[Download] Tác động tâm lý của điều tra viên trong hoạt động điều tra vụ án mua bán người – Tải về File Docx, PDF

Tác động tâm lý của điều tra viên trong hoạt động điều tra vụ án mua bán người

Tác động tâm lý của điều tra viên trong hoạt động điều tra vụ án mua bán người
Nội dung Text: Tác động tâm lý của điều tra viên trong hoạt động điều tra vụ án mua bán người

Download


Vụ án mua bán người có một số đặc điểm đặc trưng là hiện trường không tập trung, ít hoặc không có nhân chứng, khó thu thập thông tin về quá trình phạm tội bởi người phạm tội thường dẫn dụ một cách trực tiếp mà không để lại chứng cứ. Trong khi đó, việc tìm ra chứng cứ là yếu tố quyết định để đấu tranh với tội phạm này.

Bạn đang xem: [Download] Tác động tâm lý của điều tra viên trong hoạt động điều tra vụ án mua bán người – Tải về File Docx, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải tài liệu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Tác động tâm lý của điều tra viên trong hoạt động điều tra vụ án mua bán người File Docx, PDF về máy

Tác động tâm lý của điều tra viên trong hoạt động điều tra vụ án mua bán người

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Tác động tâm lý của điều tra viên trong hoạt động điều tra vụ án mua bán người

  1. TÁC ĐỘNG TÂM LÝ CỦA ĐIỀU TRA VIÊN TRONG HOẠT ĐỘNG …

    ĐIỀU TRA VỤ ÁN MUA BÁN NGƯỜI
    TRẦN THỊ THANH*

    Vụ án mua bán người có một số đặc điểm đặc trưng là hiện trường không tập trung,
    ít hoặc không có nhân chứng, khó thu thập thông tin về quá trình phạm tội bởi người
    phạm tội thường dẫn dụ một cách trực tiếp mà không để lại chứng cứ. Trong khi đó,
    việc tìm ra chứng cứ là yếu tố quyết định để đấu tranh với tội phạm này. Do vậy, khi
    tiến hành các hoạt động điều tra nói chung, hoạt động hỏi cung bị can, lấy lời khai nạn
    nhân nói riêng, Điều tra viên cần có sự chuẩn bị kĩ lưỡng về nội dung và phương pháp
    tác động tâm lý để việc xét hỏi không làm tổn thương thêm những người bị xét hỏi và
    thu được thông tin quan trọng nhằm giải quyết vụ án.
    Từ khóa: Tác động tâm lý, mua bán người, lấy lời khai nạn nhân, hỏi cung bị can.
    Ngày nhận bài: 08/7/2020; Ngày biên tập xong: 12/7/2020; Ngày duyệt đăng: 12/7/2020
    Human trafficking cases have some features like unfocused scene, few or no
    witnesses, difficulties in collecting information on the criminal process because
    offenders often lure victims directly without leaving evidence. Meanwhile, finding
    evidence is a decisive factor to fight against this crime. Therefore, when conducting
    investigative activities in general, taking suspect’s interrogation and victim’s
    testimonies in particular, Investigators need to prepare carefully in terms of content
    and psychological impact methods so that interrogation does not hurt interrogated
    person and gets important information to resolve the case.
    Keywords: Psychological impact, human trafficking, taking victim’s testimony,
    suspect’s interrogation.
    1. Đặt vấn đề vận động (chẳng hạn như: động chạm, đánh…)
    Theo Từ điển tiếng Việt, “Tác động” là hoặc mang tính gián tiếp khi thông tin và xung
    “làm cho một đối tượng nào đó có những biến vận động được thể hiện dưới dạng tổ hợp các
    đổi nhất định”, tức bất kể kích thích nào gây tín hiệu thông báo về một điều gì đó, mức độ
    ra sự biến đổi (nội dung, tính chất, hình thay đổi về trạng thái và hành vi… của chủ thể
    dạng, kích thước…) của đối tượng đều mà tác động hướng tới, có thể đánh giá được
    được coi là tác động. Tác động có thể kèm mức độ ảnh hưởng của chủ thể tác động”. 1

    theo mục đích định trước, được gọi là tác Như vậy, khi đối tượng của tác động là con
    động tự giác, nhưng cũng có thể là những người thì cơ chế biến đổi của sự tác động
    tác động tự nhiên, hay tác động thành nhiều không còn đơn giản chỉ là những phản ứng
    hình thức khác nhau, trong đó tác động tương ứng mà mọi tác động từ bên ngoài
    đến con người là hình thức phức tạp nhất. đều phải thông qua ý thức chủ quan, sự lựa
    Trong Từ điển tâm lý học, A.V.Pêtơrôpxki chọn, tiếp nhận của họ. Một số nhà khoa
    và M.G.Iarôsepxki đã giải thích rằng “Tác học khi nghiên cứu về tác động tâm lý cũng
    động là sự chuyển dịch có định hướng các vận cho rằng tác động tâm lý là hoạt động tích
    động hoặc thông tin từ thành viên này đến các cực và chủ động của con người, biểu thị
    thành viên khác tham gia tương tác. Tác động có phương thức tác động của cá nhân hay của
    thể mang tính trực tiếp khi vận động và thông
     Tiến sĩ, Khoa Tội phạm học và Điều tra tội
    *
    tin hàm chứa trong đó được thể hiện dưới xung
    phạm, Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội

    Số chuyên đề 2 – 2020 Khoa học Kiểm sát 57

  2. TÁC ĐỘNG TÂM LÝ CỦA ĐIỀU TRA VIÊN TRONG HOẠT ĐỘNG…

    bộ phận người này đến một cá nhân hay đến mua bán người. Mặc dù pháp luật Việt
    một bộ phận người khác trên phương diện Nam không dùng cụm từ “buôn bán người”
    tâm lý nhằm làm chuyển biến, hình thành mà vẫn dùng cụm từ “mua bán người”
    hay xóa bỏ những đặc điểm nào đó trong nhưng về cơ bản, nội dung trong các điều
    đời sống tâm lý của họ. luật đã được thay đổi cho phù hợp với tinh
    Dưới khía cạnh của khoa học tâm lý, thần của Nghị định thư Palermo, đáp ứng
    hoạt động điều tra hình sự là quá trình tái yêu cầu hội nhập quốc tế. Ở Việt Nam, mua
    tạo lại sự việc phạm tội đã xảy ra trong quá bán người xảy ra ở tất cả 63 tỉnh, thành trên
    khứ, căn cứ vào những dấu vết, những cả nước, tuy nhiên một số tỉnh được ghi nhận
    chứng cứ, những tài liệu đã thu thập được. là điểm nóng về tội phạm mua bán người
    Đây là hoạt động tích cực của Điều tra viên, gồm: Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu, Lạng
    mà cốt lõi là xác định sự thật về vụ án, về Sơn, Nghệ An, Hà Nội, Điện Biên, Quảng
    người thực hiện hành vi phạm tội thông qua Ninh… Việc tập trung này cũng phản ánh
    biện pháp tố tụng. Trong hoạt động điều tra, một thực tế rằng, trong giai đoạn 2011 – 2015,
    các cán bộ điều tra không những phải huy phần lớn các trường hợp mua bán người ở
    động khả năng trí tuệ của mình để định Việt Nam bị truy tố liên quan tới việc các nạn
    hướng hoạt động điều tra, thu thập tin tức, nhân bị mua bán sang Trung Quốc (70%),
    tài liệu, chứng cứ của vụ án mà còn phải tích Campuchia (10%) và Lào (6%). Theo báo cáo
    cực suy nghĩ, tìm ra sự thật khách quan của Chương trình Hành động Quốc gia phòng,
    vụ án. Hoạt động điều tra bao gồm các hoạt chống mua bán người giai đoạn 2011 – 2015
    động: bắt người phạm tội; khám xét người, của Bộ Công an, trong 05 năm này, có 4.495
    đồ vật, nơi ở, thư tín; khám nghiệm hiện nạn nhân bị mua bán được phát hiện1. Theo
    trường, hỏi cung bị can, lấy lời khai người thống kê, các vụ án mua bán người ở Việt
    làm chứng người bị hại; tổ chức nhận dạng; Nam đã bị phát hiện, truy tố chủ yếu là vì
    đối chất; thực nghiệm điều tra; giám định… mục đích bóc lột tình dục. Các đối tượng
    Để tiến hành hoạt động điều tra hiệu quả, phạm tội trong các vụ án mua bán người
    đòi hỏi Điều tra viên phải hiểu được đặc thường lưu manh chuyên nghiệp, có tiền
    điểm tâm lý của các chủ thể tham gia để từ án, tiền sự về tội phạm mua bán người. Về
    đó có những cách thức, biện pháp tác động thủ đoạn, các đối tượng phạm tội thường rất
    tâm lý cho phù hợp, hiệu quả, đạt được mục tinh vi, cấu kết với những đối tượng ở vùng
    đích trong từng hoạt động điều tra. sâu, vùng xa, và vùng biên giới tạo thành
    Khái niệm buôn bán người được quy đường dây khép kín để lôi kéo, lừa gạt nạn
    định khá chi tiết tại Điều 3 Nghị định thư nhân. Một số đối tượng là người nước ngoài,
    Palermo và được cộng đồng quốc tế thừa chủ yếu là công dân Trung Quốc, Hàn Quốc,
    nhận: Buôn bán người được hiểu là việc tuyển Đài Loan (thuộc Trung Quốc), Malaysia, v.v.
    mộ, vận chuyển, chuyển giao, chứa chấp và tiếp thông qua công ty môi giới vào Việt Nam
    nhận người nhằm mục đích bóc lột bằng cách đe dưới dạng thăm quan, du lịch, hoạt động
    dọa, sử dụng vũ lực hay các hình thức ép buộc, bắt
    kinh doanh rồi móc nối, cấu kết với môi giới
    cóc, lừa gạt, man trá, lạm dụng quyền lực hoặc vị
    người Việt Nam, dẫn dắt hình thành những
    thế dễ bị tổn thương hay bằng việc cho hoặc nhận
    đường dây mua bán người xuyên quốc gia,
    tiền hay lợi nhuận để đạt được sự đồng ý của một
    quốc tế dưới dạng đưa người lao động Việt
    người kiểm soát đối với những người khác vì mục
    Nam đi làm việc ở nước ngoài, cho nhận con
    đích bóc lột. Pháp luật Việt Nam quy định về
    nuôi, kết hôn giả, v.v. rồi đưa ra nước ngoài
    tội mua bán người và các tội danh liên quan
    theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 1
    Ban chỉ đạo 138/CP, Báo cáo số 439/BC-BCĐ
    tại Điều 150 – Tội mua bán người, Điều 151 – ngày 10/12/2015 về Tổng kết thực hiện Chương
    Tội mua bán người dưới 16 tuổi và Điều 297 trình hành động phòng, chống tội phạm mua bán
    – Tội cưỡng bức lao động là tội có liên quan người giai đoạn 2011 – 2015, tr 2.

    58 Khoa học Kiểm sát Số chuyên đề 2 – 2020

  3. TRẦN THỊ THANH

    bán. Bên cạnh đó, còn một số người từng là án hình sự. Cụ thể, trong tập 5 “Tâm lý học
    nạn nhân hoặc lấy chồng người nước ngoài, hình sự” thuộc Bộ khoa học hình sự, Học
    khi về thăm quê hoặc trốn về lại trở thành viện Cảnh sát nhân dân, khi bàn về các
    thủ phạm dụ dỗ, lừa bán những người khác, phương pháp tác động tâm lý trong hoạt
    kể cả người thân trong gia đình bán ra nước động điều tra hình sự cũng đã chỉ ra một
    ngoài. Có những đối tượng chuyên làm ăn số phương pháp tác động như: Phương
    buôn bán qua lại biên giới hay kinh doanh pháp thuyết phục, phương pháp truyền đạt
    dịch vụ ở dọc biên giới, do thông thuộc địa thông tin, phương pháp hướng dẫn tư duy,
    bàn hoặc lợi dụng sơ hở trong công tác quản phương pháp ám thị gián tiếp, phương
    lý biên giới, đã lừa nạn nhân ra nước ngoài pháp tác động tâm lý bằng gợi nhớ. Về bản
    bán. Với những đối tượng này, việc thu thập chất, phương pháp gợi nhớ ở đây gần giống
    thông tin về quá trình phạm tội qua lời khai với phương pháp truyền đạt thông tin, bởi
    của họ không dễ, trong khi đó một trong nhóm tác giả đã định nghĩa phương pháp
    những cách thức để giải quyết những vụ gợi nhớ là phương pháp làm sống lại, xuất
    án mua bán người lại phụ thuộc rất nhiều hiện lại trong đầu óc người bị tác động
    vào lời khai của đối tượng phạm tội và lời những vấn đề hay tình tiết của vụ án mà họ
    khai của nạn nhân. Chính vì vậy, việc tìm đã bị quên, bằng cách đưa ra những thông
    hiểu tâm lý, đặc điểm nhân thân về từng đối tin có liên quan đến vấn đề đó. Như vậy,
    tượng có ý nghĩa quan trọng để giúp Điều giữa hai phương pháp này có sự gần nhau
    tra viên áp dụng các chiến thuật, biện pháp về cách thức, vì vậy có thể gộp lại với nhau
    tác động tâm lý phù hợp. thành một phương pháp2. 1

    Xuất phát từ những nội dung phân tích Giáo trình Tâm lý tư pháp của Trường
    ở trên, có thể hiểu tác động tâm lý của Điều Đại học Luật Hà Nội đã đề cập đến các hệ
    tra viên trong hoạt động điều tra các vụ án mua thống phương pháp tác động tâm lý sử dụng
    bán người là những cách thức, biện pháp có tổ quá trong trình giải quyết vụ án hình sự mà
    chức, có kế hoạch mà Điều tra viên sử dụng các chủ thể tiến hành có thể sử dụng gồm:
    trong khi tiến hành các hoạt động điều tra (hỏi Phương pháp truyền đạt thông tin, phương
    cung bị can, lấy lời khai người làm chứng, lấy pháp thuyết phục, phương pháp giao tiếp
    lời khai nạn nhân, đối chất…) nhằm mục đích tâm lý có điều khiển, phương pháp đặt và
    làm thay đổi, hình thành, hay xóa bỏ hiện tượng thay đổi vấn đề tư duy, phương pháp ám
    tâm lý nào đó ở chủ thể tham gia giúp họ khai thị gián tiếp và phương pháp mệnh lệnh3. 2

    báo trung thực, đầy đủ và chính xác về hành Trong trường hợp để tác động đến
    vi, mục đích, phương pháp phạm tội mua bán những chủ thể tham gia như bị can, nạn
    người cũng như các tình tiết khác của vụ án. nhân, người làm chứng trong vụ án mua
    Hoạt động điều tra vụ án mua bán bán người, Điều tra viên có thể sử dụng
    người được tiến hành bằng nhiều biện một số phương pháp tác động tâm lý sau:
    pháp khác nhau. Bài viết này chỉ tập trung Một là, phương pháp truyền đạt
    vào phân tích tác động tâm lý của Điều tra thông tin
    viên khi tiến hành hoạt động hỏi cung bị Phương pháp truyền đạt thông tin là
    can, hoạt động lấy lời khai nạn nhân của tội phương pháp Điều tra viên sử dụng những
    phạm mua bán người. thông tin có liên quan đến các vấn đề bị can
    2. Cơ sở tác động tâm lý của Điều tra đang quan tâm để tác động đến họ, làm
    viên trong hoạt động điều tra vụ án mua thay đổi nhận thức, làm xuất hiện những
    bán người 2 
    Nguyễn Xuân Yêm (Chủ biên) (2013), Tâm lý học
    Hiện nay, có một số quan điểm khác hình sự, NXB Công an nhân dân, Hà Nội.
    nhau về hệ thống các phương pháp tác 3 
    Đặng Thanh Nga (Chủ biên) (2008), Giáo trình tâm
    động tâm lý sử dụng trong giải quyết vụ lý học tư pháp, NXB Công an nhân dân, Hà Nội.

    Số chuyên đề 2 – 2020 Khoa học Kiểm sát 59

  4. TÁC ĐỘNG TÂM LÝ CỦA ĐIỀU TRA VIÊN TRONG HOẠT ĐỘNG…

    cảm xúc nhất định và dẫn đến những thay phương pháp thuyết phục là đưa ra những
    đổi trong thái độ và hành vi của bị can, đáp sự kiện, những tình huống cụ thể, phân
    ứng yêu cầu của hoạt động hỏi cung bị can. tích, giải thích giúp người bị tác động thấy
    Điều tra viên có thể sử dụng nhiều phương rõ đúng, sai, lợi, hại, tốt, xấu… nhằm thay
    thức truyền đạt thông tin đến người bị tác đổi thái độ, quan điểm, lập trường của họ,
    động như tác động bằng ngôn ngữ nói, bằng hoặc xây dựng quan điểm mới.
    ngôn ngữ viết, có thể dùng tài liệu, hình Phương pháp thuyết phục được thực
    ảnh, băng hình, băng ghi âm hoặc những hiện bằng nhiều hình thức:
    đồ vật cụ thể… Hình thức truyền đạt thông – Thuyết phục lôgic: Hình thức này là
    tin cũng có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp. thông qua sự phân tích, lập luận chặt chẽ
    Phương pháp truyền đạt thông tin để tác động vào nhận thức của đối tượng,
    thường được sử dụng trong những trường từ đó dẫn đến sự thay đổi về thái độ, lập
    hợp sau: trường của họ.
    – Khi cần làm tăng tri thức, hiểu biết – Thuyết phục tình cảm: Hình thức này
    của người tiếp nhận thông tin. Ví dụ trong chủ yếu tác động vào lĩnh vực tình cảm,
    hoạt động hỏi cung bị can, nếu là hỏi cung gợi lên những xúc cảm, tình cảm tích cực
    lần đầu, Điều tra viên tiến hành hỏi cung có lợi cho việc thay đổi thái độ, lập trường
    cần phải phổ biến quyền và nghĩa vụ của của đối tượng.
    bị can. – Thuyết phục thông qua cổ động,
    – Khi cần giúp người tham gia tố tuyên truyền: Hình thức này tác động vào
    tụng tái hiện những tình tiết bị quên hoặc nhận thức của nhiều người nhằm giúp họ
    nhầm lẫn. Việc tiếp nhận thông tin sẽ làm có nhận thức đầy đủ, đúng đắn về một vấn
    tích cực hoá hoạt động trí tuệ của người đề nào đó. Chẳng hạn, thông qua cổ động,
    tham gia tố tụng, làm xuất hiện trong đầu tuyên truyền pháp luật mà thuyết phục
    óc họ những liên tưởng, tạo khả năng nhớ người dân về sự cần thiết phải sống, làm
    lại tình tiết bị quên. việc theo Hiến pháp và pháp luật.
    – Khi cần làm thay đổi thái độ, lập Thuyết phục là một nghệ thuật. Do
    trường của người tham gia tố tụng. Việc vậy, khi thuyết phục bị can cần tiến hành
    cung cấp thông tin tạo điều kiện để người các bước như sau: Tác động tạo uy tín với bị
    tham gia tố tụng phân tích, xem xét lại thái can, chiếm lòng tin của bị can với Điều tra
    độ và quyết định của mình, làm xuất hiện viên; Gieo mầm hoài nghi vào nhận thức,
    khả năng thay đổi quyết định đó. quan điểm của bị can; tế nhị trình bày quan
    – Khi cần làm xuất hiện những xúc cảm, điểm của người thuyết phục; nêu ra những
    tình cảm nhất định, hoặc thay đổi trạng thái giải pháp có thể để bị can suy nghĩ, lựa
    cảm xúc của người tham gia tố tụng. Những chọn. Điều tra viên khi tiến hành trên thực
    thông tin có ý nghĩa đặc biệt được đưa ra tế cần vận dụng linh hoạt các bước, đảm
    vào thời điểm bất ngờ, tác động mạnh lên bảo nguyên tắc “kiên trì” và “dần dần”.
    người bị tình nghi, bị can, bị cáo… làm họ Ba là, phương pháp đặt và thay đổi
    không tự chủ được và phải từ bỏ thái độ vấn đề tư duy
    ngoan cố của mình. Phương pháp đặt và thay đổi vấn đề
    Hai là, phương pháp thuyết phục tư duy là phương pháp mà Điều tra viên
    Phương pháp thuyết phục là việc Điều đưa ra các câu hỏi liên quan đến các tình
    tra viên sử dụng lý lẽ để lập luận, phân tích, tiết xảy ra của vụ án để kích thích, định
    giải thích nhằm giúp bị can nhận thức rõ hướng và phát triển hoặc thay đổi quá
    đúng, sai; phải, trái; thiệt, hơn về các vấn trình tư duy ở bị can nhằm đáp ứng yêu
    đề liên quan tới họ để họ thay đổi thái cầu, mục đích của chủ thể tác động. Bản
    độ, nhận thức, quan điểm. Nội dung của chất của phương pháp này trong hoạt

    60 Khoa học Kiểm sát Số chuyên đề 2 – 2020

  5. TRẦN THỊ THANH

    động giải quyết vụ án hình sự là việc chủ lý mang tính cưỡng chế tâm lý. Đó là sự tác
    thể đặt ra nhiệm vụ định hướng, phát triển động của một người đến một hay một nhóm
    các quá trình tư duy ở người tham gia tố người khác, làm cho họ tiếp nhận một cách
    tụng, thông qua việc đặt ra một loạt câu không phê phán những lời lẽ chứa đựng tư
    hỏi chi tiết để khám phá sự hiểu biết rõ tưởng, ý muốn của người ám thị và thực
    ràng những thông tin về vụ việc. hiện theo ý muốn đó. Ám thị có hai hình
    Phương pháp đặt và thay đổi vấn đề thức: ám thị trực tiếp và ám thị gián tiếp.
    tư duy thường được sử dụng trong những Ám thị trực tiếp là hình thức ám thị được
    trường hợp sau đây: thực hiện khi thông tin ám thị được truyền
    – Giúp người tham gia tố tụng, đặc biệt thẳng đến đối tượng. Trong hỏi cung bị can,
    là người làm chứng, người bị hại nhớ lại phương pháp ám thị thường được sử dụng
    tình tiết bị quên. Trong trường hợp này, câu dưới dạng gián tiếp.
    hỏi đặt ra nhằm tác động đến tư duy và trí Phương pháp ám thị gián tiếp là
    nhớ của đối tượng. phương pháp Điều tra viên đưa ra những
    – Thay đổi thái độ, quan điểm, lập câu hỏi và thông tin về sự kiện nào đó không
    trường của đối tượng tác động. Câu hỏi có quan hệ trực tiếp đến vụ án, nhưng lại có
    đặt ra nhằm tác động đến tư duy và từ đó quan hệ chặt chẽ với cuộc sống của người
    ảnh hưởng đến thái độ, tình cảm của đối được ám thị, nhằm làm cho họ hiểu rằng
    tượng, làm xuất hiện những thái độ và xúc những vấn đề đã được cơ quan có thẩm
    cảm cần thiết. quyền biết thì chắc chắn những vấn đề khác
    – Đấu tranh với đối tượng có thái độ cũng đã biết hoặc sẽ biết, từ đó họ phải phải
    khai báo gian dối. Phương pháp đặt và thay suy nghĩ, cân nhắc và thay đổi thái độ và
    đổi vấn đề tư duy đấu tranh rất hiệu quả đối hành vi.
    với đối tượng có thái độ khai báo gian dối. Để phương pháp ám thị đạt hiệu quả,
    Phương pháp đặt và thay đổi vấn đề tư Điều tra viên cần bịt kín mọi nguồn tin với
    duy có thể thực hiện ở 3 dạng: người bị tác động, đặc biệt là nguồn tin
    + Đặt câu hỏi dẫn dắt sự liên tưởng: về kết quả điều tra, thu thập thông tin về
    Điều tra viên đặt ra những câu hỏi buộc bị người bị tác động. Chủ thể hoạt động tư
    can khi trả lời phải liên tưởng tới sự kiện pháp cần có quá trình nghiên cứu tỉ mỉ về
    phạm tội hoặc hành vi che giấu tội phạm quá trình hoạt động trước đó của người bị
    và dự đoán logic câu hỏi tiếp theo của Điều tác động (nắm thông tin về đời tư, những
    tra viên. điểm yếu, những mối quan hệ vốn có).
    + Đặt câu hỏi làm biến đổi hướng tư Những thông tin về người bị tác động mà
    duy của đối tượng: Điều tra viên đặt câu chủ thể tác động đưa ra phải chính xác là có
    hỏi khác với sự chuẩn bị trước của bị can, thực, đúng thực tế cuộc đời của người bị tác
    buộc bị can không thể sử dụng câu trả lời động. Thái độ của Điều tra viên phải nhẹ
    đã chuẩn bị sẵn để đối phó mà thường phải nhàng nhưng cương quyết, tỏ ra hiểu biết
    trả lời đúng sự thật hoặc sát với sự thật đã tường tận về đời tư, các quan hệ, sinh hoạt
    xảy ra. của người bị tác động.
    + Đặt câu hỏi chi tiết vào điểm bị can Năm là, phương pháp giao tiếp tâm lý
    khai gian dối: Điều tra viên căn cứ vào có điều khiển
    những điểm bị can cố tình bịa đặt khai báo Dưới góc độ tâm lý, hoạt động hỏi
    sai sự thật để đặt ra những câu hỏi chi tiết, cung bị can là hoạt động giao tiếp hai chiều
    hỏi sâu về vấn đề đó (mặc dù những điều giữa Điều tra viên và bị can, hay là sự thể
    này không có giá trị chứng minh tội phạm). hiện quan hệ tương tác giữa Điều tra viên
    Bốn là, phương pháp ám thị gián tiếp với bị can của vụ án. Trong đó, Điều tra
    Ám thị là phương pháp tác động tâm viên tiếp xúc, tác động, đấu trí với bị can,

    Số chuyên đề 2 – 2020 Khoa học Kiểm sát 61

  6. TÁC ĐỘNG TÂM LÝ CỦA ĐIỀU TRA VIÊN TRONG HOẠT ĐỘNG…

    làm cho bị can khai báo. Như vậy, trong 3.1. Tác động tâm lý của Điều tra viên
    mối quan hệ này, Điều tra viên luôn giữ trong hoạt động hỏi cung bị can phạm tội
    vai trò chủ đạo, phối hợp, tác động và điều mua bán người
    hành các cuộc tiếp xúc với bị can nhằm tìm Tâm lý của người phạm tội mua bán
    ra sự thật khách quan của vụ án. Ngược người có những đặc điểm khác so với tâm
    lại, bị can là đối tượng bị tác động, thực lý của những người phạm tội khác. Bởi tính
    hiện các nghĩa vụ do Điều tra viên đặt ra chất đặc trưng của loại tội này nên ở bị can
    một cách thụ động. Do đó, để đạt được các có một số đặc điểm tâm lý như:
    mục đích của hoạt động hỏi cung, Điều tra Về nhận thức: Kết quả thực tế đã thống
    viên luôn phải điều khiển tâm lý giữa họ kê phần lớn những người phạm tội mua bán
    với bị can. người là những người đã từng có tiền án tiền
    Khi sử dụng phương pháp này, Điều sự về hành vi này nên họ có kinh nghiệm và
    tra viên phải quan sát biểu hiện bên ngoài thường tạo thành đường dây khép kín để
    của bị can (nét mặt, cử chỉ,…) để nắm bắt thực hiện hành vi, hoặc những người nước
    tâm lý của từng bị can và có phương pháp ngoài cấu kết với môi giới tại nước sở tại
    xét hỏi cho phù hợp. Phương pháp giao để hình thành đường dây mua bán xuyên
    tiếp tâm lý có điều khiển là phương pháp quốc gia, thậm chí có những người trước
    tác động tâm lý, nhưng đồng thời cũng là đó là nạn nhân của mua bán người nhưng
    kĩ năng giao tiếp của Điều tra viên trong sau đó lại trở thành người thực hiện hành vi
    hỏi cung bị can. Ngoài ra, phương pháp dụ dỗ, mua bán người… Họ đều hiểu hành
    này còn đạt hiệu quả cao hơn nếu như vi họ đang làm là trái pháp luật nhưng vì
    được áp dụng cùng với các phương pháp những khoản tiền họ thu được nên bằng
    tác động tâm lý khác. mọi cách thực hiện hành vi mua bán người
    dưới các hình thức khác nhau. Họ dường
    Sáu là, phương pháp mệnh lệnh
    như ít ý thức và không phải chịu sự ám ảnh
    Mệnh lệnh là phương pháp cưỡng chế
    về hậu quả hành vi phạm tội gây ra, bởi hậu
    tâm lý, đòi hỏi đối tượng tác động phải thực quả ngay tức khắc để lại từ những vụ mua
    hiện, hoặc chấm dứt ngay một hành động bán người không nguy hiểm như những vụ
    nào đó, không phụ thuộc vào ý muốn của án khác.
    họ. Chẳng hạn, khi khám xét một địa điểm
    Về trạng thái tâm lý: Người phạm tội
    nào đó, Điều tra viên sử dụng phương pháp mua bán người dù là phạm tội lần đầu
    mệnh lệnh, bắt buộc đối tượng có liên quan hay tái phạm đều có trạng thái tâm lý căng
    phải thực hiện những hành vi nhất định, thẳng, luôn lo lắng, bồn chồn khi nghĩ đến
    phục vụ cho việc khám xét. Trong trường việc họ bị phát hiện, bị bắt và chịu hậu quả
    hợp này, đối tượng phải có nghĩa vụ chấp pháp lý nhất định. Sự căng thẳng này càng
    hành ý chí của Điều tra viên. cao khi vụ án có những đồng phạm khác, vì
    Để phòng ngừa và đấu tranh chống tội khi một trong những đồng phạm bị bắt họ
    phạm có hiệu quả, việc sử dụng phương sẽ tố giác, khai ra hành vi phạm tội. Ngoài
    pháp mệnh lệnh trong hoạt động tố tụng ra, trong một số trường hợp, bị can tỏ ra lì
    hình sự là cần thiết. Tuy nhiên, do tính lợm, nhất là trường hợp nạn nhân có thể trở
    cưỡng chế cao nên đối tượng bị tác động thành đồng phạm hoặc chính nạn nhân đó
    sẽ không có sự tự do về mặt ý chí. Việc sử trở thành người thực hiện hành vi phạm tội.
    dụng phương pháp này cần thận trọng để Ở một số khía cạnh nhất định, người
    tránh vi phạm quyền công dân. phạm tội cảm thấy yên tâm trong hầu hết
    3. Tác động tâm lý của Điều tra viên những vụ án mua bán người, ít hoặc không
    trong một số hoạt động điều tra khi giải có nhân chứng. Phần lớn nạn nhân là phụ
    quyết vụ án mua bán người nữ và trẻ em, đặc biệt những vụ án mua

    62 Khoa học Kiểm sát Số chuyên đề 2 – 2020

  7. TRẦN THỊ THANH

    bán người nhằm mục đích tình dục thì nạn phục. Bởi lẽ, bản chất của truyền đạt thông
    nhân cũng như gia đình nạn nhân ít hoặc tin là sử dụng những chứng cứ, thông tin
    không dám tố giác hành vi phạm tội. Hơn mà cơ quan điều tra đã thu thập được để
    nữa, nếu trẻ em là nạn nhân thì người phạm đấu tranh với các bị can, từ đó bị can thay
    tội lại càng yên tâm hơn vì cho rằng trẻ nhỏ đổi thái độ khai báo và phá bỏ được tâm
    hạn chế về nhận thức, ngôn ngữ, khả năng lý yên tâm. Bị can cũng hiểu rằng đối với
    phòng vệ chưa cao, việc khai thác thông vụ án mua bán người dường như không
    tin khó khăn. Bên cạnh đó, vụ án mua bán có hiện trường, rất ít hoặc không có người
    người thường không để lại hiện trường, làm chứng, sự kiện lại thường xảy ra rất
    hoặc nếu có là bất định khó kiểm soát. Thời lâu nên để thu thập thông tin và chứng
    gian diễn ra cũng bất định, ít hoặc thậm chí cứ không dễ. Tuy nhiên, một khi Điều tra
    không có vật chứng vì những người phạm viên đã có những chứng cứ, tài liệu quan
    tội sử dụng công nghệ thông tin, hoặc giao trọng trong tay là cách thức đấu tranh tốt
    tiếp thỏa thuận trực tiếp, do đó họ khó bị nhất với bị can phạm tội này. Bên cạnh đó
    phát hiện cho đến khi bị tố giác. Ngoài ra, Điều tra viên còn sử dụng phương pháp
    nạn nhân khi bị đưa ra nước ngoài gặp tác động này bằng cách cung cấp thông tin
    nhiều khó khăn về ngôn ngữ, đi lại, mối về những chính sách khoan hồng của nhà
    quan hệ, người phạm tội yên tâm rằng nạn nước Việt Nam dành cho những người có
    nhân khó thoát khỏi nên không sợ bị tố giác. thái độ khai báo thành khẩn, hợp tác trong
    Về hành vi xử sự: Để thực hiện được quá trình điều tra, để từ đó giúp bị can điều
    hành vi lừa gạt các đối tượng những bị can chỉnh thái độ khai báo cho phù hợp và đạt
    phạm tội mua bán người thường thể hiện được hiệu quả trong hỏi cung bị can.
    thái độ cởi mở, tích cực quan tâm đến mọi Trong quá trình hỏi cung bị can, Điều
    người một cách giả tạo để tạo sự tin tưởng tra viên cũng có thể sử dụng phương pháp
    từ những “con mồi” để họ nghe theo và bị thuyết phục đối với các bị can để giúp bị
    mắc bẫy. Đối với vụ án mua bán người, khi can thay đổi thái độ, hợp tác với Điều tra
    thực hiện hành vi phạm tội luôn có đồng viên. Khi thuyết phục, Điều tra viên nên
    phạm, “con mồi” được chuyển qua những thuyết phục vào mặt tình cảm của các bị
    người lạ bằng ám hiệu, hoặc được tiến hành can, đặc biệt đối với những bị can cùng
    một cách có tổ chức, ổ, nhóm, đường dây giới tính nữ thực hiện hành vi mua bán
    mua bán người được thực hiện giữa những với phụ nữ và trẻ em gái với mục đích tình
    người thân thiết, thậm chí ruột thịt, do đó dục, nhằm khơi gợi sự đồng cảm ở bị can
    tạo sự khép kín, ít sơ hở khi thực hiện hành để bị can ăn năn hối cải, từ đó khai nhận
    vi phạm tội. hành vi phạm tội của mình cũng như khai
    Xuất phát từ những đặc điểm tâm lý ra đồng bọn trong đường dây mua bán
    đặc trưng của bị can phạm tội mua bán người. Điều tra viên cũng có thể thuyết
    người, trong quá trình hỏi cung bị can phục bằng cách xoáy sâu vào mối quan hệ
    phạm tội mua bán người, Điều tra viên cần tình cảm có ý nghĩa quan trọng đối với bị
    áp dụng một số những biện tác động tâm can như con cái, bố mẹ, vợ chồng… nhằm
    lý như: phương pháp truyền đạt thông tin, giúp bị can khơi dậy tình cảm gia đình để
    phương pháp thuyết phục, phương pháp từ đó bị can thành khẩn khai báo với mong
    đặt và thay đổi vấn đề tư duy, phương muốn nhận được sự khoan hồng của pháp
    pháp giao tiếp có điều khiển và phương luật, sớm trở về với những người thân yêu.
    pháp ám thị gián tiếp. Tuy nhiên, căn cứ Khi hỏi cung bị can, ngoài hai phương
    vào đặc điểm của vụ án mua bán người thì pháp tác động tâm lý trên, Điều tra viên
    hai phương pháp tác động tâm lý nên sử còn có thể sử dụng phương pháp đặt và
    dụng thường xuyên nhất là phương pháp thay đổi vấn đề tư duy bằng cách đặt các
    truyền đạt thông tin và phương pháp thuyết câu hỏi phù hợp nhằm khai thác thông

    Số chuyên đề 2 – 2020 Khoa học Kiểm sát 63

  8. TÁC ĐỘNG TÂM LÝ CỦA ĐIỀU TRA VIÊN TRONG HOẠT ĐỘNG…

    tin về quá trình phạm tội từ bị can hoặc quá nhỏ nên không thể nhớ chi tiết những
    đồng phạm. Các câu hỏi này thường được điều gì đã xảy ra với mình. Thậm chí có
    tiến hành dưới các dạng khác nhau: câu nhiều nạn nhân sau bao năm được giải
    hỏi để khẳng định vấn đề, câu hỏi khai cứu, hoặc được giúp đỡ thoát khỏi nơi
    thác thông tin, câu hỏi nhằm vạch trần lời đầy đọa trở về quê hương nhưng không
    khai gian dối. Các phương pháp giao tiếp nhớ nổi nơi mình sinh ra, và người thân
    có điều khiển hay phương pháp ám thị của mình tên gì… Nhiều nạn nhân cũng
    gián tiếp cũng có thể được sử dụng khi không hiểu họ có quyền được hỗ trợ hoặc
    hỏi cung bị can phạm tội mua bán người. không biết làm thế nào để tiếp cận các
    Tuy nhiên, để sử dụng phương pháp này, dịch vụ trợ giúp về sức khỏe, tinh thần
    Điều tra viên cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và thể chất. Nạn nhân thậm chí hoài nghi,
    để tìm hiểu những điểm yếu không liên và nghĩ rằng các dịch vụ được cung cấp
    quan đến hành vi mua bán người hiện tại không liên quan đến những nhu cầu thực
    nhưng lại là bí mật đời tư của cá nhân, tế ngay lập tức của họ.
    hoặc bản thân Điều tra viên phải là người Về trạng thái tâm lý: Khi mới bắt đầu
    có nhiều kinh nghiệm trong hỏi cung bị biết mình trở thành nạn nhân của tội phạm
    can thì mới có thể điều khiển giao tiếp khi mua bán người, nạn nhân bị sốc, bị sang
    hỏi cung bị can. chấn tâm lý, có sự tổn thương nặng về tâm
    3.2. Tác động tâm lý của Điều tra viên lý khi sự thật được phơi bày, cảm giác vỡ
    trong hoạt động lấy lời khai nạn nhân mộng nhưng không có cách nào thoát khỏi
    trong vụ án mua bán người khiến họ càng bi quan hơn. Một số nạn
    Nạn nhân là những người chịu hậu nhân khi biết sự thật, mặc dù không thể
    quả trực tiếp hoặc gián tiếp từ hành vi liên lạc với bên ngoài, không có lối thoát
    mua bán người. Nạn nhân của mua bán nên đành chấp nhận số phận, tuy nhiên
    người bao gồm cả nam và nữ, được phân âm ỉ bên trong họ là sự hi vọng có cơ hội
    chia theo độ tuổi gồm những người dưới 16 để trốn thoát hoặc nhờ cậy những người
    tuổi và trên 16 tuổi. Về cơ bản, có sự khác cùng cảnh ngộ.
    nhau về thể chất và tinh thần giữa những Khi được giúp đỡ trốn thoát, được
    nạn nhân trên 16 tuổi và dưới 16 tuổi, vì thế hồi hương, nạn nhân cảm thấy xấu hổ khi
    việc tác động tâm lý trong hoạt động lấy lời kể lại những gì đã xảy ra với bản thân,
    khai nạn nhân mua bán người cũng có sự sợ sự kỳ thị, sỉ nhục từ bạn bè, người
    khác nhau. Tuy nhiên, phần này chỉ ra cách thân, xã hội, sợ bị tổn thương lần nữa
    tác động tâm lý chung mà chưa phân chia khi phải nhắc lại. Có một số nạn nhân bị
    thành hoạt động lấy lời khai của người có ám ảnh sâu sắc dẫn đến có những sang
    nhóm tuổi khác nhau. Nạn nhân trong vụ chấn về tinh thần như trầm cảm, u sầu,
    án mua bán người có một số đặc điểm tâm buồn chán và tự đổ lỗi cho bản thân. Đặc
    lý đặc trưng sau: biệt đối với nạn nhân dưới 16 tuổi, nhận
    Về nhận thức: Hầu hết những nạn thức, kinh nghiệm sống còn hạn chế nên
    nhân của tội phạm mua bán người ban thường bị ảnh hưởng sâu sắc nhất và trở
    đầu đều không biết mình là nạn nhân, thành vết thương in hằn trong tâm lý, rất
    trở thành món hàng mua đi bán lại. Có khó xóa nhòa.
    thể họ đang mơ tưởng về một tương lai Về hành vi xử sự: Khi chưa phát hiện
    tốt đẹp, một cuộc sống giàu sang, sau đó mình là nạn nhân của tội phạm mua bán
    họ mới nhận ra thông qua những yêu cầu người, họ thường có sự trung thành, duy
    khắt khe, sự quản thúc chặt chẽ của người trì mối quan hệ phụ thuộc vào kẻ mua
    chủ mưu. Nhiều nạn nhân sau một thời bán người. Do vậy, họ thực hiện mọi yêu
    gian dài bị bán sang nước khác, bị bóc lột cầu của chúng, tin tưởng tuyệt đối người
    tình dục, đánh đập hoặc thời điểm ấy còn phạm tội vì nghĩ rằng chúng giúp mình

    64 Khoa học Kiểm sát Số chuyên đề 2 – 2020

  9. TRẦN THỊ THANH

    có tiền trả nợ nần, được sang phương trời bộ, trung tâm hỗ trợ trẻ em, hội phụ nữ,
    mới với những điều tốt đẹp hơn. Sau khi chuyên gia tâm lý, nhân viên công tác xã
    đã trở thành nạn nhân, họ xuất hiện nghi hội về vấn đề này để động viên, tư vấn, trợ
    ngờ về những người mình gặp gỡ, môi giúp về tâm lý, pháp lý để nạn nhân mạnh
    trường xung quanh và quá trình tiếp xúc, dạn cộng tác, cung cấp tài liệu, chứng cứ
    giúp đỡ của cơ quan chức năng. Họ ngại cho Điều tra viên.
    tiếp xúc với các cơ quan chức năng vì thiếu Ngoài ra, khi lấy lời khai nạn nhân
    tin tưởng hoặc lo lắng sẽ bị bắt giữ vì vi Điều tra viên cũng có thể sử dụng phương
    phạm luật trong quá trình bị bán: nhập pháp truyền đạt thông tin để tác động tới
    cảnh trái phép, kết hôn giả, hoặc liên quan nạn nhân. Điều tra viên đưa ra những
    đến hoạt động mại dâm… thông tin có ý nghĩa nhằm giúp nạn nhân
    Từ những đặc điểm tâm lý đặc trưng định hình thái độ khai báo đúng đắn, hiệu
    của nạn nhân của tội phạm mua bán người, quả trong quá trình lấy lời khai. Nhiều
    khi lấy lời khai của họ, Điều tra viên cần nạn nhân khi được giải cứu, trốn thoát về
    có sự cân nhắc để lựa chọn cách thức và quê hương nhưng vì rất nhiều lý do không
    phương pháp tác động tâm lý cho phù hợp hợp tác, không tin tưởng vào cơ quan chức
    và đạt hiệu quả cao. năng do vậy Điều tra viên cần cung cấp
    Trong trường hợp nạn nhân là phụ những thông tin cần thiết như số liệu thống
    nữ và trẻ em, khi tiến hành lấy lời khai, kê nạn nhân của tội phạm mua bán người
    cơ quan điều tra nên phân công Điều tra hàng năm, số nạn nhân chưa được giải cứu
    viên là nữ để có thể thu thập được đầy đủ, và đang bị đầy đọa, hoặc những thông tin
    chính xác các tài liệu từ lời khai, bởi Điều có ý nghĩa khác liên quan đến vụ án được
    tra viên là nữ sẽ dễ gần gũi, chia sẻ, thông phép công bố giúp nạn nhân hiểu vai trò,
    cảm, tin tưởng, động viên, tác động tâm trách nhiệm của bản thân trong quá trình
    lý, khích lệ để người bị hại chủ động khai giúp cơ quan chức năng đấu tranh với tội
    báo thông tin về vụ án cũng như thông tin phạm mua bán người nhằm hạn chế nhất
    về đối tượng khai báo. Điều tra viên nên số người là nạn nhân của tội phạm này.
    sử dụng phương pháp thuyết phục, tức Ngoài ra, trường hợp nạn nhân quên một
    là đưa ra những lời lẽ, lập luận hoặc bằng số tình tiết về sự kiện đã diễn ra trước đó
    tình cảm để giúp nạn nhân xóa bỏ những do thời gian xảy ra quá lâu hoặc do trí nhớ
    rào cản về cảm giác xấu hổ, ngại ngùng, hạn chế, Điều tra viên có thể cung cấp một
    sợ hãi để yên tâm khai báo. Hơn nữa, quá số thông tin cần thiết nhằm giúp họ nhớ lại
    trình thuyết phục cần làm cho nạn nhân và khai báo liền mạch hơn.
    tin tưởng, và cảm thấy mình được đồng Điều tra viên khi lấy lời khai nạn nhân
    cảm, được lắng nghe, đặc biệt được giữ bí có thể sử dụng phương pháp đặt và thay
    mật về những thông tin đã khai báo. Muốn đổi vấn đề tư duy để tác động đến tâm
    làm được điều này đòi hỏi khi lựa chọn lý của nạn nhân của tội phạm mua bán
    Điều tra viên lấy lời khai, cần chọn Điều người. Bản chất của phương pháp này là
    tra viên có kinh nghiệm sống, có kỹ năng Điều tra viên khai thác thông tin về vụ án,
    làm việc với người bị hại hoặc người thân cũng như thông tin về đối tượng gây án
    của họ như chia sẻ cảm thông với nỗi đau dưới dạng câu hỏi. Các câu hỏi này trước
    của nạn nhân, đặc biệt không làm tái tổn khi được sử dụng trong lấy lời khai cần có
    thương đối với nạn nhân; có kiến thức về sự nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm đảm bảo
    tâm lý để tiến hành các biện pháp cấp bách tiêu chí thân thiện với nạn nhân của tội
    nhằm ổn định tâm lý nạn nhân. Trường phạm mua bán người, tránh việc làm tổn
    hợp nạn nhân mặc cảm, không tố giác, né thương lần hai đối với họ. Do vậy, Điều tra
    tránh, không muốn cộng tác…, Điều tra viên cần có thái độ thân thiện, nhẹ nhàng,
    viên phải phối hợp chặt chẽ với các cán sử dụng ngôn từ dễ hiểu, phù hợp với độ

    Số chuyên đề 2 – 2020 Khoa học Kiểm sát 65

  10. TÁC ĐỘNG TÂM LÝ CỦA ĐIỀU TRA VIÊN TRONG HOẠT ĐỘNG…

    tuổi, trình độ, giới tính, tạo được tâm lý điều tra như hỏi cung bị can, lấy lời khai
    tin tưởng giữa nạn nhân với Điều tra viên. nạn nhân… trong vụ án mua bán người rất
    Trong một số trường hợp cần thiết, Điều quan trọng. Điều tra viên tùy vào những
    tra viên có thể sử dụng các câu hỏi gợi nhớ trường hợp cụ thể có thể sử dụng những
    giúp nạn nhận nhớ lại, hồi tưởng lại những phương pháp tác động tâm lý như: phương
    thông tin, tình tiết của vụ án, từ đó có thể pháp truyền đạt thông tin, phương pháp
    khai báo chính xác thông tin của vụ án với thuyết phục, phương pháp đặt và thay đổi
    Điều tra viên.
    vấn đề tư duy, phương pháp giao tiếp có
    Cuối cùng, khi lấy lời khai nạn nhân
    điều khiển và phương pháp ám thị gián
    của tội phạm mua bán người, Điều tra viên
    tiếp để tác động đến tâm lý của các đối
    có thể sử dụng phương pháp giao tiếp có
    tượng nhằm giúp họ có sự thay đổi về
    điều khiển, hướng câu trả lời của nạn nhân
    trong quá trình lấy lời khai đi sâu vào khai nhận thức, từ đó điều chỉnh hành vi khai
    báo những nội dung, tình tiết quan trọng có báo cho phù hợp. Việc sử dụng các phương
    pháp tác động tâm lý trong khi tiến hành
    ý nghĩa đối với công tác điều tra vụ án như
    điều tra vụ án mua bán người cần tuân thủ
    họ tên, địa chỉ, nghề nghiệp, đặc điểm nhận
    các nguyên tắc tác động tâm lý và cần có
    dạng của đối tượng, địa điểm thực hiện hành
    sự chuẩn bị kỹ lưỡng mới đem lại hiệu quả
    vi phạm tội, phương thức thực hiện, che giấu
    cao. Cùng với đó, để quá trình tác động
    hành vi phạm tội. Bên cạnh đó, Điều tra viên
    tâm lý có hiệu quả, cần có sự kết hợp linh
    cần có sự kết hợp với các phương pháp tác
    hoạt giữa các phương pháp và cần kết hợp
    động tâm lý khác như phương pháp truyền với một số thủ thuật được sử dụng trong
    đạt thông tin, thuyết phục để đạt hiệu quả quá trình điều tra./.
    cao khi tiến hành lấy lời khai. TÀI LIỆU THAM KHẢO
    Tóm lại, việc lấy lời khai nạn nhân của 1. Lại Kiên Cường (2019), “Lấy lời khai
    tội phạm mua bán người có ý nghĩa quan người bị hại là phụ nữ và trẻ em trong vụ án
    trọng trong việc thu thập thông tin về vụ hiếp dâm – Những khó khăn, vướng mắc và
    án, đối tượng gây án, bởi đối với những vụ giải pháp khắc phục”, Kỷ yếu Hội thảo quốc tế:
    án mua bán người thường rất khó để thu Nâng cao chất lượng tranh tụng của Kiểm sát viên
    thập những chứng cứ vật chất vì sự việc đối với các tội xâm hại sức khỏe, danh dự nhân
    thường xảy ra đã lâu, hình thức thỏa thuận phẩm phụ nữ và trẻ em, Hà Nội.
    thường là trực tiếp, rất ít hoặc không có 2. Đặng Thanh Nga (Chủ biên) (2008),
    nhân chứng. Vì vậy, việc khai thác thông Giáo trình tâm lý học tư pháp, NXB Công an
    nhân dân, Hà Nội.
    tin từ nạn nhân là điều bắt buộc phải làm
    để củng cố thêm chứng cứ trong vụ án. 3. Quốc hội (2015 sửa đổi bổ sung 2017),
    Bộ luật hình sự, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
    Tuy nhiên, việc lấy lời khai nạn nhân của
    4. Quốc hội (2015), Bộ luật tố tụng hình sự,
    tội phạm mua bán người cần có sự chuẩn
    NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
    bị kỹ lưỡng về chủ thể tiến hành lấy lời
    5. Đỗ Văn Thọ (1993), Tác động tâm lý trong
    khai, về thời gian, không gian, địa điểm,
    hỏi cung bị can của Cảnh sát điều tra, Luận văn
    cách thức sử dụng các phương pháp tác
    thạc sĩ.
    động tâm lý, kỹ năng… mới giúp nạn nhân
    6. Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội (2017),
    tin tưởng, yên tâm khai báo.
    Dự thảo tài liệu tập huấn về phòng chống mua
    4. Kết luận bán người, Hà Nội.
    Từ kết quả phân tích trên, có thể thấy 7. Nguyễn Xuân Yêm (Chủ biên) (2013),
    việc sử dụng các phương pháp tác động Tâm lý học hình sự, NXB Công an nhân dân,
    tâm lý trong khi tiến hành các hoạt động Hà Nội.

    66 Khoa học Kiểm sát Số chuyên đề 2 – 2020

Download tài liệu Tác động tâm lý của điều tra viên trong hoạt động điều tra vụ án mua bán người File Docx, PDF về máy