[Download] Tải Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam – Tải về File Word, PDF

Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam

Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam
Nội dung Text: Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam

Download


Bài viết trên cơ sở phân tích những lợi ích và rủi ro, bất lợi trong việc sử dụng Bitcoin, đồng thời đánh giá sự ảnh hưởng của Bitcoin đến tình hình kinh tế – chính trị, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện việc quản lý Bitcoin tại Việt Nam.

Bạn đang xem: [Download] Tải Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam – Tải về File Word, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải biểu mẫu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam File Word, PDF về máy

Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam

  1. VNU Journal of Science: Economics and Business, Vol. 36, No. 3 (2020) 55-63

    Original Article
    Bitcoin Management in the Digital World Era of Vietnam

    Tran Tu Uyen*
    Foreign Trade University, 91 Chua Lang, Dong Da, Hanoi, Vietnam
    Received 25 November 2019
    Revised 27 April 2020; Accepted 27 April 2020

    Abstract: Launched in 2009, Bitcoin is increasingly accepted and used more widely. With many
    advantages, Bitcoin has brought opportunities and challenges to the financial and noney market.
    Bitcoin has been accepted by many countries as a valid payment method such as Japan, South
    Korea, Singapore, Australia and so on. In Vietnam, Bitcoin has been introduced and has formed a
    community of users as well as developed the support platforms. However, Vietnam has not had the
    specific research and legal framework for this kind of currency to control it effectively. The paper
    analyzes the benefits as well as the risk of using Bitcoin. Furthermore, the paper emphasizes on
    effecting of Bitcoin on the financial and monetary market, socio economic and proposes some
    solutions to increase efficiency in Bitcoin management in Vietnam.
    Keywords: Bitcoin, law, management, cryptocompare.
    D*

    _______
    * Corresponding author.
    E-mail address: uyentt@ftu.edu.vn
    https://doi.org/10.25073/2588-1108/vnueab.4268
    55

  2. 56 T.T. Uyen / VNU Journal of Science: Economics and Business, Vol. 36, No. 3 (2020) 55-63

    Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam

    Trần Tú Uyên*
    Trường Đại học Ngoại thương, 91 Chùa Láng, Đống Đa, Hà Nội, Việt Nam
    Nhận ngày 25 tháng 11 năm 2019
    Chỉnh sửa ngày 27 tháng 4 năm 2020; Chấp nhận đăng ngày 27 tháng 4 năm 2020

    Tóm tắt: Ra đời từ năm 2009, đến nay, Bitcoin đang ngày càng được chấp thuận và sử dụng rộng
    rãi hơn như là một phương thức thanh toán hợp lệ. Với nhiều tính năng ưu việt, Bitcoin đã mang
    đến nhiều cơ hội và thách thức cho thị trường tài chính – tiền tệ. Ở Việt Nam, Bitcoin du nhập từ
    năm 2013 và đã hình thành nên cộng đồng những người chơi Bitcoin, cũng như phát triển các nền
    tảng hỗ trợ. Tuy nhiên, Việt Nam chưa có khung pháp lý cụ thể để kiểm soát loại tiền tệ này một
    cách hiệu quả. Do đó, trên cơ sở phân tích những lợi ích và rủi ro, bất lợi trong việc sử dụng
    Bitcoin, đồng thời đánh giá sự ảnh hưởng của Bitcoin đến tình hình kinh tế – chính trị, bài viết đề
    xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện việc quản lý Bitcoin tại Việt Nam.
    Từ khóa: Bitcoin, phương thức thanh toán, quản lý, Việt Nam.

    1. Giới thiệu chung * cơ có thể gặp phải. Vì vậy, bài viết sẽ phân tích
    những lợi ích cũng như rủi ro, bất lợi trong việc
    Bitcoin (viết tắt là BTC hay XBT) được sử dụng Bitcoin và đề xuất một số giải pháp nhằm
    công bố lần đầu tiên vào tháng 11 năm 2008 do hoàn thiện việc quản lý Bitcoin tại Việt Nam.
    một bí danh trên mạng tên là Satoshi Nakamoto
    phát minh, sau đó được đưa vào sử dụng từ
    ngày 13/1/2009. Đồng Bitcoin đã mở ra một kỷ 2. Giới thiệu về Bitcoin
    nguyên hoàn toàn mới cho nhiều lĩnh vực.
    Tính đến năm 2018, trên thế giới có khoảng 2.1. Khái niệm
    hơn 100.000 doanh nghiệp chấp nhận thanh
    toán bằng Bitcoin và có khoảng 22 triệu người Satoshi Nakamoto (2008) định nghĩa “tiền
    sử dụng. Ở Việt Nam, tháng 12 năm 2013, đại điện tử là một chuỗi các ký tự số. Mỗi chủ sở
    lý mua Bitcoin đầu tiên ở Việt Nam ra đời với hữu chuyển tiền cho chủ sở hữu tiếp theo bằng
    tên gọi Bitcoin Việt Nam và mới chỉ có một số cách xác nhận dưới dạng số hóa một mã băm
    doanh nghiệp chấp nhận hình thức thanh toán của giao dịch trước và khóa công khai của chủ
    này, chẳng hạn như Đại học FPT, Shopify, sở hữu tiếp theo, sau đó bổ sung chúng vào cuối
    BitRefill,… Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước đồng tiền. Người được trả có thể xác minh chữ
    Việt Nam đã đưa ra nhiều khuyến nghị và ký để xác nhận chuỗi quyền sở hữu” [1].
    không chấp nhận Bitcoin như một loại tiền tệ Mark Gates (2017) cho rằng: “Bitcoin là
    hay phương thức thanh toán. Đồng Bitcoin hiện một mạng lưới tiền mã hóa; đồng tiền này có
    vẫn chưa có khung pháp lý chính thức điều thể được dùng để thanh toán điện tử trong các
    chỉnh nó hay các loại coin tương tự khác. Dù giao dịch mua bán hàng hóa và dịch vụ tương
    vậy, các doanh nghiệp vẫn tiếp tục sử dụng và tự các loại tiền truyền thống khác như đồng
    đầu tư vào Bitcoin bất chấp các rủi ro và nguy USD hay đồng Euro” [2].
    Andres M. Antonopoulos (2018) định
    _______ nghĩa: “Bitcoin là một loại tiền kỹ thuật số,
    * Tác giả liên hệ.
    Địa chỉ email: uyentt@ftu.edu.vn
    nhưng nó còn hơn thế rất nhiều. Nói Bitcoin là
    tiền kỹ thuật số chẳng khác gì nói Internet
    https://doi.org/10.25073/2588-1108/vnueab.4268

  3. T.T. Uyen / VNU Journal of Science: Economics and Business, Vol. 36, No. 3 (2020) 55-63 57

    chẳng qua chỉ là email. Tiền chỉ là ứng dụng trực tuyến trên các phần mềm, website hỗ trợ và
    đầu tiên. Bitcoin là một công nghệ, một loại hoàn toàn không có hóa đơn hay giấy tờ khác.
    tiền tệ, và là một mạng lưới trao đổi và giao Mọi giao dịch chỉ được ghi lại trên sổ cái trực
    dịch quốc tế phi tập trung hóa hoàn toàn. Nó tuyến blockchain để theo dõi. Như vậy, đối với
    không dựa vào ngân hang hay chính phủ” [3]. các giao dịch có giá trị lớn sẽ giảm được một
    Wikipedia xác định Bitcoin “có thể được trao khoản tiền thuế đáng kể. Tuy nhiên, về phía
    đổi trực tiếp bằng thiết bị kết nối Internet mà chính phủ, điều này sẽ gây thất thu cho ngân
    không cần thông qua một tổ chức tài chính sách nhà nước.
    trung gian nào” [4]. Tiết kiệm chi phí: Do các giao dịch Bitcoin
    Như vậy, có thể tóm lại: Bitcoin là một loại không thông qua trung gian nên người dùng
    tiền mã hóa (cryptocurrency) và là một hệ thống không mất nhiều phí giao dịch. Mỗi giao dịch
    thanh toán trực tuyến. Các giao dịch Bitcoin Bitcoin chỉ mất một khoản phí nhỏ để sử dụng
    giữa các chủ sở hữu sẽ không thông qua các tài nguyên. Các tài khoản Bitcoin không mất
    trung gian mà giao dịch trực tiếp với nhau. Giá phí duy trì, không mất phí chuyển đổi khi thực
    trị của các giao dịch này có thể rất lớn (vài triệu hiện giao dịch giữa các quốc gia.
    USD) hoặc có thể cực kỳ nhỏ (0,000000001 Tính minh bạch: Các giao dịch Bitcoin
    USD). 1 Bitcoin được chia ra thành 1.000.000 được ghi chép công khai, tất cả mọi người đều
    Bit, 1 Bit tương đương với 100 đơn vị Satoshi, có thể xem lịch sử giao dịch, từ đó có thể cân
    đơn vị Satoshi được chia giá trị thập phân đến nhắc tính hợp lý, minh bạch của khoản chi đó.
    0,00000001. Các giao dịch được ghi trên Blockchain Bitcoin
    Bitcoin giao dịch trực tiếp, không qua trung thì sẽ không thể xóa hay sửa chữa, được kiểm
    gian, được quản lý và ghi chép trên một “sổ soát bởi hơn 50% máy tính trong hệ thống. Vì
    cái” mang tên blockchain. Tại đây, tất cả các vậy, gian lận là điều khó có thể xảy ra.
    giao dịch đều được ghi chép rõ ràng, cụ thể về Tính bảo mật: Bitcoin có tính bảo mật cao.
    thời gian, số lượng, nút mạng. Blockchain là Khi muốn đánh cắp thông tin, kẻ tấn công phải
    một nguồn mở, hay nói cách khác, tất cả mọi kiểm soát hơn 50% máy tính cá nhân trong hệ
    người đều có thể xem xét, quan sát và kiểm soát thống, mà điều này rất khó xảy ra bởi có hàng
    các giao dịch để đảm bảo độ tin cậy và tính trăm nghìn máy tính tham gia thực hiện.
    minh bạch. Các giao dịch được ghi trên Ngoài ra, Bitcoin còn nhiều điểm ưu việt
    blockchain cũng sẽ được cập nhật và làm mới như: không bị lạm phát, đơn vị tiền tệ chia rất
    liên tục. nhỏ, không thể bị làm giả, bảo vệ môi trường
    (không phải in giấy, đúc xu,…) hay sự tiện lợi
    2.2. Lợi ích của Bitcoin khi thực hiện giao dịch trên điện thoại,…
    Loại bỏ các tổ chức trung gian: Hiện tại, 2.3. Rủi ro và bất lợi của Bitcoin
    hầu hết các giao dịch đều thông qua các tổ chức
    trung gian như ngân hàng, tổ chức chính phủ Chi phí vận hành mạng lưới Bitcoin: Để
    hay các tổ chức tài chính khác, đóng vai trò là vận hành mạng lưới Bitcoin nhanh, ổn định,
    người đảm bảo, tạo sự tin tưởng cho các bên bảo mật cao thì cần sử dụng nhiều chip đồ họa,
    tham gia. Tại các nước mà người dân không đủ máy tính công suất lớn và hiện đại, chi phí cao –
    tin tưởng vào tổ chức trung gian thì hình thức còn được gọi là các máy đào Bitcoin. Do công
    giao dịch không qua bên thứ ba là lựa chọn tối nghệ luôn thay đổi, tốc độ thực hiện của các
    ưu. Bitcoin cung cấp tính bảo mật cao và giảm máy đào cũng luôn được cải tiến, dẫn đến việc
    thiểu các rủi ro liên quan đến bên thứ ba. đầu tư cho máy móc giá trị lớn tiềm ẩn nhiều
    Không bị đánh thuế: Về phía các doanh rủi ro cũng như việc hoàn vốn lâu hơn đối với
    nghiệp cũng như người dùng, một trong những các doanh nghiệp.
    lợi ích lớn của Bitcoin chính là không bị đánh Thiếu tính riêng tư: Do các giao dịch đều
    thuế, bởi các giao dịch Bitcoin đều thực hiện được công khai nên mọi người đều có thể xem

  4. 58 T.T. Uyen / VNU Journal of Science: Economics and Business, Vol. 36, No. 3 (2020) 55-63

    các giao dịch. Điều này khiến nhiều người 3. Biến động về giá Bitcoin qua các thời kỳ
    không thoải mái bởi các khoản tiền, số dư tài
    khoản, các khoản giao dịch của họ có thể bị Hình 1 thể hiện biểu đồ giá thị trường của
    người khác để ý, tiềm ẩn rủi ro như bị đánh cắp Bitcoin giai đoạn 2011-2019, cho thấy sự biến
    tài khoản ngân hàng, bị đe dọa,… động rất lớn về giá. Thời điểm cao nhất vào
    Nguy cơ xảy ra tấn công mạng lưới Bitcoin năm 2017, giá 1 Bitcoin lên tới gần 20 nghìn
    từ các chủ sở hữu: Khi chủ sở hữu nắm hơn USD, sau đó giảm mạnh từ tháng 6 đến tháng 8
    50% quyền vận hành Bitcoin, họ có thể tấn năm 2020. Trong năm 2019, sau khi lập kỷ lục
    công mạng lưới bằng cách duyệt giao dịch nào gần 13 nghìn USD vào tháng 6/2019, đến tháng
    là hợp lệ, đảo chiều giao dịch, từ chối giao 10/2019 giá 1 Bitcoin dao động trong khoảng
    dịch… Mặc dù nguy cơ này ít có khả năng xảy 9,1 nghìn USD. Nguyên nhân của sự biến động
    ra vì cần phải có cơ sở hạ tầng, công suất tính giá này là gì?
    lớn, nhưng trong trường hợp một phần lớn công Thứ nhất, Bitcoin cũng chịu tác động của
    suất tính toán của mạng lưới Bitcoin đặt ở quy luật cung cầu như các loại tiền tệ hay hàng
    Trung Quốc, Nga và một số quốc gia khác, nếu hóa khác. Nói một cách đơn giản nhất chính là
    các quốc gia này hợp tác với nhau thì có thể xảy nếu một vật càng hiếm thì giá trị của nó càng
    ra hiện tượng chi phối thị trường. cao và ngược lại. Giao thức Bitcoin định sẵn
    An ninh mạng: Dù Bitcoin có tính bảo mật lượng Bitcoin được cung cấp là 21 triệu coin.
    cao nhưng vẫn thường xuyên xảy ra tình trạng Trên thực tế, chỉ còn khoảng 4 triệu coin cho
    đánh cắp, khi các vụ tấn công hướng vào các người dùng mới khai thác. Như vậy, nhu cầu sở
    nhà mạng để kiểm soát máy tính hay vào các hữu Bitcoin là rất cao, điều này giải thích vì sao
    sàn giao dịch để đánh cắp Bitcoin. Ngoài ra, giá của nó hiện tại lại cao và được kỳ vọng sẽ
    người sử dụng cũng gặp nguy cơ trong việc bảo tăng cao trong năm 2020.
    mật ví điện tử và tài khoản cá nhân bởi hacker Thứ hai, Bitcoin chịu sự ảnh hưởng của các
    có thể dẫn các link, phần mềm độc hại. loại tiền mã hóa khác.

    h

    Hình 1. Giá trị thị trường của Bitcoin từ ngày 01/08/2011 đến 30/10/2019.
    Nguồn: https://vn.tradingview.com/symbols/BTCUSD/ [5].

  5. T.T. Uyen / VNU Journal of Science: Economics and Business, Vol. 36, No. 3 (2020) 55-63 59

    Sự xuất hiện của các loại tiền mã hóa khác Bitcoin sẽ làm tăng tốc độ lưu hành của tiền tệ
    mang nhiều tính năng cải tiến hơn so với và sự gia tăng này có thể dẫn đến lạm phát. Học
    Bitcoin như Ripple, Dash, Litecoin, thuyết số lượng tiền tệ (Quantity theory of
    Ethereum,… (còn được gọi chung là Altcoin) money) của Irving Fisher đã chỉ ra mối liên hệ
    đã ảnh hưởng tới nhu cầu sở hữu Bitcoin và giữa giữa tổng lượng tiền lưu hàng với tổng chi
    mức giá của nó trên thị trường. tiêu cho hàng hóa, dịch vụ theo công thức:
    Cuối cùng là các quyết định của chính phủ. MxV=PxY
    Khi chính phủ đưa ra sự chấp thuận hay lệnh Trong đó: M là khối lượng tiền lưu hành; V
    cấm đối với Bitcoin sẽ khiến giá của nó tăng là tốc độ lưu thông tiền tệ (số lần bình quân mỗi
    hoặc giảm. Chẳng hạn, ngày 23/1/2018, khi có đồng tiền được trao tay để thanh toán các giao
    thông tin về việc Chính phủ Hàn Quốc sẽ thắt dịch trong một năm); P là mức giá chung; Y là
    chặt quản lý Bitcoin thì giá của nó đã giảm tổng sản phẩm.
    xuống dưới mức 11.000 USD. Ngày Dựa trên công thức này, khi các giao dịch
    26/10/2019, sau khi Chủ tịch Tập Cận Bình giữa Bitcoin và tiền tăng lên tức là mọi người sẽ
    tuyên bố Trung Quốc sẽ dẫn đầu trong lĩnh vực chuyển đổi tiền sang Bitcoin để nắm giữ nó hay
    blockchain mới nổi, giá của Bitcoin vụt tăng chuyển đổi từ Bitcoin sang nắm giữ tiền thì tốc
    gần 29% lên ngưỡng 9.500 USD [6]. độ lưu thông tiền tệ V sẽ tăng, trong khi khối
    Đánh giá trong nửa đầu năm 2019, Bitcoin lượng tiền lưu hành M và tổng sản phẩm Y
    có mức tăng trưởng mạnh, đạt mức giá cao nhất không đổi, khiến cho mức giá chung P tăng.
    là 14.400 USD vào ngày 26/6 – tăng hơn 300% Khi mức giá chung tăng sẽ dễ dẫn đến lạm phát.
    so với mức giá đầu năm là 3.330 USD. Tuy Thứ hai, Bitcoin gây khó khăn cho việc
    nhiên, nửa sau năm 2019, giá Bitcoin biến động kiểm soát cung tiền: Khi việc thanh toán được
    mạnh, tại thời điểm ngày 7/10/2019 giảm chỉ chuyển đổi hình thức từ thanh toán tiền mặt
    còn 7.859 USD, tương đương mức giảm 3,75%. sang thanh toán bằng thẻ tín dụng thì nhu cầu
    Nếu so với thời kỳ đỉnh cao vào tháng 12/2017, nắm giữ tiền mặt giảm (thể hiện ở Bảng 1, với
    Bitcoin đã mất trên 60% giá trị, giá trị vốn hóa dấu + là tăng lên và dấu – là giảm đi). Lúc này,
    đạt mức 142,76 tỷ USD, giảm gần 2 tỷ USD so tiền gửi trong các ngân hàng tăng lên tức là
    với tuần trước đó [7]. Theo số liệu thống kê mới lượng tiền dự trữ trong các ngân hàng cũng tăng
    nhất cuối tháng 10 năm 2019, giá Bitcoin đang lên. Như vậy, các số liệu trong bảng cân đối của
    được giao dịch quanh ngưỡng 9.400 USD, giảm ngân hàng trung ương sẽ nhỏ đi, quy mô của
    43% so với mức đỉnh cuối tháng 6. ngân hàng không thay đổi mà chỉ thay đổi ở
    phần tài sản và nợ phải trả. Lượng tiền mặt
    trong lưu thông giảm nhưng lượng tiền lưu giữ
    4. Ảnh hưởng của Bitcoin đến kinh tế – chính trị
    trong các ngân hàng tăng, mà tiền lại không
    4.1. Ảnh hưởng của Bitcoin đến thị trường tài được phát hành nên lãi suất tiền gửi có xu
    chính – tiền tệ hướng giảm. Điều này sẽ khiến cho lượng tiền
    gửi dần ít hơn và trở về mức cân bằng.
    Theo Murphy và cộng sự (2013), Bitcoin có Đối với Bitcoin thì sự thay đổi sẽ phức tạp
    ảnh hưởng lớn đến tốc độ lưu chuyển tiền tệ và hơn. Khi các hộ gia đình nhìn thấy tiềm năng
    số lượng tiền tệ trên thị trường. Cục Dự trữ của loại tiền này, họ sẽ có xu hướng nắm giữ
    Liên bang Hoa Kỳ đã thực hiện các chính sách nhiều tiền mặt hơn để chuyển đổi sang Bitcoin.
    tiền tệ để cân bằng thị trường tài chính. Hiện Lúc này, lượng tiền gửi ngân hàng và chứng
    tại, phạm vi sử dụng Bitcoin không lớn nên khoán có xu hướng giảm. Trong trường hợp cực
    không gây ảnh hưởng đáng kể. Tuy nhiên, nếu đoan nhất, tiền gửi ngân hàng và chứng khoán
    phạm vị này đủ lớn sẽ gây ra nhiều vấn đề [8]. trở về con số không. Ngân hàng chỉ còn vốn
    Trước tiên, Bitcoin ảnh hưởng đến việc của nó, dù vẫn sinh ra lợi nhuận nhưng mức lợi
    kiểm soát tốc độ lạm phát: Việc sử dụng nhiều nhuận lại rất thấp.

  6. 60 T.T. Uyen / VNU Journal of Science: Economics and Business, Vol. 36, No. 3 (2020) 55-63

    Bảng 1. Bảng cân đối tiền tệ dạng rút gọn

    Hộ gia đình Ngân hàng thương mại Ngân hàng trung ương

    Tài sản Nợ Tài sản Nợ Tài sản Nợ

    Tiền mặt
    Tiền giấy Cho Tiền gửi Dự trữ trong lưu
    Cho vay
    – vay + ngoại hối thông

    Tiền gửi
    Tiền gửi Tài sản ngân hàng
    ngân hàng Chứng khoán trong thương
    + nước mại
    +
    Tiền gửi ngân
    Chứng hàng trung
    khoán ương
    +

    Tiền mặt
    +-

    Nguồn: Daniel Heller (2017) [9].

    Thứ ba, lãi suất cho vay sẽ tăng nếu nhu tạo đồng tiền mã hóa riêng để đưa vào sử dụng.
    cầu về tiền tăng: Khi nhu cầu đầu tư cho Hay ở Mỹ, ứng cử viên Quốc hội Brian Forte đã
    Bitcoin tăng mà cần phải vay tiền từ các ngân nhận được quyên góp 100.000 USD bằng tiền
    hàng hay tổ chức tín dụng khác thì lãi suất có mã hóa. Dù Bitcoin không gây ảnh hưởng trực
    thể bị đẩy lên rất cao. Nguy cơ về nợ xấu có thể tiếp đến chính trị, nhưng nền tảng của nó vẫn là
    xảy ra, đi ngược lại với mục tiêu về lãi suất một loại tiền mã hóa. Trong tương lai, có thể
    cũng như ổn định thị trường của ngân hàng. loại tiền mã hóa mới sẽ được ra đời và trở thành
    công cụ của các chính phủ.
    4.2. Ảnh hưởng của Bitcoin đến chính trị
    Bitcoin đang dần có những ảnh hưởng nhất
    5. Thực tiễn sử dụng Bitcoin ở Việt Nam
    định đến chính trị. Nga và Iran hiện có ý định
    hợp tác tạo ra một loại tiền mã hóa mới để vượt Tại Việt Nam, tháng 12 năm 2013, đại lý
    qua các lệnh cấm, trừng phạt của Mỹ và quốc mua bán Bitcoin đầu tiên ra đời với tên gọi
    tế. Ông Mohammad Reza Pourebrahimi, Chủ Bitcoin Việt Nam. Bitcoin Việt Nam giao dịch
    tịch Ủy ban Quan hệ Kinh tế Nghị viện Iran nêu trực tiếp với các đối tác tại Singapore, Israel,
    ra ý tưởng về việc sử dụng tiền mã hóa để giảm Mỹ để cân bằng kho Bitcoin và VNĐ. Sau đó,
    sự phụ thuộc vào đồng USD và cho biết đã việc cân bằng này được thực hiện thông qua sàn
    “buộc Ngân hàng Trung ương Iran bắt đầu phát giao dịch Bitcoin đầu tiên – VBTC – ra đời vào
    triển các đề xuất cho việc sử dụng tiền mã hóa.” tháng 7 năm 2014. Trong giai đoạn 2015-2016
    Tương tự, Venezuela cũng đang thực hiện việc có nhiều sàn giao dịch, dịch vụ kiều hối Bitcoin

  7. T.T. Uyen / VNU Journal of Science: Economics and Business, Vol. 36, No. 3 (2020) 55-63 61

    (Santienao, Cash2VN,…) cũng như các hội biết về đồng tiền ảo của người dân. Mặc dù
    nghị, thảo luận về Bitcoin và công nghệ trong năm 2019, ý thức và hiểu biết về đồng
    blockchain được tổ chức. tiền Bitcoin tại Việt Nam đã có sự gia tăng so
    Ngày 5/6/2016, chiếc máy Bitcoin ATM với những năm trước đó, tuy vậy những mánh
    đầu tiên tại Việt Nam được sử dụng thử nghiệm khóe lừa đảo biến động không ngừng, gây khó
    tại cửa hàng pizza Italiani’s ở Thành phố Hồ khăn cho người tham gia sử dụng Bitcoin, do
    Chí Minh, tiếp đó vào tháng 12 năm 2016 chiếc vậy cần có những động thái xây dựng khung
    máy thứ hai được sử dụng tại quán cà phê pháp lý chặt chẽ hơn đến từ các cơ quan quản lý
    Bitcoin tại phố Bùi Viện, Thành phố Hồ Chí nhà nước để khắc phục hạn chế này.
    Minh. Tính đến tháng 10 năm 2017, theo thông
    tin từ Cục Hải quan Thành phố Hồ chí Minnh,
    Chi cục Hải quan chuyển phát nhanh đã tiếp nhận 6. Quản lý Bitcoin ở Việt Nam
    98 tờ khai nhập khẩu với số lượng máy lên tới
    1.478 máy xử lý Bitcoin và Litecoin qua đường Ngày 27/2/2014, Ngân hàng Nhà nước đưa
    hàng không. Tháng 11 năm 2017, trên một số sàn ra khuyến cáo về việc sử dụng Bitcoin trong
    giao dịch Bitcoin lớn như Bittrex.com, “Thông cáo báo chí về Bitcoin và các loại tiền
    poloniex.com, coinmarketcap.com,… Việt Nam ảo khác”, nêu rõ: “Theo các quy định của pháp
    luôn nằm trong top 5 quốc gia có lượt truy cập luật hiện hành về tiền tệ và ngân hàng, Bitcoin
    cao nhất. Cũng trong năm 2017, có khoảng (và các loại tiền ảo tương tự khác) không phải
    60.000 người Việt Nam tham gia giao dịch là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh
    Bitcoin. Ngày 26/10/2017, Trường Đại học toán hợp pháp tại Việt Nam. Do vậy, việc sử
    FPT là trường đại học đầu tiên tại Việt Nam dụng Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác)
    công bố chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin. Dù làm phương tiện thanh toán không được pháp
    vậy, trên thực tế, ở Việt Nam, Bitcoin vẫn là luật thừa nhận và bảo vệ” [10].
    một khái niệm còn khá mới mẻ, việc sử dụng Theo khoản 6, 7 Điều 1 Nghị định số
    Bitcoin để giao dịch đa phần mang tính trải 80/2016/NĐ-CP năm 2016 [11] sửa đổi một số
    nghiệm và Bitcoin được coi giống như một loại khoản trong Điều 4 Nghị định số 101/2012/NĐ-
    hàng hóa để giao dịch chứ không phải đầu cơ. CP năm 2012 [12] về thanh toán không dùng
    Cũng vì là thị trường mới, Bitcoin tại Việt tiền mặt quy định:
    Nam chưa có nhiều người tham gia và còn “6. Phương tiện thanh toán không dùng tiền
    mang nhiều tiêu cực do sự thiếu hiểu biết. Gần mặt sử dụng trong giao dịch thanh toán (sau đây
    đây nhất, vào tháng 10/2019, đồng tiền Bitcoin gọi là phương tiện thanh toán), bao gồm: séc,
    bị lợi dụng để trở thành công cụ cho hoạt động lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu,
    lừa đảo, tống tiến đối với những người đang sử thẻ ngân hàng và các phương tiện thanh toán
    dụng iPhone tại Việt Nam. Cụ thể, vào ngày khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
    17/10, một website có địa chỉ minarelock.com 7. Phương tiện thanh toán không hợp pháp
    xuất hiện và có khả năng khóa tài khoản iCloud là các phương tiện thanh toán không thuộc quy
    trên iPhone, iPad và các thiết bị khác của Apple định tại Khoản 6 Điều này.”
    nếu có số IMEI/Serial Number của thiết bị. Đến Về chế tài xử phạt hành chính, khoản 6
    ngày 20/10, Minarelock chuyển sang hình thức Điều 27 Nghị định số 96 năm 2014 [13] về xử
    tống tiền người dùng khi yêu cầu trả tiền để mở phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt
    khóa thiết bị thông qua đồng tiền ảo Bitcoin. động ngân hàng quy định các hành vi phát
    Nguyên nhân dẫn đến sự việc này là một phần
    hành, cung ứng, sử dụng các phương tiện thanh
    bắt nguồn từ công dụng của Bitcoin khi có khả
    toán không hợp pháp (bao gồm cả Bitcoin và
    năng che giấu danh tính của người giao dịch,
    đồng thời nguyên nhân lớn hơn xuất phát từ các loại tiền ảo tương tự khác) sẽ bị xử phạt vi
    khung pháp lý còn lỏng lẻo, chưa chặt chẽ của phạm hành chính mức từ 150 triệu đến 200
    các cơ quan quản lý nhà nước và sự thiếu hiểu triệu đồng.

  8. 62 T.T. Uyen / VNU Journal of Science: Economics and Business, Vol. 36, No. 3 (2020) 55-63

    Đặc biệt, quy định mới nhất không chỉ phạt một vài quốc gia chính thức chấp nhận Bitcoin
    hành chính mà còn hình sự hóa các hành vi nhưng khung pháp lý vẫn còn đang trong quá
    trên. Cụ thể, từ ngày 1/1/2018, hành vi phát trình thực hiện, kiểm chứng và hoàn thiện. Do
    hành, cung ứng, sử dụng các phương tiện thanh vậy, việc học hỏi kinh nghiệm quản lý từ các
    toán không hợp pháp (bao gồm cả Bitcoin và quốc gia này là không nhiều.
    các loại tiền ảo tương tự khác) có thể bị truy Giữa những lợi ích, bất lợi và sự bùng nổ
    cứu trách nhiệm hình sự, phạt tù từ 6 tháng đến của Bitcoin như hiện nay, Nhà nước buộc phải
    3 năm theo quy định tại Điểm h Khoản 1 Điều đưa ra quyết định cấm hay chấp nhận nó cũng
    206 Bộ luật Hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ như hoàn thiện khung pháp lý. Bởi việc không
    sung năm 2017) [14]. cấm nhưng cũng không quản lý sẽ khiến nó
    Năm 2019 đánh dấu những thay đổi về vấn phát triển tràn lan, khó kiểm soát và gây ra
    đề quản lý đồng tiền Bitcoin tại Việt Nam. Cụ nhiều bất lợi hơn đối với nền kinh tế.
    thể, vào tháng 4/2019 tại Hội nghị ngành ngân Trước hết, Nhà nước cần phân loại rõ ràng
    hàng, ông Phạm Tiến Dũng – Vụ trưởng Vụ nó thuộc mục hàng hóa hay tiền tệ hay một loại
    Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước cho biết cơ nào khác, từ đó mới có thể xây dựng chính xác
    quan quản lý sắp ban hành nghị định mới về biện pháp quản lý. Thực tế có nhiều ý kiến trái
    thanh toán không dùng tiền mặt với sự xuất chiều về vấn đề này, dù vậy không thể coi
    hiện của nhiều quy định pháp lý mới. Đặc biệt, Bitcoin là một loại tài sản tạo ra tiền vì nó
    trong Nghị định này có ghi nhận những quy không thể tạo ra dòng tiền khi đứng độc lập,
    định về tiền điện tử kết hợp với những nguyên cũng không thể coi là hàng hóa vì nó không có
    tắc về việc hợp tác giữa các tổ chức ngân hàng hình thái vật chất cụ thể trừ khi nó nằm trên các
    và các tổ chức khác hiện đang cung cấp dịch vụ hợp đồng giao dịch thông minh. Để phân loại
    thanh toán không qua tài khoản thanh toán. Mặc được nó thì cần có những nghiên cứu chuyên
    dù vậy, trong năm 2019, khung pháp luật của sâu hơn nữa.
    Việt Nam về quản lý, xử lý tiền điện tử, tài sản Thứ hai, Nhà nước cần có các chính sách rõ
    ảo vẫn còn sơ khai, nhiều vấn đề pháp lý cần ràng trong việc thúc đẩy phát triển công nghệ
    được tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện. bảo mật hay quản lý chặt chẽ các sàn giao dịch
    Như vậy, Nhà nước không cấm việc trao Bitcoin nhằm tăng cường bảo mật cho các ví
    đổi, mua bán, cho tặng,… Bitcoin. Nhà nước Bitcoin và các sàn giao dịch tránh khỏi các vụ
    chỉ quy định việc coi Bitcoin như một loại tiền tấn công, đánh cắp thông tin và Bitcoin giao
    để thanh toán là vi phạm pháp luật và bị xử dịch. Ngoài ra, cần tăng cường quản lý, rà soát
    phạt, còn các hoạt động khác thì chưa có khung các sàn giao dịch, các ứng dụng quản lý, khai
    pháp lý quy chuẩn. thác Bitcoin cũng như các loại tiền ảo, tiền mã
    hóa khác để tránh rủi ro về lừa đảo, rửa tiền, sử
    dụng tiền cho các mục đích phi pháp. Trong
    7. Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý tương lai, khi Viêt Nam chấp nhận Bitcoin thì
    Bitcoin tại Việt Nam việc có cơ sở hạ tầng về công nghệ kỹ thuật cao
    sẽ là lợi thế lớn để phát triển nhanh và bền vững
    Bitcoin là một công nghệ mới và đang trong loại tiền này.
    quá trình hoàn thiện. Hiện nay trên thế giới chỉ Thứ ba, Nhà nước cần thắt chặt quản lý đối
    có một vài quốc gia chấp nhận Bitcoin như một với các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân sử dụng
    loại tiền tệ như Nhật Bản, Dubai,… Một số và khai thác Bitcoin. Đối với doanh nghiệp, tổ
    nước khác như Mỹ, Anh và Việt Nam không chức sử dụng Bitcoin, cần phải đăng ký hoạt
    chấp nhận Bitcoin như một hình thức thanh động sử dụng cũng như quyền sở hữu Bitcoin.
    toán, chưa có các khung pháp lý rõ ràng. Hay Đồng thời, Nhà nước cũng cần yêu cầu các tổ
    một số nước thắt chặt quản lý Bitcoin như chức, doanh nghiệp phải lưu trữ lịch sử giao
    Trung Quốc (dù chiếm đến 20% hoạt động đào dịch để thực hiện việc ghi chép, kế toán, kiểm
    Bitcoin trên thế giới) và Hàn Quốc,… Dù đã có toán và nộp thuế theo đúng quy trình, đặc biệt

  9. T.T. Uyen / VNU Journal of Science: Economics and Business, Vol. 36, No. 3 (2020) 55-63 63

    trong các giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ Bitcoin, sending and receiving Bitcoin to mining
    bằng Bitcoin. Ngoài ra, việc ghi chép, lưu trữ Bitcoin, Wise Fox Publishing, 2017.
    lịch sử giao dịch cũng sẽ giúp Nhà nước quản [3] Andreas M. Antonopoulos, Internet of Money, Vol.
    lý được dòng tiền, tránh các trường hợp rửa 1, Merkle Bloom LLC, 2016.
    tiền, tài trợ cho các tổ chức phi pháp, tổ chức [4] Wikipedia, “Bitcoin”.
    chống lại Đảng và Nhà nước. Đối với các cá https://vi.wikipedia.org/wiki/Bitcoin (accessed 20
    March 2002).
    nhân sử dụng Bitcoin, nếu giao dịch có giá trị
    [5] Vn.tradingview.com, “Cryptocurrencies chart”,
    thấp có thể miễn các trách nhiệm pháp lý. https://vn.tradingview.com/symbols/BTCUSD/
    Nhưng đối với các giao dịch có giá trị cao, Nhà (accessed 04 May 2020).
    nước cần có khung pháp lý quy định về quyền [6] Thuy Ngan, “The role of blockchain in China”,
    lợi và nghĩa vụ để các cá nhân này thực hiện Journal of bitcoin October 2019 (in Vietnamese).
    cũng như tránh thất thoát trong việc thu thuế. [7] Coinmarketcap.com, “Bitcoin statistics”,
    Thứ tư, Nhà nước cần tận dụng thế mạnh https://coinmarketcap.com/currencies/bitcoin
    của công nghệ đằng sau tiền mã hóa thay vì tập (accessed 16 April 2020).
    trung nhiều vào việc thắt chặt quá mức cần thiết [8] K. Craig, M. Elwell, Maureen Murphy, V. Michael,
    loại tiền này. Công nghệ blockchain mang lại Seitzinger, Bitcoin: Questions, Answers, and
    nhiều lợi ích bởi khả năng tối ưu hóa cơ sở hạ Analysis of Legal Issues, Washington, D.C.:
    Congressional Research Service, 2013.
    tầng toàn cầu. Nhà nước cần đẩy mạnh hợp tác
    [9] Daniel Heller, “The implications of digital currencies
    quốc tế để hợp tác, trao đổi, học hỏi các biện for monetary policy”, European Union.
    pháp quản lý, giám sát đối với các giao dịch http://www.europarl.europa.eu/cmsdata/118907/PIIE
    liên quan tới tiền mã hóa trong nước và các giao -FINAL%20upload.pdf/’ 2017 (accessed
    dịch tiền mã hóa xuyên biên giới. 20/08/2020).
    Năm 2020 được nhận định là năm của [10] State Bank of Vietnam “Press release about Bitcoin
    những thay đổi nhanh chóng về công nghệ, đây and other similar currencies”,
    là tác nhân chính khiến cho hệ thống pháp lý 2014https://sbv.hanoi.gov.vn/thong-cao-bao-chi/-
    hiện tại của nhiều nước trên thế giới nói chung /view_content/2085225-khong-su-dung-bitcoin-va-
    cac-loai-tien-ao-tuong-tu-khac-tien-ky-thuat-so-
    và Việt Nam nói riêng không còn phù hợp và cryptocurrency-trong-thanh-toan-giao-dich-thuong-
    không theo kịp. Do vậy, thay vì gấp rút đưa ra mai-dien-tu-dich-vu-truc-tuy.html (accessed 19
    khung pháp lý quá sớm, Nhà nước cần có sự August 2020).
    đánh giá lại một cách nghiêm túc và khách quan [11] Decree No. 80/2016/ND-CP amending and
    về vấn đề này nhằm có những bước chuẩn bị kỹ supplementing a number of articles of Decree No.
    lưỡng trước khi xây dựng một hành lang pháp 101/2012 / ND-CP, issued on July 1, 2016.
    lý đối với hoạt động quản lý Bitcoin trong [12] Decree No. 101/2012/ND-CP on non-cash payment,
    tương lai. issued on 20/11/2012.
    [13] Decree No. 96/2014/ND-CP on sanctioning
    administrative violations in the monetary and
    banking sector, issued on October 17, 2014.
    Tài liệu tham khảo
    [14] Congress, The Criminal Code of Vietnam 2015,
    [1] Satoshi Nakamoto, “Bitcoin: A Peer – to – Peer https://www.fas.org/sgp/crs/misc/R43339.pdf.
    Electronic Cash Systerm”, 2008. [15] Blockchain.com, “Market price”,
    [2] Mark Gates, Bitcoin: Complete guide to Bitcoin, https://www.blockchain.com/vi/charts/market-
    Understand everything from getting started with price?timespan=all/, 2020 (accessed 16 April 2020).
    p

Download tài liệu Quản lý Bitcoin trong thời đại thế giới số ở Việt Nam File Word, PDF về máy