[Download] Tải Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam – Tải về File Word, PDF

Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam

Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam
Nội dung Text: Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam

Download


Bài viết này tìm hiểu về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của Kiểm toán nội bộ trong lĩnh vực ngân hàng thương mại, trên cơ sở đó đánh giá nhận thức của các nhân sự trong các ngân hàng thương mại Việt Nam về nội dung này. Mời các bạn cùng tham khảo!

Bạn đang xem: [Download] Tải Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam – Tải về File Word, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải biểu mẫu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam File Word, PDF về máy

Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam

  1. VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71

    VNU Journal of Economics and Business

    Original Article
    The Perception of Determinants Affecting the Effectiveness
    of Internal Audits in Vietnam Commercial Banks

    Nguyen Thi Hai Ha*1
    VNU University of Economics and Business, 144 Xuan Thuy, Cau Giay, Hanoi, Vietnam

    Received 27 May 2021
    Revised 31 May 2021; Accepted 25 June 2021

    Abstract: In internal auditing, the effectiveness of the internal audit have recently attracted
    attention from practitioners and researchers because the internal audit function has shifted its focus
    from ensuring compliance in internal processes to consulting, recommending, and creating added
    values for an organization. This research explores the determinants affecting the effectiveness of
    internal auditing of commercial banks, then assesses the perception of personnel working for
    Vietnam commercial banks. The literature review method is used to indicate the effectiveness of
    measurement criteria and factors affecting the effectiveness of internal auditing. In addition, an
    expert in-depth interview and survey is employed to assess the perception of personnel working for
    Vietnamese commercial banks. The research findings show that for Vietnam commercial banks,
    the perception of the effectiveness of internal auditing and the factors affecting the effectiveness is
    significantly different among three groups of banks, namely: State-owned commercial banks, state
    joint-stock commercial banks, and joint-stock commercial banks.
    Keywords: Internal audit, effectiveness, commercial bank(s), Vietnam.

    ________
    *Corresponding author
    E-mail address: haiha1980@vnu.edu.vn
    https://doi.org/10.25073/2588-1108/vnueab.4499
    62

  2. VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71 63

    Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực
    của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam

    Nguyễn Thị Hải Hà*
    Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội
    144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
    Nhận ngày 27 tháng 5 năm 2021
    Chỉnh sửa ngày 31 tháng 5 năm 2021; Chấp nhận đăng ngày 25 tháng 6 năm 2021

    Tóm tắt: Kiểm toán nội bộ (KTNB) nói chung và tính hiệu lực của KTNB nói riêng gần đây được
    các chuyên gia thực tiễn và các nhà nghiên cứu dành nhiều sự quan tâm do chức năng KTNB đã có
    sự chuyển dịch trọng tâm từ đảm bảo tính tuân thủ trong các quy trình nội bộ sang chức năng tư
    vấn, khuyến nghị, tạo giá trị gia tăng cho tổ chức. Bài viết này tìm hiểu về các nhân tố ảnh hưởng
    đến tính hiệu lực của KTNB trong lĩnh vực ngân hàng thương mại (NHTM), trên cơ sở đó đánh giá
    nhận thức của các nhân sự trong các ngân hàng thương mại Việt Nam (NHTMVN) về nội dung
    này. Phương pháp tổng thuật tài liệu được sử dụng để chỉ ra các tiêu chí đo lường hiệu lực và các
    nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của KTNB. Bên cạnh đó, phương pháp phỏng vấn chuyên gia
    và điều tra khảo sát được sử dụng để đánh giá nhận thức của nhân sự trong NHTMVN về nội dung
    này. Kết quả nghiên cứu cho thấy, đối với các NHTMVN, sự nhận thức về tính hiệu lực của KTNB
    và các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực có sự khác nhau đáng kể giữa 3 nhóm ngân hàng:
    NHTMNN, NHTM cổ phần có vốn nhà nước chi phối và NHTM cổ phần.
    Từ khóa: Kiểm toán nội bộ, tính hiệu lực, ngân hàng thương mại, Việt Nam.

    1. Giới thiệu2 viết lựa chọn các NHTM tại Việt Nam để đánh
    giá thực trạng cũng như nhận thức của nhân sự
    KTNB nói chung và tính hiệu lực của
    ngân hàng về nội dung nghiên cứu dựa trên dữ
    KTNB nói riêng là chủ đề thu hút sự quan tâm
    liệu khảo sát thực tế. Từ đó, bài viết hàm ý về
    của giới nghiên cứu cũng như chuyên gia thực
    khoảng cách giữa thực tiễn KTNB và kỳ vọng
    tiễn trong nhiều năm qua. Những nội dung
    của nhân sự ngân hàng, đại diện bởi ba nhóm
    nghiên cứu này càng trở nên cần thiết hơn khi
    được khảo sát là cán bộ quản lý, chủ thể kiểm
    chức năng của KTNB đã có sự thay đổi mạnh
    toán và các đơn vị được điểm toán.
    mẽ trong hơn hai thập kỷ qua do những đòi hỏi,
    kỳ vọng từ phía các tổ chức về khả năng tư vấn,
    khuyến nghị, tạo giá trị gia tăng của KTNB thay 2. Tổng quan nghiên cứu
    vì chỉ đảm bảo tính tuân thủ như trước đây. Do
    vậy, trong bài viết này, những thay đổi trong 2.1. Sự thay đổi trong chức năng của kiểm
    chức năng của KTNB được xem như một bối toán nội bộ
    cảnh mới để nghiên cứu tính hiệu lực và các
    Theo “Các chuẩn mực nghề nghiệp KTNB”
    nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của KTNB.
    do Viện Kiểm toán Nội bộ Quốc tế (IIA) ban
    Xét thấy hoạt động của NHTM có tính đặc thù,
    điển hình là rủi ro hoạt động rất cao, đòi hỏi hệ hành lần đầu năm 1978: “KTNB là một chức
    thống kiểm soát nội bộ cũng như bộ phận năng xác minh độc lập được thiết lập bên trong
    KTNB thể hiện vai trò rõ nét trong tổ chức, bài một tổ chức để xem xét, đánh giá các hoạt động
    với tư cách là một sự hỗ trợ đối với tổ chức. Mục
    ________ tiêu của KTNB nhằm trợ giúp cho các thành viên
    2 *
    Tác giả liên hệ
    Địa chỉ email: haiha1980@vnu.edu.vn
    của tổ chức thực hiện được trách nhiệm của
    https://doi.org/10.25073/2588-1108/vnueab.4499 mình một cách hiệu quả. Cuối cùng, KTNB

  3. 64 N.T.H. Ha / VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71

    trang bị cho họ cách thức phân tích, đánh giá các “mức độ đạt được (bao gồm cả chất lượng) các
    đề xuất, các khuyến nghị và các thông tin liên mục tiêu đã thiết lập” [3]. Theo ISO 9000 thì
    quan tới hoạt động xem xét lại. Mục tiêu KTNB “hiệu lực” là mức độ thực hiện các hoạt động
    đã hoạch định và đạt được kết quả đã hoạch
    còn đưa ra khung kiểm soát hiệu quả ở mức chi
    định [4]. Như vậy, tính hiệu lực bao gồm hai
    phí hợp lý” [1]. Đây là khái niệm bao hàm khá phần: mức độ tuân thủ các quy định và kết quả
    toàn diện về nhiệm vụ, chức năng, vai trò và vị đạt được.
    trí của KTNB tại thời điểm đó. Có nhiều nghiên cứu đã bàn đến việc đánh
    Tuy nhiên, trước bối cảnh biến động của giá và đo lường tính hiệu lực của KTNB. Theo
    kinh tế thế giới, môi trường kinh doanh phức Cohen và Sayag (2010), có hai cách tiếp cận
    tạp và nhiều rủi ro, IIA đã đưa ra cách tiếp cận chính khi xem xét về khái niệm tính hiệu lực
    mới về KTNB – được định nghĩa trong “Tuyên của KTNB [5]. Theo cách tiếp cận thứ nhất,
    bố về trách nhiệm của kiểm toán viên nội bộ” tính hiệu lực của KTNB được xác định bởi sự
    năm 1999, sau nhiều lần sửa đổi, chính thức phù hợp giữa thực hành kiểm toán và một số bộ
    đưa vào áp dụng từ ngày 01/01/2011 và “Chuẩn chuẩn mực nghề nghiệp quy định về đặc điểm
    mực quốc tế về thực hành chuyên môn KTNB” của KTNB [6]. Sawyer (1988) đã phát triển
    phiên bản mới nhất sửa đổi vào tháng 10/2016, 5 chuẩn mực của KTNB gồm: sự phụ thuộc lẫn
    chính thức có hiệu lực từ tháng 01/2017, cụ thể: nhau giữa các bộ phận trong tổ chức, tính
    “KTNB là hoạt động đánh giá và tư vấn độc lập chuyên nghiệp của kiểm toán viên, phạm vi
    trong nội bộ tổ chức, được thiết kế nhằm cải công việc, hiệu suất hoạt động kiểm toán và
    tiến hoạt động và làm tăng giá trị cho tổ chức quản lý bộ phận kiểm toán nội bộ [7]. Cách tiếp
    đó. KTNB giúp tổ chức đạt được các mục tiêu cận này phù hợp với việc đánh giá nội bộ và
    bằng việc đánh giá và cải tiến một cách hệ chủ thể đánh giá là các nhà quản lý với mục tiêu
    cải thiện hệ thống quản trị nội bộ của doanh
    thống và có nguyên tắc tính hiệu lực của quy
    nghiệp. Theo cách tiếp cận thứ hai, theo lập
    trình quản trị, kiểm soát và quản lý rủi ro” [2].
    luận của Ransan (1955), Albrecht và cộng sự
    Theo định nghĩa này, kiểm toán viên nội bộ nên
    (1988), tính hiệu lực của KTNB không phải là
    đóng một vai trò phù hợp trong việc đánh giá và một thực trạng có thể tính toán, mà được xác
    cải thiện hiệu quả của quá trình quản lý rủi ro, định bởi đánh giá của các bên liên quan đến
    đồng thời hoạt động tư vấn và đảm bảo là các chức năng này [8, 9]. Nói cách khác, khái quát
    thành phần chính của chức năng KTNB. hơn, sự thành công của KTNB chỉ có thể được
    Có thể thấy, định nghĩa mới về KTNB đã đo lường khi so với những kỳ vọng của các bên
    chuyển sự tập trung vào chức năng KTNB là liên quan [9], trong đó nhà quản lý là chủ thể
    nhằm tăng thêm giá trị cho tổ chức bằng cách đặt nhiều kỳ vọng với chức năng KTNB hơn cả.
    cải thiện các hoạt động, đánh giá và nâng cao Cách tiếp cận này đòi hỏi phát triển các thang
    hiệu quả quản lý rủi ro, quy trình kiểm soát và đo có hệ thống và toàn diện để đo lường tính
    quản trị tổ chức. Vì vậy, định nghĩa mới này đã hiệu lực của KTNB [10, 11]. Một trong những
    thay đổi vai trò của kiểm toán viên nội bộ từ nỗ lực ban đầu trong vấn đề này là nghiên cứu
    chức năng đảm bảo tính tuân thủ sang chức của Hoag (1981), tác giả đã thiết kế một bảng
    năng tạo giá trị gia tăng và tư vấn cho nhà quản câu hỏi để thu thập phản hồi của nhà quản lý
    lý. Sự thay đổi lớn này đã dẫn đến những thay cho từng hoạt động KTNB trong một tổ chức
    đổi trong nhận thức về tính hiệu lực của KTNB, [12]. Dựa trên câu trả lời của người quản lý,
    tiêu chí để đánh giá cũng như các nhân tố ảnh điểm trung bình được tính cho tính hiệu lực của
    hưởng đến tính hiệu lực của KTNB. một nhiệm vụ kiểm toán cụ thể.

    2.2. Tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực
    của kiểm toán nội bộ
    Theo IPPF (Hướng dẫn thực hành đo lường
    hiệu suất và tính hiệu lực của KTNB) do IIA Các nghiên cứu về KTNB nói chung và
    ban hành vào tháng 12/2010, tính hiệu lực là các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của

  4. N.T.H. Ha / VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71 65

    KTNB nói riêng đã được các nhà nghiên cứu lực của kiểm toán viên nội bộ, tính độc lập của
    thực hiện trên phạm vi khá rộng, bao gồm cả KTNB, các hoạt động KTNB và sự hỗ trợ của
    các nước phát triển và nước đang phát triển, các nhà quản lý đến kiểm toán viên nội bộ.
    điển hình như: Italia [13], Israel [5], Tanzania Tóm lại, các nghiên cứu trên là cơ sở để tác
    [14], Saudi Arabia [15], Indonesia [16, 17], giả xây dựng bảng hỏi phỏng vấn chuyên gia và
    Tunisian [18], Ethiopia [19]. Phần lớn các phiếu khảo sát nhằm đánh giá nhận thức của
    nghiên cứu đều lựa chọn khoảng 5-7 biến để các nhân sự trong NHTMVN về các nhân tố
    xây dựng mô hình hồi quy, trong đó tính hiệu ảnh hưởng tới tính hiệu lực của KTNB cũng
    lực của KTNB là biến phụ thuộc. như vai trò của KTNB đối với sự phát triển của
    Điển hình như nghiên cứu của Cohen và NHTMVN trong bối cảnh mới.
    Sayag (2010) đã tổng hợp từ 37 khoản mục chi
    tiết thành 3 nhóm nhân tố tác động đến tính
    hiệu lực của KTNB: (i) chất lượng kiểm toán; 3. Phương pháp nghiên cứu
    (ii) đánh giá của các đơn vị được kiểm toán và
    Để đánh giá nhận thức của nhân sự
    (iii) đóng góp của KTNB [5]. Ramachandran và
    NHTMVN về tính hiệu lực và các nhân tố ảnh
    cộng sự (2012) đã áp dụng mô hình các nhân tố
    hưởng đến tính hiệu lực của KTNB, tác giả đã
    ảnh hưởng của Arena và Azzone (2009) để đo
    sử dụng phương pháp chuyên gia và điều tra
    lường hiệu lực KTNB tại các NHTM Tanzania
    khảo sát. Tác giả xin ý kiến đóng góp từ
    [14]. Theo cách đo lường này, tính hiệu lực của
    17 chuyên gia nghiên cứu và thực tiễn về lĩnh
    KTNB được đo lường dựa trên ba khía cạnh:
    vực KTNB nhằm: (i) Khoanh vùng các nhân tố
    (i) Đo lường quy trình – dựa trên đánh giá chất
    ảnh hưởng đến tính hiệu lực của KTNB trong
    lượng các thủ tục kiểm toán; (ii) Đo lường đầu
    môi trường kinh doanh của NHTMVN;
    ra: khả năng đáp ứng nhu cầu, mức độ hài lòng
    (ii) Điều chỉnh bảng phỏng vấn sâu và phiếu
    của đơn vị được kiểm toán và tỷ lệ các khuyến
    khảo sát. Sau đó, tác giả thực hiện phỏng vấn
    nghị KTNB được thực hiện; và (iii) Đo lường
    trực tiếp 20 cán bộ quản lý cấp cao, cấp trung
    kết quả đạt được: tác động của đầu ra đến quy
    và 10 trưởng bộ phận KTNB, đồng thời gửi
    trình kiểm toán, đóng góp của KTNB vào hiệu
    phiếu khảo sát trực tuyến đến 35 NHTMVN,
    quả hoạt động của tổ chức, vai trò của KTNB
    hướng đến 6 đối tượng: (i) Quản lý cấp cao
    trong việc giảm, tránh tình trạng phá sản của
    (ban giám đốc, hội đồng quản trị của ngân
    công ty. Dellai và Omri (2016) đã xem xét các
    hàng); (ii) Quản lý cấp trung (phó, trưởng
    yếu tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của KTNB
    phòng chức năng; ban giám đốc chi nhánh);
    trong 148 tổ chức (ngân hàng, bảo hiểm, tổ
    (iii) Trưởng KTNB; (iv) Chuyên viên KTNB;
    chức tài chính) có bộ phận KTNB tại Tunisia
    (v) Kế toán viên; (vi) Chuyên viên bộ phận
    [18]. Phân tích hồi quy bội kiểm tra mối liên
    chức năng (tín dụng, tiền gửi, thẻ…). Các đối
    quan giữa hiệu lực của chức năng KTNB và
    tượng này thuộc 3 nhóm: nhà quản lý, chủ thể
    7 biến độc lập: năng lực của bộ phận KTNB,
    kiểm toán và đơn vị được kiểm toán, được coi
    tính độc lập của bộ phận KTNB, tính khách
    là đại diện các bên liên quan đến chức năng của
    quan của kiểm toán viên nội bộ, có thuê ngoài
    KTNB. Kết quả thu được 53 phiếu trả lời từ
    bộ phận KTNB hay không, sự hỗ trợ của các
    18 NHTMVN.
    nhà quản lý cấp cao, giám đốc KTNB có tham
    Tác giả sử dụng thang đo Likert với 5 mức
    gia vào đào tạo nội bộ không và khu vực kinh độ (1 = Hoàn toàn không đồng ý, 2 = Không
    doanh của doanh nghiệp. đồng ý, 3 = Không ý kiến, 4 = Đồng ý, 5 =
    Ngoài ra, nhiều nghiên cứu khác cũng thực Hoàn toàn đồng ý) để đánh giá nhận thức của
    hiện theo phương pháp tương tự tại các bối người tham dự phỏng vấn về các nhân tố ảnh
    cảnh và thời gian khác nhau. Có thể thấy, các hưởng đến tính hiệu lực của KTNB trong
    nhân tố được nhắc đến nhiều nhất gồm: năng NHTMVN.

  5. 66 VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71

    4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
    Một số thông tin về đối tượng khảo sát
    Bảng 1: Thông tin về đối tượng khảo sát
    Ngân hàng tham gia khảo sát Vị trí việc làm của người tham gia khảo sát
    53 phiếu khảo sát thu được từ 18 ngân hàng, trong đó: 39,6% là chuyên viên bộ phận chức năng
    nhóm A – 2 NHTM Nhà nước (50% tổng số NHTM Nhà 24,5% là quản lý cấp trung
    nước hiện hành), nhóm B1 – 3 NHTM cổ phần do Nhà 17,0% là kế toán viên
    nước nắm giữ trên 50% và nhóm B2 – 11 NHTM cổ phần 11,3% là chuyên viên KTNB
    khác (tổng B1 và B3 chiếm 45% số NHTM cổ phần) và 3,8% là quản lý cấp cao
    nhóm C – 2 ngân hàng khác (ngân hàng liên doanh, ngân
    1,9% là trưởng KTNB
    hàng nước ngoài)
    Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu khảo sát.
    Nhận thức về tính hiệu lực của KTNB tại cách thức và tiêu chí đo lường tính hiệu lực: (i)
    NHTMVN Theo đánh giá của các bên liên quan đến hoạt
    Kế thừa kết quả nghiên cứu ở mục 2 kết động KTNB, và (ii) Tiếp cận theo vai trò mới
    hợp với phỏng vấn chuyên gia, tác giả lựa chọn của KTNB là tạo giá trị gia tăng cho tổ chức.
    Bảng 2: Nhận thức về tính hiệu lực của KTNB
    TB TB TB TB
    TT Nội dung
    tổng thể nhóm A nhóm B1 nhóm B2
    KTNB đạt được các mục tiêu và nhiệm vụ chính trong cuộc
    1 4,08 3,33 4,12 4,21
    kiểm toán
    2 Chất lượng KTNB đạt kỳ vọng của ban lãnh đạo cấp cao 4,06 3,67 4,12 4,14
    KTNB đạt được kết quả mong muốn trong việc đưa ra
    3 4,06 3,67 4,00 4,21
    những ý kiến tư vấn xác đáng
    4 KTNB tạo được giá trị gia tăng cho ngân hàng 3,94 3,67 3,82 4,07
    Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu khảo sát.
    Hầu hết những người tham gia khảo sát đều chọn những nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu
    đồng ý ở mức khá cao về các tiêu chí phản ánh lực của KTNB trong môi trường kinh doanh của
    tính hiệu lực của KTNB. Tiêu chí 1 đạt mức cao NHTMVN. Tác giả thực hiện đánh giá trên 6
    nhất (4,08/5) và tiêu chí 4 đạt mức thấp nhất nhân tố: (i) Năng lực của KTNB; (ii) Tính độc
    (3,94/5), cho thấy chức năng tạo giá trị gia tăng lập của KTNB; (iii) Các hoạt động của KTNB;
    của KTNB chưa được thừa nhận cao, tức (iv) Sự hỗ trợ của các nhà quản lý đến KTNB;
    KTNB chưa thỏa mãn kỳ vọng của nhà quản lý (v) Sử dụng KTNB trong đào tạo và phát triển
    và các đối tượng khảo sát khác. nguồn nhân lực; (vi) Mối quan hệ giữa KTNB
    Đáng chú ý, điểm thấp nhất cho các tiêu chí với kiểm toán độc lập. Nghiên cứu đánh giá các
    luôn là nhóm A – NHTM Nhà nước và điểm cao nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của KTNB
    nhất là nhóm B2 – NHTM cổ phần, phản ánh sự dựa trên thang đo Likert 5 điểm. Kết quả thu
    khác biệt về vai trò của KTNB tại các môi được như sau:
    trường làm việc khác nhau, đặc biệt là môi (1) Nhân tố năng lực của KTNB
    trường do Nhà nước chi phối. Kết quả cho thấy 6/7 tiêu chí có điểm
    Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến trung bình lớn hơn 4, tức nhận được sự đồng
    tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ ý từ đối tượng khảo sát, trong đó tiêu chí 1
    Từ nhiều nhân tố đã được chỉ ra ở các mô được đồng ý ở mức cao nhất là 4,19/5. Tiêu
    hình trong các nghiên cứu trước, tác giả đã thực chí 7 chỉ đạt 3,94 điểm cho thấy các cấp lãnh
    hiện phỏng vấn sâu với các chuyên gia nghiên đạo của ngân hàng cần chú trọng xây dựng
    cứu và thực tiễn trong lĩnh vực KTNB nhằm lựa văn hóa ứng xử trong tổ chức, khiến các đơn

  6. N.T.H. Ha / VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71 67

    vị được kiểm toán tạo mối quan hệ thân thiện, biệt, yếu tố năng lực của trưởng KTNB và
    cởi mở và hợp tác với KTNB để có thể nhận việc đào tạo, cập nhật về kiến thức và kỹ
    được những tư vấn xác đáng và kịp thời. năng định kỳ cho kiểm toán viên nội bộ là
    Ngoài ra, mức điểm trung bình đều tăng dần những yếu tố có sự phân hóa rõ nét nhất giữa
    từ nhóm A sang nhóm B1 và nhóm B2. Đặc các nhóm ngân hàng.
    Bảng 3: Kết quả khảo sát về nhân tố năng lực của KTNB
    TT TB TB TB TB
    Nội dung
    tổng thể nhóm A nhóm B1 nhóm B2
    1 Trưởng KTNB đủ năng lực xây dựng kế hoạch KTNB theo
    4,19 3,67 4,06 4,32
    định hướng rủi ro
    2 Chuyên viên KTNB được đào tạo và cập nhật về kiến thức
    4,17 3,67 4,00 4,39
    và kỹ năng định kỳ
    3 Chuyên viên KTNB có trình độ chuyên môn phù hợp 4,15 3,67 4,06 4,25
    4 Bộ phận KTNB có đủ năng lực kiểm toán toàn bộ quy trình,
    4,11 3,67 4,00 4,29
    hoạt động quan trọng của ngân hàng
    5 Chuyên viên KTNB có kinh nghiệm và kỹ năng phù hợp 4,09 3,67 3,82 4,32
    6 Chuyên viên KTNB có kiến thức chuyên môn sâu về các
    4,08 3,67 3,76 4,29
    hoạt động của từng bộ phận trong ngân hàng
    7 Bộ phận KTNB xây dựng và phát triển mối quan hệ hợp tác
    3,94 3,67 3,88 4,07
    tốt với đơn vị được kiểm toán
    Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu khảo sát.
    (2) Nhân tố tính độc lập của KTNB đồng ý ở mức cao nhất (4,21/5) trong nhóm
    Xét tổng thể, 6/8 tiêu chí được khảo sát B2, đây là tiêu chí có điểm cao nhất trong tất
    có mức điểm trung bình trên 4 – thể hiện sự cả các mục thuộc nhân tố này và cả nhân tố
    đồng thuận của đối tượng khảo sát với các khác (4,5/5).
    tiêu chí đưa ra. Trong đó, tiêu chí 1 được
    Bảng 4: Kết quả khảo sát về nhân tổ tính độc lập của KTNB
    TB TB TB TB
    TT Nội dung
    tổng thể nhóm A nhóm B1 nhóm B2
    1 Chuyên viên KTNB không có mối quan hệ thân nhân
    4,21 3,33 3,88 4,50
    mật thiết với đơn vị, bộ phận được kiểm toán
    2 Bộ phận KTNB luôn có sự phê duyệt của ban kiểm
    4,19 3,33 4,18 4,32
    soát/ủy ban kiểm toán về nhân sự và kế hoạch hàng năm
    3 KTNB được phân quyền phù hợp 4,17 3,33 3,88 4,43
    4 KTNB có quyền tiếp cận không giới hạn đến tất cả các
    4,13 3,33 4,00 4,36
    phòng ban và nhân viên trong quá trình kiểm toán
    5 Chuyên viên KTNB không có những xung đột về quyền
    4,09 3,33 3,71 4,43
    và lợi ích kinh tế với đơn vị, bộ phận được kiểm toán
    6 KTNB không chịu sự can thiệp của đơn vị, bộ phận
    4,08 3,67 3,76 4,29
    được kiểm toán
    7 Định kỳ luân phiên các vị trí trong bộ phận KTNB 4,00 3,33 3,71 4,25
    8 Khi nhận được yêu cầu từ lãnh đạo cấp cao, KTNB có
    thể thực hiện cả các hoạt động khác ngoài phạm vi công 3,81 3,33 3,47 4,14
    việc, trách nhiệm trực tiếp của mình
    Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu khảo sát.

  7. 68 VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71

    Tuy nhiên, hầu hết các tiêu chí theo đánh nét giữa các nhóm ngân hàng. Nhóm A vẫn duy
    giá của nhóm A và B1 đều có điểm trung bình trì mức điểm thấp ở tất cả các tiêu chí (3,33/5),
    khá thấp, từ 3,33-3,76. Mức điểm 3 (Không ý cho thấy các hoạt động theo định hướng tạo giá
    kiến) cho thấy tính độc lập của KTNB không trị gia tăng của KTNB chưa được coi trọng
    được xem là rất quan trọng trong môi trường hoặc không cần thiết ở NHTM nhà nước. Kết
    kinh doanh có sự chi phối của Nhà nước. quả này có sự cải thiện ở nhóm B1. Đối với
    Ngược lại, tại nhóm B2, tất cả các tiêu chí đều nhóm B2, 8/10 tiêu chí có điểm trung bình trên
    được đồng ý ở mức cao, từ 4,14-4,5, cho thấy 4 và 2/10 tiêu chí có điểm dưới 4, cho thấy
    sự coi trọng tính độc lập tại các NHTM cổ phần nhận thức về thực hành KTNB tại các
    là đúng với thực tiễn trên thế giới và thống nhất NHTMCP đã sẵn sàng với chức năng tạo giá trị
    với các kết quả nghiên cứu trước. gia tăng cho ngân hàng. Có 2 tiêu chí dưới 4
    (3) Nhân tố các hoạt động của KTNB điểm, đây là gợi ý để các NHTMCP có thể hoàn
    Xét tổng thể, chỉ có 50% các tiêu chí khảo thiện chức năng KTNB của mình nhằm nâng
    sát có mức điểm trung bình từ 4 trở lên, phần cao năng lực quản trị của tổ chức.
    còn lại dưới 4, và sự khác biệt thể hiện khá rõ
    Bảng 5: Kết quả khảo sát về nhân tố các hoạt động của KTNB

    TB TB TB TB
    Nội dung
    tổng thể nhóm A nhóm B1 nhóm B2
    KTNB thường xuyên áp dụng các kỹ thuật tự đánh giá
    4,08 3,33 4,12 4,14
    các loại rủi ro hoạt động trong ngân hàng
    Báo cáo KTNB đảm bảo kịp thời, rõ ràng và phù hợp 4,06 3,33 3,82 4,04
    Bộ phận KTNB thực hiện kiểm toán phù hợp với các
    4,04 3,33 4,06 4,11
    quy định pháp luật và chuẩn mực được công nhận
    KTNB chủ động lập kế hoạch kiểm toán hàng năm và
    chịu trách nhiệm về chuyên môn trực tiếp với ủy ban
    4,02 3,33 4,00 4,11
    kiểm toán, độc lập với ban điều hành và các cấp quản lý
    vận hành
    KTNB định kỳ/thường xuyên theo dõi việc thực hiện
    kiến nghị sau kiểm toán của đơn vị, bộ phận được 4,00 3,33 3,88 4,14
    kiểm toán
    KTNB thực hiện kiểm toán toàn bộ các vấn đề trọng yếu
    3,98 3,33 3,88 4,14
    của ngân hàng
    KTNB phối hợp hiệu quả với kiểm toán độc lập 3,98 3,33 4,18 3,96
    Bộ phận KTNB chuẩn bị kế hoạch và chương trình phù
    3,92 3,33 4,06 4,18
    hợp cho từng bộ phận chức năng
    KTNB luân phiên thực hiện kiểm toán toàn bộ các bộ
    3,92 3,33 3,88 4,04
    phận chức năng của ngân hàng
    Đề xuất/kiến nghị từ KTNB mang tính khả thi đối với
    3,92 3,33 4,00 3,96
    các đơn vị, bộ phận được kiểm toán
    Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu khảo sát.

    (4) Nhân tố sự hỗ trợ của các nhà quản lý Xét riêng từng nhóm, nhóm B1 và B2 đều có
    đối với KTNB kết quả điểm từ 4,0-4,39. Đối với nhóm B1, tiêu
    Xét tổng thể, 100% các tiêu chí đều có chí 2 được coi trọng nhất (4,35), trong khi nhóm
    mức điểm trên 4 cho thấy “sự hỗ trợ của nhà B2 coi trọng tiêu chí 7 nhất (4,39). Ở nhóm A,
    quản lý đối với KTNB” được nhận thức là các tiêu chí đều dưới 4, trong đó tiêu chí 7 có
    rất quan trọng. điểm thấp nhất là 3, phản ánh sự không thỏa mãn
    cũng như không đồng ý về nội dung này.

  8. VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71 69

    Bảng 6: Kết quả khảo sát về nhân tố sự hỗ trợ của các nhà quản lý đối với KTNB

    TT TB TB TB TB
    Nội dung
    tổng thể nhóm A nhóm B1 nhóm B2
    1 Quản lý cấp cao nhận thức rõ về vai trò và giá trị của
    4,26 3,67 4,29 4,36
    KTNB
    2 Bộ phận KTNB được cấp ngân sách phù hợp 4,25 3,67 4,35 4,32
    3 HĐQT có các hành động hỗ trợ phù hợp để KTNB hoàn
    4,19 3,67 4,24 4,32
    thành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình
    4 Quản lý cấp cao luôn khuyến khích đào tạo nhằm phát
    4,19 3,67 4,24 4,32
    triển đội ngũ KTNB
    5 Ban tổng giám đốc ghi nhận và có những phản hồi tới
    4,17 3,67 4,18 4,32
    báo cáo của KTNB
    6 Quản lý cấp cao đề cao và cung cấp hỗ trợ cần thiết để
    4,17 3,67 4,06 4,36
    phát triển đội ngũ KTNB
    7 Ban tổng giám đốc cung cấp các nguồn lực cần thiết cho
    4,15 3,00 4,00 4,39
    KTNB
    Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu khảo sát.

    (5) Nhân tố sử dụng KTNB trong đào tạo nhiên, nhóm B2 có 2 tiêu chí trên điểm 4, thể
    và phát triển nguồn nhân lực hiện có quan tâm đến việc sử dụng KTNB trong
    Xét tổng thể, cả 3 tiêu chí đều nhận điểm đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhất.
    trung bình dưới 4, tức hầu hết người trả lời
    “Không có ý kiến” với các tiêu chí đưa ra. Tuy

    Bảng 7: Kết quả khảo sát về nhân tổ sử dụng KTNB trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

    TB TB TB TB
    Nội dung
    tổng thể nhóm A nhóm B1 nhóm B2
    Ngân hàng luân chuyển các nhân sự qua bộ phận KTNB
    3,96 3,00 3,88 4,18
    nhằm phát triển và đào tạo theo mục tiêu của tổ chức
    Các nhân sự trong quá trình đề xuất thăng tiến thường được
    3,70 3,00 3,59 4,07
    luân chuyển qua bộ phận KTNB
    Các nhân sự trong quá trình phát triển sự nghiệp thường
    3,60 3,67 3,59 3,82
    được luân chuyển qua bộ phận KTNB

    Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu khảo sát.

    (6) Nhân tố mối quan hệ giữa KTNB và trong thực tế không được coi trọng. Về mặt lý
    kiểm toán độc lập thuyết, nếu việc tương tác và hỗ trợ này tốt thì
    Xét tổng thể, có 50% tiêu chí đạt từ 4 điểm kết quả công việc của cả hai chủ thể đều được
    trở lên, tức là đạt được sự đồng thuận với các cải thiện. Đây cũng là một vấn đề đáng để các
    tiêu chí được hỏi. Tỷ lệ này đạt 67% ở nhóm ngân hàng suy ngẫm.
    B1 và B2. Có 2 tiêu chí 5 và 6 đạt dưới 4 điểm
    ở cả 3 nhóm ngân hàng cho thấy việc tương
    tác và hỗ trợ giữa KTNB và kiểm toán độc lập

  9. 70 N.T.H. Ha / VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71

    Bảng 8: Kết quả khảo sát về nhân tổ mối quan hệ giữa KTNB và kiểm toán độc lập
    TT TB TB TB TB
    Nội dung
    tổng thể nhóm A nhóm B1 nhóm B2
    1 KTNB phối hợp và thảo luận với KTĐL về các rủi ro
    4,08 3,67 4,24 4,07
    kiểm toán báo cáo tài chính
    2 KTNB có thái độ chuyên nghiệp và hợp tác đối với
    4,06 3,67 4,12 4,04
    kiểm toán viên độc lập
    3 KTNB phối hợp và thảo luận với kiểm toán độc lập
    4,00 3,67 4,00 4,07
    về kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm
    4 Tần suất các cuộc họp giữa KTNB và kiểm toán độc
    3,98 3,67 4,06 4,04
    lập hợp lý, đảm bảo chất lượng công việc
    5 KTNB chia sẻ những tài liệu làm việc với kiểm toán
    3,91 3,67 3,88 3,96
    độc lập khi cần thiết hoặc khi được yêu cầu
    6 Kiểm toán độc lập sử dụng kết quả công việc của
    3,75 3,67 3,76 3,86
    KTNB
    Nguồn: Tổng hợp từ dữ liệu khảo sát.

    5. Kết luận Kết quả nghiên cứu ở trên đã phản ánh nhận
    thức của nhân sự NHTMVN về tính hiệu lực và
    Chức năng KTNB đã có sự chuyển dịch vai trò của KTNB, thể hiện khoảng cách giữa
    trọng tâm từ đảm bảo tính tuân thủ trong các thực tiễn KTNB và kỳ vọng của các nhân sự
    quy trình nội bộ sang chức năng tư vấn, khuyến tham gia khảo sát, được đại diện bởi 3 nhóm
    nghị, tạo giá trị gia tăng cho tổ chức. Nhận thức nhà quản lý, chủ thể kiểm toán và đơn vị được
    về tính hiệu lực của KTNB cần coi trọng chức kiểm toán. Khoảng cách này có xu hướng thu
    năng mới này. Đối với các NHTMVN, sự nhận hẹp với những ngân hàng ít chịu sự chi phối về
    thức về tính hiệu lực của KTNB và các nhân tố vốn của Nhà nước. Vấn đề này có thể được tiếp
    ảnh hưởng đến tính hiệu lực khá khác nhau giữa tục với các nghiên cứu trong tương lai để từ đó
    các nhân tố và các nhóm ngân hàng. đề xuất giải pháp duy trì các nhân tố có sự ảnh
    Xét tổng thể, 3 nhân tố được sự đồng thuận hưởng mạnh và được nhận thức là có tầm quan
    cao (gần như 100% điểm trung bình trên 4) như trọng, đồng thời cải thiện các nhân tố có sự ảnh
    nhân tố “Năng lực của KTNB”, “Tính độc lập hưởng mạnh nhưng chưa được nhận thức là
    của KTNB” và “Sự hỗ trợ của nhà quản lý đối quan trọng đối với tính hiệu lực của KTNB tại
    với KTNB”. Tiếp đến là 2 nhân tố “Các hoạt NHTMVN.
    động của KTNB”, “Mối quan hệ giữa KTNB và
    kiểm toán độc lập” đạt được sự đồng thuận với
    tỷ lệ tương ứng là 50% và 67%. Nhân tố còn lại Lời cảm ơn
    là “Sử dụng KTNB trong đào tạo và phát triển
    nguồn nhân lực” không có tiêu chí nào đạt điểm Bài báo trong khuôn khổ đề tài KT.19.13,
    trung bình 4 trở lên. được tài trợ bởi Trường Đại học Kinh tế –
    Xét về sự khác biệt giữa 3 nhóm ngân ĐHQGHN.
    hàng: Nhóm A luôn có tỷ lệ đồng ý thấp nhất,
    khi tất cả các tiêu chí chỉ đạt 3,00-3,67 điểm.
    Nhóm B1 có tỷ lệ đồng ý cao hơn khi có 59% Tài liệu tham khảo
    tiêu chí (26/44) đạt trên 4 điểm. Nhóm B2 có [1] Institute of Internal Auditors, Standards for the
    tỷ lệ cao nhất với mức 91% tiêu chí (40/44)
    Professional Practice of Internal Auditing,
    đạt trên 4 điểm.
    1978.

  10. N.T.H. Ha / VNU Journal of Economics and Business, Vol. 1, No. 1 (2021) 62-71 71 [2] Institute of Internal Auditors, International [12] Hoag, D.A., “Measuring Audit Effectiveness”,
    Standards for the Professional Practice of Internal Auditor, April (1981), 70-78.
    Internal Auditing (Standards), 2016. [13] Arena, M. and Azzone, G., “Identifying
    [3] Institute of Internal Auditors, IPPF-Practice Organizational Drivers of Internal Audit
    Guide: Measuring Internal Audit Effectiveness”, International Journal of
    Effectiveness and Efficiency, Florida: Auditing, 13 (2009), 43-60.
    Altamonte Springs, 2010. [14] Jayalakshmy Ramachandran, Ramaiyer
    [4] International Organization for Standardization Subramanian, Ireneo John Kisoka,
    (ISO), The ISO 9000 Series Standards for “Effectiveness of Internal Audit in Tanzanian
    Quality Management and Assurance, 1987. Commercial Banks”, British Journal of Arts
    [5] Cohen, A. & Sayag, G., “The Effectiveness of and Social Sciences, 8 (2012) I, 32-44.
    Internal Auditing: An Empirical Examination [15] Abdulaziz Alzeban, “Factors Affecting the
    of its Determinants in Israeli Organisations”, Internal Audit Effectiveness: A survey of the
    Australian Accounting Review, 20 (2010) 3, Saudi Public Sector”, Journal of International
    296-307. Accounting, Auditing and Taxation, 23 (2014),
    [6] White, A.W., “The Essentials for the Effective 2, 74-86.
    Internal Audit Department”, Internal Auditor, [16] Adhista Cahya Mustika, “Factors affecting the
    April (1976), 30-33. internal audit effectiveness”, Journal Akuntansi
    [7] Sawyer, L.B., Sawyers’ Internal Auditing, & Auditing, 12 (2015) 2, 110-122.
    Institute of Internal Auditors, Altamonte [17] Tadiwos Misganaw, “Factors Determining
    Springs, FL, 1988. Effectiveness of Internal Audit inEthiopian
    [8] Ransan, T.H., “Effectiveness of Internal Commercial Banks”, Master Thesis, Ethiopia,
    Auditing”, The 14th Annual Conference of the Addis Ababa University, 2016.
    IFA, 1955. [18] Hella Dellai and Mohamed Ali Brahim Omri,
    [9] Albrecht, W.S., Howe, K.R., Schueler, D.R. “Factors Affecting the Internal Audit
    and Stocks, K.D., Evaluating the Effectiveness Effectiveness in Tunisian Organizations”,
    of Internal Audit epartments, Institute of Research Journal of Finance and Accounting,
    Internal Auditors, Altamonte Springs, FL, 7 (2016) 16, 208-221.
    1988. [19] Firehiwet Weldu Kahsay, “Assessment of the
    [10] Schneider, A., “Modeling External Auditors’ Effectiveness of Internal Auditing
    Evaluations of Internal Auditing”, Journal of Performance: A Case Study of Selected
    Accounting Research, 22 (1984), 657-678. Branches of Dashen Bank in Mekelle”, Master
    Thesis, Mekelle, Ethiopia, 2017.
    [11] Dittenhofer, M., “Internal audit effectiveness:
    An expansion of present methods”, Managerial
    Auditing Journal, 16 (2001) 8, 443-450.

Download tài liệu Nhận thức về các nhân tố ảnh hưởng đến tính hiệu lực của kiểm toán nội bộ tại ngân hàng thương mại Việt Nam File Word, PDF về máy