[Download] Tải Giáo trình Nguyên lý kế toán (Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ) – Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai – Tải về File Word, PDF

Giáo trình Nguyên lý kế toán (Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ) – Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai

Giáo trình Nguyên lý kế toán (Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ) – Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai
Nội dung Text: Giáo trình Nguyên lý kế toán (Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ) – Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai

Download


Giáo trình Nguyên lý kế toán cung cấp cho người học những kiến thức như: Bản chất của hạch toán kế toán; Đối tượng và phương pháp của hạch toán kế toán; Hạch toán các quá trình kinh doanh chủ yếu; Sổ kế toán và các hình thức sổ kế toán; Bộ máy kế toán và mô hình tổ chức bộ máy kế toán. Mời các bạn cùng tham khảo!

Bạn đang xem: [Download] Tải Giáo trình Nguyên lý kế toán (Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ) – Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai – Tải về File Word, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải biểu mẫu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Giáo trình Nguyên lý kế toán (Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ) – Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai File Word, PDF về máy

Giáo trình Nguyên lý kế toán (Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ) – Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Giáo trình Nguyên lý kế toán (Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ) – Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai

  1. ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH LÀO CAI
    TRƯỜNG CAO ĐẲNG LÀO CAI

    GIÁO TRÌNH
    NGUYÊN LÝ KẾ TOÁN
    Trình độ: Cao đẳng
    Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ
    Mã môn học: MH 09

    Năm 2017

    1

  2. LỜI GIỚI THIỆU
    Nguyên lý kế toán là môn học cơ sở lý luận và phương pháp luận của khoa học kế
    toán. Trong những năm qua cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, yêu cầu
    của công tác quản lý kinh tế, hạch toán kế toán đã không ngừng phát triển theo xu hướng
    hội nhập toàn cầu, nhiều vấn đề mới kế toán cần được nhận thức đúng đắn.
    Để tạo điều kiện cho việc nghiên cứu, giảng dạy, học tập và vận dụng nguyên lý
    kế toán của sinh viên kinh tế và các sinh viên chuyên ngành Quản trị doanh nghiệp vừa
    và nhỏ. Cuốn giáo trình nêu những kiến thức lý luận cơ bản nhằm giúp cho các học sinh,
    sinh viên của Nhà trường có tài liệu học tập, hệ thống lại những kiến thức đã học, đồng
    thời là tài liệu tham khảo cho các bạn đọc đang học tại các trường thuộc khối kinh tế.
    Cuốn giáo trình gồm 05 chương:
    Chương 1 Bản chất của hạch toán kế toán
    Chương 2 Đối tượng và phương pháp của hạch toán kế toán
    Chương 3 Hạch toán các quá trình kinh doanh chủ yếu
    Chương 4 Sổ kế toán và các hình thức sổ kế toán
    Chương 5 Bộ máy kế toán và mô hình tổ chức bộ máy kế toán
    Nội dung cuốn giáo trình này được trình bày theo kết cấu chương trình môn học
    của Nhà trường, được cập nhật những kiến thức thực tế phù hợp với thời điểm hiện tại.
    Mặc dù đã có cố gắng trong việc biên soạn song cuốn sách này không thể tránh
    khỏi những thiếu sót nhất định. Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp của các
    đồng nghiệp trong và ngoài trường, của đông đảo sinh viên và các bạn đọc quan tâm
    góp ý để tái bản lần sau cuốn giáo trình được hoàn chỉnh hơn.
    Xin trân trọng cảm ơn!
    Lào Cai, ngày …. tháng …. năm 2017

    Chủ biên: Nguyễn Thị Diệu Linh

    2

  3. GIÁO TRÌNH MÔN HỌC
    Tên môn học: Nguyên lý kế toán (03 TC)
    Mã môn học: MH 09
    Vị trí, tính chất của môn học
    – Vị trí: Là môn cơ sở ngành trong nội dung chương trình đào tạo của nghề Quản trị
    doanh nghiệp vừa và nhỏ, được bố trí giảng dạy sau môn Kinh tế vĩ mô.
    – Tính chất: Là môn học bắt buộc thuộc lĩnh vực khoa học và là một môn cơ sở ngành của
    nghề Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ.
    – Ý nghĩa và vai trò của môn học:
     + Nguyên lý kế toán cung cấp những kiến thức nền tảng về Quản trị doanh nghiệp
    vừa và nhỏ, tạo cơ sở để học tập, nghiên cứu các môn học kế toán chuyên ngành. Nội
    dung cơ bản của Nguyên lý kế toán bao gồm việc trình bày và giải thích đối tượng của kế
    toán, các phương pháp kế toán được sử dụng để thu thập, xử lý, tổng hợp và cung
    cấp thông tin và một số nội dung kế toán cơ bản trong doanh nghiệp.
    + Cung cấp những kiến thức nền tảng cần thiết, những nguyên tắc và khái niệm
    cơ bản về kế toán trên phương diện là một khoa học và hiểu biết tổng quát về nghề
    nghiệp Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay, tạo cơ sở cho người học tiếp
    tục nghiên cứu những nội dung sâu hơn về kế toán trong nghề Quản trị doanh nghiệp vừa
    và nhỏ cũng như tiến hành những nghiên cứu xa hơn về tài chính, kinh tế và quản lý.
    Mục tiêu môn học
    – Về kiến thức
    + Xác định đúng đối tượng của hạch toán kế toán, nguyên tắc kế toán, và nội dung
    của các phương pháp hạch toán kế toán.
    + Vận dụng các phương pháp hạch toán kế toán để thực hiện trình tự kế toán của
    các nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại doanh nghiệp.
    + Nêu công tác tổ chức kế toán, hình thức kế toán áp dụng tại doanh nghiệp
    – Về kỹ năng: Lập chứng từ kế toán, luân chuyển chứng từ, định khoản các nghiệp vụ
    kinh tế chủ yếu phát sinh tại doanh nghiệp.
    – Về năng lực tự chủ và trách nhiệm
    + Tuân thủ nguyên tắc kế toán, áp dụng đúng chế độ trong việc lập và kiểm tra
    chứng từ và ghi sổ kế toán.
    + Nghiêm túc, chuẩn bị bài trước khi đến lớp, tích cực nghe giảng trên lớp. Có ý
    thức rèn luyện các kỹ năng trên; Làm đầy đủ các bài tập, bài kiểm tra.

    3

  4. Chương 1. BẢN CHẤT CỦA HẠCH TOÁN KẾ TOÁN
    Giới thiệu: Kế toán trong các doanh nghiệp các tổ chức.
    Mục tiêu:
    – Khái niệm, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của hạch toán kế toán;
    – Đối tượng của hạch toán kế toán;
    – Phương pháp hạch toán kế toán.
    – Xác định được đối tượng của hạch toán kế toán;
    – Nghiêm túc, chuẩn bị bài trước khi đến lớp, tích cực nghe giảng trên lớp. Có ý thức rèn
    luyện các kỹ năng trên;
    – Tự tin khi làm việc độc lập hoặc theo nhóm.
    – Tuân thủ nguyên tắc kế toán, chế độ kế toán hành tài chính.
    Nội dung chính:
    1.1. Lịch sử ra đời và phát triển của hạch toán kế toán
    1.1.1. Sự ra đời của hạch toán kế toán
    Lịch sử phát triển của xã hội loài người đã khẳng định: Sản xuất ra của cải vật chất
    là nhu cầu tất yếu khách quan của xã hội loài người. Ngay từ thời cổ xưa, con người của
    xã hội nguyên thủy đã nhận thức được rằng muốn duy trì sự sống và phát triển thì phải
    lao động sản xuất. Quá trình hoạt động sản xuất đó được diễn ra liên tục, lặp đi lặp lại
    không ngừng và hình thành nên quá trình tái sản xuất xã hội. Khi thực hiện quá trình tái
    sản xuất xã hội, con người luôn có ý thức xem xét hao phí lao động đã bỏ ra là bao nhiêu
    và kết quả đó sẽ được phân phối như thế nào. Tất cả những mối quan tâm đó của con
    người đối với quá trình tái sản xuất đã đặt ra nhu cầu tất yếu phải theo dõi, quan sát,
    lượng hóa, ghi chép và lưu trữ dữ liệu về các hoạt động kinh tế trong quá trình tái sản
    xuất tức là phải thực hiện chức năng quản lý quá trình tái sản xuất.
    Để quản lý được các hoạt động kinh tế trong quá trình tái sản xuất, cần phải có
    thông tin hữu ích được thu thập, xử lý và kiểm tra thông qua quá trình thực hiện việc
    quan sát, đo lường, tính toán và ghi chép các hoạt động đó. Trong đó:
    Quan sát các hiện tượng và quá trình kinh tế là hoạt động đầu tiên của quá trình
    quản lý nhằm định hướng, phản ánh và giám đốc quá trình tái sản xuất.
    Đo lường là việc biểu hiện các hao phí trong quá trình sản xuất của cải vật chất đã
    sản xuất ra bằng thước đo thích hợp.
    Tính toán là việc sử dụng các phương pháp tính toán, tổng hợp, phân tích để tính
    toán những chỉ tiêu kinh tế cần thiết. Qua đó có thể đánh giá được mức độ thực hiện và
    hiệu quả của hoạt động kinh tế.

    4

  5. Ghi chép là quá trình thu nhận, xử lý và ghi lại tình hình và kết quả các hoạt động
    kinh tế đã thực hiện theo trình tự và phương pháp nhất định. Từ đó mà thực hiện chức
    năng thông tin và kiểm tra các quá trình kinh tế trong từng thời gian, từng địa điểm phát
    sinh cũng như trong suốt một thời kỳ nào đó.
    Do đó, hạch toán là hệ thống quan sát, đo lường, tính toán và ghi chép các hoạt
    động kinh tế của con người, nhằm thực hiện chức năng thông tin và kiểm tra các hoạt
    động kinh tế trong quá trình tái sản xuất xã hội.
    Sự cần thiết phải giám đốc và quản lý quá trình hoạt động kinh tế không phải chỉ là
    nhu cầu mới được phát sinh gần đây mà thực ra đã phát sinh từ rất sớm trong lịch sử nhân
    loại và tồn tại trong các hình thái kinh tế xã hội khác nhau. Xã hội loài người càng phát
    triển, con người càng quan tâm đến hoạt động sản xuất tức là càng quan tâm đến thời
    gian lao động bỏ ra và kết quả sản xuất đạt được.
    Như vậy, hạch toán là nhu cầu tất yếu khách quan của mọi hình thái kinh tế xã hội
    và là công cụ quan trọng để quản lý kinh tế. Có thể nói hạch toán được hình thành và phát
    triển cùng với sự ra đời và phát triển của sản xuất xã hội.
    1.1.2. Thước đo và các loại hạch toán
    a. Thước đo dùng trong hạch toán
    * Thước đo hiện vật
    Là thước đo sử dụng đơn vị đo lường vật lý tùy thuộc vào tính tự nhiên của đối
    tượng được tính toán như: trọng lượng (kg, tạ, tấn,…); diện tích (ha, m 2,…); độ dài (m,
    km,…); thể tích (lít, m3,…). Thước đo hiện vật cho phép hạch toán có thể đo lường chính
    xác từng đối tượng riêng biệt, nhưng không thể sử dụng nó để xử lý thông tin ban đầu
    thành thông tin tổng hợp của nhiều hiện tượng.
    * Thước đo thời gian lao động
    Là thước đo sử dụng để xác định số lượng thời gian lao động hao phí trong một
    quá trình kinh doanh, một công việc nào đó. Thước đo thời gian lao động thường chỉ
    được sử dụng để đo lường hao phí lao động sống, tính toán các chỉ tiêu về năng suất lao
    động trong các doanh nghiệp, các tổ chức; Thước đo thời gian lao động giúp xác định
    được năng suất của công nhân, làm căn cứ tính lương phải trả cho công nhân; thường
    được sử dụng với thước đo hiện vật để giám sát số lượng sản phẩm công nhân sản xuất
    ra. Đơn vị thước đo lao động: ngày công, giờ công…
    * Thước đo giá trị (thước đo tiền tệ)
    Là thước đo sử dụng tiền làm đơn vị tính thống nhất để phản ánh các chỉ tiêu kinh
    tế, các loại vật tư, tài sản của đơn vị. Thước đo tiền tệ có ưu điểm là giúp cho hạch toán
    có thể tổng hợp được các thông tin ban đầu về các đối tượng riêng biệt đồng thời cho
    phép tính được các chỉ tiêu tổng hợp về các loại vật tư, tài sản khác nhau. Đơn vị thước
    đo tiền tệ: đồng Việt nam (Ký hiệu quốc gia “đ”, ký hiệu quốc tế “VND”); các loại ngoại
    tệ.

    5

  6. Như vậy, mỗi thước đo đều có ưu, nhược điểm riêng. Để có được thông tin đầy đủ,
    chính xác, kịp thời phải kết hợp cả 3 loại thước đo, sẽ phản ánh và giám đốc toàn diện
    các chỉ tiêu về sản lượng, chất lượng trong hoạt động kinh doanh của đơn vị.
    b. Các loại hạch toán
    Xã hội ngày càng phát triển, quá trình tái sản xuất càng phức tạp. Để quản lý một
    cách có hiệu quả và đánh giá toàn diện hoạt động kinh tế trong quá trình tái sản xuất xã
    hội cần phải có đầy đủ, kịp thời và chính xác các thông tin về các mặt hoạt động khác
    nhau của quá trình tái sản xuất đó. Do vậy, hệ thống hạch toán đã không ngừng hoàn
    thiện và phát triển về nội dung, phương pháp cũng như các hình thức tổ chức, và được
    phân thành 3 loại hạch toán như sau:
    * Hạch toán nghiệp vụ
    Hạch toán nghiệp vụ (còn gọi là Hạch toán nghiệp vụ kỹ thuật) là sự quan sát,
    phản ánh, giám đốc trực tiếp từng nghiệp vụ kinh tế kỹ thuật cụ thể, để chỉ đạo thường
    xuyên và kịp thời tình hình thực hiện các nghiệp vụ và quá trình kinh tế đó.
    Hạch toán nghiệp vụ thu thập và cung cấp thông tin, số liệu về tình hình thực hiện
    từng nghiệp vụ kinh tế (mua, bán,…); từng quá trình kinh tế kỹ thuật như số lượng sản
    phẩm sản xuất được tại từng phân xưởng trong từng ca sản xuất.
    Đặc điểm của hạch toán nghiệp vụ:
    – Đối tượng: tất cả các hoạt động kinh tế phát sinh trong quá trình sản xuất kinh
    doanh và những hiện tượng liên quan đến quá trình kinh doanh đó.
    – Thước đo sử dụng: sử dụng cả ba loại thước đo, căn cứ vào tính chất của từng
    nghiệp vụ và yêu cầu quản lý mà sử dụng một trong ba thước đo thích hợp, không coi
    thước đo nào là chủ yếu.
    – Phương pháp hạch toán: quan sát trực tiếp bằng giác quan, ghi chép đơn giản,
    điện thoại, điện báo, báo cáo bằng văn bản, báo cáo trực tiếp … để thu nhận và cung cấp
    thông tin. các phương pháp này chưa gọi là phương pháp khoa học.
    – Tính chất thông tin thu nhận và cung cấp: nhanh, kịp thời nhưng rời rạc, không
    có hệ thống, không toàn diện.
    Với những đặc điểm trên, hạch toán nghiệp vụ chưa trở thành một môn khoa học,
    chưa có đối tượng và phương pháp nghiên cứu riêng. Tuy nhiên, hạch toán nghiệp vụ vẫn
    rất cần thiết để bổ sung cho các loại hạch toán khác.
    * Hạch toán thống kê
    Hạch toán thống kê (gọi tắt là thống kê) là môn khoa học nghiên cứu mặt lượng
    trong mối quan hệ mật thiết với mặt chất của các hiện tượng kinh tế xã hội số lớn trong
    điều kiện thời gian và địa điểm cụ thể, nhằm rút ra bản chất và tính quy luật trong sự phát
    triển của các hiện tượng đó.
    Đặc điểm của thống kê

    6

  7. – Đối tượng của hạch toán thống kê là các hiện tượng kinh tế xã hội số lớn.
    – Thước đo sử dụng: tuỳ theo mục đích nghiên cứu mà sử dụng một trong ba loại
    thước đo.
    – Phương pháp thu nhận xử lý và cung cấp thông tin: có hệ thống phương pháp
    khoa học riêng: điều tra thống kê, phân tổ thống kê, phương pháp chỉ số …
    – Tính chất thông tin thu nhận và cung cấp: không thường xuyên, không kịp thời,
    không toàn diện nhưng có hệ thống.
    * Hạch toán kế toán (gọi tắt là kế toán)
    Có nhiều quan niệm khác nhau về hạch toán kế toán. Các quan niệm khác nhau về
    kế toán là do nhìn nhận kế toán ở các thời điểm khác nhau (cổ điển, hiện đại) hoặc dưới
    những góc độ khác nhau (hoạt động kế toán, chức năng, nhiệm vụ, vai trò, tính nghề
    nghiệp, khóa học và nghệ thuật của kế toán,…). Dưới góc độ nguyên lý chung về kế toán,
    chúng ta xem xét kế toán theo 2 góc độ sau:
    Xét dưới góc độ khoa học, Kế toán là môn khoa học thu nhận xử lý và cung cấp
    toàn bộ thông tin về tình hình tài sản và sự vận động của tài sản trong các đơn vị sản xuất
    kinh doanh, tổ chức sự nghiệp và các cơ quan nhằm kiểm tra, giám sát toàn bộ tài sản và
    các hoạt động kinh tế tài chính của các đơn vị đó.
    Xét dưới góc độ chức năng nhiệm vụ kế toán, kế toán là việc thu thập, xử lý, kiểm
    tra, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế tài chính dưới hình thức giá trị, hiện vật và
    thời gian lao động.
    Mỗi doanh nghiệp, đơn vị hoặc tổ chức đoàn thể xã hội (gọi chung là đơn vị kế
    toán) muốn hoạt động được đều phải có được một lượng tài sản nhất định (tiền bạc, vật
    tư, hàng hóa, nhà cửa, máy móc, thiết bị, công cụ dụng cụ quản lý, …). Những tài sản của
    đơn vị kế toán được hình thành do sự đóng góp của các chủ sở hữu đơn vị và được huy
    động từ các nguồn khác (vay, chiếm dụng …). Hoạt động của đơn vị kế toán thường
    xuyên gây ra sự biến động đối với các tài sản và nguồn hình thành tài sản, làm cho chúng
    luôn thay đổi về số lượng, giá trị cũng như hình thái biểu hiện. Kế toán trong mỗi đơn vị
    có nhiệm vụ thu thập, đo lường, xử lý, kiểm tra, phân tích thông tin về tình hình và sự
    vận động của tài sản của đơn vị và cung cấp cho các đối tượng cần sử dụng thông tin theo
    quy định.
    Đặc điểm của kế toán
    – Thước đo sử dụng: sử dụng thước đo tiền tệ là thước đo chủ yếu, bên cạnh đó sử
    dụng thước đo hiện vật và thước đo lao động bổ sung cho thước đo tiền tệ.
    – Phương pháp thu nhận xử lý và cung cấp thông tin: có hệ thống phương pháp
    khoa học riêng như phương pháp chứng từ kế toán, phương pháp tài khoản kế toán,
    phương pháp tính giá và phương pháp tổng hợp – cân đối kế toán. Các phương pháp này
    có mối liên hệ mật thiết với nhau và logic tạo thành một hệ thống thu nhận, xử lý và cung
    cấp thông tin đáp ứng yêu cầu quản lý.

    7

  8. – Thông tin do kế toán thu nhận và cung cấp mang tính chất thường xuyên, liên
    tục, toàn diện và có hệ thống tất cả các loại tài sản và tình hình vận động của các loại tài
    sản đó trong quá trình hoạt động kinh tế của đơn vị kế toán.
    Với những đặc điểm trên, kế toán là môn khoa học quan trọng trong hệ thống các
    môn khoa học về quản lý kinh tế, là một công cụ quản lý quan trọng, đắc lực và không
    thể thiếu trong hệ thống công cụ quản lý kinh tế. Trong xã hội, kế toán là một nghề
    nghiệp, người làm kế toán đòi hỏi phải qua quá trình đào tạo để trang bị kiến thức trình
    độ nghiệp vụ chuyên môn và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp.
    * Mối quan hệ giữa ba loại hạch toán
    Ba loại hạch toán trên tuy có chức năng, nhiệm vụ, nội dung và phương pháp
    nghiên cứu khác nhau nhưng có mối quan hệ mật thiết với nhau trong cùng một hệ thống
    hạch toán nhằm thực hiện một chức năng chung là thông tin và kiểm tra quá trình tái sản
    xuất xã hội phục vụ cho công tác quản lý nền kinh tế xã hội. Mối quan hệ này được thể
    hiện như sau:
    – Cả ba loại hạch toán đều thu nhận, xử lý, kiểm tra và cung cấp thông tin về tài
    sản và các hoạt động kinh tế tài chính. Mỗi loại hạch toán sẽ đảm nhận một khâu nhất
    định trong quá trình tổ chức hệ thống kinh tế thống nhất.
    – Mỗi loại hạch toán đều phát huy vai trò riêng của mình trong chức năng thông tin
    và kiểm tra các hoạt động kinh tế tài chính của quá trình tái sản xuất xã hội, nên cả ba
    loại hạch toán đều là công cụ quan trọng để quản lý kinh tế ở cả tầm vi mô và vĩ mô.
    – Giữa ba loại hạch toán còn có quan hệ cung cấp số liệu lẫn nhau, bổ sung cho
    nhau để đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý và tiết kiệm chi phí hạch toán.
    Hạch toán nghiệp vụ là loại hạch toán ban đầu, cung cấp số liệu cho hạch toán
    thống kê và hạch toán kế toán. Hạch toán thống kê thường sử dụng số liệu của hạch toán
    nghiệp vụ và hạch toán kế toán để nghiên cứu bản chất của sự vật, hiện tượng. Thông tin,
    số liệu của các loại hạch toán phải đảm bảo quan hệ thống nhất dựa trên cơ sở một hệ
    thống tổ chức hạch toán ban đầu. Xuất phát từ những phân tích trên, có thể rút ra kết luận
    về bản chất của kế toán như sau:
    – Là một phân hệ trong hệ thống hạch toán kế toán, kế toán cũng thực hiện chức
    năng chung là thông tin và kiểm tra quá trình tái sản xuất nhưng trên góc độ cụ thể là tài
    sản và sự vận động của tài sản trong các đơn vị, tổ chức và doanh nghiệp cụ thể.
    – Kế toán là nhu cầu tất yếu khách quan đối với các hình thái kinh tế xã hội và là
    một trong những công cụ quản lý kinh tế quan trọng, phục vụ đắc lực và hữu hiệu nhất.
    1.1.2. Vai trò của kế toán trong nền kinh tế thị trường
    Kế toán là khoa học thu nhận, xử lý và cung cấp toàn bộ thông tin về tình hình tài
    sản và sự vận động của tài sản (các hoạt động kinh tế tài chính) trong các đơn vị. Kế toán
    hình thành và phát triển gắn liền với sự phát triển của sản xuất xã hội. Nền sản xuất xã
    hội càng phát triển, kế toán càng cần thiết và trở thành công cụ quản lý kinh tế hiệu quả,

    8

  9. không thể thiếu trong hệ thống các công cụ quản lý kinh tế tài chính. Vai trò của kế toán
    có thể được phân tích qua các khía cạnh sau:
    – Nhờ có kế toán mà các đơn vị có thể quản lý chặt chẽ tình hình hiện có cũng như
    việc sử dụng các tài sản của đơn vị một cách hiệu quả.
    Kế toán thực hiện việc ghi chép, theo dõi, giám sát thường xuyên, liên tục tình
    hình hiện có, tình hình biến động (tăng, giảm, nhập, xuất, thu, chi, vay, trả, …) của tất cả
    mọi tài sản nguồn hình thành các tài sản của đơn vị kế toán. Nhờ đó mà kế toán giúp cho
    các nhà quản lý đơn vị quản lý chặt chẽ tài sản của đơn vị, ngăn ngừa, phát hiện và xử lý
    kịp thời những hành vi tham ô, lãng phí, thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của
    đơn vị.
    – Thông tin do kế toán cung cấp là nguồn thông tin quan trọng, trung thực, khách
    quan, chiếm tỷ trọng lớn trong dòng thông tin đầu vào của quá trình quản lý giúp cho các
    nhà quản lý thực hiện tốt chức năng quản lý của mình.
    Nền kinh tế thị trường với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, nhiều loại
    hình doanh nghiệp, lĩnh vực hoạt động nên luôn có sự cạnh tranh gay gắt. Trong điều
    kiện đó, để tồn tại và phát triển các đơn vị phải xác định mục tiêu hoạt động phù hợp với
    năng lực, trình độ của mình, chủ động trong hoạt động kinh doanh, sử dụng tiết kiệm và
    có hiệu quả tài sản, nguồn vốn nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất. Muốn vậy, đòi hỏi các
    đơn vị phải tổ chức thu nhận thông tin đầy đủ, nhanh chóng, kịp thời về hoạt động sản
    xuất kinh doanh của đơn vị, từ đó giúp nhà quản lý đưa ra những quyết định kinh tế phù
    hợp và hữu hiệu. Ngoài ra từ những thông tin do kế toán cung cấp, các cơ quan quản lý
    Nhà Nước, các cá nhân tổ chức, quan tâm đến hoạt động của đơn vị, nắm được tình hình
    về tài sản, chi phí, kết quả và hiệu quả hoạt động của đơn vị để thực hiện chức năng quản
    lý Nhà nước và đề ra các quyết định quản lý, kinh doanh đúng đắn, có hiệu quả.
    – Kế toán còn tiến hành phân tích và xử lý thông tin, giúp cho nhà quản lý đánh giá
    chính xác, đúng đắn mức độ hoàn thành của các chỉ tiêu kinh tế (về sản lượng tiêu thụ,
    doanh thu, về lợi nhuận, …), phát hiện những yếu kém trong hoạt động kinh tế của đơn vị
    để có những biện pháp khắc phục kịp thời, phát hiện những thế mạnh, tiềm năng chưa
    được khai thác hết làm cơ sở xây dựng kế hoạch phát triển cho đơn vị.
    Trong điều kiện nền kinh tế thị trường Việt Nam hiện nay, nền kinh tế sản xuất
    hàng hoá nhiều thành phần, được quản lý theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của nhà
    nước, hoạt động kế toán trong các đơn vị thực hiện việc thu nhận, kiểm tra, xử lý, cung
    cấp thông tin về các hoạt động của đơn vị và toàn xã hội là hết sức quan trọng. Với vai
    trò này, người ta coi kế toán là quy tắc đầu tiên của quản lý, không có kế toán thì không
    thể quản lý kinh tế được. Đến nay, kế toán đã trở thành một hoạt động quản lý khoa học
    không thể thiếu trong quản lý kinh tế ở mỗi doanh nghiệp, mỗi ngành và toàn bộ nền kinh
    tế quốc dân.

    9

  10. 1.1.3. Chức năng, nhiệm vụ và yêu cầu của hạch toán kế toán
    1.1.3.1. Chức năng
    Để quản lý hoạt động kinh tế xã hội đòi hỏi phải sử dụng một hệ thống công cụ và
    mỗi công cụ trong hệ thống phải đảm nhận một hay một số chức năng nhất định phục vụ
    cho công tác quản lý. Kế toán – một phân hệ của hệ thống hạch toán, phải thông tin và
    kiểm tra quá trình tái sản xuất xã hội trên góc độ cụ thể là tài sản và sự vận động của tài
    sản trong từng đơn vị kinh tế. Do đó, kế toán có hai chức năng cơ bản sau:
    * Chức năng thông tin
    + Hạch toán kế toán thu nhận và cung cấp thông tin về toàn bộ tài sản và sự vận
    động của tài sản trong qua trình hoạt động của đơn vị. Những thông tin này cung cấp cho
    nhà quản lý kinh tế có được những lựa chọn phù hợp để định hướng hoạt động của đơn vị
    có hiệu quả.
    + Thông tin hạch toán kế toán có 3 đặc điểm cơ bản:
    – Đây là những thông tin động về tuần hoàn của những tài sản trong doanh nghiệp.
    – Thông tin hạch toán kế toán luôn là những thông tin về hai mặt của mỗi hiện
    tượng, mỗi quá trình: vốn và nguồn, tăng và giảm, chi phí và kết quả…
    – Mỗi thông tin thu được là kết quả của quá trình có tính hai mặt thông tin và kiểm
    tra.
    + Đối tượng sử dụng thông tin hạch toán kế toán: nhà quản lý (chủ doanh nghiệp,
    hội đồng quản trị, ban giám đốc), người có lợi ích trực tiếp (nhà đầu tư, chủ nợ), người có
    lợi ích gián tiếp (thuế, cơ quan chức năng, cơ quan thống kê…)
    * Chức năng kiểm tra
    Thông qua việc ghi chép, tính toán, phản ánh kế toán sẽ nắm được một cách có hệ
    thống toàn bộ tình hình và kết quả hoạt động của đơn vị. Cụ thể:
    + Kiểm tra việc tính toán, ghi chép phản ánh kế toán về các mặt chính xác, kịp
    thời, trung thực rõ ràng, kiểm tra việc chấp hành các chế độ thể lệ kế toán và kết quả
    công tác của bộ máy kế toán.
    + Kiểm tra đánh giá được tình hình chấp hành ngân sách, tình hình thực hiện kế
    hoạch, tình hình chấp hành các chính sách, chế độ quản lý kinh tế tài chính của Nhà
    nước, tình hình sử dụng và bảo quản tài sản, tình hình chấp hành kỷ luật thanh toán, kỷ
    luật thu nộp…
    1.1.3.2. Nhiệm vụ
    + Thu nhận, xử lý thông tin và số liệu kế toán theo đối tượng và nội dung công
    việc kế toán đúng với chuẩn mực và chế độ kế toán.
    + Kiểm tra, giám sát các khoản thu – chi tài chính, kỷ luật thu nộp và thanh toán.
    Kiểm tra việc quản lý, sử dụng tài sản, vật tư, tiền vốn, phát hiện và ngăn ngừa các hành
    vi tham ô, lãng phí và vi phạm pháp luật khác về tài chính, kế toán.
    10
  11. + Phân tích thông tin, số liệu kế toán; tham mưu, đề xuất các giải pháp phục vụ
    yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế tài chính của đơn vị kế toán.
    + Cung cấp thông tin, số liệu kế toán theo quy định của pháp luật.
    1.1.3.3. Yêu cầu kế toán
    Để phát huy và thực hiện được vai trò là công cụ quản lý quan trọng, hiệu quả quá
    trình thu thập, xử lý và cung cấp thông tin của kế toán phải đảm bảo các yêu cầu cơ bản
    sau:
    + Trung thực: Các thông tin và số liệu kế toán phải phản ánh trung thực, đúng thực
    tế về hiện trạng, bản chất sự việc, nội dung và giá trị của nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
    + Khách quan: Các thông tin và số liệu kế toán phải được ghi chép và báo cáo
    đúng với thực tế, không bị xuyên tạc, không bị bóp méo.
    + Đầy đủ: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh liên quan đến kỳ kế toán phải
    được ghi chép và báo cáo đầy đủ, không bị bỏ sót.
    + Kịp thời: Phản ánh kịp thời, đúng thời gian quy định thông tin, số liệu kế toán.
    + Rõ ràng, dễ hiểu và chính xác: Thông tin, số liệu trình bày trên BCTC phải là
    những thông tin chính xác, có cơ sở pháp lý chắc chắn và phải rõ ràng, dễ hiểu đối với
    người sử dụng.
    + Liên tục: Thông tin, số liệu kế toán phải được phản ánh liên tục từ khi phát sinh
    đến khi kết thúc hoạt động kinh tế, tài chính; từ khi thành lập đến khi chấm dứt hoạt động
    của đơn vị kế toán; số liệu kế toán phản ánh kỳ này phải kế tiếu theo số liệu kế toán kỳ
    trước.
    + Khoa học và có thể so sánh: Phân loại, sắp xếp thông tin, số liệu kế toán theo
    trình tự, có hệ thống và có thể so sánh được.
    1.1.4. Phân loại hạch toán kế toán
    Kế toán là công cụ quan trọng không thể thiếu trong hệ thống công cụ quản lý
    kinh tế. Để sử dụng kế toán phục vụ quản lý có hiệu quả cao, cần phải hiểu rõ nội dung,
    phạm vi, mục đích… của kế toán tức là phải hiểu rõ về các loại kế toán. Kế toán có thể
    được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau, như:
    a. Căn cứ vào mức độ, tính chất thông tin được xử lý
    * Kế toán tổng hợp: Là kế toán mà thông tin về các hoạt động kinh tế tài chính
    được kế toán thu nhận, xử lý ở dạng tổng quát và được biểu hiện dưới hình thái tiền tệ.
    * Kế toán chi tiết: Là loại kế toán mà thông tin về các hoạt động kinh tế tài chính
    được kế toán thu nhận, xử lý ở dạng chi tiết, cụ thể và được biểu hiện không chỉ dưới
    hình thái tiền tệ mà còn được biểu hiện dưới hình thái hiện vật, lao động.

    11

  12. b. Căn cứ vào đối tượng sử dụng thông tin kế toán.
    * Kế toán tài chính: Là loại kế toán nhằm cung cấp thông tin cho những người ra
    quyết định ở bên ngoài đơn vị như cơ quan quản lý nhà nước, các nhà tài trợ… và nó
    được tóm tắt dưới dạng các báo cáo gọi là báo cáo tài chính.
    * Kế toán quản trị: Là loại kế toán phục vụ nhu cầu thông tin của các nhà quản
    trị đơn vị. Những thông tin này là cơ sở giúp nhà quản trị đưa ra các giải pháp, các quyết
    định quan trọng có tác động then chốt đối với doanh nghiệp, đảm bảo cho quá trình hoạt
    động của đơn vị có hiệu quả cao trong hiện tại và tương lai.
    c. Căn cứ vào đặc điểm và mục đích hoạt động của đơn vị tiến hành hạch toán kế
    toán
    * Kế toán công: Là loại hạch toán kế toán được tiến hành ở những đơn vị hoạt
    động không có tính chất kinh doanh, không vì mục đích lợi nhuận.
    Kế toán công được sử dụng ở các đơn vị hành chính sự nghiệp của các Bộ, các Sở,
    Ban, ngành, các tổ chức NN, đoàn thể xã hội…
    * Kế toán doanh nghiệp: Là loại hạch toán kế toán được tiến hành ở các doanh
    nghiệp hoạt động với mục tiêu chính của kinh doanh sinh lời.
    1.2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ CÁC NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN CƠ BẢN

    12

  13. 1.2.1. Một số khái niệm
    – Đơn vị kế toán: là khái niệm chỉ phạm vi một tổ chức, một đơn vị có tổ chức kế
    toán để hạch toán tài sản, các hoạt động kinh tế tài chính của chính đơn vị đó.
    – Hoạt động liên tục: là giả thiết doanh nghiệp hoạt động vô thời hạn hoặc ít nhất
    sẽ không bị giải thể trong tương lai gần.
    – Thước đo tiền tệ: là đơn vị thống nhất trong việc tính toán và ghi chép các nghiệp
    kinh tế tài chính phát sinh, kế toán chỉ phản ánh những gì có thể biểu hiện bằng tiền.
    – Kỳ kế toán: là khoảng thời gian nhất định các đơn vị kế toán thực hiện thu nhận,
    cung cấp thông tin và lập các báo cáo tài chính (tháng, quý, năm).
    – Niên độ kế toán: là kỳ hạch toán mà các đơn vị kế toán cung cấp thông tin về
    hoạt động kinh tế tài chính trong vòng 12 tháng gồm 365 ngày (niên độ kế toán ở Việt
    Nam bắt đầu từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 năm dương lịch).
    1.2.2. Các nguyên tắc kế toán cơ bản
    – Nguyên tắc cơ sở dồn tích: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính của doanh nghiệp
    liên quan đến tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí phải được ghi
    sổ kế toán vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực tế thu hoặc chi tiền
    hoặc tương đương tiền. Báo cáo tài chính lập trên cơ sở dồn tích phản ánh tình hình tài
    chính của doanh nghiệp trong quá khứ, hiện tại và tương lai.
    – Nguyên tắc hoạt động liên tục: Báo cáo tài chính phải được lập trên cơ sở giả
    định là doanh nghiệp đang hoạt động liên tục và sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh bình
    thường trong tương lai gần, nghĩa là doanh nghiệp không có ý định cũng như không buộc
    phải ngừng hoạt động hoặc thu hẹp đáng kể quy mô hoạt động của mình.
    – Nguyên tắc giá phí (giá gốc): Tài sản phải được ghi nhận theo giá gốc. Giá gốc
    của tài sản được tính theo số tiền hoặc tương đương tiền đã trả, phải trả hoặc tính theo giá
    trị hợp lý của tài sản đó vào thời điểm tài sản được ghi nhận. Giá gốc của tài sản không
    được thay đổi trừ khi có quy định khác trong chuẩn mực kế toán cụ thể.
    – Nguyên tắc doanh thu thực hiện: Doanh thu là số tiền thu được và được ghi nhận
    khi quyền sở hữu hàng hóa bán ra được chuyển giao và khi các dịch vụ được thực hiện
    chuyển giao. Trừ một số trường hợp doanh thu có thể được xác định theo các phương
    pháp khác như theo số tiền thực thu, theo phương thức trả góp và theo phần trăm hoàn
    thành.
    – Nguyên tắc phù hợp: các khoản thu nhập và chi phí của tổ chức đơn vị phải được
    ghi nhận phù hợp với nhau. Khi ghi nhận các khoản thu nhập thì phải ghi nhận khoản chi
    phí tương ứng tạo ra khoản thu nhập đó. Khoản chi phí tương ứng gồm chi phí trong kỳ,
    chi phí của kỳ trước và chi phí phải trả ở kỳ sau có liên quan đến khoản thu nhập trong kỳ
    này.
    – Nguyên tắc nhất quán: Các chính sách và phương pháp kế toán doanh nghiệp đã
    chọn phải được áp dụng thống nhất ít nhất trong một kỳ kế toán năm.

    13

  14. – Nguyên tắc công khai: báo cáo tài chính của đơn vị phải rõ ràng, dễ hiểu và phải
    đầy đủ thông tin liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp và được trình bày công khai
    cho những người sử dụng .
    – Nguyên tắc thận trọng: Thông tin kế toán cung cấp cho người sử dụng cần đảm
    bảo sự thận trọng thích đáng để người sử dụng không hiểu sai hoặc không đánh giá quá
    lạc quan về tình hình tài chính của đơn vị. Do đó, nguyên tắc này đòi hỏi:
    + Phải lập các khoản dự phòng nhưng không quá lớn;
    + Không đánh giá cao hơn giá trị của các tài sản và các khoản thu nhập;
    + Không đánh giá thấp hơn giá trị của các khoản nợ phải trả và chi phí;
    + Doanh thu và thu nhập chỉ được ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn về khả
    năng thu được lợi ích kinh tế, còn chi phí phải được ghi nhận khi có bằng chứng về khả
    năng phát sinh chi phí.
    – Nguyên tắc trọng yếu: kế toán phải chú trọng các vấn đề, các yếu tố, các khoản
    mục… mang tính trọng yếu, quyết định bản chất và nội dung của sự vật và hiện tượng, bỏ
    qua những vấn đề, những yếu tố thứ yếu không làm thay đổi bản chất và nội dung của sự
    vật hiện tượng.
    1.3. ĐỐI TƯỢNG CỦA HẠCH TOÁN KẾ TOÁN
    1.3.1. Đối tượng chung của hạch toán kế toán
    Với vai trò của kế toán là công cụ quản lý kinh tế, giám sát chặt chẽ, có hiệu quả
    mọi hoạt động kinh tế, tài chính, cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực, kịp thời, công
    khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tổ chức, quản lý điều hành của cơ quan nhà nước,
    doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân. Kế toán được thực hiện ở tất cả các tổ chức, xí nghiệp
    sản xuất kinh doanh thuộc các thành phần kinh tế, các cơ quan hành chính sự nghiệp và
    các tổ chức khác có sử dụng kinh phí của nhà nước (đơn vị kế toán). Đồng thời với đặc
    trưng của kế toán là sử dụng thước đo tiền tệ là thước đo chuyên dùng. Do đó đối tượng
    chung của kế toán là tài sản, nguồn hình thành tài sản, sự biến động của tài sản trong các
    quá trình hoạt động kinh tế tài chính, các quan hệ kinh tế pháp lý ngoài tài sản thuộc
    quyền sở hữu của đơn vị.
    1.3.2. Đối tượng cụ thể
    Đối tượng của hạch toán kế toán là tài sản, nguồn vốn và quá trình tuần hoàn của
    vốn.
    + Tài sản là lượng vốn biểu hiện dưới dạng vật chất hay phi vật chất và được đo
    bằng tiền.
    + Nguồn vốn là nguồn hình thành nên vốn.
    + Quá trình tuần hoàn của vốn là khi sử dụng lượng vốn trong doanh nghiệp vào
    hoạt động sản xuất sẽ bị biến động tăng, giảm, chuyển hoá từ hình thái này sang hình thái
    khác.

    14

  15. 1.3.2.1. Tài sản của đơn vị sản xuất kinh doanh là đối tượng của hạch toán kế toán
    a. Phân loại tài sản theo giá trị và tính chất luân chuyển của vốn.
    * Tài sản ngắn hạn là tài sản thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, có thời gian
    sử dụng, luân chuyển, thu hồi trong một năm hoặc một chu kỳ kinh doanh. Trong doanh
    nghiệp tài sản ngắn hạn bao gồm:
    – Vốn bằng tiền và các khoản tương đương tiền: là bộ phận tài sản tồn tại dưới
    hình thái tiền tệ như tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển và các khoản
    đầu tư ngắn hạn có thời gian thu hồi hoặc đáo hạn không quá 3 tháng có khả năng chuyển
    đổi dễ dàng thành một lượng tiền xác định và không có rủi ro trong chuyển đổi thành
    tiền.
    – Tài sản là khoản đầu tư tài chính ngắn hạn: Là bộ phận tài sản đơn vị đem đầu
    tư ra bên ngoài với mục đích để đem lại lợi nhuận như giá trị các loại chứng khoán, giá trị
    vốn góp, các khoản cho vay mà thời hạn thu hồi trong vòng một năm.
    – Tài sản là các khoản phải thu ngắn hạn: là bộ phận giá trị tài sản của doanh
    nghiệp đang nằm ở khâu thanh toán doanh nghiệp phải thu và có thời hạn thanh toán
    trong vòng một năm như các khoản phải thu người mua, khoản tạm ứng, khoản thu bồi
    thường vật chất… đây chính là bộ phận tài sản của đơn vị để cá nhân và đơn vị khác
    chiếm dụng một cách hợp pháp hoặc không hợp pháp.
    – Tài sản là hàng tồn kho: là toàn bộ giá trị hàng tồn kho đang trong quá trình kinh
    doanh thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. Nó chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ tài sản
    ngắn hạn của doanh nghiệp bao gồm: công cụ dụng cụ, nguyên vật liệu, hàng hóa, hàng
    mua đang đi đường, hàng hóa gửi đi bán chưa xác định tiêu thụ…
    * Tài sản dài hạn: Là những tài sản khác của doanh nghiệp ngoài tài sản ngắn
    hạn, bao gồm: các khoản phải thu dài hạn, tài sản cố định, bất động sản đầu tư, tài sản
    đầu tư tài chính dài hạn và tài sản dài hạn khác.
    – Tài sản là các khoản phải thu dài hạn: là giá trị các khoản doanh nghiệp phải thu
    có thời hạn thu hồi hoặc thanh toán trên một năm hoặc hơn một chu kỳ kinh doanh, bao
    gồm phải thu khách hàng, phải thu nội bộ, số vốn đã giao cho các đơn vị trực thuộc…
    – Tài sản cố định: Là những tài sản có giá trị lớn, thời gian sử dụng lâu dài, tham
    gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh, trong quá trình sử dụng bị hao mòn dần. Tài
    sản được ghi nhận là tài sản cố định khi thỏa mãn đồng thời các tiêu chuẩn sau:
    + Chắc chắn thu được lợi ích trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó.
    + Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy,.
    + Thời gian sử dụng ước tính trên một năm.
    + Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định.
    Tài sản cố định trong doanh nghiệp xét theo hình thái biểu hiện bao gồm:

    15

  16. + Tài sản cố định hữu hình: Là tài sản có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm
    giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận tài
    sản cố định như nhà kho, cửa hàng, phương tiện vận tải…
    + Tài sản cố định vô hình: là những tài sản không có hình thái vật chất nhưng xác
    định được giá trị, do doanh nghiệp nắm giữ và phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận tài sản
    cố định như quyền sử dụng đất, bằng sáng chế, bản quyền…
    – Tài sản là các bất động sản đầu tư: Là giá trị của toàn bộ quyền sử dụng đất, nhà
    hoặc một phần của nhà, hoặc cả nhà và đất của doanh nghiệp hiện nắm giữ với mục đích
    thu lợi từ việc cho thuê hoặc chờ tăng giá mà không phải để sử dụng trong sản xuất kinh
    doanh hoặc để bán trong kỳ kinh doanh thông thường.
    – Tài sản là các khoản đầu tư tài chính dài hạn: là bộ phận tài sản của doanh
    nghiệp được đem đầu tư ra bên ngoài doanh nghiệp với mục đích để sinh lời, có thời hạn
    thu hồi lớn hơn một năm như các loại chứng khoán dài hạn, vốn góp liên doanh dài hạn
    dưới hình thức thành lập cơ sở kinh doanh đồng kiểm soát, đầu tư vào công ty con, công
    ty liên kết…
    – Tài sản dài hạn khác: là giá trị các tài sản ngoài các tài sản dài hạn trên và có
    thời hạn thu hồi hoặc thanh toán trên một năm như các khoản chi phí trả trước, chi
    phí đầu tư xây dựng cơ bản, các khoản ký cược, ký quỹ dài hạn.
    b. Phân loại tài sản theo nguồn hình thành
    * Nợ phải trả: là số tiền mà doanh nghiệp đi vay, đi chiếm dụng của các đơn vị,
    tổ chức, cá nhân khác và do vậy doanh nghiệp phải có trách nhiệm trả. Bao gồm: nợ ngắn
    hạn và nợ dài hạn.
    + Nợ ngắn hạn: là các khoản nợ đơn vị phải trả trong thời gian một năm hoặc một
    chu kỳ sản xuất kinh doanh như: phải trả người bán, phải trả công nhân viên, thuế và các
    khoản phải nộp Nhà nước, phải trả nội bộ, phải trả phải nộp khác…
    + Nợ dài hạn: Là các khoản nợ đơn vị phải trả trong thời gian lớn hơn một năm
    như: Vay và nợ thuê tài chính, nhận ký cược ký quỹ dài hạn…
    * Nguồn vốn chủ sở hữu: là nguồn vốn thuộc quyền sở hữu của đơn vị do doanh
    nghiệp đầu tư từ ban đầu (chủ doanh nghiệp và nhà đầu tư góp vốn) và được bổ sung từ
    kết quả kinh doanh của mình (số vốn này không phải là một khoản nợ và doanh nghiệp
    không phải cam kết thanh toán). Bao gồm:
    + Vốn đầu tư của chủ sở hữu: là vốn góp do các chủ sở hữu, các nhà đầu tư đóng
    góp để thành lập hoặc mở rộng kinh doanh và được sử dụng vào mục đích kinh doanh.
    + Lợi nhuận chưa phân phối (Kết quả tài chính của doanh nghiệp): là phần chênh
    lệch giữa một bên là doanh thu, thu nhập với một bên là toàn bộ chi phí phát sinh trong
    kỳ. Số lợi nhuận này chưa phân phối cho các lĩnh vực được sử dụng cho kinh doanh và
    coi như vốn chủ sở hữu.

    16

  17. + Vốn chủ sở hữu khác: là số vốn chủ sở hữu có nguồn gốc từ lợi nhuận để lại
    (các quỹ, vốn đầu tư xây dựng cơ bản, vốn kinh phí sự nghiệp, dự án…)
    Trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp nhu cầu vốn giữa các thời kỳ khác
    nhau thì khác nhau. Do đó việc nhận biết nguồn hình thành tài sản (nguồn vốn) để có
    biện pháp huy động đảm bảo nhu cầu về vốn nhằm thúc đẩy hoạt động của đơn vị có hiệu
    quả là rất quan trọng. Vì thế hạch toán kế toán phải phản ánh giám đốc nguồn hình thành
    tài sản của đơn vị.
    1.3.2.2. Sự vận động của tài sản là đối tượng của hạch toán kế toán
    Trong quá trình tái sản xuất, tài sản của doanh nghiệp vận động qua các giai đoạn
    khác nhau, làm biến đổi về hình thái và giá trị. Cụ thể: Ở giai đoạn mua hàng là giai đoạn
    đơn vị bỏ tiền ra mua sắm vật tư, tài sản để chuẩn bị cho sản xuất (T – H). Ở giai đoạn sản
    xuất là giai đoạn đơn vị sử dụng các loại nguyên vật liệu, tư liệu lao động, sức lao động
    để tạo ra sản phẩm theo mục đích đã định ( H -… SX… H’). Ở giai đoạn bán hàng là giai
    đoạn đơn vị xuất kho thành phẩm, hàng hóa chuyển cho người mua để thu về một lượng
    tiền tương ứng (H’ – T’).
    Tóm lại, tài sản và nguồn vốn chỉ là hai mặt biểu hiện khác nhau của cùng một
    khối lượng vốn.
    Một tài sản có thể được hình thành từ một hay nhiều nguồn vốn khác nhau. Ngược
    lại, một nguồn vốn có thể tham gia hình thành nên một hay nhiều loại tài sản. Do đó, tại
    một thời điểm nhất định tổng tài sản của doanh nghiệp bao giờ cũng bằng tổng nguồn
    hình thành tài sản của doanh nghiệp đó.
    Phương trình kế toán cơ bản được thiết kế:
    Tổng giá trị tài sản = Tổng nguồn vốn
    hay Tài sản ngắn hạn + Tài sản dài hạn = Vốn chủ sở hữu + Nợ phải trả
    1.4. PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN KẾ TOÁN
    1.4.1. Khái niệm
    Là các phương thức, biện pháp kế toán sử dụng để thu thập, xử lý, phân tích cung
    cấp thông tin về tài sản, sự biến động của tài sản và các quá trình hoạt động kinh tế tài
    chính nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý.
    1.4.2. Các phương pháp hạch toán kế toán
    1.4.2.1. Phương pháp chứng từ kế toán
    + Khái niệm: Phương pháp chứng từ kế toán là phương pháp kế toán phản ánh các
    nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh và thực sự hoàn thành theo thời gian và địa điểm
    phát sinh các nghiệp vụ đó vào các văn bản chứng từ phục vụ cho công tác kế toán và
    công tác quản lý.
    + Hình thức biểu hiện:
    – Hệ thống các văn bản chứng từ kế toán.
    17
  18. – Trình tự luân chuyển chứng từ kế toán.
    1.4.2.2. Phương pháp tài khoản kế toán
    + Khái niệm: Là phương pháp kế toán phân loại tài sản và nguồn vốn để giám đốc
    một cách thường xuyên, liên tục và có hệ thống tình hình hiện có và sự vận động của
    từng loại tài sản, từng nguồn vốn và từng quá trình sản xuất kinh doanh.
    + Hình thức biểu hiện:
    – Các tài khoản kế toán.
    – Cách ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên tài khoản kế toán.
    1.4.2.3. Phương pháp tính giá
    + Khái niệm: Là phương pháp kế toán tổng hợp và phân bổ chi phí để xác định giá
    trị thực tế của từng loại tài sản, từng quá trình sản xuất kinh doanh. Nói cách khác tính
    giá là việc xác định giá trị ghi sổ của tài sản.
    + Hình thức biểu hiện:
    – Trình tự tính giá đối với các loại tài sản.
    – Các bảng tính giá.
    1.4.2.4. Phương pháp tổng hợp – cân đối kế toán
    + Khái niệm: Là phương pháp tổng hợp số liệu từ các sổ kế toán dựa trên các mặt
    bản chất và mối quan hệ cân đối vốn có của đối tượng kế toán, nhằm cung cấp các thông
    tin theo các chỉ tiêu kinh tế tài chính về tình hình và kết quả hoạt động sản xuất kinh
    doanh để đáp ứng yêu cầu quản lý.
    + Hình thức biểu hiện:
    – Hệ thống các bảng tổng hợp cân đối kế toán gọi tắt là hệ thống báo cáo tài chính.
    – Phương pháp lập các chỉ tiêu báo cáo tài chính.
    1.4.3. Mối quan hệ giữa các phương pháp
    Bốn phương pháp kế toán trên đều nhằm thu thập các thông tin phục vụ cho quá
    trình quản lý nhưng ở mức độ và phạm vi khác nhau. Giữa các phương pháp có mối quan
    hệ biện chứng bổ sung cho nhau nhằm cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời
    phục vụ cho công tác quản lý.
    Phương pháp chứng từ kế toán thu thập cung cấp thông tin về từng nghiệp vụ kinh
    tế phát sinh gây ra sự biến động của tài sản, nguồn vốn đơn vị; phương pháp tài khoản kế
    toán phân loại, tập hợp, hệ thống hóa các nghiệp vụ kinh tế phát sinh gây ra sự biến động
    của tài sản và nguồn vốn đã được phản ánh trên các chứng từ theo từng đối tượng cung
    cấp thông tin tổng hợp về từng đối tượng kế toán cụ thể. Căn cứ thông tin số liệu phương
    pháp tài khoản cung cấp phương pháp tính giá được sử dụng xác định giá trị của từng đối
    tượng theo nguyên tắc nhất định. Trên cơ sở thông tin phương pháp tài khoản, phương
    pháp tính giá cung cấp, phương pháp tổng hợp cân đối kế toán được sử dụng cung cấp

    18

  19. thông tin tổng hợp về tài sản, nguồn hình thành tài sản và quá trình hoạt động kinh tế tài
    chính tại đơn vị theo các chỉ tiêu kinh tế tài chính đáp ứng yêu cầu công tác quản lý. Do
    đó trong công tác kế toán ở từng đơn vị, kế toán phải sử dụng đồng thời cả bốn phương
    pháp.

    19

  20. BÀI TẬP CHƯƠNG 1
    Bài tập 1.1
    Công ty TNHH Hùng Cường đến ngày 31/12/N có tình hình tài sản và nguồn vốn như
    sau: (ĐVT: 1.000.000đ)
    Tên tài khoản Số tiền Tên tài khoản Số tiền
    Máy móc thiết bị 4.500 Lợi nhuận chưa phân phối 150
    Vốn đầu tư của chủ sở hữu 8.895 Phải trả người lao động 60
    Nguyên liệu, vật liệu 370 Tiền mặt tại quỹ 435
    Tạm ứng 35 Tiền gửi ngân hàng 640
    Công cụ dụng cụ 120 Thuế và các khoản phải nộp NN 120
    Nhà cửa 1.900 Vay và nợ thuê tài chính 560
    Phải trả người bán 195 Sản phẩm dở dang 90
    Phải thu của khách hàng 255 Khách hàng ứng trước 160
    Thành phẩm 310 Ứng trước cho người bán 140
    Quỹ đầu tư phát triển 185 Quyền sử dụng đất 1.650
    Quỹ khen thưởng, phúc lợi 120
    Yêu cầu: Hãy phân loại tài sản, nguồn vốn của công ty TNHH Hùng Cường.
    Bài tập 1.2
    Công ty TNHH MTV Hà Thành, có tài liệu về tình hình tài sản và nguồn vốn ngày 31/12/
    N như sau: (ĐVT: 1.000đ)
    Tên tài khoản Số tiền Tên tài khoản Số tiền
    Tiền mặt 240.000 Vốn đầu tư của chủ sở hữu 4.420.000
    Phải thu của khách hàng 650.000 Nguồn vốn đầu tư XDCB 860.000
    Phải thu nội bộ 120.000 Tạm ứng 80.000
    Vay và nợ thuê tài chính 3.265.000 TSCĐHH 2.640.000
    Tiền gửi ngân hàng 1.850.000 Quỹ đầu tư phát triển 760.000
    Chứng khoán kinh doanh 840.000 Lợi nhuận chưa phân phối 460.000
    Phải trả người bán 480.000 Công cụ dụng cụ 620.000
    Phải trả công nhân viên 25.000 Hàng hoá 3.200.000
    Các khoản phải thu khác 80.000 Thuế và các khoản phải nộp NN 50.000
    Yêu cầu:
    1. Hãy phân loại các khoản mục tài sản, các khoản mục nguồn vốn.
    2. Xác định giá trị tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp tại thời điểm 31/12/N.

    20

Download tài liệu Giáo trình Nguyên lý kế toán (Nghề: Quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ) – Trường CĐ Cộng đồng Lào Cai File Word, PDF về máy