cung cấp như một qui trình ‘từ đầu cuối tới đầu cuối’
    The establishment and development of Fintech companies has changed and qua mạng internet.
    promoted the distribution channels of traditional banking products and services,
    Doanh nghiệp Fintech, thường biểu thị các công ty hoặc
    expanding online transactions through Internet Banking, Mobile banking, social
    đại diện các công ty kết hợp các dịch vụ tài chính với các
    networks, and paperless bank, which raises the question that whether Fintech is
    a partner or a rival of banks. The article based on an analysis of the recent công nghệ hiện đại, sáng tạo. Các công ty Fintech thường
    development of Fintech enterprises to show not only opportunities but also hướng tới thu hút khách hàng bằng các sản phẩm và dịch vụ
    challenges for the operation of the banking system in the future. From that, thân thiện với người dùng, hiệu quả hơn, minh bạch hơn và
    some solutions are proposed to enhance the cooperation between Fintech tự động hơn so với những sản phẩm và dịch vụ đã có. Ngoài
    enterprises and banks in the context of the current industrial revolution 4.0 cung cấp các sản phẩm và dịch vụ trong lĩnh vực ngân hàng,
    Fintech còn phân phối bảo hiểm và các công cụ tài chính
    Keywords: Fintech, Fintech Enterprises, banks, industrial revolution 4.0. khác hoặc cung cấp các dịch vụ bên thứ ba.
    Vậy nếu một ngân hàng hoặc công ty tài chính bắt đầu
    Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội
    *
    áp dụng công nghệ vào vận hành, ví dụ ngân hàng đưa ra
    Email: dungh21@gmail.com phần mềm ứng dụng điện thoại di động cho phép khách
    Ngày nhận bài: 20/01/2020 hàng giao dịch Mobile banking thì có được định nghĩa là
    Ngày nhận bài sửa sau phản biện: 28/6/2020 Fintech không? Câu trả lời là không, đó là việc ứng dụng
    Ngày chấp nhận đăng: 23/12/2020 công nghệ thông tin trong công ty tài chính hoặc ngân
    hàng và tuyệt nhiên không thể gọi là Fintech.
    1. SỰ BÙNG NỔ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP FINTECH Có nhiều lý lẽ xem Fintech là đối thủ của ngân hàng bởi
    dịch vụ của Fintech và các ngân hàng thương mại mang
    1.1. Doanh nghiệp Fintech tính chất thay thế nhau, đây là một trong năm áp lực cạnh
    Dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, tranh theo mô hình của Michael Porter. Anagnostopoulos
    nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội có những biến cho rằng Fintech sẽ đối xử với những định chế tài chính
    chuyển vô cùng mạnh mẽ, trong đó có lĩnh vực tài chính. khác như là đối thủ cạnh tranh hơn là đối tác do những
    Sự xuất hiện của Fintech làm thay đổi cục diện ngành dịch nghiệp vụ giữa các công ty Fintech gắn liền với khách hàng
    vụ tài chính với những lợi thế về tốc độ, đơn giản, hiệu quả, cuối cùng sử dụng sản phẩm [1]. Fernández De Lis S. cho
    tôn trọng quyền riêng tư và tiềm năng đã cho phép các rằng các hệ sinh thái Fintech không còn quá nhỏ bé để bỏ

    Website: https://tapchikhcn.haui.edu.vn Vol. 56 – No. 6 (Dec 2020) ● Journal of SCIENCE & TECHNOLOGY 151

  2. KINH TẾ XÃ HỘI P-ISSN 1859-3585 E-ISSN 2615-9619

    qua nữa, sự lớn mạnh của các định chế Fintech đã khiến gồm các chức năng được xử lý qua điện thoại di động)
    cho ngân hàng và cả những nhà làm chính sách cũng phải cũng thuộc về phân đoạn này. Những chức năng này gồm
    dè chừng về quy mô [2]. Theo cách tiếp cận của Huertas sử dụng điện thoại di động để thực hiện thanh toán hoặc
    cho thấy, sự cạnh tranh trong thị trường tiền gửi huy động chuyển khoản ngân hàng, ví điện tử là một sản phẩm điển
    vốn truyền thống đã bị thu hẹp lại trong khu vực ngân hình thuộc phân đoạn này.
    hàng; ngược lại, các công ty Fintech lại tập trung vào việc – Huy động vốn và cho vay: là lĩnh vực giúp tạo nguồn
    thu hút khách hàng từ các nền tảng công nghệ hiện đại, dễ vốn cho các cá nhân hoặc doanh nghiệp thay cho một
    nhìn, mỹ thuật thiết kế đẹp và có thể được cá nhân hóa tối ngân hàng truyền thống, gồm các hoạt động như huy
    đa với người dùng [3]. Nghiên cứu của Romānova I., động vốn cộng đồng (crowdfunding – một hình thức huy
    Kudinska M. nhận thấy, Fintech sẽ đe dọa thị trường của động vốn trong đó một số lượng lớn “người ủng hộ” sẽ
    ngân hàng thương mại ở một số lĩnh vực như thanh toán – cung cấp các nguồn lực tài chính để đạt được một mục tiêu
    lĩnh vực mà ngân hàng trước đây thống lĩnh – (95% người chung), tín dụng và bao thanh toán (credit and factoring-
    phản hồi rằng dường như khá chắc chắn với tình huống các khoản vay đôi khi được duyệt trong thời gian ngắn vài
    này), với sản phẩm tiết kiệm đơn giản (78% phản hồi), tài ngày hay vài tuần thông qua điện thoại di động hoặc cung
    khoản vãng lai (64% phản hồi) và tín dụng tiêu dùng (54% cấp các giải pháp bao thanh toán sáng tạo).
    phản hồi đồng ý). Trong nghiên cứu của mình, các tác giả – Quản lý tài sản: bao gồm các công ty Fintech cung cấp
    cũng đồng ý rằng có hai mảng mà Fintech với các ngân tư vấn, xử lý và quản lý tài sản, và các chỉ số tổng hợp về
    hàng dường như tránh xa sự cạnh tranh của mình chính là mức độ giàu có cá nhân. Phân khúc này gồm: tư vấn tự
    sản phẩm tiết kiệm cấu trúc phân tầng (structured savings động (robo-advice – đề cập đến các hệ thống quản lý danh
    products) và các khoản vay mua nhà thông thường (home mục đầu tư, có chức năng cung cấp tư vấn đầu tư tự động
    loan business) [4]. dựa trên thuật toán, đôi khi còn đưa ra các quyết định đầu
    1.2. Phân khúc hoạt động của các doanh nghiệp Fintech tư), quản lý tài chính cá nhân (PFM – kế hoạch hóa tài chính
    Các công ty trong ngành công nghiệp Fintech có thể cá nhân, đặc biệt là quản lý và trình bày dữ liệu tài chính
    được chia thành bốn phân khúc chính dựa theo các mô bằng phần mềm hoặc các dịch vụ dựa trên ứng dụng), đầu
    hình kinh doanh đặc thù của họ, bao gồm: thanh toán, huy tư và banking.
    động vốn và cho vay, quản lý tài sản và các Fintech khác – Các Fintech khác: là các công ty Fintech cung cấp bảo
    (hình 1). hiểm hoặc tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu mua được
    bao gộp trong phân đoạn bảo hiểm (còn được gọi là
    InsurTech – công nghệ bảo hiểm). Ngoài ra còn có, các
    Fintech của phân đoạn về các công cụ tìm kiếm và các
    trang so sánh, cho phép tìm kiếm và so sánh các sản phẩm
    và dịch vụ tài chính dựa trên Internet, được bao gộp vào
    phân khúc Fintech khác. Các công ty Fintech cung cấp các
    giải pháp kỹ thuật cho các nhà cung cấp dịch vụ tài chính
    được bao gộp vào phân đoạn công nghệ, công nghệ thông
    tin và cơ sở hạ tầng.
    1.3. Sự bùng nổ của các doanh nghiệp Fintech
    Theo một báo cáo của Accenture (công ty về
    outsourcing và các dịch vụ công nghệ, tư vấn quản lý toàn
    cầu), Fintech là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh
    nhất của nền kinh tế. Trong giai đoạn 2010 – 2013, các hoạt
    Hình 1. Các phân khúc thị trường Fintech tham gia động đầu tư vào Fintech chưa thực sự mạnh, lượng vốn đầu
    tư khoảng 2 – 4 tỷ USD. Đến năm 2017, lượng đầu tư vào
    – Thanh toán: gồm các công ty Fintech cung cấp các
    Fintech đã tăng lên mức gần 40 tỷ USD. Riêng trong nửa
    loại tiền ảo (cryptocurrency) như một phương án thay thế
    đầu năm 2018, tổng đầu tư vào Fintech trên toàn cầu đã
    cho tiền truyền thống. Với vai trò là các công cụ thanh toán
    đạt 41,7 tỷ USD, vượt qua cả số liệu đầu tư toàn năm 2017.
    hợp pháp, tiền điện tử có thể được tiết kiệm, sử dụng và
    Fintech hiện diện ở cả hai thị trường phát triển và đang
    trao đổi. Các ngân hàng không cần hoạt động như các cơ
    phát triển, đặc biệt là các thị trường đang phát triển có sự
    quan trung gian. Một trong những ví dụ về tiền điện tử nổi
    “nhảy vọt”, nhiều nhà quan sát công nghệ kỳ vọng những
    tiếng nhất là Bitcoin. Bitcoin, trải qua biến động giá trị lớn
    đổi mới sang tạo quan trọng nhất trong lĩnh vực ngân hàng
    trong quá khứ, vẫn chưa thể phát triển thành một đối thủ
    sẽ đến từ những thị trường mới nổi, trong đó có một số
    cạnh tranh nghiêm túc với tiền tệ chính thức được ngân
    quốc gia có sự phát triển vượt bậc của Fintech như Brazil,
    hàng trung ương phát hành. Hiện có hơn 700 loại tiền ảo
    Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi.
    khác chưa đạt tới mức vốn hóa thị trường như của Bitcoin.
    Ngoài ra, còn có các Fintech cung cấp các phương thức Tại Châu Á, Trung Quốc là nơi các doanh nghiệp
    thanh toán thay thế như giải pháp thanh toán di động (bao Fintech hoạt động vô cùng mạnh mẽ với sự tham gia của

    152 Tạp chí KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ● Tập 56 – Số 6 (12/2020) Website: https://tapchikhcn.haui.edu.vn

  3. P-ISSN 1859-3585 E-ISSN 2615-9619 ECONOMICS – SOCIETY

    hàng loạt các tập đoàn có tiềm lực tài chính mạnh, cơ sở các công ty Fintech Việt Nam vẫn hoạt động ở quy mô nhỏ,
    hạ tầng công nghệ thông tin và có kỹ năng cùng năng lực số lượng ít và đang trong giai đoạn phát triển ban đầu.
    phát triển ứng dụng đang tìm cách vươn ra quốc tế, trong
    đó có một số tên tuổi lớn như Alibaba Group, Baidu và
    Tencent. Ngoài ra, Đông Nam Á cũng đang chứng kiến sự
    tăng trưởng rõ rệt của Fintech. Trong năm 2016, đầu tư
    vào thị trường Fintech ở Đông Nam Á tăng lên 252 triệu
    USD, tăng 33% so với 190 triệu USD trong năm 2015,
    trong đó Singapo là quốc gia đi đầu. Theo dữ liệu từ
    Tracxn (Công ty chuyên tư vấn công nghệ và dữ liệu vốn
    mạo hiểm) cho thấy Singapo là quê hương của nhiều
    công ty Fintech lớn mạnh ở ASEAN, với tỷ lệ khoảng 39%.
    Cơ sở hạ tầng tài chính phát triển và các chính sách quản
    lý mang tính hỗ trợ của Singapo đã giúp cho quốc đảo
    này có thể cạnh tranh với các trung tâm tài chính toàn cầu
    khác. Indonesia, Malaysia và Thái Lan đang theo sát nút Nguồn: VNUHCM-IBT (2019)
    Singapo với vai trò là những điểm đến ưa thích của các Hình 2. Tỷ lệ các công ty công nghệ tài chính tại Việt Nam
    công ty Fintech, nhờ được hỗ trợ bởi tỷ lệ sử dụng điện 2. CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CHO CÁC NGÂN HÀNG DO
    thoại di động cao, mức phổ cập Internet rộng và lượng SỰ BÙNG NỔ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP FINTECH
    dân số trẻ, tốc độ đô thị hóa nhanh. Điều này đã thu hút
    Sự bùng nổ của lĩnh vực Fintech ở Việt Nam trong thời
    một lượng lớn các nhà đầu tư và các công ty Fintech dành
    gian gần đây vừa mang đến những cơ hội và cả những
    sự chú ý của họ vào khu vực.
    thách thức đối với hệ thống ngân hàng bởi ở thời điểm
    Ở Việt Nam, từ năm 2015 các startup về Fintech bắt đầu
    hiện tại, các phân khúc hoạt động của Fintech đang ảnh
    phát triển và dần trở thành một tín hiệu tốt gây chú ý với
    hưởng tới phần lớn các dịch vụ truyền thống mang tính cốt
    cộng đồng cũng như các doanh nghiệp đang hoạt động
    lõi của ngân hàng (như thanh toán, huy động vốn và cho
    trong lĩnh vực này, đặc biệt là tại Hà Nội và TP.HCM. Tuy
    vay). Mặc dù hiện tại trên thị trường tài chính ở Việt Nam thì
    nhiên, nếu so với các quốc gia khác trong khu vực, con số
    các ngân hàng vẫn đang có thế mạng vốn dĩ là lợi thế cạnh
    này còn rất khiêm tốn. Theo nghiên cứu của công ty tư vấn
    tranh riêng có, tuy vậy Fintech đã và đang trở thành những
    Solidiance, thị trường Fintech của Việt Nam đạt 4,4 tỷ USD
    đối thủ cạnh tranh khá mạnh buộc ngân hàng phải thay đổi
    trong năm 2017 và dự kiến sẽ đạt 9 tỷ USD vào năm 2020.
    và định hình lại chiến lược phát triển của mình.
    Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu phát triển Công
    nghệ ngân hàng Đại học Quốc gia TP HCM (VNUHCM-IBT), 2.1. Cơ hội
    tính đến tháng 10/2019 có hơn 154 công ty hoạt động Thúc đẩy ngân hàng tăng cường đầu tư vào công
    trong lĩnh vực Fintech tại Việt Nam. Trong đó, 37 công ty nghệ, tiếp cận nhiều đối tượng khách hàng ở nhiều phân
    hoạt động trong mảng thanh toán, 25 công ty hoạt động khúc thị trường khác nhau
    trong lĩnh vực cho vay; 22 công ty làm về Blockchain, Với sự phát triển của các sản phẩm điện thoại thông
    Crypto & Remittance (hình 2). 70% công ty Fintech ở Việt minh và thiết bị di động đã làm thay đổi theo quen của
    Nam là các công ty khởi nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài người sử dụng trong việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng. Công
    đến từ các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Mỹ, Canada, nghệ di động đã làm chuyển dịch nhu cầu sử dụng dịch vụ
    Australia, Anh, Đan Mạch, Pháp và các quốc gia lân cận như của khách hàng sang các kênh giao dịch trực tuyến và điện
    Trung Quốc, Singapo, Malaysia. thoại di động thông minh thay vì phải tới các chi nhánh của
    Nhìn chung, Fintech ở Việt Nam hiện chủ yếu chỉ tập ngân hàng để thực hiện hàng loạt các thủ tục rườm rà.
    trung ở ba dịch vụ: thanh toán, cho vay ngang hàng và huy Theo thống kê của Accenture năm 2017, trung bình khách
    động vốn cộng đồng. Các lĩnh vực hoạt động của Fintech hàng tiếp xúc với ngân hàng 17 lần/tháng, trong đó tiếp
    tại Việt Nam gồm có: 1) Thanh toán với các công cụ như xúc trực tiếp với con người là 2 lần/tháng và 15 lần còn lại
    Moca, Payoo, VinaPay, Momo… hoặc cung ứng giải pháp qua Internet Banking, Mobile Banking và các tài khoản
    thanh toán kỹ thuật số POS/mPOS4 như Hottab, SoftPay; 2) mạng xã hội. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới năm 2017
    Gọi vốn, các công ty cung cấp nền tảng gọi vốn như cũng cho thấy, sự dịch chuyển nhu cầu thanh toán của
    FundStart, Comicola, Betado hay FirstSetp…; 3) Cho vay khách hàng từ kênh truyền thống sang kênh điện tử đã
    trực tuyến như LoanVi, Timal; 4) Quản lý tài chính cá nhân vượt ngưỡng 50% trên toàn cầu, trong đó kênh thanh toán
    như BankGo, Moneylover, Mobivi; 5) Quản lý dữ liệu như điện tử đã trở thành kênh chủ đạo tại các nước phát triển
    Trusting, Social, Circle Bii; 6) Chuyển tiền như Matchmovie, với tỷ lệ trên 86% khách hàng trưởng thành có tài khoản sử
    Cash2vn; 7) Blockchain như Bitcoin Vietnam, VBTC Bitcoin dụng (hình 3).
    trong đó phát triển nhất là phân khúc thanh toán, đặc biệt
    Mặt khác, dựa trên nền tảng công nghệ được phát triển
    là ở loại hình ví điện tử. MoMo hiện là công ty Fintech đang
    bởi các doanh nghiệp Fintech như Big data, định dạng
    dẫn đầu thị trường tại Việt Nam. Ở những phân khúc khác,

    Website: https://tapchikhcn.haui.edu.vn Vol. 56 – No. 6 (Dec 2020) ● Journal of SCIENCE & TECHNOLOGY 153

  4. KINH TẾ XÃ HỘI P-ISSN 1859-3585 E-ISSN 2615-9619

    khách hàng điện tử… các ngân hàng thương mại có thể là các nhân viên cao cấp, có thể xử lý giải quyết các vấn đề cả
    ứng dụng trong việc thu thập dữ liệu và phân tích khách về tài chính lẫn công nghệ, đặc biệt là các nhân viên có trình
    hàng, làm đơn giản hóa các quy trình thủ tục nhưng vẫn độ cao về công nghệ. Như vậy, dưới tác động của Fintech,
    đảm bảo an toàn, hiệu quả trong giao dịch. Do vậy, đây là ngân hàng sẽ có cơ hội tạo lập một cơ cấu tổ chức gọn nhẹ
    cơ hội cho những tổ chức tín dụng biết nắm bắt thời cơ hơn, linh hoạt hơn, hoạt động hiệu quả hơn nhờ chất lượng
    đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực công nghệ thông tin, nâng nguồn nhân lực gia tăng và chi phí cho nhân sự được tiết
    cấp hạ tầng cơ sở công nghệ mới thay thế cho các hệ kiệm hơn.
    thống công nghệ đã cũ của ngân hàng để thu hút nhiều 2.2. Thách thức
    khách hàng hơn, đặc biệt khách hàng sống ở nông thôn,
    – Một số mảng hoạt động truyền thống của ngân hàng
    vùng sâu, vùng xa không có tài khoản ngân hàng và gặp
    khó khăn trong việc tiếp cận với các dịch vụ tài chính và bị thay đổi
    ngân hàng truyền thống. Fintech hiện đang có ảnh hưởng tới phần lớn các dịch
    vụ truyền thống mang tính cốt lõi của ngân hàng như huy
    động vốn, cho vay và thanh toán với hàng loạt công nghệ
    mang tính đột phá, hiện đại. Theo các chuyên gia ngành
    ngân hàng, 10 năm tới thì ngân hàng khó có thể bị lấn sân
    ở những mảng chủ chốt, chẳng hạn như cho vay, nhưng có
    sự thay đổi ở mảng thanh toán, dẫn đến giảm doanh thu
    các ngân hàng bị sụt giảm. Ở Việt Nam năm 2018, 2 kênh
    thanh toán qua internet và mobile banking có tốc độ tăng
    ấn tượng là 19,5% và 169%. Điều này dễ dàng được lý giải
    bởi sự tiện lợi, nhanh chóng, không bị chậm hay gián đoạn
    thanh toán vào các ngày cuối tuần, mặt khác các Fintech
    đầu tư mạnh cho hoạt động marketing nhằm lôi kéo người
    Hình 3. Sự dịch chuyển trong thanh toán điện tử toàn cầu sử dụng như chuyển tiền ngoài hệ thống ngân hàng miễn
    phí, hoàn tiền khi thanh toán các hóa đơn, giảm tiền khi
    Thúc đẩy chuyển đổi mô hình hoạt động của các ngân thanh toán cho hàng hóa dịch vụ qua ứng dụng… Thị phần
    hàng sang ngân hàng số nhằm cắt giảm chi phí vận hành và lợi nhuận của các ngân hàng ở mảng này theo đó sẽ có
    Sự đầu tư phát triển các giải pháp công nghệ nhằm xu hướng giảm xuống. Theo báo cáo phân tích của Công ty
    cạnh tranh với các Fintech và sự dịch chuyển trong cách tư vấn quản lý McKinsey, đến năm 2025, Fintech có thể ảnh
    thức khách hàng tiếp cận các dịch vụ tài chính cơ bản từ hưởng đến xu hướng giảm từ 10 – 40% lợi nhuận của khu
    trực tiếp sang online cũng làm thay đổi và thúc đẩy các vực ngân hàng. Cũng theo khảo sát của McKinsey tại Việt
    kênh phân phối sản phẩm dịch vụ ngân hàng truyền thống, Nam cho thấy, 50% số người được hỏi cho biết sẵn sàng sử
    mở rộng giao dịch trực tuyến thông qua Internet Banking, dụng các công nghệ tài chính mới, đặc biệt là thanh toán
    Mobile banking, mạng xã hội. Trong tương lai, xu hướng số. Ngoài ra, phần lớn những người được hỏi cũng đánh giá
    các ngân hàng sẽ chuyển đổi sang ngân hàng số, thay đổi trong vòng 10 đến 15 năm tới mô hình ngân hàng truyền
    toàn diện trong cách thức hoạt động cung cấp sản phẩm, thống sẽ bị thay thế bởi mô hình hợp tác giữa các ngân
    dịch vụ, giảm bớt số lượng chi nhánh, chuyển hóa dần vai hàng và các công ty Fintech.
    trò của ngân hàng từ thực hiện giao dịch sang tư vấn, hỗ – Áp lực gia tăng đầu tư cho công nghệ và chuyển đổi
    trợ khách hàng, hướng đến mục tiêu ”không giấy” cho ngân hàng số
    ngân hàng. Đây chính là cơ hội để các ngân hàng quy
    Các Fintech được nhắc đến với sự đi đầu về ứng dụng
    hoạch lại mạng lưới các điểm giao dịch nhằm tiết kiệm chi
    công nghệ thay thế cho những phương thức truyền thống
    phí về mặt bằng, tài sản thiết bị và nhân sự, gia tăng sức
    và ngày càng có xu hướng lấn sâu hơn vào các phân khúc
    cạnh tranh cho toàn hệ thống ngân hàng.
    khác của thị trường tài chính. Do vậy, các Fintech đặt ngân
    Tinh giảm bộ máy nhân sự, hướng đến nâng cao chất hàng vào thế buộc phải đua về công nghệ bởi nếu không
    lượng đội ngũ nhân sự bắt kịp xu thế thì chính ngân hàng truyền thống chắc chắn
    Cùng với xu hướng giảm dần về số lượng chi nhánh, sẽ bị Fintech bỏ xa. Đối với ngân hàng, chuyển đổi số
    nhân sự của ngân hàng trong thời đại công nghệ phát triển không chỉ giới hạn trong việc số hóa dữ liệu giao dịch mà
    cũng sẽ có nhiều thay đổi theo chiều hướng tích cực hơn. thông qua đó còn tập trung nâng cao trải nghiệm của
    Điều dễ nhận thấy nhất là việc ngân hàng sẽ cắt giảm bớt số khách hàng và được thực hiện nhờ quá trình tự động hóa,
    lượng nhân viên tại các phòng giao dịch, thay đổi vai trò của sử dụng khoa học phân tích dữ liệu để hiểu biết sâu sắc về
    những giao dịch viên truyền thống trở thành các tư vấn viên. khách hàng, nhằm đưa ra các sản phẩm dịch vụ phù hợp
    Nhân viên sẽ tập trung vào xây dựng mối quan hệ với khách đáp ứng với sự phát triển công nghệ ngân hàng. Tuy vậy
    hàng, thiết kế và quảng bá sản phẩm của ngân hàng, đặc theo nghiên cứu của Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS,
    biệt là những sản phẩm có ứng dụng Fintech. Bên cạnh đó, 2018) cho thấy ngân hàng sẽ phải đối mặt với các thách
    các ngân hàng sẽ hướng sự chú ý của mình tới các đối tượng thức trong chuyển đổi số như: khó khăn trong thu hút nhân

    154 Tạp chí KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ● Tập 56 – Số 6 (12/2020) Website: https://tapchikhcn.haui.edu.vn

  5. P-ISSN 1859-3585 E-ISSN 2615-9619 ECONOMICS – SOCIETY

    tài; lãnh đạo thiếu hiệu quả; sự thiếu hợp tác trong các đơn kinh nghiệm về các công nghệ mới, như máy học, trí tuệ
    vị kinh doanh; kết cấu dữ liệu phức tạp; văn hóa doanh nhân tạo, blockchain… là những công nghệ chưa được đào
    nghiệp; hạn chế của công nghệ thông tin… Mặt dù ngân tạo rộng rãi ở Việt Nam. Nhà tuyển dụng bởi vậy cũng ít lựa
    hàng có thể gia tăng đầu tư cho công nghệ nhưng vẫn chọn hơn, buộc phải tìm kiếm người nước ngoài hoặc
    chưa thể đảm bảo ngân hàng có thể thắng được các người Việt Nam có kinh nghiệm học tập và làm việc tại
    Fintech do luôn có độ trễ trong việc ứng dụng công nghệ nước ngoài cho những vị trí kỹ thuật chủ chốt. Mặt khác,
    thông tin vào các hoạt động của ngân hàng. các ngân hàng không chỉ chạy đua với nhau trong việc thu
    – Áp lực thay đổi quy trình thủ tục cung cấp dịch vụ tài hút và giữ chân nhân tài, mà còn phải cạnh tranh nhân sự
    chính quản lý rủi ro với các công ty Fintech.
    Nếu trước đây, nhân viên ngân hàng thường chỉ cần
    Fintech với sự phát triển mạnh của công nghệ đã làm
    thông thạo một nghiệp vụ và tuân theo một lộ trình thăng
    thay đổi cách thức, quy trình vận hành cung cấp các dịch
    tiến nhất định, thì giờ đây cần phải đa năng hơn. Để đáp
    vụ tài chính theo hướng nhanh chóng, tiện lợi và trở nên lợi
    ứng việc chuyển đổi theo mô hình công nghệ hiện đại
    thế hơn so với các ngân hàng. Trong mảng cho vay, để đảm
    cũng như nâng cấp đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ, nhân
    bảo an toàn vốn ngân hàng thường yêu cầu nhiều thủ tục,
    lực ngành tài chính, ngân hàng ngoài am hiểu chuyên môn
    giấy tờ và mất nhiều thời gian để xử lý cho vay, trong khi
    nghiệp vụ, có khả năng phân tích dữ liệu, còn phải thành
    quy trình cho vay và giải ngân của các công ty Fintech đơn
    thạo kỹ năng vận hành công nghệ số. Ngoài ra, khi các
    giản và nhanh chóng hơn nhiều, có thể phê duyệt một số
    ngân hàng áp dụng mô hình hoạt động linh hoạt thay vì
    khoản vay chỉ trong vài giờ. Điều này cũng đòi hỏi các ngân
    cấu trúc phòng ban cứng nhắc như trước đây, người lao
    hàng phải thay đổi quy trình thủ tục vận hành theo hướng
    động sẽ cần phải biết nhanh chóng thích ứng với việc luân
    nhanh gọn, tiện lợi nhưng phải đảm bảo an toàn nhằm
    chuyển giữa các đội, nhóm “thời vụ” được lập nên nhằm
    tăng tính cạnh tranh với các Fintech.
    theo kịp các xu hướng và cách thức hoạt động mới của lĩnh
    Tuy nhiên, ngay cả khi ngân hàng hợp tác với các vực ngân hàng.
    Fintech và thay đổi quy trình thủ tục cung cấp dịch vụ tài 3. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HỢP TÁC GIỮA CÁC DOANH
    chính thì việc chia sẻ một phần cơ sở dữ liệu cũng sẽ tiềm
    NGHIỆP FINTECH VÀ NGÂN HÀNG
    ẩn nhiều rủi ro lớn, đặc biệt là rủi ro an ninh mạng phát
    Trước những cơ hội và thách thức do sự bùng nổ của
    sinh từ các hành vi gian lận, lừa đảo khách hàng, tấn công
    hoạt động Fintech trong thời đại cách mạng công nghiệp
    mạng vào hạ tầng ngân hàng; rủi ro rò rỉ dữ liệu người
    4.0, các ngân hàng có những lựa chọn riêng về mối quan hệ
    dùng… Đó là những dữ liệu giá trị đối với tội phạm an ninh
    của ngân hàng với Fintech. Theo các chuyên gia, ngành
    mạng như thông tin, mật khẩu khách hàng, thông tin ban
    ngân hàng phản ứng với sự phát triển của Fintech theo
    lãnh đạo ngân hàng, thông tin tài chính, chiến lược ngân
    những cách khác nhau, hoặc không có động thái gì, hoặc
    hàng, thông tin sáp nhập, thông tin nghiên cứu và phát
    coi các công ty Fintech là đối thủ, hoặc là đối tác; hoặc mua
    triển, thông tin về bản quyền sở hữu, thông tin về sở hữu trí
    bán sáp nhập; hoặc hợp tác thúc đẩy sự phát triển của
    tuệ phi bản quyền, mật khẩu của các đối tác và nhà cung
    fintech; hoặc nghiên cứu và phát triển trong nội bộ hệ
    cấp, Rò rỉ thông tin là mối lo lớn đối với an ninh mạng thời
    thống ngân hàng… Nhiều ngân hàng định hướng bán lẻ
    gian qua và trong thời gian tới khi số hóa đang phát triển
    nhận thấy những thách thức đến Fintech nên đã tận dụng
    mạnh mẽ. Do đó, vấn đề quan trọng là doanh nghiệp
    khi Fintech đang còn dạng sơ khai để tiến hành tăng tốc
    Fintech, ngân hàng phải đầu tư thỏa đáng cho an ninh
    đầu tư lĩnh vực công nghệ nhằm đem đến những trải
    mạng, điều này gây áp lực lớn về việc cân đối nguồn vốn
    nghiệm ngân hàng tốt nhất cho khách hàng. Tuy nhiên,
    cho đầu tư phát triển hệ thống công nghệ thông tin.
    cũng có nhiều ngân hàng lựa chọn trở thành đối tác của
    – Áp lực lên việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực các Fintech, đây được xem là một chiến lược phù hợp.
    Phát triển ngân hàng số đã không còn là một lựa chọn, Thực tế ở Việt Nam cho thấy, các ngân hàng đang có xu
    mà là yêu cầu tất yếu trong cuộc cạnh tranh với Fintech. hướng hợp tác hơn là đối đầu với các công ty Fintech. Mặc
    Nhu cầu về đội ngũ nhân sự để triển khai quá trình này dù phần lớn các công ty Fintech ở Việt Nam đang hoạt
    được dự liệu rất đáng kể, đặc biệt là một số ví trí công việc động chủ yếu ở mảng thanh toán, nhưng các ngân hàng
    như phát triển phần mềm, kỹ sư công nghệ thông tin, quản Việt Nam vẫn đang thực hiện các liên kết với các công ty
    lý dự án công nghệ thường xuyên được các ngân hàng Việt công ty nghệ tài chính để cung cấp dịch vụ tốt hơn, mang
    chiêu mộ nhằm phục vụ công cuộc chuyển đổi. Dẫu vậy, lại sự tiện lợi hơn cho khách hàng và giảm chi phí cho
    việc xây dựng một đội ngũ đảm nhận trọng trách này là người sử dụng, chẳng hạn quét mã QR Code để thanh toán,
    không hề dễ dàng, bởi đây là một ngành có tính đặc thù thực hiện giao dịch thanh toán thông qua các ví điện tử,
    cao, đòi hỏi nhân sự phải có hiểu biết cơ bản về nghiệp vụ liên kết với các hoạt động P2P lending… Sự hợp tác giữa
    ngân hàng, quy trình, quy định, quản trị rủi ro,… Tuy nhiên, ngân hàng và các công ty Fintech là yêu cầu tất yếu, nhằm
    đào tạo và thực tế làm việc không thể theo kịp tốc độ phát bù trừ những khiếm khuyết cho nhau. Các ngân hàng hiện
    triển nhanh chóng của công nghệ, gây ra khan hiếm số đang phải đối diện với rất nhiều thách thức do công ty
    lượng nhân sự chất lượng trên thị trường. Hơn nữa, các vị Fintech mang lại, trên hầu hết các nghiệp vụ kinh doanh
    trí kỹ thuật đặc thù này đòi hỏi ứng viên có kiến thức và truyền thống của mình như cho vay, thanh toán, chuyển

    Website: https://tapchikhcn.haui.edu.vn Vol. 56 – No. 6 (Dec 2020) ● Journal of SCIENCE & TECHNOLOGY 155

  6. KINH TẾ XÃ HỘI P-ISSN 1859-3585 E-ISSN 2615-9619

    tiền, tài chính cá nhân, bảo hiểm… Dù có thể đầu tư nguồn hoàn chỉnh, đồng bộ, cân đối sẽ là điều kiện tốt nhất cho
    lực tài cho phát triển công nghệ, song vấn đề vòng đời sản Fintech phát triển. Bên cạnh đó, xây dựng kế hoạch, nghiên
    phẩm ngắn, cộng với độ trễ trong việc ứng dụng tích hợp cứu, áp dụng cách thức quản lý theo khuôn khổ pháp lý thử
    công nghệ mới vào hệ thống máy tính đã lỗi thời của họ sẽ nghiệm, phù hợp với thực tiễn, thông lệ quốc tế, tiến tới
    khiến cho khoản đầu tư của các ngân hàng có thể không ban hành khuôn khổ pháp lý và quản lý chính thức trong
    mang lại hiệu quả. Ngược lại, về phía các công ty Fintech, thời gian tới. Trước mắt, cần công nhận và đẩy mạnh áp
    thách thức đặt ra là phải đối mặt với nguy cơ thất bại do dụng các chứng từ điện tử, dữ liệu điện tử, chữ ký điện tử.
    không thể cung cấp các sản phẩm phù hợp với thị trường, – Chuẩn hóa cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, về doanh
    mô hình kinh doanh không bền vững, chi phí mở rộng thị nghiệp, về khách hàng, về các trường thông tin cần phải
    trường cao, ít khả năng tìm được đối tác là ngân hàng phù khai báo, tạo nền tảng số hóa, phục vụ cho phát triển mô
    hợp và khó khăn trong việc giành giật thị phần với sản hình kinh tế chia sẻ; hoàn thiện hành lang pháp lý trong
    phẩm mới khác biệt so với những sản phẩm đã được các việc chia sẻ thông tin giữa các bộ ngành, giữa cơ quan
    ngân hàng cung ứng lâu năm. Việc hợp tác sẽ tận dụng quản lý với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với nhau
    được lợi thế của cả hai phía, gồm mạng lưới, vốn, kiểm soát
    – Dành nguồn lực ưu tiên cho phát triển hạ tầng về
    nội bộ chặt chẽ và kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính của
    thông tin mạng và bảo đảm về anh ninh, an toàn cho mọi
    các ngân hàng và lợi thế về mặt công nghệ, mô hình kinh
    giao dịch của nền kinh tế trong môi trường mạng bởi
    doanh sáng tạo và có khả năng phân tích dữ liệu lớn của
    Fintech và các định chế tài chính luôn đối mặt với những
    các Fintech. Phương thức hợp tác nên được triển khai theo
    thách thức không nhỏ về vấn đề an toàn bảo mật, an ninh
    các hướng sau:
    mạng, tội phạm công nghệ cao.
    – Tận dụng mạng lưới, cơ sở hạ tầng sẵn có của ngân
    hàng để kết hợp với khả năng phát triển công nghệ của các
    công ty Fintech thông qua việc liên kết phát triển dịch vụ,
    sản phẩm, ngân hàng có thể thực hiện thuê ngoài một số TÀI LIỆU THAM KHẢO
    dịch vụ của các công ty Fintech hơn là đầu tư phát triển với [1]. Anagnostopoulos, 2018. Fintech and Regtech: Impact on Regulators and
    chi phí đầu tư lớn. Banks. Journal of Economics and Business.
    – Đẩy mạnh hoạt động thâu tóm thị trường thông qua [2]. Fernández De Lis S., 2016. RegTech, the new magic word in FinTech.
    các thương vụ mua bán và sáp nhập, đón đầu và cạnh Banking Outlook, BBVA.
    tranh để gây sức ép trở lại cho các công ty Fintech. [3]. Huertas T., 2016. Six Structures in Search of Stability, in Banking Reform.
    – Thực hiện các bước cải tổ mạnh mẽ, đặc biệt trong việc edited by Patricia Jackson, UERF Conference Proceedings.
    nghiên cứu và ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật để [4]. Romānova I., Kudinska M., 2016. Banking and Fintech: A Challenge or
    luôn giữ vai trò là động lực phát triển đi đầu trong hệ thống Opportunity?. Contemporary Studies in Economic and Financial Analysis, 21–35.
    tài chính.
    [5]. Accenture, 2017. The future of Fintech and banking. Capgemini, top 10
    – Ngân hàng cần quy định về các loại dữ liệu cung cấp trends in banking 2017.
    cho Fintech. Khi đưa sản phẩm vào ứng dụng, ngân hàng
    [6]. N.T. Hiền, N.T.M. Ngọc, 2019. Xu hướng phát triển Fintech trên thế giới,
    cũng cần giám sát các dữ liệu có được sử dụng đúng mục
    những cơ hội, thách thức đặt ra với ngành ngân hàng và thực tiễn tại Việt Nam. Tạp
    đích, đồng thời phải có chính sách bảo mật thông tin khách
    chí Ngân hàng, số 2+3.
    hàng. Với các doanh nghiệp Fintech, cần quan tâm đến
    [7]. P.X. Hòe, 2019. Lợi thế của Fintech, sự hợp tác với ngân hàng và thách
    khía cạnh bảo mật ngay từ khi đưa ra ý tưởng, thực hiện
    thức nguồn nhân lực. Hội thảo Quốc tế “Công nghệ tài chính trong nền kinh tế
    song song giữa sáng tạo và tăng cường bảo mật cho giao
    thông minh”, ĐHQGHN.
    dịch của khách hàng.
    [8]. P.T. Linh, 2019. Ứng dụng công nghệ tài chính trong chuyển đổi số của
    – Tăng cường hợp tác và đầu tư từ nước ngoài để nhận
    ngân hàng hiện nay. Tạp chí Tài chính kỳ 1 tháng 10.
    chuyển giao và cập nhật công nghệ mới, nhất là những
    công nghệ tạo ra sản phẩm bậc cao như tư vấn tự động, [9]. T.Q. Thông, P.K. Duy, H.L.Đ. Toàn, 2018. Fintech và ngân hàng – đối tác
    nhận diện kỹ thuật số… từ xu thế phát triển của Fintech hay đối thủ. Kỷ yếu hội thảo khoa học: “Tương lai của Fintech và ngân hàng, phát
    toàn cầu. triển và đổi mới.
    Về phía cơ quan quản lý: [10]. Hoài Sơn, 2019. Startup về Fintech phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam.
    https://kinhtechungkhoan.vn/startup-ve-fintech-phat-trien-manh-me-tai-viet-
    – Cần tập trung xây dựng hệ thống chính sách pháp nam-39315.html
    luật nhằm giải quyết các vấn đề về bảo mật, an ninh mạng,
    [11]. Thu Minh, 2019. Fintech – Xu thế mới của ngành tài chính hiện đại.
    sở hữu trí tuệ, bảo vệ người tiêu dùng nhằm bảo đảm sự
    https://nhandan.com.vn/hangthang/item/42381202-fintech-xu-the-moi-cua-
    phát triển của hệ thống ngân hàng, cũng như tạo hệ sinh
    nganh-tai-chinh-hien-dai.html
    thái cho các công ty Fintech khởi nghiệp và phát triển. Hệ
    sinh thái Fintech gồm các doanh nghiệp Fintech, các nhà
    phát triển công nghệ, các nhà quản lý chính sách, khách AUTHORS INFORMATION
    hàng, các tổ chức tài chính truyền thống như ngân hàng, Ha Thi Kim Dung, Nguyen Thuy Quynh
    công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán… Một hệ sinh thái Hanoi University of Industry

    156 Tạp chí KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ● Tập 56 – Số 6 (12/2020) Website: https://tapchikhcn.haui.edu.vn

Download tài liệu Sự bùng nổ của các doanh nghiệp fintech, cơ hội và thách thức cho các ngân hàng tại Việt Nam File Word, PDF về máy