[Download] Tải Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp – Tải về File Word, PDF

Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp

Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp
Nội dung Text: Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp

Download


Mục tiêu của bài viết nhằm phân tích thực trạng tín dụng nhà ở bằng phương pháp định tính, từ đó đánh giá kết quả đạt được, nguyên nhân của những tồn tại, làm cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp.

Bạn đang xem: [Download] Tải Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp – Tải về File Word, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải biểu mẫu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp File Word, PDF về máy

Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp

  1. 112 Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121

    06(43) (2020) 112-121

    Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp
    Developing house credit for people with average and low income

    Nguyễn Thị Minh Hương*
    Nguyen Thi Minh Huong*

    Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Tài chính – Kế toán, Quảng Ngãi, Việt Nam
    Faculty of Finance – Banking, University of Finance and Accountancy, Quang Ngai, Vietnam

    (Ngày nhận bài: 04/11/2020, ngày phản biện xong: 07/12/2020, ngày chấp nhận đăng: 15/12/2020)

    Tóm tắt
    Hiện nay, quá trình đô thị hóa tại một số thành phố lớn diễn ra nhanh chóng, làn sóng nhập cư từ nông thôn kéo về các
    khu đô thị lớn ngày càng nhiều, mật độ dân số dày đặc, vấn đề nhà ở, nhất là nhà ở cho người có thu nhập trung bình và
    thấp, trở nên cấp bách. Thời gian qua, Chính phủ đã ban hành và triển khai nhiều chính sách nhằm tạo điều kiện cho
    người có thu nhập trung bình và thấp tạo lập nhà ở. Tuy nhiên, phân khúc thị trường này vẫn đang bị bỏ ngỏ do những
    chính sách vẫn chưa đủ sức hấp dẫn các doanh nghiệp, các ngân hàng thương mại. Mục tiêu của bài viết nhằm phân tích
    thực trạng tín dụng nhà ở bằng phương pháp định tính, từ đó đánh giá kết quả đạt được, nguyên nhân của những tồn tại,
    làm cơ sở khoa học để đề xuất giải pháp phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp.
    Từ khóa: Tín dụng nhà ở; thu nhập trung bình và thấp; ngân hàng thương mại.
    Abstract
    At present, the process of urbanization in some big cities takes place quickly, the wave of immigration from rural areas
    to large urban areas is growing, and the population density is thick, leading to the fact that housing for people with
    medium and low income becomes urgent. The government has recently enacted and implemented many policies that
    assist low and moderate income earners to afford accommodations. However, this market segment is still unsolved
    because the policies are not attractive enough for investors and commercial banks to join. The objectives of the article is
    to analyze the situation of housing credit by qualitative methods, thereby evaluating the achieved results, the causes of
    the existence as scientific basis to propose solutions to develop housing credit for people with medium and low income.
    Keywords: House credit; average and low income; commercial banks.

    1. Giới thiệu cấp bách nhằm nâng cao chất lượng đời sống.
    Nhà ở không chỉ là tài sản lớn, có giá trị của Có chỗ ở thích hợp và an toàn là một quyền cơ
    mỗi hộ gia đình, cá nhân mà còn là yếu tố quan bản của con người, là nhu cầu chính đáng của
    trọng thể hiện trình độ phát triển kinh tế – xã mỗi hộ gia đình và là điều kiện, yếu tố tiên
    hội của mỗi quốc gia. Trong đời sống xã hội, quyết cho việc ổn định trật tự xã hội, phát triển
    việc cải thiện chỗ ở là một trong những yêu cầu kinh tế. Do vậy, việc xây dựng và hỗ trợ người

    * Corresponding Author: Nguyen Thi Minh Huong, Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Tài chính – Kế toán,
    Quảng Ngãi, Việt Nam
    Email: nguyenthiminhhuong@tckt.edu.vn

  2. Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121 113

    có thu nhập trung bình và thấp (TNTBVT) tạo thu nhập thấp là căn cứ mức đóng thuế thu nhập
    lập nhà ở là mục tiêu hành động của mọi Chính cá nhân như nhiều nước áp dụng.
    phủ. Giải quyết vấn đề nhà ở cho người có Như vậy, tín dụng nhà ở cho người có
    TNTBVT phải là một trong các mục tiêu ưu tiên TNTBVT có thể được hiểu là khoản vay bất
    hàng đầu của một thể chế xã hội văn minh, một động sản mà ngân hàng cấp cho khách hàng cá
    quốc gia muốn phát triển bền vững và đặc biệt nhân là các đối tượng có TNTBVT nhằm mục
    lựa chọn đi theo định hướng xã hội chủ nghĩa như đích mua nhà, sửa chữa, xây dựng nhà ở.
    Việt Nam. Song, cũng như các nước đang phát
    Đặc điểm tín dụng nhà ở cho người có thu
    triển khác, đây là một bài toán khó vẫn đang còn
    nhập trung bình và thấp
    trong quá trình đi tìm hướng giải quyết.
    Tín dụng nhà ở cho người có TNTBVT được
    Bài báo này tập trung nghiên cứu thực trạng
    hiểu như là khoản vay tiêu dùng cá nhân cho
    tín dụng nhà ở cho người có TNTBVT giai
    các đối tượng có TNTBVT nhằm mục đích mua
    đoạn 2015 – 2019. Trên cơ sở kết quả đạt được
    nhà, sửa chữa, xây dựng nhà ở. Vì vậy, ngoài
    từ nghiên cứu, bài báo có một số khuyến nghị
    những đặc điểm riêng tín dụng nhà ở cho người
    đối với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước
    có TNTBVT có những đặc điểm chung như
    (NHNN), các ngân hàng thương mại (NHTM)
    một khoản vay tiêu dùng thông thường. Đặc
    và chủ đầu tư nhằm góp phần phát triển tín
    điểm của tín dụng nhà ở cho người có
    dụng nhà ở cho người có TNTBVT.
    TNTBVT thể hiện:
    Khái niệm “Tín dụng nhà ở cho người có
    – Quy mô của từng hợp đồng vay thường
    thu nhập trung bình và thấp”
    nhỏ, số lượng khách hàng là rất lớn nên chi phí
    Theo Ngân hàng Thế giới (NHTG), người có tổ chức, quản lý cho vay cao, lợi nhuận thấp. Vì
    TNTBVT là người có thu nhập từ 996 – 3.895 vậy, lãi suất cho vay mua nhà ở cho người có
    USD/năm vào năm 2017, từ 1.026 – 3.995 TNTBVT thường cao hơn so với lãi suất của
    USD/năm vào năm 2018 và từ 1.036 – 4.045 các loại cho vay trong lĩnh vực thương mại,
    USD/năm vào năm 2019 [12]. Do phương pháp công nghiệp.
    sử dụng giá trị tuyệt đối và điều chỉnh theo tỷ lệ
    – Nhu cầu vay vốn tạo lập nhà ở của người
    lạm phát, các mức phân nhóm thu nhập của dân thường phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế. Khi
    NHTG thay đổi theo thời gian. nền kinh tế mở rộng, tăng trưởng tốt và ổn
    Về chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có định, mọi người cảm thấy lạc quan về tương lai
    mức sống trung bình áp dụng cho giai đoạn nên sẵn sàng chi tiêu cho cuộc sống của mình,
    2016 – 2020 đã được quy định rõ trong Quyết nên nhu cầu vay mua nhà ở tăng lên. Và ngược
    định số 59/2015/QĐ-TTg ngày 19/11/2015 của lại, khi nền kinh tế lâm vào suy thoái, tâm lý
    Thủ tướng Chính phủ. Chẳng hạn, hộ có mức chung của các cá nhân là không tin tưởng về
    sống trung bình tại khu vực nông thôn là hộ có cuộc sống tương lai, lo sợ tình trạng thất nghiệp
    thu nhập bình quân đầu người/tháng trên xảy ra, nên họ sẽ tiết kiệm trong việc chi tiêu
    1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng. Hộ có của mình và hạn chế tối đa trong việc vay
    mức sống trung bình tại khu vực thành thị là hộ mượn ngân hàng.
    có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên – Khách hàng vay mua nhà để ở thường là
    1.300.000 đồng đến 1.950.000 đồng. khách hàng cá nhân nên việc chứng minh tài
    Theo quan điểm của Bộ Xây dựng và các chính thường rất khó. Nếu như các doanh
    chuyên gia, nhà hoạch định chính sách, tiêu chí nghiệp có bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả

  3. 114 Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121

    kinh doanh để chứng minh nguồn thu nhập và dài hạn, lãi suất thấp nhằm giúp người dân tiếp
    chi tiêu của mình thì các cá nhân vay mua nhà cận với nguồn vốn, cải thiện tình trạng nhà ở,
    muốn chứng minh tài chính của mình thường Chính phủ đã khuyến khích các cá nhân, gia
    phải dựa vào tiền lương và cả sự suy đoán chứ đình gửi tiết kiệm tại các NHTM để mua và cải
    không có bằng chứng rõ ràng. tạo nhà ở. Các định chế tài chính, cá nhân tham
    – Đây là loại hình cho vay thường có rủi ro gia các chương trình hợp đồng tiết kiệm nhà ở
    cao hơn cho vay kinh doanh. Nguồn trả nợ chủ sẽ được hưởng lãi suất tiết kiệm và hỗ trợ vốn
    yếu của vay mua nhà là từ lương, phụ thuộc rất mua nhà với lãi suất thấp.
    nhiều vào cá nhân người vay, xuất phát từ rủi ro Chính phủ yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư
    chủ quan từ phía người đi vay và chịu ảnh xây dựng chính sách nhằm thu hút nhà đầu tư
    hưởng của các yếu tố khách quan như rủi ro mất trong và ngoài nước đầu tư phát triển thị trường
    việc làm, bệnh tật, tai nạn, chết, các sự cố xảy ra tài chính nhà ở, đồng thời xây dựng các đề án
    trong gia đình… Tuy vậy, vì số lượng khách liên quan đến tài chính nhà ở. NHNN sẽ chịu
    hàng rất nhiều nên những rủi ro này được phân trách nhiệm khuyến khích các NHTM đa dạng
    tán, không tập trung vào một đầu mối, do đó hóa các sản phẩm tài chính nhà ở và đề xuất các
    giảm được những tổn thất lớn cho ngân hàng. chính sách ưu đãi đối với việc xây dựng nhà ở,
    – Tư cách, phẩm chất của khách hàng vay đặc biệt là nhà ở cho người có TNTBVT.
    thường rất khó xác định, chủ yếu dựa vào cách Chính phủ cũng sẽ xây dựng hệ thống thông
    đánh giá, cảm nhận và kinh nghiệm của cán bộ tin đất đai đầy đủ, minh bạch và dễ tiếp cận đối
    ngân hàng. với các tổ chức và cá nhân có liên quan, đồng
    Phương pháp nghiên cứu: thời Chính phủ yêu cầu Ủy ban Nhân dân các
    Phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử tỉnh phải hoàn thành việc cấp Giấy Chứng nhận
    dụng là phương pháp định tính, cụ thể như sau: quyền sử dụng đất cho các khu vực đô thị.
    – Phương pháp thống kê: Tác giả sử dụng số Bên cạnh đó, điều 75 Nghị định số
    liệu thống kê thích hợp để phục vụ cho việc 71/2001/NĐ-CP về Ưu đãi đầu tư xây dựng nhà
    đánh giá thực trạng tín dụng nhà ở cho người có ở để bán và cho thuê đề cập đến việc thành lập
    TNTBVT. các Quỹ phát triển nhà ở tại các địa phương và
    – Phương pháp phân tích tổng hợp: Trên cơ hỗ trợ thực hiện thí điểm đề án phát triển nhà ở
    sở phân tích từng nội dung cụ thể, tác giả đưa cho người có TNTBVT tại các đô thị và khu
    ra những đánh giá chung về tín dụng nhà ở cho công nghiệp tập trung như TP. Hồ Chí Minh,
    người có TNTBVT. Hà Nội, Hải Phòng, Bình Dương, Đồng Nai.
    – Phương pháp so sánh, đối chiếu: Đánh giá Chính phủ cũng đặt ra yêu cầu các Quỹ phát
    thực trạng tín dụng nhà ở trên cơ sở có sự so triển nhà ở tại địa phương xây dựng hệ thống
    sánh, đối chiếu giữa năm này so với năm trước. cho vay thế chấp nhanh gọn, dễ tiếp cận, bảo
    đảm việc kiểm soát và thu hồi nợ. Trên cả nước
    2. Thực trạng tín dụng nhà ở cho người có
    sẽ có cùng một hệ thống tiêu chí thống nhất để
    thu nhập trung bình và thấp thẩm định các khoản vay nhà ở, áp dụng cho tất
    2.1. Chính sách hỗ trợ của Chính phủ và cả định chế tài chính cùng với chế tài bắt buộc
    Ngân hàng Nhà nước bảo hiểm đối với tài sản thế chấp, chính sách
     Chính sách hỗ trợ của Chính phủ bảo hiểm, bảo lãnh cho vay.
    Với mục tiêu xây dựng hệ thống tài chính Trong Nghị quyết số 02/NQ-CP về một số
    nhà ở đa dạng và hiệu quả đáp ứng nguồn vốn giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh

  4. Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121 115

    doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu + Doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án xây
    (7/1/2013) giúp tháo gỡ khó khăn, giải quyết dựng nhà ở cho người có TNTBVT doanh
    hàng tồn kho đối với thị trường bất động sản, nghiệp là chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại
    Chính phủ đưa ra một số biện pháp về vốn tín chuyển đổi công năng sang dự án nhà ở cho
    dụng, lãi suất cho vay như đẩy nhanh giải ngân người có TNTBVT.
    vốn đầu tư và tiến độ thực hiện của các dự án. – Nguyên tắc cho vay: NHTM thực hiện cho
     Chính sách hỗ trợ của NHNN vay đối với khách hàng theo quy định của pháp
    NHTM là tổ chức kinh doanh trong lĩnh vực luật hiện hành và có trách nhiệm về quyết định
    tiền tệ do đó vấn đề lợi nhuận, an toàn và hiệu cho vay của mình.
    quả trong hoạt động vẫn là mục tiêu hàng đầu. – Điều kiện cho vay: Ngân hàng quy định cụ
    Tuy nhiên, NHTM vẫn chịu sự quản lý của thể đối với khách hàng cá nhân tham gia vào
    NHNN thông qua chính sách tiền tệ như lãi phương án tối thiểu 20% và đối với doanh
    suất, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ giá, nguyên tắc nghiệp tối thiểu 30% tổng mức đầu tư của dự án.
    cho vay, điều kiện cho vay, các tỷ số an toàn – Mức lãi suất: Lãi suất sẽ được NHNN
    hoạt động, lĩnh vực hạn chế hoặc khuyến khích công bố định kỳ hàng năm, bằng 50% lãi suất
    cho vay… trong từng thời kỳ nhất định. Vì vậy, bình quân của các ngân hàng trên thị trường
    mặc dù các NHTM đánh giá tín dụng nhà ở cho nhưng không vượt quá 6%/năm.
    đối tượng có TNTBVT lợi nhuận thấp, rủi ro
    – Đối với thời hạn cho vay: Đối với doanh
    cao nhưng nhờ có chính sách hỗ trợ cụ thể, đủ
    nghiệp tối đa là 5 năm và đối với cá nhân tối đa
    sức hấp dẫn và sự quản lý chặt chẽ từ phía
    là 10 năm nhưng không quá 01/06/2023.
    NHNN, các NHTM vẫn đẩy mạnh phát triển tín
    dụng ở phân khúc này. – Biện pháp đảm bảo tiền vay: Ngân hàng
    xem xét và quyết định cho vay có đảm bảo
    Ngày 10/08/2016 NHNN đã ban hành văn
    hoặc không có tài sản đảm bảo theo quy định.
    bản hợp nhất số 44/VBHN-NHNN (hợp nhất
    Thông tư số 11/2013/TT-NHNN quy định về 2.2. Thực trạng hoạt động tín dụng nhà ở cho
    cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết số người có thu nhập trung bình và thấp tại các
    02/NQ-CP; Thông tư số 32/2014/TT-NHNN ngân hàng thương mại
    sửa đổi, bổ sung một số điều tại Thông tư số  Thực trạng hoạt động tín dụng nhà ở
    11/2013/TT-NHNN; Thông tư số 25/2016/TT- cho người có thu nhập trung bình và thấp
    NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều tại Thông Theo báo cáo tổng hợp từ NHNN, trong thời
    tư số 11/2013/TT-NHNN), cụ thể như sau: gian qua, dư nợ cho vay bất động sản luôn
    – Đối tượng vay vốn: bao gồm: chiếm tỷ trọng nhất định trong cơ cấu dư nợ
    + Các đối tượng mua, thuê mua nhà ở cho của toàn hệ thống (từ 10 – 40%). Giá trị tuyệt
    người có TNTBVT, nhà ở thương mại có diện đối dư nợ cho vay trong lĩnh vực bất động sản
    tích từ dưới 70m2 và giá bán từ dưới 15 triệu tăng nhưng tỷ lệ trên tổng dư nợ cho vay nền
    đồng/m2. kinh tế đang giảm đi (Hình 1).

  5. 116 Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121

    Hình 1. Dư nợ tín dụng bất động sản toàn hệ thống giai đoạn 2010 – 2019
    (Nguồn: NHNN)
    Tỷ trọng dư nợ tín dụng đối với mục đích dựng, sửa chữa, mua nhà để ở chiếm tỷ lệ trên
    kinh doanh bất động sản trong tổng dư nợ lĩnh 50% dư nợ cho vay bất động sản (Hình 2),
    vực bất động sản ngày càng giảm (31/12/2017 nhưng đối tượng các NHTM nhắm tới vẫn là
    là 45,63%; 31/12/2018 là 35,49% và khách hàng có thu nhập cao.
    31/12/2019 là 32,95%). Tuy nhiên, cho vay xây

    Hình 2. Cơ cấu dư nợ cho vay sửa chữa, mua nhà, xây dựng để ở trên tổng dư nợ cho vay bất động sản
    của toàn hệ thống giai đoạn 2015 – 2019
    (Nguồn: NHNN, Tổng cục thống kê)
    Về tình hình thị trường nhà giá thấp, phân khan hiếm. Năm 2019, cung phân khúc nhà giá
    khúc này có nhu cầu lớn nhất, chiếm tới 60 – rẻ ít hơn trung và cao cấp. Phân khúc giá rẻ chỉ
    70% tổng nhu cầu thị trường. Trong khi đó, chiếm tỷ trọng dưới 20%; loại căn hộ có diện
    nguồn cung nhà giá rẻ (dưới 1 tỷ đồng/căn) rất tích chỉ 60m2 và giá bán 700 triệu đồng chỉ

  6. Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121 117

    chiếm khoảng 5%. Theo khảo sát, khoảng 80% Hiện nay, nhu cầu nhà ở bình dân rất cần
    số dân thành thị hiện không thể mua nhà tại thiết và cấp bách bởi sự phát triển của các gia
    những dự án thương mại chất lượng khá với đình trẻ, nhu cầu tách hộ của các gia đình lớn,
    mức giá thấp. Chỉ xét riêng loại nhà ở đại xu hướng di dân, mong muốn có nhà ở tại các
    chúng tại Việt Nam cũng đã cao gấp gần 8 – 9 khu đô thị lớn của người dân các địa phương.
    lần mức thu nhập của hộ gia đình trung lưu mỗi Tuy nhiên, nguồn cung cho thị trường này khá
    năm. Theo số liệu của Bộ Xây dựng, hiện nguồn thấp (Bảng 1). Do đó, dẫn đến mất cân đối cung –
    cung bất động sản, đặc biệt là nhà ở tại Hà Nội cầu. Ngoài ra, doanh nghiệp tham gia phát triển
    và TP. Hồ Chí Minh rất lớn. Trung bình mỗi thị nhà giá thấp không nhiều; chính sách nhà nước
    trường cung cấp khoảng 60.000 – 80.000 căn hộ. cũng hạn chế phát triển nhà diện tích nhỏ. Bên
    Tuy nhiên, chỉ 70% trong số này đã được chào cạnh đó, những lo ngại do việc tăng sức ép cơ
    bán, số còn lại vẫn chưa thể tiêu thụ được. sở hạ tầng; tăng sức ép đảm bảo quy hoạch sẽ
    Nguyên nhân là do giá bán các căn hộ hiện khá tạo áp lực và làm mất cân đối các vấn đề xã hội,
    cao, vượt quá sức mua của người dân. gây những hệ lụy về an toàn môi trường, phòng
    chống cháy nổ và ô nhiễm.
    Bảng 1. Cung cầu nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp năm 2019
    STT Chỉ tiêu Số lượng (căn)
    1 Cung nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp 800.000
    2 Cầu nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp 711.200
    3 Chênh lệch cung cầu = (1) – (2) 88.800
    (Nguồn: Bộ Xây dựng)
    Đến cuối năm 2019, diện tích nhà ở cho tăng trưởng qua các năm nhưng chưa được các
    người có thu nhập thấp mới đạt 4,8 triệu m2 so NHTM quan tâm, chưa có chính sách cũng như
    với mục tiêu xây dựng 12,5 triệu m2 vào năm quy hoạch tín dụng riêng cho phân khúc này,
    2020. Một trong những nguyên nhân là do thiếu dư nợ tín dụng vẫn không mấy khả quan.
    nguồn vốn nên việc khuyến khích các nhà đầu Nhìn chung trong thời gian qua, hầu hết các
    tư tham gia phát triển dự án nhà ở xã hội gặp ngân hàng đều công bố các gói sản phẩm cho
    rất nhiều khó khăn khi gói 30.000 tỉ đồng kết vay tiêu dùng, trong đó đặc biệt là cho vay mua
    thúc cho vay từ cuối năm 2016; do đó, hàng nhà. Các gói sản phẩm cho vay mua nhà được
    trăm dự án nhà ở cho người có thu nhập thấp các ngân hàng công bố có hạn mức cho vay lên
    còn chậm tiến độ. Tính đến 31/12/2018, gói vay đến 90% giá trị tài sản đảm bảo hoặc tổng vốn
    mua nhà 1.000 tỷ đồng của Ngân hàng Chính đầu tư của phương án, thời gian vay có thể kéo
    sách xã hội đã thực hiện cho vay, với dư nợ đạt dài 20 – 30 năm. Nhưng trên thực tế mức cho
    905 tỷ đồng. Năm 2019, chương trình cho vay vay của các NHTM cũng chỉ dừng lại ở tỷ lệ
    nhà ở xã hội được ngân sách nhà nước bố trí cho vay tối đa 70 – 75% giá trị phương án hoặc
    cho Ngân hàng Chính sách xã hội số vốn 663 tỷ giá trị tài sản đảm bảo, thời gian cho vay trung
    đồng, 50% còn lại do Ngân hàng Chính sách xã bình từ 5 – 7 năm hoặc ngắn hơn. Lãi suất cho
    hội tự huy động được, do đó tổng nguồn vốn vay mua nhà thường là lãi suất trần (trung bình
    cho vay của chương trình là 1.326 tỷ đồng. từ 11 – 13%/năm – cao so với một số nước trên
     Đánh giá: thế giới từ 2.5% – 6.3%/năm), điều chỉnh tăng
    Mặc dù thị trường nhà ở cho người có khi lãi suất huy động tăng.
    TNTBVT là nhu cầu có thực, có tính ổn định và

  7. 118 Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121

    Tuy nhiên, phần lớn khách hàng các NHTM vốn tạo lập nhà ở. Mặt khác, chưa có quy định
    nhắm tới là khách hàng có mức thu nhập cao. mọi giao dịch phải thanh toán qua ngân hàng để
    Phân khúc tín dụng cho các đối tượng có quản lý về thuế, giao dịch và hạn chế rủi ro cho
    TNTBVT hầu như chưa đáp ứng đủ các điều người dân, người có TNTBVT khi thực hiện
    kiện của ngân hàng. Vì vậy, trong thời gian qua các giao dịch về nhà ở.
    các NHTM chưa đẩy mạnh tăng trưởng tín Thứ tư, sự thiếu hụt về nguồn vốn dài hạn
    dụng lĩnh vực này. với lãi suất thấp.
     Nguyên nhân của những tồn tại và bất Nguồn vốn của các NHTM chủ yếu là ngắn
    cập: hạn, chi phí sử dụng vốn cao, lãi suất cho vay
    Thứ nhất, Nhà nước chưa có văn bản cụ thể mua nhà khá cao, trung bình trên 8%-13%/
    về tiêu chí xác định mức thu nhập trung bình và năm, trong khi đó, tín dụng cho thị trường nhà
    thấp. ở phải trung và dài hạn, lãi suất vay phù hợp.
    Hiện nay nhiều văn bản vẫn chưa xác định Với giá bán một căn hộ diện tích 50m2 là 500-
    các tiêu chí đánh giá một cách rõ ràng đối 700 triệu đồng là quá cao so với thu nhập của
    tượng và mức thu nhập bao nhiêu là TNTBVT. người dân. Cho dù được vay ưu đãi lãi suất
    Thông tư 07/2013/TT-BXD hướng dẫn xác 6%/năm, vay 500 triệu đồng với thời hạn 10
    định các đối tượng vay vốn hỗ trợ nhà ở theo năm, tổng số tiền phải trả mỗi tháng hơn 6 triệu
    Nghị quyết số 02/NQ-CP vẫn chưa rõ ràng, vì đồng, đây cũng là con số vượt quá khả năng
    vậy có nhiều cách hiểu khác nhau về đối tượng của người có TNTBVT như hiện nay.
    TNTBVT. Thứ năm, công tác thẩm định khách hàng
    Thứ hai, một số văn bản ban hành chưa phù của NHTM.
    hợp với điều kiện thực tế. Hiện nay, các ngân hàng thẩm định hồ sơ vay
    Theo Thông tư số 11/2013/TT-NHNN và vốn của các nhóm đối tượng có TNTBVT vay
    Thông tư số 07/2013/TT-BXD, điều kiện cho tạo lập nhà ở vẫn theo những chính sách điều
    vay là khách hàng trước khi ký hợp đồng tín kiện riêng của từng ngân hàng, chưa có sự thống
    dụng phải có hợp đồng mua, thuê, thuê mua nhất về cách thẩm định dễ dẫn đến sai lầm khi ra
    nhà ở. Nếu không được vay vốn từ ngân hàng quyết định tín dụng. Hai quyết định sai lầm cơ
    thì người dân không có nguồn để thanh toán bản: Một là từ chối đối với những khách hàng
    cho hợp đồng mua, thuê, thuê mua nhà ở thì chưa đủ điều kiện vay ở ngân hàng này nhưng
    dẫn đến rủi ro mất số tiền đặt cọc. lại đủ điều kiện vay ở ngân hàng khác; hai là
    Thứ ba, chưa có chính sách riêng hỗ trợ cho đồng ý cho vay đối với những khách hàng chưa
    những đối tượng có thu nhập trung bình và tốt dễ dẫn đến nợ quá hạn, nợ xấu.
    thấp tạo lập nhà ở. Thứ sáu, thủ tục đăng ký giao dịch đảm bảo
    Chính sách của Nhà nước chủ yếu tập trung và xử lý tài sản đảm bảo rườm rà và phức tạp,
    hỗ trợ cho chủ đầu tư (bên cung). Bên cạnh đó, khó áp dụng.
    tại các NHTM dư nợ cho vay kinh doanh bất Quyền sở hữu bất động sản và những thủ tục
    động sản chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu dư nợ đăng ký thế chấp còn rất nhiêu khê, luật về tịch
    bất động sản trong khi nhu cầu nhà ở của người thu, phát mãi, kê biên tài sản thế chấp cũng rất
    có TNTBVT là cấp thiết. Bởi lẽ, Nhà nước vẫn rườm rà hoặc không thi hành được. Theo quy
    chưa có những chính sách riêng hỗ trợ, khuyến định tại điều 19 Nghị định 100/2015/NĐ-CP
    khích cho những đối tượng này (bên cầu) vay ngày 20/10/2015 về phát triển và quản lý nhà ở

  8. Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121 119

    xã hội, người mua, thuê mua nhà ở xã hội miễn giảm tiền sử dụng đất đối với dự án nhà ở
    không được phép thế chấp (trừ trường hợp thế giá thấp, đánh thuế lũy tiến đối với các trường
    chấp với ngân hàng để vay tiền mua, thuê mua hợp sở hữu nhiều bất động sản hoặc bất động
    chính căn hộ đó) và không được chuyển sản có quy mô lớn; áp dụng mức thuế thu nhập
    nhượng nhà ở dưới mọi hình thức trong thời cá nhân cao hơn đối với cá nhân mua bán nhà ở
    gian tối thiểu 5 năm. Vì vậy, các phòng công trong thời gian ngắn (1 – 2 năm)… nhằm khuyến
    chứng không chịu công chứng đăng ký giao khích sử dụng bất động sản có hiệu quả và hạn
    dịch đảm bảo vì tài sản này không được chuyển chế đầu cơ.
    nhượng trong 5 năm. Mặt khác, trong quy định
    + Xây dựng các chỉ tiêu về hệ số sử dụng
    này, nhà ở cho người có TNTBVT nếu bán thì
    đất, mật độ xây dựng, tăng số tầng, giảm các
    chỉ được bán lại cho Nhà nước hoặc bán lại cho
    quy định về diện tích tối thiểu… đối với các dự
    chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội hoặc
    án nhà ở cho người có TNTBVT.
    bán lại cho đối tượng được mua, thuê mua nhà
    ở xã hội. Như vậy, việc xử lý tài sản đảm bảo – Cải cách thủ tục hành chính:
    bắt buộc phải thông qua chủ đầu tư dự án, + Cải cách thủ tục hành chính liên quan đến
    nhưng một số chủ đầu tư thiếu sự phối hợp với lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch đô thị,
    ngân hàng trong việc ký hợp đồng ba bên ngân quy hoạch dự án phát triển khu đô thị mới, dự
    hàng – chủ đầu tư – khách hàng. án phát triển nhà ở một cách đồng bộ, đơn giản.
    Thứ bảy, nguồn cung nhà ở cho người có thu + Đơn giản hóa trình tự, thủ tục giao đất,
    nhập trung bình và thấp khan hiếm. cho thuê đất để lập dự án đầu tư xây dựng nhà
    Một số dự án chậm triển khai và xây dựng, ở, khuyến khích các chủ đầu tư, cá nhân áp
    thủ tục xét duyệt của các cấp ngành để tiến dụng hình thức cho thuê đất để đầu tư xây dựng
    hành khởi công xây dựng dự án nhà ở còn nhà ở, đặc biệt là xây dựng nhà ở để cho thuê,
    chậm, ảnh hưởng đến nguồn cung nhà ở và việc chung cư mini.
    tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ. Bên cạnh đó, từ khi
    Thứ hai, giải pháp về quy hoạch:
    bắt đầu một dự án, hoàn thành thủ tục phải mất
    một thời gian khá dài, có khi đến vài năm, bỏ ra – Chính quyền địa phương kết hợp chặt chẽ
    rất nhiều chi phí nhưng lợi nhuận thu về thấp với các bộ, ngành thực hiện các chương trình
    nên không thu hút nhiều chủ đầu tư tham gia. phát triển nhà ở của quốc gia và đẩy nhanh tiến
    độ quy hoạch tổng thể không gian đô thị mới,
    3. Một vài khuyến nghị
    xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng kết nối các
    3.1. Về phía Chính phủ, NHNN khu vực ven đô với khu vực đô thị, tạo điều
    Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách liên kiện giao thông thuận lợi cho người dân, để
    quan đến nhà ở nhằm tạo sự đồng bộ và đơn giãn mật độ dân cư tại các đô thị trung tâm.
    giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian – Định kỳ 5 năm, 10 năm, chính quyền địa
    thực hiện các dự án phát triển nhà ở giữa pháp phương dự báo nhu cầu, lập kế hoạch, các chỉ
    luật về nhà ở với các văn bản pháp luật khác
    tiêu về phát triển nhà ở cho người có TNTBVT
    đặc biệt là pháp luật về đất đai và đầu tư.
    của địa phương, quy định cụ thể trách nhiệm
    – Hoàn thiện về pháp lý: của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan
    + Chính phủ tăng cường quản lý, hoàn thiện để bảo đảm các kế hoạch phát triển nhà ở được
    chính sách về thuế nhà đất, thuế thu nhập cá thực hiện đạt mục tiêu đề ra.
    nhân như cho phép được chậm nộp, hoặc được

  9. 120 Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121

    Thứ ba, nâng cao hiệu quả hệ thống phát – Các NHTM cần nghiên cứu và ứng dụng
    triển và quản lý nhà ở của Nhà nước: việc phát hành các công cụ tài chính cổ phiếu,
    – Nâng cao vai trò của Nhà nước trong việc trái phiếu, tín phiếu, chứng khoán hóa, phát
    làm trọng tài giám sát, thúc đẩy, hỗ trợ chủ đầu triển thị trường thứ cấp, cầm cố để huy động
    tư trên cơ sở các chế tài trong việc bồi thường, nguồn vốn dài hạn phù hợp với mục tiêu
    giải phóng mặt bằng như quy định cụ thể việc khuyến khích của Chính phủ.
    đấu giá quyền sử dụng đất, ban hành một bảng Thứ hai, hoàn thiện mô hình quản lý rủi ro
    giá đất áp dụng thống nhất cho từng địa tín dụng, trong đó có quản lý rủi ro của tài
    phương, việc định giá đất sẽ do các tổ chức có sản đảm bảo:
    chức năng về định giá bất động sản.
    Quản lý rủi ro của tài sản đảm bảo là yêu
    – Nâng cấp hệ thống cơ quan quản lý nhà ở
    cầu khách quan trong công tác quản trị của
    các cấp từ trung ương đến địa phương, tăng
    NHTM, nó là một mắt xích quan trọng trong
    cường công tác chỉ đạo điều hành, kiểm tra,
    quy trình cho vay thu hồi nợ, xử lý các khoản
    giám sát việc thực thi pháp luật, kiên quyết xóa
    nợ có vấn đề. Vì vậy, các NHTM cần hoàn
    bỏ cơ chế xin – cho trong quá trình tạo lập, phát
    chỉnh các quy định, quy chế về điều kiện nhận,
    triển và giao dịch nhà ở trong hệ thống cơ quan
    định giá và quản lý tài sản đảm bảo một cách
    quản lý các cấp, đảm bảo cho thị trường nhà ở
    đơn giản, tránh các thủ tục rườm rà, phức tạp
    hoạt động lành mạnh, công khai, minh bạch.
    gây khó khăn cho khách hàng nhằm tiết kiệm
    – Hoàn thiện hệ thống thông tin điện tử về thời gian và chi phí cho cả hai bên.
    quản lý đất đai và nhà ở, phát triển mô hình
    Quản lý rủi ro của tài sản đảm bảo là một
    dịch vụ hành chính công trong lĩnh vực nhà ở,
    phần không thể thiếu trong quản lý rủi ro tín
    đặc biệt nhà ở cho người có TNTBVT.
    dụng, các rủi ro liên quan đến tài sản đảm bảo
    – Nghiên cứu ban hành quy định về ưu đãi cần được nhận diện, đo lường, giám sát và quản
    cũng như các chế tài cụ thể để bảo vệ quyền lợi
    lý một cách chặt chẽ để bảo vệ quyền và lợi ích
    của các nhà đầu tư và người mua, quy định rõ
    hợp pháp của NHTM. Cụ thể: Từng bước nâng
    nghĩa vụ của các bên có liên quan nhằm khuyến
    cao chất lượng công tác định giá tài sản đảm
    khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư
    bảo; thực hiện chấm điểm tài sản đảm bảo để
    xây dựng nhà ở cho người có TNTBVT.
    làm căn cứ nhận hay từ chối tài sản và quyết
    3.2. Về phía các ngân hàng thương mại định tỷ lệ cấp tín dụng phù hợp trên giá trị tài
    Thứ nhất, tăng cường huy động nguồn vốn sản đảm bảo của khách hàng; quy trình cho vay
    dài hạn: của NHTM xác định rõ trách nhiệm của cán bộ
    – Đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi, linh hoạt tín dụng phải yêu cầu cung cấp thông tin về tài
    trong kỳ hạn, phương thức tính lãi, thiết kế sản sản đảm bảo khi thẩm định, xem xét việc cấp
    phẩm tiền gửi đa dạng theo nhu cầu của khách tín dụng và trong hồ sơ vay vốn phải có văn
    hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ tiền gửi. bản cung cấp thông tin có xác nhận của cơ quan
    đăng ký giao dịch bảo đảm.
    – Các NHTM chủ động xây dựng các
    chương trình huy động vốn dài hạn, đặc biệt là Thứ ba, đổi mới cơ sở vật chất, thiết bị
    huy động vốn từ chính các đối tượng có nhu công nghệ theo hướng hiện đại hóa:
    cầu vay vốn mua nhà ở cho người có TNTBVT Trong xu thế đổi mới hệ thống ngân hàng ở
    như triển khai các chương trình tiền gửi tiết nước ta hiện nay, hiện đại hóa công nghệ ngân
    kiệm mua nhà, chương trình tín dụng nhà ở… hàng là một yêu cầu lớn và cần thiết đối với bất

  10. Nguyễn Thị Minh Hương / Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Duy Tân 06(43) (2020) 112-121 121

    kỳ một NHTM nào muốn tồn tại và phát triển [2] Bestani, R. and Klein, J (2004), Housing finance in
    Aisa, Asia Development Bank working paper.
    lâu dài. Việc đổi mới cơ sở vật chất, công nghệ [3] Bộ Xây dựng (2013), Thông tư số 07/2013/TT-BXD
    tất yếu nhằm tăng năng suất lao động, rút ngắn ngày 15/5/2013của Bộ Xây dựng hướng dẫn việc
    thời gian thực hiện các quy trình nghiệp vụ, từ xác định các đối tượng được vay vốn hỗ trợ nhà ở
    theo Nghị quyết số 02/NĐ-CP ngày 07/01/2013 của
    đó hình thành và phát triển thêm sản phẩm, dịch Chính phủ
    vụ đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. [4] Chính phủ (2001), Nghị định số 71/2001/NĐ-CP
    ngày 15/10/2001 của Chính phủ về ưu đãi đầu tư
    3.3. Về phía chủ đầu tư xây dựng nhà ở để bán và cho thuê
    [5] Chính phủ (2013), Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày
    Nhu cầu trong phân khúc thị trường này rất
    7/1/2013 của Chính phủ về một số giải pháp tháo gỡ
    lớn. Đây là nhu cầu thực, không phải nhu cầu khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường,
    ảo như phân khúc thị trường nhà ở cao cấp. Vì giải quyết nợ xấu
    [6] Chính phủ (2014), Nghị quyết số 61/NQ-CP ngày
    vậy, chủ đầu tư cần phải có những biện pháp cụ
    21/8/2014 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung
    thể nhằm phát triển phân khúc thị trường này, Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 7/1/2013
    cụ thể: [7] Chính phủ (2015), Nghị định số 76/2015/NĐ-CP
    ngày 10/09/2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi
    – Tập trung mọi nguồn lực tài chính, nhân hành một số điều của Luật kinh doanh Bất động sản
    lực, trí lực… triển khai, thực hiện các dự án nhà [8] Chính phủ (2015), Nghị định số 100/2015/NĐ-CP
    ngày 20/10/2015 của Chính phủ về phát triển và
    ở cho người có TNTBVT, đặc biệt là các doanh quản lý nhà ở xã hội
    nghiệp đã được các cơ quan chức năng của nhà [9] Chính phủ (2015), Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg
    nước hỗ trợ thực hiện các dự án này. ngày 19/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc
    ban hành chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho
    – Tích cực ứng dụng các công nghệ, sử dụng giai đoạn 2016 – 2020
    các vật liệu xây dựng công nghệ mới để giảm [10] Ngân hàng Nhà nước (2013), Thông tư số
    11/2013/TT-NHNN ngày 15/05/2013 của NHNN
    bớt giá thành sản phẩm và đẩy nhanh tiến độ thi Việt Nam về cho vay hỗ trợ nhà ở theo Quyết định
    công, nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường. số 02/NQ-CP ngày 07/01/2013 của Chính phủ
    [11] Ngân hàng Nhà nước (2016), Văn bản hợp nhất số
    – Áp dụng các phương thức thanh toán linh 44/VBHN-NHNN ngày 10/08/2016 của NHNN Việt
    hoạt cho khách hàng, trong đó chú ý phương Nam hợp nhất Thông tư số 11/2013/TT-NHNN
    thức trả chậm theo nhiều đợt và kéo dài thời ngày 15/05/2013 của NHNN Việt Nam về cho vay
    hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết số 02/NĐ-CP ngày
    gian thanh toán cho khách hàng. 07/01/2013 của Chính phủ; Thông tư số
    32/2014/TT-NHNN ngày 18/11/2014 sửa đổi, bổ
    – Chủ động hợp tác với các cơ quan nhà
    sung một số điều tại Thông tư số 11/2013/TT-
    nước, các công ty, tập đoàn kinh tế lớn cùng NHNN ngày 15/05/2013; Thông tư số 25/2016/TT-
    xây dựng, phát triển nhà ở cho công nhân, nhân NHNN ngày 29/07/2016 sửa đổi, bổ sung một số
    điều tại Thông tư số 11/2013/TT-NHNN ngày
    viên của doanh nghiệp mình.
    15/05/2013
    [12] Ngân hàng Thế giới, https://datahelpdesk.worldbank.org/
    Tài liệu tham khảo knowledgebase/articles/378833-how-are-the-
    income-group-thresholds-determined
    [1] Beltas, A (2008), Housing and housing finance in [13] Tổng cục Thống kê (2015, 2016, 2017, 2018, 2019),
    Algeria: Opportunities and Challenges, Journal of Niên giám thống kê năm 2015, 2016, 2017, 2018,
    Housing Finance International. 2019, NXB Thống kê.

Download tài liệu Phát triển tín dụng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp File Word, PDF về máy