[Download] Một số vướng mắc và kiến nghị áp dụng biện pháp dẫn giải – Tải về File Docx, PDF

Một số vướng mắc và kiến nghị áp dụng biện pháp dẫn giải

Một số vướng mắc và kiến nghị áp dụng biện pháp dẫn giải
Nội dung Text: Một số vướng mắc và kiến nghị áp dụng biện pháp dẫn giải

Download


Trên cơ sở quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về dẫn giải, bài viết tập trung phân tích, làm rõ một số vướng mắc pháp luật, thực tế áp dụng và đưa ra một số kiến nghị sửa đổi, bổ sung pháp luật.

Bạn đang xem: [Download] Một số vướng mắc và kiến nghị áp dụng biện pháp dẫn giải – Tải về File Docx, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải tài liệu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Một số vướng mắc và kiến nghị áp dụng biện pháp dẫn giải File Docx, PDF về máy

Một số vướng mắc và kiến nghị áp dụng biện pháp dẫn giải

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Một số vướng mắc và kiến nghị áp dụng biện pháp dẫn giải

  1. MỘT SỐ VƯỚNG MẮC VÀ KIẾN NGHỊ ÁP DỤNG
    BIỆN PHÁP DẪN GIẢI

    NGÔ ĐỨC TOÀN*- HOÀNG QUỐC KHÁNH**

    Trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, việc có mặt của người làm chứng, bị
    hại, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố có vai trò rất quan trọng đối với việc
    xác định sự thật khách quan, toàn diện của vụ án. Tuy nhiên, việc áp dụng biện pháp
    dẫn giải không đơn giản do quy định của pháp luật về dẫn giải chưa cụ thể và khó
    triển khai trên thực tế. Trên cơ sở quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 về
    dẫn giải, bài viết tập trung phân tích, làm rõ một số vướng mắc pháp luật, thực tế
    áp dụng và đưa ra một số kiến nghị sửa đổi, bổ sung pháp luật.
    Từ khóa: Bộ luật tố tụng hình sự, dẫn giải, biện pháp cưỡng chế.
    Ngày nhận bài: 03/6/2020; Ngày biên tập xong: 09/6/2020; Ngày duyệt đăng:
    09/6/2020.
    In resolving criminal cases, the presence of witnesses, victims, persons
    denounced or charged plays an important role in determining objective and
    comprehensive truths of the case. However, it is difficult to apply forced escort
    in reality due to unspecific legal regulations. Based on the provisions of the 2015
    Criminal Procedure Code, the article sheds light on a number of legal entanglements,
    actually application and brings out recommendations to amend and supplement
    legal provisions on force escort.
    Key words: The Criminal Procedure Code, force escort, coercive measure.

    1. Quy định của Bộ luật tố tụng hình Căn cứ điểm l, khoản 1, Điều 4 BLTTHS
    sự về dẫn giải năm 2015, dẫn giải là việc cơ quan có thẩm
    Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS) quyền cưỡng chế người làm chứng, người
    năm 2015 chính thức có hiệu lực từ ngày bị tố giác hoặc người bị kiến nghị khởi tố
    01/01/2018, đã xây dựng và cập nhật
    đến địa điểm  tiến hành điều tra, truy tố,
    nhiều nội dung mới vừa nhằm bảo vệ tốt
    hơn quyền con người, quyền công dân xét xử hoặc người bị hại từ chối giám định.
    của những người tham gia tố tụng, vừa Theo đó, dẫn giải là biện pháp cưỡng chế
    đảm bảo các nguyên tắc cơ bản trong quá do cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành
    trình giải quyết vụ án hình sự, đặc biệt là tố tụng thực hiện đối với người làm chứng,
    nguyên tắc “xác minh sự thật của vụ án”. bị hại, người bị tố giác, người bị kiến nghị
    Nhằm cụ thể hóa nguyên tắc “xác minh
    khởi tố mà xét thấy cần đảm bảo sự có mặt
    sự thật của vụ án”cũng như việc đảm
    bảo thực thi tôn trọng và bảo vệ quyền của họ để thực hiện các hoạt động tố tụng. 1

    con người, quyền và lợi ích hợp pháp của
    cá nhân, nhà làm luật đã đưa ra các quy
    định mới đối với biện pháp dẫn giải so với *
     Thiếu tá, Học viện Cảnh sát nhân dân
    BLTTHS năm 2003. **
    Trung úy, Học viện Cảnh sát nhân dân

    32 Khoa học Kiểm sát Số 03 – 2020

  2. NGÔ ĐỨC TOÀN – HOÀNG QUỐC KHÁNH

    1.1. Căn cứ áp dụng dẫn giải định thêm Kiểm sát viên là người có thẩm
    Căn cứ Điều 127 BLTTHS năm 2015, quyền ra quyết định. Đối với các trường
    biện pháp dẫn giải được áp dụng trong hợp cụ thể, đơn vị trong Công an nhân dân
    trường hợp sau đây: hoặc Quân đội nhân dân có thẩm quyền thi
    hành quyết định dẫn giải.
    Thứ nhất, người làm chứng trong
    trường hợp họ không có mặt theo giấy Thủ tục thi hành dẫn giải hiện nay
    triệu tập mà không vì lý do bất khả kháng vẫn đang được áp dụng theo Quyết định
    hoặc không do trở ngại khách quan; số 1502/2008/QĐ-BCA ban hành quy trình
    bắt, áp giải bị can, bị cáo, người có quyết
    Thứ hai, người bị hại trong trường hợp định thi hành án phạt tù, dẫn giải người
    họ từ chối việc giám định theo quyết định làm chứng của lực lượng cảnh sát bảo vệ
    trưng cầu của cơ quan có thẩm quyền tiến và hỗ trợ tư pháp thuộc Công an nhân dân
    hành tố tụng mà không vì lý do bất khả theo yêu cầu của các Cơ quan tiến hành tố
    kháng hoặc không do trở ngại khách quan; tụng hình sự của Bộ Công an.
    Thứ ba, người bị tố giác, người bị kiến
    2. Một số vướng mắc khi áp dụng
    nghị khởi tố mà qua kiểm tra, xác minh
    biện pháp dẫn giải
    có đủ căn cứ xác định người đó liên quan
    đến hành vi phạm tội đã được khởi tố vụ Trên thực tế áp dụng, các quy định về
    án, được triệu tập mà vẫn vắng mặt không biện pháp dẫn giải vẫn còn tồn tại nhiều
    vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở hạn chế, vướng mắc cụ thể như sau:
    ngại khách quan. 2.1. Về căn cứ áp dụng biện pháp dẫn giải
    Theo đó, so với BLTTHS năm 2003, nhà Áp dụng biện pháp dẫn giải người
    làm luật đã bổ sung thêm 03 chủ thể có thể làm chứng, người bị tố giác, người bị kiến
    bị áp dụng biện pháp dẫn giải bao gồm: Bị nghị khởi tố không có mặt theo giấy triệu
    hại, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tập hoặc yêu cầu của cơ quan có thẩm
    tố. Ngoài ra, nhằm bảo đảm yếu tố quyền quyền tiến hành tố tụng mà không vì lý
    con người, BLTTHS năm 2015 đã quy định do bất khả kháng hoặc không do trở ngại
    không được áp dụng dẫn giải đối với người khách quan (khoản 2 Điều 127 BLTTHS
    già yếu, người bị bệnh nặng có xác nhận của năm 2015).
    cơ quan y tế. Khi áp dụng các quy định nêu trên,
    1.2. Thẩm quyền áp dụng và thi hành các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố
    tụng vẫn không thống nhất khi áp dụng
    Tùy theo các giai đoạn tố tụng khác
    biện pháp dẫn giải do chưa có văn bản
    nhau mà thẩm quyền ra quyết định áp
    hướng dẫn, cụ thể như: “Không có mặt
    dụng dẫn giải cũng khác khau, cụ thể:
    theo giấy triệu tập hoặc theo yêu cầu”
    Điều tra viên, Cấp trưởng của cơ quan
    thì được hiểu là cơ quan, người có thẩm
    được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt
    quyền tiến hành tố tụng đã gửi giấy triệu
    động điều tra, Kiểm sát viên, Thẩm phán tập hoặc yêu cầu hợp lệ lần thứ mấy mà
    chủ tọa phiên tòa, Hội đồng xét xử. họ không có mặt? Có cần phải xác định
    BLTTHS năm 2003 chỉ quy định Điều rằng họ đã nhận được giấy triệu tập
    tra viên và Hội đồng xét xử có thẩm quyền hoặc yêu cầu hay chưa? Ngoài ra, các cơ
    ra quyết định dẫn giải đối với người làm quan có thẩm quyền không có sự thống
    chứng mà không quy định Kiểm sát viên. nhất trong số lần triệu tập hay yêu cầu
    Tuy nhiên, BLTTHS năm 2015 đã quy hợp lệ. Một số địa phương áp dụng biện

    Số 03 – 2020 Khoa học Kiểm sát 33

  3. MỘT SỐ VƯỚNG MẮC VÀ KIẾN NGHỊ ÁP DỤNG BIỆN PHÁP DẪN GIẢI

    pháp dẫn giải sau hai lần gửi giấy triệu thân của người bị dẫn giải không có tinh
    tập hay yêu cầu hợp lệ, nhưng một số thần hợp tác, cố ý ngăn cản việc chấp
    địa phương khác lại áp dụng sau khi đã hành quyết định dẫn giải, từ đó gây khó
    gửi giấy triệu tập hay yêu cầu hợp lệ lần khăn cho cơ quan có thẩm quyền. Điều
    thứ ba mà chủ thể bị triệu tập hay yêu này chưa có quy định cụ thể và cách thức
    cầu không có mặt.
    giải quyết hợp lý.
    Trong thực tế, đối với nhiều vụ việc,
    2.3. Về việc áp dụng biện pháp dẫn giải
    mặc dù cơ quan có thẩm quyền đã gửi
    đối với bị hại
    giấy triệu tập hay yêu cầu hợp lệ nhiều
    lần, nhưng chủ thể không nhận được Có thể nói, bị hại là đối tượng bị
    thông tin hoặc vì nhiều lý do khách quan xâm hại hoặc đe dọa xâm hại quyền và
    khác mà giấy triệu tập, yêu cầu bị thất lợi ích hợp pháp. Do vậy, nhằm bảo đảm
    lạc. Đến khi cơ quan có thẩm quyền áp xác định sự thật khách quan của vụ án,
    dụng biện pháp dẫn giải, họ mới biết. cơ quan có thẩm quyền khi áp dụng biện
    pháp dẫn giải với bị hại phải hết sức thận
    2.2. Về thủ tục tiến hành biện pháp dẫn giải
    trọng và nắm bắt tốt các biểu hiện tâm
    Thủ tục, cách thức thực hiện biện pháp lý, tránh gây ảnh hưởng quyền và lợi ích
    dẫn giải hiện nay căn cứ vào Quyết định số hợp pháp của họ.
    1502/2008/QĐ-BCA của Bộ Công an.
    Trong quá trình giải quyết vụ án
    Theo đó, thực hiện biện pháp dẫn giải hình sự, mặc dù một số vụ án không
    là nhiệm vụ của lực lượng cảnh sát bảo thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu
    vệ và hỗ trợ tư pháp thuộc Công an nhân của bị hại nhưng bị hại không thực hiện
    dân theo yêu cầu của các cơ quan tiến việc giám định theo quyết định trưng
    hành tố tụng hình sự. Tuy nhiên, Quyết cầu của cơ quan có thẩm quyền, bị hại
    định này hiện nay chỉ quy định về thủ tục từ chối giám định, cố tình không chấp
    dẫn giải đối với người làm chứng mà chưa hành quyết định dẫn giải dẫn đến phần
    quy định đối với bị hại, người bị tố giác, nhiều các vụ án đều đi vào bế tắc phải
    người bị kiến nghị khởi tố. Như vậy, có đình chỉ vụ án.
    thể hiểu thủ tục áp dụng dẫn giải với chủ
    Một số trường hợp, bị hại có thực
    thể còn lại có thực hiện giống như người
    hiện theo quyết định trưng cầu giám
    làm chứng hay không?
    định lần đầu của cơ quan có thẩm quyền.
    Ngoài ra, Quyết định số 1502/2008/ Tuy nhiên, khi nội dung giám định chưa
    QĐ-BCA có quy định về thủ tục trước và rõ, chưa đầy đủ hoặc phát sinh vấn đề
    trong khi dẫn giải và đã đưa ra một số mới cần phải giám định liên quan đến
    tình huống thực tế như người bị dẫn giải tình tiết vụ án đã có kết luận giám định
    có hành vi chống đối hoặc không có mặt trước đó hoặc có căn cứ nghi ngờ kết
    tại nơi cư trú, làm việc và cố tình không luận giám định lần đầu không chính xác,
    chấp hành quyết định dẫn giải. Hơn nữa, theo đề nghị của người tham gia tố tụng
    trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, (Điều 210, 211 BLTTHS năm 2015) và bị
    khi áp dụng biện pháp dẫn giải đã nảy hại không tiến hành giám định lại hoặc
    sinh nhiều tình huống khác nhau như giám định bổ sung thì có áp dụng biện
    người đại diện, người giám hộ hay người pháp dẫn giải đối với bị hại không?

    34 Khoa học Kiểm sát Số 03 – 2020

  4. NGÔ ĐỨC TOÀN – HOÀNG QUỐC KHÁNH

    2.4. Về việc áp dụng dẫn giải đối với 2.5. Khó khăn khi chủ thể bị dẫn giải là
    người giám định, người chứng kiến người dưới 18 tuổi
    Người giám định là người có kiến Người dưới 18 tuổi là chủ thể đặc biệt
    thức chuyên môn về lĩnh vực cần giám trong hoạt động tố tụng và được BLTTHS
    định, được cơ quan có thẩm quyền tiến quy định tại Chương XVIII. Họ đang trong
    hành tố tụng trưng cầu, người tham gia quá trình phát triển về thể chất và tinh
    tố tụng yêu cầu giám định theo quy định thần nên khả năng nhận thức về pháp luật
    của pháp luật. Họ có nghĩa vụ có mặt còn hạn chế, dễ bị tổn thương.
    theo giấy triệu tập của cơ quan có thẩm Do đó, khi áp dụng biện pháp cưỡng
    quyền tiến hành tố tụng (khoản 3 Điều 68 chế như dẫn giải đối với chủ thể là người
    BLTTHS năm 2015). dưới 18 tuổi, đặc biệt trong trường hợp
    Tuy nhiên, trên thực tế, đối với một họ không phải là người bị buộc tội, đòi
    số vụ án có nghi ngờ về tính chính xác hỏi cơ quan, người có thẩm quyền tiến
    của kết quả giám định hoặc cần giải thích hành tố tụng phải thật thận trọng, tránh
    cụ thể, cơ quan có thẩm quyền tiến hành việc làm tổn thương về sức khỏe và tinh
    triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng Giám thần của họ. Cùng với đó, quyền và lợi
    định viên không đến. Ngay cả khi các cơ ích của người dưới 18 tuổi tham gia tố
    quan có thẩm quyền thực hiện việc kiến tụng được thực hiện thông qua người đại
    diện hoặc người giám hộ, vậy khi tiến
    nghị với Cơ quan giám định nhưng Giám
    hành dẫn giải người dưới 18 tuổi, vai trò
    định viên vẫn không có mặt, từ đó kéo dài
    của người đại diện, người giám hộ như
    thời gian hoạt động tố tụng, không đảm
    thế nào? Xử lý thế nào khi tiến hành dẫn
    bảo về mặt thời hạn.
    giải người dưới 18 tuổi mà người đại
    Hơn nữa, người chứng kiến là một diện, người giám hộ của họ không hợp
    trong những người tham gia tố tụng, là tác hoặc chống đối? Trên thực tế, khi áp
    người được cơ quan có thẩm quyền tiến dụng dẫn giải, cơ quan tố tụng thường
    hành tố tụng yêu cầu chứng kiến việc tiến xuyên gặp phải những trường hợp trên
    hành hoạt động tố tụng theo quy định. Họ và nhiều vụ án không giải quyết được do
    có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập của việc thực hiện biện pháp dẫn giải đối với
    cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng người dưới 18 tuổi gặp nhiều khó khăn.
    (khoản 4 Điều 67 BLTTHS năm 2015). 3. Một số kiến nghị về áp dụng biện
    Cũng giống như đối với Giám định pháp dẫn giải
    viên, trong một số vụ án có khiếu nại Như đã phân tích ở trên, biện pháp
    các hoạt động tố tụng mà họ tham gia dẫn giải người làm chứng, bị hại, người
    chứng kiến, cơ quan có thẩm quyền mặc bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố có
    dù đã triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vai trò rất quan trọng trong việc giải quyết
    người chứng kiến không có mặt thì hiện đúng đắn vụ án hình sự. Do vậy, tác giả
    nay chưa có biện pháp để giải quyết vấn đề xuất một số kiến nghị và sửa đổi luật
    đề này. như sau:
    Do đó, cần thiết phải đưa đối tượng Thứ nhất, kiến nghị các cơ quan tư
    người giám định, người chứng kiến là pháp Trung ương sớm ban hành văn bản
    một trong những chủ thể của biện pháp hướng dẫn cụ thể thủ tục thi hành dẫn giải
    dẫn giải. người làm chứng, bị hại, người bị tố giác,

    Số 03 – 2020 Khoa học Kiểm sát 35

  5. MỘT SỐ VƯỚNG MẮC VÀ KIẾN NGHỊ ÁP DỤNG BIỆN PHÁP DẪN GIẢI

    người bị kiến nghị khởi tố. Trong hướng thật khách quan của vụ án. Vì vậy, việc
    dẫn cần nêu rõ vai trò phối hợp không đề nghị người giám định, người chứng
    chỉ giữa các cơ quan tư pháp mà còn cần kiến là chủ thể của biện pháp dẫn giải là
    sự liên kết chặt chẽ với Chính quyền địa phù hợp.
    phương, cơ quan, tổ chức nơi người bị dẫn Thứ ba, về vấn đề dẫn giải người
    giải cư trú, học tập, làm việc. Vai trò của dưới 18 tuổi, các cơ quan ban hành cần có
    các Chính quyền địa phương, cơ quan, tổ
    hướng dẫn cụ thể, bảo đảm các nguyên tắc
    chức nơi người bị dẫn giải cư trú, học tập,
    tiến hành tố tụng đối với người dưới 18
    làm việc phải được khẳng định hơn nữa,
    tuổi được quy định tại Điều 414 BLTTHS
    có trách nhiệm tổ chức vận động, thuyết
    năm 2015. Việc thực hiện các biện pháp
    phục cá nhân; gia đình, người thân của
    cưỡng chế nói chung và biện pháp dẫn
    người bị dẫn giải chấp hành giấy triệu tập,
    giải nói riêng phải thân thiện, phù hợp
    yêu cầu của các cơ quan có thẩm quyền;
    với tâm sinh lý, lứa tuổi, nhận thức, mức
    phối hợp cùng lực lượng cảnh sát bảo vệ
    độ trưởng thành cũng như gìn giữ bí mật,
    và hỗ trợ tư pháp làm công tác tư tưởng,
    hình ảnh của người dưới 18 tuổi, đúng
    kêu gọi người bị dẫn giải chấp hành theo
    theo tinh thần Điều 3 Công ước về quyền
    sự hướng dẫn.
    trẻ em mà Việt Nam đã tham gia, khẳng
    Ngoài ra, trong trường hợp người bị định mọi hành động liên quan tới trẻ em
    dẫn giải cố tình không chấp hành quyết
    và các quyền lợi chính đáng của trẻ phải
    định dẫn giải, không thể dừng lại ở việc
    được xem xét đầu tiên.
    lập biên bản và thông báo cho cơ quan
    yêu cầu dẫn giải mà phải có giải pháp Muốn cho hoạt động dẫn giải có
    phù hợp, cụ thể khác như phối hợp với hiệu quả đối với người dưới 18 tuổi, điều
    các cơ quan, Chính quyền địa phương kiện đầu tiên là những người tiến hành
    giáo dục, thuyết phục người bị dẫn giải, tố tụng, lực lượng cảnh sát bảo vệ và hỗ
    chỉ ra các lợi ích khi tuân theo giấy triệu trợ tư pháp phải nắm vững được những
    tập, yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. đặc điểm tâm lý lứa tuổi, khoa học giáo
    Cùng với đó, luôn đảm bảo nguyện vọng, dục không chỉ của người dưới 18 tuổi mà
    mong muốn phù hợp của cá nhân bị dẫn còn của người thân, người đại diện, người
    giải nhằm tạo tâm lý thoải mái, không giám hộ. Do đó, đề nghị lực lượng cảnh
    tạo thêm gánh nặng cho họ. sát bảo vệ và hỗ trợ tư pháp phải tham
    Thứ hai, ngoài những chủ thể mà gia tập huấn, đào tạo thường xuyên, tránh
    BLTTHS năm 2015 đã quy định, nhà làm gây ra ảnh hưởng tâm lý đối với người bị
    luật cần bổ sung thêm các chủ thể có thể dẫn giải.
    dẫn giải như người giám định, người Ngoài ra, người dưới 18 tuổi luôn
    chứng kiến để giải quyết những trường được đặt dưới sự giám sát của người thân,
    hợp triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng họ người đại diện hay người giám hộ. Vì vậy,
    không có mặt. Việc áp dụng biện pháp khi tiến hành dẫn giải, theo mong muốn,
    cưỡng chế dẫn giải là nhằm bảo đảm hoạt nguyện vọng của người bị dẫn giải, có thể
    động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi để người thân, người đại diện hay người
    hành án, trong khi các chủ thể nêu trên giám hộ đi cùng nhằm duy trì sự ổn định
    đều là người tham gia tố tụng, có vai trò tâm lí cho người bị dẫn giải và có thể
    quan trọng trong quá trình xác minh sự thanh toán các chi phí phát sinh./.

    36 Khoa học Kiểm sát Số 03 – 2020

Download tài liệu Một số vướng mắc và kiến nghị áp dụng biện pháp dẫn giải File Docx, PDF về máy