[Download] Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài tại Việt Nam – Tải về File Docx, PDF

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài tại Việt Nam

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài tại Việt Nam
Nội dung Text: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài tại Việt Nam

Download


Việc giải quyết những tranh chấp phát sinh liên quan đến hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài thời gian qua cũng đã mang lại những kết quả khả quan. Tuy nhiên vẫn còn một số vấn đề bất cập và vướng mắc cần có những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết cũng như khai thác được ưu thế của các hình thức giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng bằng trọng tài.

Bạn đang xem: [Download] Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài tại Việt Nam – Tải về File Docx, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải tài liệu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài tại Việt Nam File Docx, PDF về máy

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài tại Việt Nam

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài tại Việt Nam

  1. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    12.
    MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
    GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG
    THEO THỦ TỤC TRỌNG TÀI TẠI VIỆT NAM
    Phạm Thị Loan(*)

    Tóm tắt

    Cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước, hoạt động tín dụng thời gian qua
    cũng phát triển mạnh mẽ góp phần giải quyết nhu cầu vay vốn phát triển sản xuất kinh
    doanh và tiêu dùng cá nhân. Theo đó những các tranh chấp phát sinh liên quan đến
    hợp đồng tín dụng cũng gia tăng tỷ lệ thuận với sự phát triển của hoạt động tín dụng.

    Việc giải quyết những tranh chấp phát sinh liên quan đến hợp đồng tín dụngtheo
    thủ tục trọng tài thời gian qua cũng đã mang lại những kết quả khả quan. Tuy nhiên
    vẫn còn một số vấn đề bất cập và vướng mắc cần có những giải pháp nhằm nâng cao
    hiệu quả giải quyết cũng như khai thác được ưu thế của các hình thức giải quyết tranh
    chấp hợp đồng tín dụng bằng trọng tài.

    Từ khóa: Hợp đồng tín dụng; Giải quyết tranh chấp; Trọng tài thương mại; Luật
    Trọng tài 2010.

    Trung tâm Trọng tài thương mại Đông Dương
    (*)

    Email: loanpham1977@gmail.com

    156

  2. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    1. GIỚI THIỆU
    1.1. Khái niệm giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng
    tài thương mại
    Giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng bằng trọng tài thương mại cũng bắt
    nguồn từ sự thỏa thuận của các bên trên cơ sở tự nguyện và được tiến hành theo quy
    định của Luật Trọng tài thương mại.
    Giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài thương mại là một
    phương pháp pháp lý giải quyết tranh chấp dựa trên sự lựa chọn tự nguyện của các
    bên tranh chấp. Bằng một Điều khoản trọng tài (trong hợp đồng tín dụng) hay bằng
    một thỏa thuận trọng tài (lập ra sau khi tranh chấp đã phát sinh), các bên tham gia hợp
    đồng tín dụng tự nguyện đưa tranh chấp ra giải quyết bằng một cơ quan trọng tài (Ủy
    ban trọng tài hoặc trọng tài viên) do các bên lựa chọn. Các bên tự thỏa thuận về phạm
    vi các tranh chấp mà trọng tài được quyền giải quyết, thỏa thuận về luật áp dụng (luật
    nội dung và các quy tắc tố tụng), thỏa thuận về tính chung thẩm và hiệu lực bắt buộc
    của phán quyết trọng tài đối với các bên tranh chấp,… Nói cụ thể hơn, thẩm quyền của
    cơ quan trọng tài bắt nguồn từ “quyền lực theo hợp đồng tín dụng” hay “quyền lực đại
    diện” do các bên tranh chấp giao phó, ủy nhiệm.
    1.2. Đặc điểm giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng tại trung tâm trọng
    tài thương mại
    Việc giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng bằng trọng tài thương mại bao gồm
    một số đặc điểm sau:
    Thứ nhất, trọng tài chỉ có thẩm quyền giải quyết một tranh chấp hợp đồng tín
    dụng cụ thể khi các bên tranh chấp tự nguyện thỏa thuận lựa chọn trọng tài để giải
    quyết. Tuy nhiên khi giữa các bên đã có một thỏa thuận trọng tài hợp pháp theo quy
    định của pháp luật áp dụng thì việc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài trở thành một
    yêu cầu bắt buộc. Khi đó Tòa án sẽ được coi là không có thẩm quyền giải quyết tranh
    chấp đó.
    Thứ hai, trọng tài là bên thứ ba khách quan để giúp các bên giải quyết bất đồng.
    Khác với bên thứ ba làm trung gian hòa giải – người không có quyền đưa ra quyết định
    giải quyết tranh chấp có tính chất ràng buộc các bên tham gia quan hệ tín dụng, quyết
    định của trọng tài viên hoặc Hội đồng trọng tài có tính chất ràng buộc pháp lý có giá
    trị chung thẩm đối với các bên tranh chấp.

    157

  3. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    Thứ ba, trọng tài là một phương thức giải quyết tư (phi chính phủ) nên trọng tài
    giải quyết dựa trên uy tín chứ không phải dựa trên quyền lực nhà nước như Tòa án.
    Tuy nhiên, do phán quyết của trọng tài là chung thẩm và ràng buộc các bên như một
    bản án của Tòa án nên khác với phương thức thương lượng hoặc hòa giải, giải quyết
    tranh chấp bằng trọng tài được điều chỉnh bởi các quy định pháp luật cụ thể.

    Thứ tư, so với tố tụng Tòa án, mức độ tự quyết của các bên trong quan hệ giải
    quyết cao hơn trong tố tụng Tòa án và thủ tục tố tụng trọng tài linh hoạt, mềm dẻo
    hơntố tụng Tòa án. Các bên tranh chấp được quyền lựa chọn trọng tài viên, được
    quyền quyết định ngôn ngữ, địa điểm và thời gian xét xử.

    Thứ năm, Trên thực tế pháp luật nước ta chưa đáp ứng được nhu cầu của xã hội,
    chậm đổi mới dẫn tới hiện tượng pháp luật “chạy theo” sự thay đổi của xã hội, chứ
    pháp luật chưa thể dự kiến và điều chỉnh được các mối quan hệ xã hội sắp diễn ra. Một
    điều đáng lưu ý là sự hiểu biết về pháp luật của các bên trong hợp đồng còn chưa rõ
    ràng, mâu thuẫn với nhau về lợi ích giữa các bên dẫn đến nảy sinh tranh chấp.

    Ngoài ra, có trường hợp khi tham gia giải quyết tranh chấp không biết mình bị
    kiện và vì sao bị kiện tại trung tâm trọng tài, quyết định trọng tài không có tính cưỡng
    chế cao như quyết định của Tòa án, việc thi hành quyết định trọng tài không phải lúc
    nào cũng trôi chảy, thuận lợi như thi hành bản án của Tòa mà phụ thuộc chủ yếu vào
    thiện chí và hợp tác giải quyết của các bên, giải quyết trọng tài không bị giới hạn về
    mặt lãnh thổ do các bên có quyền lựa chọn bất kỳ trung tâm trọng tài nào để giải quyết
    tranh chấp cho mình.

    2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢI QUYẾT TRANH
    CHẤP HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG THEO THỦ TỤC TRỌNG TÀITÀI VIỆT NAM
    2.1. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức, tăng cường đội ngũ trọng tài viên có trình độ
    chuyên môn cao

    Có một nhận định được các học giả uy tín thế giới ủng hộ đó là “chất lượng của
    trọng tài viên tương đương với chất lượng của tố tụng trọng tài”, và về điểm này, các
    trọng tài viên hiện nay tại Việt Nam đa phần đều là những tên tuổi có uy tín, là những
    chuyên gia đầu ngành trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên, để có một quá trình
    tố tụng trọng tài thật sự hiệu quả, nhanh chóng, các trọng tài viên còn cần kinh nghiệm
    điều hành quá trình tố tụng cũng như nắm vững trình tự tố tụng trọng tài. Việc tố tụng

    158

  4. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    trọng tài phải tuân thủ tuyệt đối nguyên tắc bảo mật khiến cho các trọng tài viên không
    thể tìm hiểu kinh nghiệm qua các vụ kiện trọng tài khác mà mình không được tham
    gia, trong khi hiện nay không có nhiều những diễn đàn trong nước cũng như quốc tế
    để các trọng tài viên trao đổi những đúc kết thực tiễn của mình với nhau và tìm tòi
    thêm về cách xử lý của trọng tài viên, chuyên gia quốc tế.

    Theo thống kê của Bộ Tư pháp, tính đến hết tháng 8-2017, cả nước có 21 trung
    tâm trọng tài với 480 trọng tài viên. Suốt thời gian qua, các trung tâm trọng tài đã và
    đang thể hiện vai trò tích cực của mình trong việc hỗ trợ giải quyết các tranh chấp hợp
    đồng tín dụng với nhiều ưu điểm. Chẳng hạn như thủ tục đơn giản, linh hoạt theo thỏa
    thuận, giúp giải quyết tranh chấp nhanh chóng… 

    Việc nâng cao tính chuyên nghiệp, năng lực của đội ngũ trọng tài viên trong giải
    quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng nói riêng và tranh chấp thương mại nói chung
    hoàn thiện kỹ năng cho trọng tài viên, xây dựng quy tắc đạo đức trọng tài viên; nâng
    cao chất lượng xét xử trọng tài, thi hành phán quyết trọng tài…

    Muốn khẳng định năng lực của mình và tạo niềm tin cho giới doanh nhân, các
    Trung tâm Trọng tài cần không ngừng bồi dưỡng đội ngũ trọng tài viên, không chỉ chú
    trọng mở rộng danh sách trọng tài viên, thu hút các chuyên gia uy tín trong các lĩnh
    vực mà còn phải nâng cao trình độ và kỹ năng của các trọng tài viên hiện có nhằm
    nâng cao chất lượng dịch vụ trọng tài. Về việc này, Hội Luật gia cũng có ý định thành
    lập Viện Trọng tài để cung cấp chương trình đào tạo chuyên sâu dành cho trọng tài
    viên. Bên cạnh đó, mỗi trung tâm cần tăng cường hợp tác với các tổ chức trọng tài
    trong và ngoài nước nhằm trao đổi chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm cũng như giới
    thiệu về tổ chức và hoạt động của trung tâm mình. Ngoài ra, dựa trên kinh nghiệm tổ
    chức và hoạt động của Hiệp hội trọng tài Hoa Kỳ, cơ sở pháp lý của Luật Trọng tài
    thương mại 2010 và pháp luật về hội nghề nghiệp, Hiệp hội Trọng tài Thương mại
    Việt Nam sẽ sớm được thành lập, hỗ trợ đắc lực vào sự phát triển bền vững của trọng
    tài thương mại tại Việt Nam.

    2.2. Tăng cường công tác hỗ trợ của Tòa án, cơ quan thi hành án dân sự đối
    với hoạt động tố tụng trọng tài

    Sự can thiệp và hỗ trợ của Nhà nước trong quá trình trọng tài là một vấn đề đã được
    đề cập đến rất nhiều trong khoa học pháp lý. Xung quanh vấn đề này cũng có nhiều ý
    kiến tranh cãi và tiếp cận dưới nhiều cách khác nhau. Tuy nhiên, tất cả cùng thống nhất

    159

  5. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    với nhau ở khía cạnh: trọng tài không thể thoát ly khỏi sự kiểm soát của Nhà nước. Nhà
    nước cần phải đóng một vai trò nhất định trong quá trình tố tụng trọng tài. Vấn đề là Nhà
    nước sẽ tác động trọng tài đến đâu và liệu Nhà nước can thiệp một cách tích cực hay tiêu
    cực vào trọng tài. Sự can thiệp của Nhà nước có thể tích cực nhưng cũng có thể tác động
    không tốt đến trọng tài. Sự can thiệp đó sẽ là tích cực nếu Nhà nước quan tâm đến kết
    quả trọng tài và can thiệp khi cần thiết nhằm giúp các bên tham gia trọng tài đạt được
    mục đích trọng tài trên cơ sở công lý, công bằng. Sự can thiệp đó có thể là không tích
    cực nếu nó nhằm chỉ để bảo vệ quyền lợi của một bên tham gia mà không công bằng đối
    với tất cả các bên. Vai trò của Nhà nước là bảo đảm sự cân bằng giữa quyền lợi chung
    và quyền lợi riêng của các bên tham gia trọng tài. Chính vì vậy, sự cần thiết phải duy trì
    “mối quan hệ lẫn nhau và năng động giữa mong muốn của các bên tham gia trọng tài và
    quyền lợi của hệ thống pháp luật quốc gia trong việc bảo đảm công bằng cho quá trình
    trọng tài và quyền lợi to lớn của quốc gia” là mối quan tâm của Luật trọng tài ở tất cả
    các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Thực tế ở các nước cho thấy, sự hỗ trợ,
    can thiệp của Nhà nước trong quá trình tố tụng trọng tài được thể hiện thông qua Tòa
    án, thông qua vai trò của Tòa án trong quá trình tố tụng trọng tài.

    Theo thông lệ và tập quán thương mại của nhiều nước trên thế giới và quốc tế, xét
    về bản chất, trọng tài là một quá trình giải quyết tranh chấp dựa trên sự lựa chọn tự
    nguyện của các bên tranh chấp. Bằng một Điều khoản trọng tài (trong hợp đồng kinh
    tế, thương mại) hay bằng một thỏa thuận trọng tài (lập ra sau khi tranh chấp đã phát
    sinh). Trong khi đó, Tòa án là người đại diện của quyền lực Nhà nước (quyền tư pháp)
    để xét xử theo pháp luật của quốc gia các tranh chấp trong phạm vi thẩm quyền mà
    pháp luật cho phép. Các bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực bắt buộc đối với
    mọi công dân, tổ chức có liên quan và được đảm bảo thi hành bằng sức mạnh cưỡng
    chế của Nhà nước

    Như vậy, cũng như đối với mọi “quyền lực hợp đồng” hay “quyền lực đại diện”
    khác, ở đây cần có một cơ chế kiểm tra, giám sát của quyền lực Nhà nước đối với
    trọng tài để bảo đảm cho trọng tài ngay từ khi bắt đầu thành lập và trong suốt quá trình
    giải quyết tranh chấp sẽ không vượt quá thẩm quyền được giao, sẽ thực hiện đúng đắn,
    vô tư, khách quan, trung lập các trách nhiệm của mình, do đó hiệu lực của các quyết
    định trọng tài cũng sẽ được bảo đảm, hiệu quả trọng tài được nâng cao. Đa số các quốc
    gia đều quy định Tòa án chính là cơ quan đại diện cho quyền lực Nhà nước để thực
    hiện việc giám sát đối với trọng tài.

    160

  6. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    Có thể nói, mối quan hệ giữa Tòa án và trọng tài trong quá trình tố tụng trọng tài
    chính là thể hiện vai trò của Nhà nước trong việc hỗ trợ và giám sát quá trình tố tụng
    trọng tài. Nội dung của mối quan hệ này luôn được công nhận và quy định ở trong luật
    về trọng tài ở tất cả các nước trên thế giới, mặc dù có thể khác nhau ở góc độ này hoặc
    góc độ khác. Bên cạnh đó, trong khi xử lý mối quan hệ giữa Tòa án và trọng tài cần
    phải đảm bảo hai yêu cầu đặt ra là vừa phòng ngừa, hạn chế sự can thiệp không cần
    thiết của Tòa án vào quá trình trọng tài, vừa bảo đảm được vai trò hỗ trợ và kiểm tra
    giám sát cần thiết của Tòa án để nâng cao hiệu quả của tố tụng trọng tài. Tùy theo điều
    kiện, truyền thống pháp luật, các học thuyết và quan điểm pháp lý về tố tụng trọng tài
    ở từng quốc gia mà quan hệ giữa Tòa án và trọng tài được thể chế hóa ở những mức
    độ khác nhau tại những văn bản khác nhau nhưng thông thường là trong Luật Trọng
    tài, Luật Tố tụng Dân sự hoặc Luật Tố tụng Thương mại của từng nước và trong các
    điều ước quốc tế về trọng tài.

    Để thống nhất nhận thức chung về trọng tài cũng như là thực hiện giải pháp nâng
    cao sức hấp dẫn của trọng tài cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng
    và Tòa án. Vì vậy, việc tổ chức các hội thảo liên ngành giữa Bộ Tư pháp, Tòa án, Cơ
    quan thi hành án dân sự, các trung tâm trọng tài về thực tiễn thi hành Luật Tố tụng
    Thương mại là hết sức cần thiết. Một số nội dung trước mắt cần tập trung phối hợp,
    thống nhất có thể là (i) Tôn trọng tính độc lập của tổ chức trọng tài, (ii) tập huấn, phổ
    biến và nâng cao kiến thức cho thẩm phán về Luật Tố tụng Thương mại và Nghị quyết
    01/2014 và (iii) đưa ra những chính sách rõ ràng khuyến khích sự phát triển của trọng
    tài, nhằm tạo một môi trường pháp lý thân thiện với trọng tài.

    2.3. Tăng cường kiểm tra giám sát trung tâm trọng tài, việc hủy quyết định
    trọng tài, công nhận và thi hành phán quyết trọng tài

    Thứ nhất về công tác kiểm tra, giám sát trung tâm trọng tài:

    Pháp luật về trọng tài hiện hành chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể việc thanh,
    kiểm tra trong việc giải quyết tranh chấp đối với các trung tâm trọng tài về quy chế
    công tác kiểm tra đối với trọng tài thương mại. Cần cụ thể hóa băng văn bản dưới luật
    về nguyên tắc, thẩm quyền, quy trình, hình thức, nội dung công tác kiểm tra các trung
    tâm trọng tài và áp dụng đối với cơ quan, đơn vị, theo đó, nguyên tắc kiểm tra; thẩm
    quyền kiểm tra và đối tượng kiểm tra; hình thức và cách thức tiến hành kiểm tra cần
    được quy định như sau:

    161

  7. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    Công tác kiểm tra được thực hiện đúng thẩm quyền, nội dung, yêu cầu thực tế và
    đáp ứng mục tiêu quản lý việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ trọng tài thương mại.
    Đảm bảo tất cả trung tâm trọng tài, cơ quan, đơn vị, cá nhân trực thuộc đều được kiểm
    tra; tập trung kiểm tra những mặt công tác có hạn chế, yếu kém. Đảm bảo tính khách
    quan, công khai, minh bạch, đúng pháp luật, đúng quy định của tòa trọng tài thương
    mại và đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của công tác kiểm tra.

    Đảm bảo phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị kiểm tra, tránh trùng lặp,
    chồng chéo trong hoạt động kiểm tra. Trường hợp có sự trùng lặp, chồng chéo về nội
    dung, đối tượng kiểm tra thì thực hiện theo kế hoạch, quyết định của cấp có thẩm
    quyền quyết định kiểm tra cao hơn. Chỉ thực hiện kiểm tra khi có kế hoạch đã được
    phê duyệt hoặc theo yêu cầu đột xuất của người có thẩm quyền quyết định kiểm tra
    theo quy định được ban hành.

    Thẩm quyền kiểm tra và đối tượng kiểm tracần quy định rõ thẩm quyền Bộ Tư
    pháp kiểm tra đối với các trung tâm trọng tài, Sở Tư pháp tiến hành kiểm tra: các chi
    nhánh, đơn vị trực thuộc trung tâm trọng tài.

    Hình thức và cách thức tiến hành kiểm tra người có thẩm quyền ra quyết định
    kiểm tra theo quy định có thể áp dụng một trong các hình thức kiểm tra sau: Kiểm tra
    theo kế hoạch: Là việc kiểm tra thường xuyên hằng năm theo kế hoạch đãđược cấp có
    thẩm quyền kiểm tra phê duyệt. Kiểm tra đột xuất: Là việc kiểm tra ngoài kế hoạch,
    theo yêu cầu cấp thiết của công tác lãnh đạo, quản lý và thực hiện nhiệm vụ chính tại
    thời điểm kiểm tra. Tự kiểm tra: Là việc đối tượng kiểm tra tự tiến hành kiểm tra và
    báo cáo bằng văn bản đến người có thẩm quyền ra quyết định kiểm tra.

    Cách thức tiến hành kiểm tra: Việc kiểm tra được tiến hành trực tiếp, gián tiếp
    hoặc kết hợp cả hai cách thức. Kiểm tra trực tiếp là trực tiếp nghe báo cáo tại cơ quan,
    đơn vị được kiểm tra; trực tiếp kiểm tra hồ sơ, tài liệu tại cơ quan, đơn vị được kiểm
    tra. Kiểm tra gián tiếp là kiểm tra thông qua nghiên cứu báo cáo, văn bản, tài liệu hoặc
    hồ sơ vụ án của đơn vị, cá nhân được kiểm tra; thông qua thông tin do các đơn vị, cá
    nhân có liên quan cung cấp.

    Thứ hai: việc hủy phán quyết trọng tài

    Theo Luật Trọng tài thương mại quy định về hủy phán quyết trọng tài khá chặt
    chẽ và cụ thể, các quy định về trọng tài nói chung và hủy phán quyết trọng tài nói riêng

    162

  8. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    theo Luật Trọng tài thương mại tương đối tiến bộ và phù hợp hơn với Luật Trọng tài
    thương mại của nhiều nước trên thế giới

    Hệ thống Tòa án cần phát huy và thể hiện rõ sự ủng hộ với hệ thống trọng tài,
    từ chối hủy các phán quyết trọng tài trừ khi rõ ràng có vi phạm được quy định cụ thể
    trong Luật Trọng tài thương mại. Đây là một đòi hỏi hết sức quan trọng. Toàn bộ quá
    trình trọng tài có thể mất ý nghĩa nếu như một phán quyết có thể bị hủy tại Tòa án vi
    những lý do hết sức kỹ thuật, không được quy định cụ thể trong Luật Trọng tài thương
    mại. Kinh nghiệm ở các nước có sự phát triển của trọng tài như Singapore hay Anh
    cho thấy Tòa án chỉ can thiệp vào tố tụng trọng tài hoặc hủy phán quyết trọng tài trong
    những trường hợp hết sức đặc biệt. Ví dụ như có vi phạm nghiêm trọng trong tố tụng,
    thiên vị với một bên, không cho một bên cơ hội trình bày, lập luận hoặc những trường
    hợp phán quyết vi phạm những nguyên tắc căn bản của xã hội như buộc các bên phải
    thi hành những việc làm phi pháp, sai trái mà xã hội không thể chấp nhận. Tuy nhiên,
    thực tế tại Việt Nam vẫn cho thấy Tòa án chưa thực sự có một chính sách quan điểm
    thống nhất ủng hộ mạnh sẽ hoạt động trọng tài. Một số trường hợp phán quyết bị hủy
    vì những lý do mang nặng tính kỹ thuật hoặc các lý do rất chung chung như “không
    tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam” mà không nêu cụ thể nguyên
    tắc đó là nguyên tắc nào và bị vi phạm như thế nào.

    Trừ khi phán quyết trọng tài có sai lầm trong việc áp dụng luật nội dung hoặc vi
    phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng đến mức có thể làm sai lệch bản chất vụ việc thì
    Tòa án mới nên hủy phán quyết đó. Tòa án không nên căn cứ vào những tiểu tiết về
    thủ tục để hủy phán quyết trọng tài một cách tùy tiện. Các quy định về trọng tài nói
    chung và hủy phán quyết trọng tài nói riêng theo Luật Trọng tài thương mại tương đối
    tiến bộ và phù hợp với thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng, các quy
    định về hủy phán quyết trọng  tài vẫn còn những điểm thiếu sót hoặc bất cập đòi hỏi
    phải tiếp tục được hướng dẫn và giải thích một cách cụ thể đế tránh sự hiểu nhầm, gây
    khó khăn trong việc áp dụng. Bên cạnh đó, nhận thức và trình độ chuyên môn nghiệp
    vụ của thẩm phán và trọng tài viên còn nhiều hạn chế, khiến cho nhiều phán quyết
    trọng tài bị hủy vì những lý do không đáng có. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và
    trình độ chuyên môn nghiệp vụ của thẩm phán và trọng tài viên là một trong yêu cầu
    cấp bách, cần phải thực hiện.

    Luật Trọng tài thương mại chưa quy định rõ về nội dung trong kết quả giải quyết
    tranh chấp của trọng tài. Luật Trọng tài thương mại quy định “Phán quyết trọng tài là

    163

  9. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    quyết định của Hội đồng trọng tài giải quyết toàn bộ nội dung vụ tranh chấp và chấm
    dứt tố tụng trọng tài” và một trong những nội dung của phán quyết trọng tài là: “Kết
    quả giải quyết tranh chấp”. Tuy nhiên, thực tế có những vụ giải quyết tranh chấp trong
    quyết định trọng tài chỉ ghi “không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn”,
    “không chấp nhận yêu cầu kiện lại của bị đơn” mà không quy định cụ thể quyền, nghĩa
    vụ của các bên như thế nào. Phán quyết trọng tài như vậy, liệu có đảm bảo đúng quy
    định của pháp luật.

    Thứ ba: Thi hành phán quyết trọng tài

    Theo quy định của Luật Trọng tài thương mại thì “bên được thi hành phán quyết
    trọng tài có quyền làm đơn yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền thi hành
    phán quyết trọng tài”. Tuy nhiên, với phán quyết như nêu trên thì không biết cơ quan
    thi hành án dân sự sẽ thi hành như thế nào? Với phán quyết trọng tài khó có thể thực
    thi như trên, một trong các bên buộc phải thực hiện thủ tục yêu cầu Tòa án hủy phán
    quyết trọng tài để khởi kiện tại Tòa án theo thủ tục tố tụng dân sự. Tuy nhiên, theo quy
    định của Luật Trọng tài thương mại, để yêu cầu Tòa án hủy phán quyết trọng tài thì
    phải có căn cứ chứng minh phán quyết đó thuộc một trong các trường hợp hủy quyết
    định trọng tài theo quy định tại Điều 68 Luật Trọng tài thương mại. Đối chiếu các quy
    định của pháp luật hiện hành và thực tiễn giải quyết tại Tòa án hiện nay thì vấn đề yêu
    cầu Tòa án hủy quyết định trọng tài quả thực rất khó khăn.

    2.4. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trọng tài
    thương mại và tranh chấp hợp đồng tín dụng

    Khuyến khích các Trung tâm Trọng tài nỗ lực quảng bá hình ảnh, hoạt động của
    trọng tài Việt Nam trên các diễn đàn trong nước và quốc tế; khuyến khích các nhà đầu
    tư trong nước và quốc tế sử dụng các trung tâm trọng tài trong nước để giải quyết các
    tranh chấp của mình. Cần thực hiện một số nhiệm vụ sau

    Thứ nhất, tăng cường tuyên truyền, phổ biến Luật Trọng tài thương mại năm 2010
    và vai trò, lợi ích của việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức trọng tài cho cơ
    quan, tổ chức, cá nhân, nhất là cộng đồng doanh nghiệp. Cần lựa chọn hình thức tuyên
    truyền, phổ biến phù hợp với từng đối tượng; duy trì và phát triển các trang mạng để
    giới doanh nghiệp và người dân dễ dàng tiếp cận, chia sẻ thông tin về lĩnh vực này.

    Thứ hai, thực hiện các giải pháp đồng bộ nhằm phát triển thị trường dịch vụ trọng
    tài, kết hợp vai trò giải quyết tranh chấp bằng trọng tài với phương thức giải quyết

    164

  10. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    thông qua hòa giải thương mại của tổ chức trọng tài thương mại. Đồng thời, tạo điều
    kiện thuận lợi cho các cá nhân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ trọng
    tài. Nhà nước cần nghiên cứu, lựa chọn một hoặc một số trung tâm trọng tài để có
    chính sách hỗ trợ, nâng cao năng lực cho trọng tài viên, thu hút các vụ việc giải quyết
    tranh chấp tại trung tâm.

    Thứ ba, triển khai có hiệu quả Luật Trọng tài thương mại năm 2010 gắn với việc
    thực hiện Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, chiến lược hội nhập kinh tế quốc
    tế và những chủ trương, chính sách, định hướng quan trọng của Đảng về cải cách hành
    chính, phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, từng bước đưa hoạt động trọng tài của
    Việt Nam tiệm cận với thông lệ trọng tài thương mại quốc tế; tổng hợp những khó
    khăn, vướng mắc về thể chế trọng tài và việc triển khai thi hành Luật Trọng tài thương
    mại để kịp thời tháo gỡ, đề xuất sửa đổi, bổ sung thể chế.

    2.5. Tăng cường năng lực tổ chức và hoạt động của các tổ chức trọng tài

    Ngoài việc khắc phục hạn chế cố hữu của các trung tâm trọng tài Việt Nam về cơ
    sở vật chất và trình độ của đội ngũ trọng tài viên thì các trung tâm trọng tài nên đổi
    mới bộ máy tổ chức theo hướng tăng cường năng lực quản trị, thu hút sự tham gia của
    các chuyên gia trọng tài hàng đầu của Việt Nam và quốc tế vào việc thực hiện: các
    chức năng tố tụng trọng tài theo luật định (chỉ định trọng tài viên, thành lập hội đồng
    trọng tài…); chức năng tuyên truyền, quảng bá hình ảnh, phát triển thị trường của một
    tổ chức cung cấp dịch vụ tài phán tư.

    Các Trung tâm Trọng tài Việt Nam cũng cần chủ động hơn nữa trong việc quảng
    bá hình ảnh của mình đối với các doanh nghiệp trong nước cũng như thị trường quốc
    tế thông qua việc tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm, tuần lễ trọng tài, công bố các số
    liệu về giải quyết tranh chấp tại trung tâm, minh bạch về chức năng và nhiệm vụ của
    các phòng. Ban, bộ phận chuyên trách của trung tâm.

    Để áp dụng pháp luật trong giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụngtheo thủ tục
    trọng tài ngày một hiệu quả đòi hỏi phải quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng,
    Nhà nước và thực hiện tốt những quan điểm cơ bản về chọn luật áp dụng, áp dụng
    pháp luật. Đồng thời thực hiện đầy đủ, đồng bộ, thường xuyên những giải pháp nêu
    trên trong một thời gian nhất định mới tạo điều kiện thuận lợi và nâng cao hiệu quả
    việc giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng của Trọng tài thương mại.

    165

  11. KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA
    PHÁP LUẬT KINH DOANH TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP

    TÀI LIỆU THAM KHẢO
    1. Bộ Chính trị (2005), Nghị quyết 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 về chiến lược xây dựng và
    hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, đinh hướng đến năm 2020.
    2. Bộ Chính trị (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/06/2005 về Chiến lược cải cách
    tư pháp đến năm 2020.
    3. Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao (2014), Nghị quyết số 01/2014/NQQ-
    HĐTP ngày 20-3-2014 hướng dẫn thi hành một số quy định Luật Trọng tài thương mại.
    4. http://viac.vn/de-an-trong-tai-thuong-mai/de-an-%E2%80%9Cnang-cao-nang-luc-doi-
    ngu-trong-tai-vien-trung-tam-trong-tai-va-dinh-huong-mot-hoac-mot-so-trung-tam-
    trong-tai-diem-co-kha-nang-canh-tranh-quoc-te-giai-doan-2018-2023%E2%80%9D-
    .-a1047.html.
    5. Quốc Hội (2010), Luật Trọng tài thương mại.
    6. Quốc Hội (2015), Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
    7. Vụ Bổ trợ tư pháp – Bộ Tư pháp (2008), Báo cáo chuyên đề năm năm thực hiện Pháp
    lệnh Trọng tài thương mại 2003 và công tác quản lý nhà nước về trọng tài.
    8. Nguyên văn tiếng Anh “Arbitration is only as good as its arbitrators”, thảm khảo bài viết
    cùng tên của Thẩm phán Hacking, “Arbitration is only as good as its arbitrators”, Liber
    Amicorum Eric Bergsten. International Arbitrationand International Commercial Law:
    Synergy, Convergence and Evolution,Kluwer International (2011), trang 223-230.

    166

Download tài liệu Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng theo thủ tục trọng tài tại Việt Nam File Docx, PDF về máy