Tài Chính - Ngân hàngTài Liệu

[Download] Giáo trình định mức lao động – Nghiệp vụ tài chính – Tính lương – Tải File Word, PDF Miễn Phí

  • Loading …
    Loading …
    Loading …

Thông tin tài liệu

Ngày đăng: 29/10/2012, 11:24

Giáo trình định mức lao động – Nghiệp vụ tài chính – Tính lương Trường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Chương IĐỐI TƯNG, NHIỆM VỤ, NỘI DUNG CỦA CÔNG TÁCĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆPI. MỨC LAO ĐỘNG VÀ CÔNG TÁC ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG.1. Khái niệm và phân loại mức lao động.1.1. Khái niệm.Con người luôn tìm biện pháp làm cho quá trình lao động, quá trình sản xuất đạt hiệu quả cao hơn, qua đó làm tăng năng suất lao động. Để đạt được điều đó, con người không ngừng áp dụng các thành tự khoa học kỹ thuật mới vào trong sản xuất, chuyển giao công nghệ và tổ chức lao động chặt chẽ, khoa học. Do vậy, cần xác đònh số và chất lượng lao động cần thiết để hoàn thành một đơn vò sản phẩm hay một khối lượng công việc. Việc xác đònh các chỉ tiêu này sẽ giúp nhà quản lý xác đònh được số lượng lao động cần thiết cho từng khâu, từng mắt xích công việc, qua đó thực hiện tốt việc phân công và hiệp tác lao động. Mặt khác, dựa trên những chỉ tiêu này, nhà quản lý có thể sử dụng những đòn bẩy kích thích vật chất và tinh thần nhằm nâng cao năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm, nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.Theo C. Mác, số lượng lao động được đo bằng thời gian lao động và thời gian lao động được đo bằng những phần của thời gian như: ngày, giờ, phút. Như vậy, tự thân những thước đo thời gian (ngày, giờ, phút) không phản ánh số lượng lao động và không là thước đo lao động. Thời gian chỉ trở thành thước đo lao động khi nó thể hiện số lượng lao động sống tất yếu phải hao phí để sản xuất ra sản phẩm. Thời gian lao động tất yếu để sản xuất ra sản phẩm là thời gian cần thiết cho bất cứ lao động nào được tiến hành với một trình độ thành thạo trung bình và một cường độ trung bình trong những điều kiện làm việc bình thường trong hoàn cảnh kinh tế xã hội nhất đònh. Trong điều kiện sản xuất mang tính xã hội hoá, số lượng lao động tất yếu được thể hiện dưới dạng mức lao động. Mức lao độnglượng lao động hao phí được qui đònh để hoàn thành một đơn vò sản phẩm (hoặc một khối lượng công việc) đúng tiêu chuẩn chất lượng, trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất đònh.Như vậy, mức lao động được thể hiện dưới dạng lượng lao động hao phí. Lượng lao động hao phí này có thể được đo bằng đơn vò thời gian trên một Trang 10Trường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động hoặc một nhóm người trên một đơn vò sản phẩm (hoặc khối lượng công việc); hoặc số lượng sản phẩm trên một đơn vò thời gian trên một hoặc một nhóm người; hoặc số người trên một đại lượng thời gian trên một hoặc một số nơi làm việc; hoặc số người trên một hoặc một số nơi làm việc trên một đại lượng thời gian. Với mỗi loại thước đo, ta có một loại mức lao động. Vấn đề này sẽ được làm rõ ở mục 1.2. dưới đây.Chỉ khi nào lượng lao động hao phí này được quy đònh bởi cấp có thẩm quyền và có hiệu lực thực hiện, kèm theo những quy đònh về tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm (công việc) và điều kiện tổ chức kỹ thuật, nó mới trở thành mức lao động. Khi tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm (công việc) thay đổi, hoặc điều kiện tổ chức kỹ thuật thay đổi so với quy đònh, cần xây dựng lại mức.Mức lao động khác với năng suất lao động ở chỗ mức lao độnglượng lao động hao phí được quy đònh để thực hiện, còn năng suất lao độnglượng lao động thực tế hao phí của người lao động. Năng suất lao động có thể cao hơn, thấp hơn hoặc bằng mức lao động, tuỳ thuộc vào sự nỗ lực, cố gắng của người lao động và khả năng đảm bảo việc làm cho người lao động của doanh nghiệp. 1.2. Phân loại mức lao động Mức lao động được phân thành 4 loại: mức thời gian, mức sản lượng, mức phục vụmức biên chế (mức đònh biên).Mức thời gian (Mtg) Mức thời gian là lượng thời gian hao phí cần thiết được qui đònh cho một hay một nhóm người lao độngtrình độ nghiệp vụ thích hợp để hoàn thành một đơn vò sản phẩm (hoặc một khối lượng công việc) đúng tiêu chuẩn chất lượng trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất đònh. Đơn vò đo mức thời gian là giây, phút, giờ trên đơn vò sản phẩm (hoặc một khối lượng công việc) . Người ta cũng có thể đo mức thời gian bằng giây người, phút người, giờ người trên 1 đơn vò sản phẩm hoặc một khối lượng công việc khi xác đònh mức thời gian cho tập thể lao động. Mức sản lượng (MSL) Mức sản lượng là số lượng đơn vò sản phẩm (hoặc khối lượng công việc) qui đònh cho một hay một nhóm người lao độngtrình độ nghiệp vụ thích hợp phải hoàn thành trong một đơn vò thời gian đúng tiêu chuẩn chất lượng trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất đònh.Trang 11Trường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Đơn vò đo mức sản lượng là đơn vò sản phẩm (hoặc chi tiết sản phẩm) trên đơn vò thời gian (phút, giờ, ca), người lao động làm được nhiều hơn số lượng đơn vò sản phẩm qui đònh là hoàn thành vượt mức lao động. Mức sản lượng thường được xác đònh trên cơ sở mức thời gian và dùng công thức:Trong đó : T là đơn vò thời gian tính trong mức sản lượng (1 giờ hay 1 ca) Mtg là mức thời gian. Như vậy mức sản lượngmức thời gian là hai đại lượng tỷ lệ nghòch với nhau. Việc xây dựng mức thời gian và mức sản lượng chỉ có thể thực hiện được nếu quy trình công nghệ sản xuất ổn đònh, lặp đi lặp lại và sản phẩm sản xuất ra có tiêu chuẩn chất lượng được quy đònh.Mức phục vụ (Mpv) Mức phục vụ là số lượng nơi làm việc, đơn vò thiết bò, diện tích sản xuất… trong doanh nghiệp qui đònh cho một hay một nhóm người lao độngtrình độ nghiệp vụ thích hợp phải phục vụ trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất đònh, công việc ổn đònh và lặp lại có chu kỳ. Đơn vò đo mức phục vụ là số đơn vò đối tượng phục vụ trên một hay một nhóm người lao động. Mức phục vụ thường được xác đònh trên cơ sở mức thời gian phục vụ. Mức thời gian phục vụ là đại lượng thời gian qui đinh để thực hiện một đơn vò phục vụ trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất đònh. Mức phục vụ được xác đònh để giao cho những người lao động phục vụ sản xuất mà kết quả không đo được bằng những đơn vò đo của mức sản lượng (chiếc, cái ) hoặc nếu đo được bằng đơn vò đo của mức sản lượng song năng suất lao động phụ thuộc vào chế độ vận hành của máy móc (máy chạy tự động là chủ yếu, công nhân chỉ thực hiện một số thao tác bằng tay hoặc chỉ đứng quan sát và theo dõi máy nhằm xử lý các sự cố). Mức biên chế (Mbc) Mức biên chế là số lượng người lao độngtrình độ nghiệp vụ thích hợp được qui đònh để thực hiện một khối lượng công việc cụ thể trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất đònh. Đơn vò đo của mức biên chế là người trên công việc. Mức này được áp dụng trong điều kiện công việc đòi hỏi hoạt động phối hợp của nhiều người Trang 12MSL =TMtgTrường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động mà kết quả không tách riêng được cho từng người, không thể xác đònh được mức thời gian, mức sản lượng, mức phục vụ. Những công việc như hành chính, nghiên cứu thò trường, nghiên cứu khoa học, quản lý nhà nước … là những công việc đòi hỏi phải xác đònh mức biên chế. Các dạng biểu hiện của mức lao động nói trên đều thể hiện sự qui đònh về tiêu hao thời gian lao động cần thiết để sản xuất một đơn vò sản phẩm hay hoàn thành một khối lượng công việc nào đó bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng. Các dạng biểu hiện của mức lao động ấy luôn gắn liền với những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất đònh cuả sản xuất, phù hợp với điều kiện tâm sinh lý của người lao động, bảo đảm trong quá trình lao động người lao động không những sử dụng đầy đủ và có hiệu quả công suất của máy móc, thiết bò, mà còn áp dụng được những phương pháp làm việc tiên tiến để không ngừng nâng cao năng suất lao động. 2. Công tác đònh mức lao động. Để có được mức lao động, cần xây dựng mức. Mức đã xây dựng chỉ đưa vào thực hiện khi đã được xét duyệt và được cấp có thẩm quyền ký ban hành. Khi mức đã được ban hành, cần tổ chức áp dụng mức, quản lý thực hiện mức, sửa đổi mức không phù hợp với thực tiễn hoặc mức hết hạn và dự tính áp dụng vào sản xuất những biện pháp tổ chức kỹ thuật có năng suất cao. Quá trình đó gọi là công tác đònh mức lao động.Công tác đònh mức lao động khá phức tạp đòi hỏi người cán bộ đònh mức phải có trình độ nghiệp vụ vững chắc. Mặt khác, công tác đònh mức lao động có quan hệ trực tiếp đến quyền lợi của người lao động, đặc biệt người lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm, nên khi thực hiện công tác này đòi hỏi phải có đầy đủ các bên tham gia, đặc biệt là đại diện công đoàn và phải làm tốt công tác tư tưởng cho người lao động. Ngoài ra, để giúp cho việc nghiên cứu xây dựng mức, có được mức lao động trung bình tiên tiến phải có Hội đồng đònh mức lao động gồm các bộ phận, phòng ban liên quan do giám đốc chủ trì để xem xét, bổ sung cho việc xây dựng mức lao động (do cán bộ đònh mức thực hiện). Bằng cách đó, mức được xây dựng mới có độ chính xác cao.II. ĐỐI TƯNG, NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG CỦA ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG1. Đối tượng nghiên cứu của đònh mức lao độngMuốn xây dựng được mức lao động, cần xác đònh lượng lao động hao phí để sản xuất ra sản phẩm, có nghóa là cần nghiên cứu quá trình sử dụng thời gian lao động của người lao động và các phương pháp để nghiên cứu, phân Trang 13Trường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động tích quá trình sử dụng thời gian lao động đó. Việc nghiên cứu đó có mục đích tiết kiệm lượng lao động sống hao phí để sản xuất ra sản phẩm, loại bỏ các loại thời gian lãng phí trông thấy và không trông thấy. Do vậy, đối tượng nghiên cứu của đònh mức lao động là quá trình sử dụng thời gian lao động của người lao động (trong quá trình lao động và tổ chức nơi làm việc), các phương pháp xây dựng các mức lao động (mức thời gian, mức sản lượng, mức phục vụ, mức biên chế) và các biện pháp sử dụng, quản lý lao động có hiệu quả. Đònh mức lao động có liên quan đến nhiều môn khoa học: tự nhiên, kinh tế, kỹ thuật, xã hội. Khi nghiên cứu đònh mức lao động phải nghiên cứu nó trong mối quan hệ với các khoa học có liên quan, đồng thời sử dụng những kết luận, những nguyên tắc, phương pháp của các khoa học có liên quan để nghiên cứu được toàn diện, chính xác và mang hiệu quả thiết thực.2. Nhiệm vụ của đònh mức lao động. Trong mỗi cơ sở, doanh nghiệp, việc sản xuất các loại sản phẩm được tiến hành bằng nhiều công cụ và phương pháp khác nhau. Thời gian tiêu hao lao động để hoàn thành một công việc (hoặc một sản phẩm hay chi tiết sản phẩm) phụ thuộc vào nhiều yếu tố: người lao động, công cụ, đối tượng lao động… Việc nghiên cứu đầy đủ những yếu tố nói trên để xác đònh mức tiêu hao thời gian cần thiết cho một công việc (hoặc một sản phẩm) là nhiệm vụ của đònh mức lao động. Nói cách khác, nhiệm vụ của đònh mức lao động trong các cơ sở, doanh nghiệp là: Xây dựng và áp dụng trong thực tế sản xuất những mức lao động trung bình tiên tiến, hợp lý dựa trên những điều kiện tổ chức kỹ thuật sản xuất tiến bộ. Kiểm tra, xem xét những điều kiện sản xuất cụ thể và quan tâm chú ý đến kinh nghiệm sản xuất, công tác của những người tiên tiến. Điều quan trọng khi thực hiện công tác đònh mức lao động là những mức được xây dựng phải có tính khả thi, người lao động có thể hoàn thành hoặc hoàn thành vượt mức nếu thực hiện tốt những điều kiện tổ chức kỹ thuật được quy đònh.3. Nội dung của đònh mức lao động. Để thực hiện nhiệm vụ nói trên, nội dung cơ bản của đònh mức lao động trong các cơ sở, doanh nghiệp bao gồm:Trang 14Trường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Nghiên cứu phân chia quá trình sản xuất ra các bộ phận hợp thành, xác đònh kết cấu hợp lý của các bước công việc, trình tự thực hiện bước công việc, nghiên cứu các loại thời gian được đònh mức và các loại thời gian không được đònh mức. Nghiên cứu đầy đủ các khả năng sản xuất, công tác ở nơi làm việc. Trước hết nghiên cứu tình hình tổ chức nơi làm việc: trang bò nơi làm việc phù hợp với khả năng của con người, bảo đảm các yêu cầu về vệ sinh lao động và kỹ thuật an toàn; bố trí hợp lý nơi làm việc, tạo điều kiện cho người lao động hoạt động nhòp nhàng, liên tục, rút ngắn độ dài của động tác, thao tác, giảm bớt sự đi lại trong quá trình lao động. Nghiên cứu phục vụ nơi làm việc để xác đònh những nhân tố ảnh hưởng đến lượng hao phí thời gian; nghiên cứu tình hình sử dụng máy móc, thiết bò, trình độ và tình hình sử dụng thời gian làm việc của người lao động. Tiến hành khảo sát, xác đònh các loại hao phí thời gian làm việc, không làm việc, tìm nguyên nhân lãng phí thời gian để đề ra biện pháp khắc phục. Phân tích kết quả khảo sát, sử dụng mức và tiêu chuẩn đònh mức lao động. Đề xuất các biện pháp tổ chức kỹ thuật nhằm cải tiến tổ chức nơi làm việc, hợp lý hoá các phương pháp và thao tác lao động, áp dụng vào sản xuất những thành tựu khoa học kỹ thuật công nghệ mới và kinh nghiệm sản xuất, công tác tiên tiến, cải thiện điều kiện lao động cho người lao động, tăng năng suất lao động. Tổ chức áp dụng vào sản xuất các mức lao động trung bình tiên tiến, thường xuyên quản lý, theo dõi, kiểm tra tình hình thực hiện mức để có biện pháp điều chỉnh, sửa đổi kòp thời những mức sai, mức đã lạc hậu.Năm nội dung trên có mối quan hệ mật thiết với nhau. Nội dung sau là kế tục và phát huy tác dụng của nội dung trước nhằm xây dựng mức trung bình tiên tiến, tạo mọi đIũu kiện cho người lao động đạt và vượt mức lao động.III. Ý NGHĨA, TÁC DỤNG CỦA CÔNG TÁC ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP.Do những hoạt động sản xuất của con người để làm ra sản phẩm ngày càng mang tính tập thể, tính xã hội và quốc tế cao, đòi hỏi công tác quản lý sản xuất phải có hệ thống biện pháp đa dạng, khoa học. Môn đònh mức lao động ra đời và phát triển trở thành một biện pháp quản lý sản xuất một cách khoa học, có hiệu quả với ý nghóa tác dụng trên nhiều mặt.1. Đònh mức lao động là một biện pháp quan trọng để tăng năng suất lao động và hạ giá thành sản phẩm.Trang 15Trường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Tăng năng suất lao động là qui luật kinh tế chung cho mọi hình thái kinh tế xã hội, là động lực cho sự phát triển của xã hội loài người. Trong điều kiện nền kinh tế vận hành theo cơ chế thò trường với sự cạnh tranh găy gắt trên thò trường tiêu thụ sản phẩm, muốn tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp buộc phải tìm cách tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm. Đònh mức lao động giúp cho các cơ sở, doanh nghiệp thực hiện được điều đó. Thông qua việc tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm của từng cơ sở, doanh nghiệp, tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân sẽ được cải thiện. Đònh mức lao động là công cụ có hiệu lực để khai thác khả năng tiềm tàng trong sản xuất, công tác. Quá trình xây dựng và áp dụng mức lao động vào sản xuất, công tác là quá trình nghiên cứu, tính toán và giải quyết các yêu cầu về kỹ thuật, về sắp xếp nơi làm việc cũng như các yếu tố bảo đảm sức khoẻ cho người lao động… Quá trình này cũng giúp cho việc phát hiện các loại thời gian lãng phí trông thấy (đi muộn, về sớm, làm việc không đúng nhiệm vụ …) và thời gian lãng phí không trông thấy (động tác thừa, thao tác thừa …), tìm nguyên nhân gây ra chúng và các biện pháp khắc phục. Đó là điều kiện thuận lợi để người lao động sử dụng hợp lý các thiết bò máy móc, vật tư kỹ thuật và thời gian lao động, nhằm áp dụng các kinh nghiệm và phương pháp lao động tiên tiến để tăng năng suất và hiệu quả lao động, tăng sản phẩm cho xã hội. Giá thành sản phẩm là chỉ tiêu kinh tế có tính chất tổng hợp, phản ánh trình độ tổ chức quản lý và trình độ áp dụng kỹ thuật mới của cơ sở, doanh nghiệp. Vì đònh mức lao động nghiên cứu, áp dụng mọi biện pháp tổ chức kinh tế kỹ thuật nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn dự trữ trong sản xuất, tiết kiệm lao động sống và lao động vật hoá, làm cho lượng lao động tiêu hao trong mỗi đơn vò sản phẩm giảm xuống và do đó giá thành sản phẩm cũng giảm.2. Đònh mức lao động hợp lý có tác động nâng cao hiệu quả công tác kế hoạch trong doanh nghiệp. Nền kinh tế vận hành theo cơ chế thò trường tất yếu dẫn tới sự cạnh tranh, dù là cạnh tranh lành mạnh trong phạm vi khuôn khổ của các chế độ chính sách và pháp luật của Nhà nước. Muốn tồn tại và phát triển, các cơ sở, doanh nghiệp cần xây dựng các kế hoạch sản xuất kinh doanh, trong đó có kế hoạch xây dựng, áp dụng hoặc sửa đổi các mức lao động một cách tỉ mỉ, chính xác. Đònh mức lao động với sự thể hiện rõ cả về số lượng và chất lượng lao động, gắn với những điều kiện tổ chức kỹ thuật cụ thể, trở thành cơ sở để lập các kế hoạch quan trọng khác một cách chính xác.Trang 16Trường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Nhờ có mức lao động, người ta có thể lập được kế hoạch lao động (kế hoạch số lượng lao động, kế hoạch đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nguồn nhân lực, kế hoạch tăng năng suất lao động, kế hoạch quỹ tiền lương) chính xác, khoa học. Những kế hoạch này, cùng với hệ thống mức lao động lại là cơ sở để điều chỉnh và lập các kế hoạch khác như kế hoạch sản xuất kinh doanh, kế hoạch tài chính v.v Do vậy, đònh mức lao động có tác động nâng cao hiệu quả công tác kế hoạch. 3. Đònh mức lao động là cơ sở để tổ chức lao động khoa học. Tổ chức lao động trong các cơ sở, doanh nghiệp nhằm bảo đảm cho quá trình sản xuất, công tác tiến hành được cân đối, liên tục, nhòp nhàng để đạt năng suất lao động cao. Lao động của mỗi người tham gia vào quá trình sản xuất, công tác là một bộ phận không thể thiếu được của toàn bộ quá trình. Nếu một bộ phận nào đó ngừng hoạt động thì cả qúa trình lao động sản xuất sẽ bò ngừng trệ. Vì vậy, muốn đạt hiệu quả kinh tế cao, phải tổ chức sản xuất và tổ chức lao động trong từng bộ phận có hiệu quả. Điều kiện để đáp ứng yêu cầu trên là phải tính được các mức tiêu hao lao động cho mỗi công việc trong từng bộ phận, trên cơ sở đó giải quyết đúng đắn các vấn đề phân công và hiệp tác lao động, tổ chức nơi làm việc, nghiên cứu lựa chọn những phương pháp và thao tác lao động tiên tiến. Nói cách khác, đònh mức lao động cho phép xây dựng và áp dụng vào sản xuất, công tác những hình thức tổ chức lao động hợp lý. Mức lao động không những thể hiện khối lượng công việc, mà còn yêu cầu cụ thể về chất lượng lao động đòi hỏi người lao động phải có trình độ tay nghề ở bậc nào đó mới có thể hoàn thành được. Do đó, mức lao động là cơ sở để tiến hành phân phối hợp lý công việc cho từng người lao động dựa trên trình độ chuyên môn kỹ thuật của họ. Mặt khác, thông qua việc nghiên cứu kết cấu thời gian tiêu hao cho các loại công việc làm bằng tay và các công việc do máy tự động làm, đònh mức lao động giúp ta xác đònh, bố trí và phân công lao động. Chẳng hạn, khi quá trình sản xuất đã tự động hoá, hình thức phân công lao động theo hướng chuyên môn hoá hẹp không bảo đảm sử dụng triệt để thời gian lao động thì đònh mức lao động phải tính tiêu chuẩn thời gian thao tác bằng tay và bằng máy của công việc để xây dựng biểu đồ đứng nhiều máy và chuyển hình thức phân công lao động theo nghề ở phạm vi hẹp sang phạm vi rộng. Mức lao động là căn cứ để tính nhu cầu lao động của từng nghề, tạo điều kiện phân phối tỷ lệ người làm việc ở từng bộ phận hợp lý và tiết kiệm, thực hiện hiệp tác chặt chẽ giữa những người tham gia lao động, giữa các bộ Trang 17Trường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động phận sản xuất, công tác về không gian và thời gian, bảo đảm sự phối hợp nhòp nhàng giữa các bộ phận sản xuất, công tác với nhau. Đònh mức lao động giúp cho doanh nghiệp xác đònh chính xác số và chất lượng lao động cần thiết cho từng khâu, từng mắt xích công việc ở từng giai đoạn trong kỳ kế hoạch, qua đó giúp doanh nghiệp chủ động trong việc tuyển dụng và sử dụng lao động, đảm bảo thực hiện tốt các kế hoạch sản xuất kinh doanh đề ra. Đònh mức lao động còn nghiên cứu, phân tích tỉ mỉ khả năng sản xuất, công tác của nơi làm việc, qua đó, đưa ra được các biện pháp khắc phục những bất hợp lý trong tổ chức nơi làm việc, loại bỏ những thao tác và động tác thừa, tạo thuận lợi cho người lao động hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất, công tác, tăng năng suất lao động. Đònh mức lao động còn là biện pháp có hiệu quả để củng cố và tăng cường kỷ luật lao động, một nội dung quan trọng của tổ chức lao động. Việc xây dựng và áp dụng các mức lao động tiên tiến, hợp lý đòi hỏi người lao động phải thực hiện đúng các qui phạm trong sản xuất, công tác, kỹ thuật.4. Đònh mức lao động là cơ sở để thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động. Số lượng và chất lượng lao động là căn cứ đánh giá mức độ tham gia lao động của mỗi người. Số lượng lao động thể hiện sự hao phí sức óc, bắp thòt, thần kinh của người lao động và được biểu thò bằng độ dài của thời gian lao động, hoặc số lượng sản phẩm được sản xuất ra. Chất lượng lao động thể hiện tính phức tạp của công việc mà chủ yếu được xác đònh bằng trình độ và kiến thức chuyên môn của người lao động. Muốn bảo đảm trả thù lao lao động công bằng hợp lý, khuyến khích mọi người hăng hái lao động, cần phải tiến hành đònh mức lao động. Mức lao động là thước đo, là căn cứ để xác đònh đơn giá trả lương, là cơ sở để xã hội, các đơn vò, doanh nghiệp đãi ngộ người lao động theo nguyên tắc làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít. Vấn đề xác đònh đơn giá tiền lương, cách sử dụng đơn giá tiền lương để trả công lao động và ý nghóa, tác dụng của nó được đề cập ở môn học “Tiền lương Tiền công”. Trang 18Trường Đại học Lao động-Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Chương IICƠ SƠÛ ĐỂ NGHIÊN CỨỊNH MỨC KỸ THUẬT LAO ĐỘNGI. BƯỚC CÔNG VIỆC VÀ CÁC BỘ PHẬN HP THÀNH CỦA BƯỚC CÔNG VIỆC1. Bước công việcĐể tiến hành đònh mức lao động có căn cứ kỹ thuật, phải nghiên cứu cả quá trình sản xuất , các quá trình sản xuất bộ phận, mà quan trọng là các quá trình lao động … Do sự phát triển của phân công lao động quá trình lao động được chia thành các bước công việc.1.1. Khái niệm Bước công việc là một phần của quá trình sản xuất do một hay một nhóm người lao động thực hiện trên một đối tượng lao động nhất đònh, tại nơi làm việc nhất đònh.1.2. Đặc trưng của bước công việcĐặc trưng cơ bản của bước công việc là có sự cố đònh của 3 yếu tố : người lao động, đối tượng lao động và nơi làm việc.Có nghóa là nếu thay đổi 1 trong 3 yếu tố trên thì sẽ xuất hiện bước công việc mới.Ví dụ 1 : Khi ráp một áo sơ mi có nhiều công việc, ví dụ như : Ráp thân, ráp tay, ráp cổ … Nếu các công việc này do một công nhân làm thì nó chỉ có một bước công việc là ráp áo sơ mi. Nhưng nếu cũng công việc đó, do phân công lao động trên dây chuyền sẽ có 03 người may từng công việc thì sẽ có 03 bước công việc.Ví dụ 2 : Gia công một cái trục trên máy tiện có các công việc : xén mặt 2 đầu, tiện thô, tiện tinh …Nếu các công việc này giao cho một công nhân thực hiện trên một máy tiện thì các công việc trên sẽ hợp thành một bước công việc, nhưng nếu giao cho 3 công nhân thực hiện trên 3 máy tiện thì đó là 3 bước công việc.Việc phân chia quá trình lao động thành các bước công việc tỉ mỉ đến mức độ nào là phụ thuộc công nghệ sản xuất, quy mô sản xuất, loại hình sản xuất, tổ chức quá trình sản xuất…đang áp dụng tại doanh nghiệp.Trang 19[…]… PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG Để thực hiện nhiệm vụ của công tác đònh mức lao động thì trước hết phải có các mức lao động Muốn vậy, phải tiến hành xây dựng các mức lao động Trong thực tế công tác đònh mức lao động, người ta thường áp dụng nhiều phương pháp để xây dựng mức lao động tùy theo qui mô và loại hình sản xuất, tùy theo điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp Các phương pháp đònh mức lao động có… phần của động tác, biểu thò bằng sự thay đổi vò trí, tư thế bộ phận cơ thể người lao động trong quá trình lao động Ví dụ : Động tác lấy thân áo kẹp vào chân vòt, có các cử động sau : Giơ tay ra Nắm lấy thân áo Đưa thân áo đến bàn máy may Nhắc chân vòt lên (cùng với đưa đến bàn máy, đầu gối gạt cần điều khiển chân vòt) Trang 20 Trường Đại học Lao động- Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động – Kẹp sơ… nhân đã làm hụt mức sản lượng trong ca 10% Ở đây, b’ = -1 0 Áp dụng công thức (14’) Ta có : a’ = − 100 × (−10) 1000 = = 11,11% 100 + (−10 ) 90 Vậy tỷ lệ tăng hao phí thời gian thực tế hoàn thành mỗi sản phẩm do Trang 33 Trường Đại học Lao động- Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động công nhân vi phạm kỷ luật lao động là 11,11% Trang 34 Trường Đại học Lao động- Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Chương III… tích tình hình sử dụng thời gian lao động của công nhân qua khảo sát thực tế thì gọi là phương Trang 35 Trường Đại học Lao động- Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động pháp đònh mức lao động theo thống kê phân tích Chúng ta sẽ nghiên cứu kỹ phương pháp đònh mức lao động này * Phương pháp thống kê phân tích : 1 Khái niệm Phương pháp thống kê phân tích là phương pháp đònh mức cho một bước công việc nào đó… mức và tìm ra những mức sai, mức lạc hậu để kòp thời điều chỉnh Nghiên cứu và phổ biến áp dụng kinh nghiệm sản xuất của những công nhân tiên tiến nhằm sử dụng hợp lí thời gian làm việc, nâng cao năng suất lao động Thu thập tài liệu ban đầu để nghiên cứu cải tiến tổ chức lao động, cải tiến tổ chức sản xuất hợp lý Trang 41 Trường Đại học Lao động- Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động II CÁC HÌNH THỨC… tiến tổ chức lao động, tổ chức sản xuất và xây dựng các loại tiêu chuẩn đònh mức kỹ thuật lao động đúng đắn Điều kiện thực hiện của phương pháp : Để thực hiện được phương pháp này sản xuất phải tương đối ổn đònh, phải tốn nhiều thời gian và công sức, đồng thời cán bộ đònh mức phải thành thạo nghiệp vụ và am hiểu kỹ thuật Trang 40 Trường Đại học Lao động- Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Chương IV… phẩm thì mức thời gian cho một đơn vò sản phẩm được tính như sau: M tg = n TCK n + M tgk (4) Trong đó: TnCK : Là thời gian chuẩn kết cho cả loạt n sản phẩm Trang 29 Trường Đại học Lao động- Xã hội n Giáo trình Đònh mức lao động : Là số lượng sản phẩm của loạt Mtgk : Là mức thời gian không đầy đủ cho một sản phẩm Với Mtgk = ttn + tpv + tnn + tnc (Không có thời gian chuẩn kết) 2 Công thức tính mức sản… : Tính năng suất lao động trung bình tiên tiến • Về mặt hiện vật : m W’1 +W’2Trang 36+ W’m +W’3 + Wtt = = m ∑ W’ j i =1 m Trường Đại học Lao động- Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Sao cho W’ j ≥ W • Về mặt hao phí thời gian: (m lao động trung bình tiên tiến làm mức giao cho công nhân thì mức. .. pháp : Rõ ràng, đònh mức lao động theo thống kê phân tích là phương pháp đònh mức tương đối đơn giản, tốn ít công sức, có thể xây dựng được hàng loạt mức lao động trong thời gian ngắn Trong chừng mực nào đó, có khảo sát thời gian làm việc của công nhân trong ca nên đã loại trừ được phần nào thời gian lãng phí trong ca Trang 38 Trường Đại học Lao động- Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Phương pháp này… pháp xây dựng mức lao động dựa vào tài liệu thống kê về thời gian hao phí để hoàn thành bước công việc hay năng suất lao động ở thời kỳ trước Phương pháp kinh nghiệm là phương pháp xây dựng mức lao động dựa vào kinh nghiệm tích lũy của cán bộ đònh mức, đốc công hoặc nhân viên kỹ thuật Phương pháp dân chủ bình nghò là phương pháp xây dựng mức lao động dựa vào mức dự kiến của cán bộ đònh mức bằng thống . mức. Mức lao động khác với năng suất lao động ở chỗ mức lao động là lượng lao động hao phí được quy đònh để thực hiện, còn năng suất lao động là lượng lao. học Lao động- Xã hội Giáo trình Đònh mức lao động Chương IĐỐI TƯNG, NHIỆM VỤ, NỘI DUNG CỦA CÔNG TÁCĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG

– Xem thêm –

Bạn đang xem: [Download] Giáo trình định mức lao động – Nghiệp vụ tài chính – Tính lương – Tải File Word, PDF Miễn Phí

Xem thêm: Giáo trình định mức lao động – Nghiệp vụ tài chính – Tính lương, Giáo trình định mức lao động – Nghiệp vụ tài chính – Tính lương, Giáo trình định mức lao động – Nghiệp vụ tài chính – Tính lương

Hy vọng thông qua bài viết Giáo trình định mức lao động – Nghiệp vụ tài chính – Tính lương . Bạn sẽ tìm được cho mình những tài liệu học tập bổ ích nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button