Tài LiệuTài Liệu Ngành Tài Chính Ngân Hàng

[Download] Giáo trình phân tích hoạt động kinh doanh – Tải File Word, PDF Miễn Phí

  • Loading …
    Loading …
    Loading …

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 12/08/2013, 17:12

Nguyễn Tấn Bình, Phân tích hoạt động doanh nghiệp, Nhà xuất bản Đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh. Bộ môn kế toán quản trị và phân tích hoạt động kinh doanh Khoa kế toán kiểm toán Trường ĐHKT TP Hồ Chí Minh, Phân tích hoạt động kinh doanh 1 PHAÀN LYÙ THUYEÁT 2 CHƯƠNG 1 TỔNG QUÁT VỀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH 1.1. NỘI DUNG PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH 1.1.1. Khái niệm Phân tích hoạt động kinh doanh (Operating activities analysis) là môn học nghiên cứu quá trình sản xuất kinh doanh, bằng những phương pháp riêng, kết hợp với các lý thuyết kinh tế và các phương pháp kỹ thuật khác nhằm đến việc phân tích, đánh giá tình hình kinh doanh và những nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, phát hiện những quy luật của các mặt hoạt động trong doanh nghiệp dựa vào các dữ liệu lòch sử, làm cơ sở cho các dự báo và hoạch đònh chính sách. Để quản lý doanh nghiệp trong nền kinh tế thò trường như hiện nay, đòi hỏi các doanh nghiệp không những phải tổ chức hạch toán kinh doanh một cách chính xác mà còn phải tích cực tổ chức công tác phân tích hoạt động kinh doanh. Cùng với kế toán và các khoa học kinh tế khác, phân tích hoạt động kinh là một trong những công cụ đắc lực để quản lý và điều hành có hiệu quả các hoạt động của doanh nghiệp. Tiền thân của phân tích hoạt động kinh doanh là công việc có tính xem xét đơn giản một số chỉ tiêu tổng quát dựa trên dữ liệu của bảng tổng kết tài sản – còn gọi là phân tích kế toán hay kế toán nội bộ. Do sự đòi hỏi ngày càng cao của nhu cầu quản lý, sự mở rộng về quy mô cũng như xu hướng đi vào chiều sâu và chất lượng của các hoạt động doanh nghiệp, phân tích hoạt động kinh doanh với nội dung, đối tượng phạm vi và phương pháp nghiêu cứu riêng biệt, tất yếu trở thành một khoa học độc lập và ngày càng hoàn chỉnh. 3 Phân tích hoạt động kinh doanh hướng đến thò trường không phải nhằm xây dựng những kế hoạch một cách máy móc, cứng nhắc mà là công cụ phục vụ cho những quyết đònh ngắn hạn và dài hạn, đòi hỏi chủ động, linh hoạt ngay cả đối với các mặt hoạt động hằng ngày của doanh nghiệp. Mục tiêu của phân tích hoạt động kinh doanh vì thế tương đồng với các môn học mới xuất hiện chừng vài thập niên trở lại đây – chủ yếu ở các nước phát triển, như: kế toán quản trò – management accounting; phân tích báo cáo tài chính – the analysis of financial statements, quản trò tài chính – financial management. 1.1.2. Đối tượng của phân tích hoạt động kinh doanh Đối tượng của phân tích hoạt động kinh doanh là quá trình kinh doanh và kết quả kinh doanh – tức sự việc xảy ra ở quá khứ; phân tích, mà mục đích cuối cùng là đúc kết chúng thành quy luật để nhận thức hiện tại và nhắm chúng đến tương lai cho tất cả các mặt hoạt động của một doanh nghiệp. Các nhà phân tích tìm cách lượng hoá những tác động đến kết quả kinh doanh. Đó là những yếu tố của quá trình cung cấp, sản xuất, tiêu thụ và mua bán hàng hoá, thuộc lónh vực sản xuất, thương mại, dòch vụ. Đồng thời cũng cần phải nghiên cứu tình hình sử dụng các nguồn lực: vốn, vật tư, lao động và đất đai; những nhân tố nội tại của doanh nghiệp hoặc khách quan từ phía thò trường và môi trường kinh doanh, đã trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả của các mặt hoạt động doanh nghiệp. Do vậy, quá trình và kết quả hoạt động kinh doanh không phải là các số liệu chung chung mà phải được lượng hoá cụ thể thành các chỉ tiêu kinh tế và phân tích cần hướng đến việc thực hiện các chỉ tiêu đó để đánh giá. Ví dụ: 4 Nói đến lợi tức thì ở đây là lợi tức trước thuế hay sau thuế, lợi tức đạt được trong 06 tháng hay là cả năm, lợi tức tất cả các mặt hoạt động hay chỉ là kết quả của một mặt hàng chính nào đó. Hay khi nói đến các nhân tố tác động, ta có chỉ tiêu sau: Giá trò sản lượng = Tổng số giờ làm việc x Giá trò bình quân một giờ Đối tïng phân tích ở đây là chỉ tiêu giá trò sản lượng có hai nhân tố tác động là tổng số giờ và giá trò bình quân một giờ làm việc. Việc thực hiện kế hoạch của đối tượng phân tích sẽ tùy thuộc vào việc thực hiện kế hoạch của hai nhân tố tác động trên. 1.1.3. Nhiệm vụ cụ thể của phân tích hoạt động kinh doanh • Đánh giá giữa kết quả thực hiện được so với kế hoạch hoặc so với tình hình thực hiện kỳ trước, các doanh nghiệp tiêu biểu cùng ngành hoặc chỉ tiêu bình quân nội ngành và các thông số thò trường; • Phân tích những nhân tố nội tại và khách quan đã ảnh hưởng đến tình hình thực hiện kế hoạch; • Phân tích hiệu quả các phương án kinh doanh hiện tại và các dự án đầu tư dài hạn; • Xây dựng kế hoạch dựa trên kết quả phân tích; • Phân tích dự báo, phân tích chính sách và phân tích rủi ro trên các mặt hoạt động của doanh nghiệp; • Lập báo cáo kết quả phân tích, thuyết minh và đề xuất biện pháp quản trò. Các báo cáo được thể hiện bằng lời văn, bảng biểu và các loại đồ thò hình tượng, thuyết phục. 5 1.2. CÁC PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG TRONG PHÂN TÍCH 1.2.1. Phương pháp so sánh Để phương pháp này được phát huy hết tính chính xác và khoa học, trong quá trình phân tích cần thực hiện đầy đủ ba bước sau: Bước 1: Lựa chọn các tiêu chuẩn để so sánh. Trước hết chọn chỉ tiêu của một kỳ làm căn cứ để so sánh, được gọi là kỳ gốc. Tùy theo mục tiêu nghiên cứu mà lựa chọn kỳ gốc so sánh cho thích hợp. Nếu: • Kỳ gốc là năm trước: Muốn thấy đïc xu hướng phát triển của đối tượng phân tích. • Kỳ gốc là năm kế hoạch (hay là đònh mức): Muốn thấy được việc chấp hành các đònh mức đã đề ra có đúng theo dự kiến hay không. • Kỳ gốc là chỉ tiêu trung bình của ngành (hay khu vực hoặc quốc tế): Muốn thấy được vò trí của doanh nghiệp và khả năng đáp ứng thò trường của doanh nghiệp. • Kỳ gốc là năm thực hiện: Là chỉ tiêu thực hiện trong kỳ hạch toán hay kỳ báo cáo. Bước 2: Điều kiện so sánh được. Để phép so sánh có ý nghóa thì điều kiện tiên quyết là các chỉ tiêu được đem so sánh phải đảm bảo tính chất so sánh được về không gian và thời gian: Về thời gian: Các chỉ tiêu phải được tính trong cùng một khoảng thời gian hạch toán như nhau (cụ thể như cùng tháng, quý, năm …) và phải đồng nhất trên cả ba mặt: • Cùng phản ảnh nội dung kinh tế. • Cùng một phương pháp tính toán. • Cùng một đơn vò đo lường. 6 Về không gian: Các chỉ tiêu kinh tế cần phải được quy đổi về cùng quy mô tương tự như nhau (cụ thể là cùng một bộ phận, phân xưởng, một ngành …) Bước 3: Kỹ thuật so sánh. Để đáp ứng cho các mục tiêu so sánh người ta thường sử dụng các kỹ thuật so sánh sau: So sánh bằng số tuyệt đối: Là kết quả của phép trừ giữa trò số của kỳ phân tích so với kỳ gốc, kết quả so sánh này biểu hiện khối lượng, quy mô của các hiện tượng kinh tế. So sánh bằng số tương đối: Là kết quả của phép chia giữa trò số của kỳ phân tích so với kỳ gốc. Kết quả so sánh này biểu hiện tốc độ phát triển, mức độ phổ biến của của các chỉ tiêu kinh tế. Ví dụ: Có số liệu tại một doanh nghiệp sau: Chệnh lệch Số TT Khoản mục Kế hoạch Thực hiện Số tuyệt đối Số TĐ (%) 1 Doanh thu 100.000 130.000 +30.000 30,0 2 Giá vốn hàng bán 80.000 106.000 +26.000 32,5 3 Chi phí hoạt động 12.000 15.720 +3.720 31,0 4 Lợi nhuận 8.000 8.280 +280 3,5 Bảng 1.1. Bảng phân tích biến động các khoản mục * Chú ý: Chi phí hoạt động gồm chi phí bán hàng cộng với chi phí quản lý doanh nghiệp. So sánh tình hình thực hiện (TH) so với kế hoạch (KH): • Doanh thu: đạt 130%, vượt 30% (30 triệu đồng) • Giá vốn hàng bán: đạt 132,5%, vượt 32,5 % (26 triệu đồng) • Chi phí hoạt động: đạt 131%, vượt 31% (3,720 triệu đồng) 7 • Lợi nhuận: đạt 103,5%, vượt 3,5% (0,28 triệu đồng) Ta hãy cùng phân tích về tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu để có kết luận cuối cùng: • Tỷ suất LN kế hoạch = (8.000/100.000)x100% = 8% • Tỷ suất LN thực hiện = (8.280/130.000)x100% = 6,37% Nhận xét: Trong kỳ thực hiện doanh thu vượt kế hoạch 30%, tuy nhiên các chỉ tiêu về giá vốn và chi phí kinh doanh có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn so với tốc độ tăng trûng doanh thu (32,5% và 31%) vì vậy làm cho lợi nhuận tăng không đáng kể. Mặt khác, tỷ trọng của chi phí so với doanh thu qua hai kỳ như sau: ( ) ( ) 80.000 + 12.000 Kế hoạch: 100% 92% 100.000 106.000 + 15.720 Thực hiện: 100% 93, 63% 130.000 × = × = Tỷ trọng chi phí trong kỳ đạt và vượt so với kế hoạch: 93,63% – 92%= 1,63% đã làm cho tỷ suất lợi nhuận giảm đi tương ứng: 6,37% – 8% = -1,63%. Kết luận của quản trò: • Phải tìm cách kiểm soát chi phí bán hàng và tiết kiệm chi phí kinh doanh; • Giữ tốc độ tăng chi phí hàng bán và chi phí kinh doanh thấp hơn tốc độ tăng doanh số, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. So sánh bằng số bình quân: Là dạng đặc biệt của so sánh tuyệt đối, biểu hiện tính đặc trưng chung về mặt số lượng, nhằm phản ảnh đặc điểm chung của một đơn vò kinh tế, một bộ phận hay một tổng thể chung có cùng một tính chất. So sánh mức động tương đối có điều chỉnh theo quy mô chung: 8 Mức động tương đối là kết quả so sánh giữa trò số kỳ phân tích với trò số của kỳ gốc, nhưng đã được điều chỉnh theo một hệ số của chỉ tiêu có liên quan, mà chỉ tiêu có liên quan này quyết đònh quy mô của chỉ tiêu phân tích. Mức động tương đối = Kỳ thực hiện – (Kỳ gốc x hệ số điều chỉnh) Ta có công thức xác đònh cụ thể cho từng đối tượng: Biến động doanh thu = Doanh thu TH – (Doanh thu KH Chỉ số giá) Biến động quỹ lương = Quỹ lương TH – (Quỹ lương KH %hoàn thành DT) × × Ví dụ: Tại doanh nghiệp X trong quý I năm 2006, tổng mức tiền lương của công nhân thực tế (kỳ phân tích) đã chi ra là 300 triệu đồng. Nhưng nếu theo dự kiến (kỳ kế hoạch hay kỳ trước) thì tổng mức tiền lương của công nhân có thể chi ra là 200 triệu đồng. Giả sử doanh nghiệp trong quý I này đã hoàn thành kế hoạch sản xuất sản lượng sản phẩm bằng 160%. Nếu gọi H là hệ số điều chỉnh, F 1 , F 0 là tổng mức tiền lương của công nhân sản xuất kỳ thực hiện và kỳ kế hoạch, thì mức biến động tương đối được xác đònh như sau: Số tuyệt đối: ∆F = F 1 – F 0 . H 1 0 Số tương đối: 100% . F F H × Trong đó, F 0 .H là tổng mức tiền lương của công nhân kỳ kế hoạch, nhưng đã được điều chỉnh theo trình độ hoàn thành kế hoạch về sản lượng sản phẩm. Vận dụng công thức ta tính được: ∆F = 300 – 200 x 1,6 = -20 (triệu đồng) 300 Hay tương đương với: 100% 93,7% 200 1,6 × = × Nhận xét: Tổng mức tiền lương của công nhân sản xuất thực tế chi ra không phải là tăng lên, mà đã tiết kiệm được 20 triệu đồng so với kế hoạch, với số tương đối giảm đi 6,3%. Nghóa là nếu doanh nghiệp X hoàn thành kế hoạch sản phẩm 9 hàng hóa là 100% thì được phép chi ra là 200 triệu đồng tổng mức tiền lương của công nhân. Do doanh nghiệp đã hoàn thành kế hoạch sản lượng sản phẩm bằng 160%, thì được phép chi ra là 320 triệu đồng về tổng mức tiền lương, nhưng trên thực tế doanh nghiệp chỉ chi ra là 300 triệu đồng nên đã tiết kiệm được 20 triệu đồng về chi phí tiền lương công nhân, với số giảm tương đối là –6,3% (93,7% – 100%). 1.2.2. Phương pháp thay thế liên hoàn Là phương pháp mà ở đó các nhân tố lần lượt được thay thế theo một trình tự nhất đònh để xác đònh chính xác mức độ ảnh hưởng của chúng đến chỉ tiêu cần phân tích (đối tượng phân tích) bằng cách cố đònh các nhân tố khác trong mỗi lần thay thế. Bước 1: Xác đònh công thức. Là thiết lập mối quan hệ của các nhân tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích qua một công thức nhất đònh. Công thức gồm tích số các nhân tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích. Ví dụ: Doanh thu = Giá bán x Sản lượng tiêu thụ Chi phí NVL trực tiếp = Số lượng sản xuất x Lượng NVL tiêu hao x Đơn giá nguyên vật liệu Khi xây dựng công thức cần thực hiện theo một trình tự nhất đònh, từ nhân tố sản lượng đến nhân tố chất lượng, nếu có nhiều nhân tố lượng hoặc nhiều nhân tố chất thì sắp xếp nhân tố chủ yếu trước và nhân tố thứ yếu sau. Bước 2: Xác đònh các đối tượng phân tích. So sánh số thực hiện với số liệu gốc, chênh lệch có được đó chính là đối tượng phân tích. ( Nhân tố ) ( Nhân tố ) 10 Gọi Q là chỉ tiêu cần phân tích; Gọi a, b, c là trình tự các nhân tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích; Thể hiện bằng phương trrình: Q = a . b . c Đặt Q 1 : Chỉ tiêu kỳ phân tích, Q 1 = a 1 . b 1 . c 1 Q 0 : Chỉ tiêu kỳ kế hoạch, Q 0 = a 0 . b 0 . c 0 Q 1 – Q 0 = ∆Q: mức chênh lệch giữa kỳ thực hiện và kỳ gốc, đây cũng là đối tượng cần phân tích. ∆Q = a 1 . b 1 . c 1 – a 0 . b 0 . c 0 Bước 3: Xác đònh mức độ ảnh hưởng của các nhân tố. Thực hiện theo trình tự các bước thay thế. (Lưu ý: Nhân tố đã thay ở bước trước phải được giữ nguyên cho bước sau thay thế) • Thay thế bước 1 (cho nhân tố a ) a 0 . b 0 . c 0 được thay thế bằng a 1 . b 0 . c 0 Mức độ ảnh hưởng của nhân tố a là: ∆a = a 1 . b 0 . c 0 – a 0 . b 0 . c 0 • Thay thế bước 2 (cho nhân tố b ) a 1 . b 0 . c 0 được thay thế bằng a 1 . b 1 . c 0 Mức độ ảnh hưởng của nhân tố b là: ∆b = a 1 . b 1 . c 0 – a 1 . b 0 . c 0 • Thay thế bước 3 (Cho nhân tố c ) a 1 . b 1 . c 0 được thay thế bằng a 1 . b 1 . c 1 Mức độ ảnh hưởng của nhân tố c là: ∆c = a 1 . b 1 . c 1 – a 1 . b 1 . c 0 Tổng hợp mức độ ảnh hưởng của các nhân tố, ta có: ∆a + ∆b +∆c = ∆Q Ví dụ: Tại một doanh nghiệp có tài liệu sau: . CHƯƠNG 1 TỔNG QUÁT VỀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH 1.1. NỘI DUNG PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH 1.1.1. Khái niệm Phân tích hoạt động kinh doanh (Operating. hoạt động kinh doanh Đối tượng của phân tích hoạt động kinh doanh là quá trình kinh doanh và kết quả kinh doanh – tức sự việc xảy ra ở quá khứ; phân tích,

– Xem thêm –

Bạn đang xem: [Download] Giáo trình phân tích hoạt động kinh doanh – Tải File Word, PDF Miễn Phí

Xem thêm: Giáo trình phân tích hoạt động kinh doanh , Giáo trình phân tích hoạt động kinh doanh

Hy vọng thông qua bài viết Giáo trình phân tích hoạt động kinh doanh . Bạn sẽ tìm được cho mình những tài liệu học tập bổ ích nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button