[Download] Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) – Tải về File Docx, PDF

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)
Nội dung Text: Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)

Download


Đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao là một yếu tố quyết định làm cho việc chuyển dịch lao động và thu hút đầu tư trong các nước ASEAN trở nên sôi động hơn. Môi trường đại học ở Việt Nam đều có cơ hội đổi mới chất lượng đào tạo để sinh viên sau tốt nghiệp có thể tham gia một cách hiệu quả nhất vào thị trường lao động AEC vốn rất năng động nhưng cũng đầy khắc nghiệt.

Bạn đang xem: [Download] Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) – Tải về File Docx, PDF

*Ghi chú: Có 2 link để tải tài liệu, Nếu Link này không download được, các bạn kéo xuống dưới cùng, dùng link 2 để tải tài liệu về máy nhé!
Download tài liệu Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) File Docx, PDF về máy

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)

Mô tả tài liệu

Nội dung Text: Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)

  1. QUẢN LÝ – ĐÀO TẠO

    ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC c h ấ t l ư ợ n g c a o
    ĐỂ ĐÁP ỨNG HỘI NHẬP CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN (AEC)

    NGND.PGS TS Lê Văn Tạo*

    Tóm tắt: Trước thềm hội nhập Cộng đồng kinh tế AEC (Asean Economic
    Community), mỗi ngành, mỗi đơn vị, mỗi cá nhân trong mỗi nước trong cộng đồng
    ASEAN nếu chuẩn bị tốt cho hội nhập vào cuối năm 2015 thì sẽ thành công và ngược
    lại. Đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao là một yếu tố quyết định làm cho việc
    chuyển dịch lao động và thu hút đầu tư trong các nước ASEAN trở nên sôi động hơn.
    Mỗi trường đại học ở Việt Nam đều có cơ hội đổi mới chất lượng đào tạo để sinh viên
    sau tốt nghiệp có thể tham gia một cách hiệu quả nhất vào thị trường lao động AEC vốn
    rất năng động nhưng cũng đầy khắc nghiệt.

    Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) chính thức được các nguyên thủ 10 quốc gia
    ASEAN ký vào tháng 12 năm 2015, có hiệu lực từ năm 2016 sẽ đưa ASEAN thành một
    khu vực ổn định, thịnh vượng, và có tính cạnh tranh cao. Với 3 trụ cột: Cộng đồng
    Chính trị – An ninh, Cộng đồng Kinh tế và Cộng đồng Văn hóa – Xã hội, ASEAN sẽ là
    một khu vực năng động do sự tự do di chuyển hàng hóa, dịch vụ, lao động có kỹ năng
    cũng như dịch chuyển tự do hơn về vốn1… Chúng tôi xin đưa một số nội dung liên quan
    đến đào tạo, dịch chuyển lao động trong lĩnh vực du lịch – thương mại và dịch vụ văn
    hóa phẩm để bàn luận như sau:
    1. Vài nét chung về tác động của AEC trong lĩnh vực chuyển dịch lao động
    có chất lượng cao ở ASEAN khi AEC có hiệu lực
    Một viễn cảnh của ASEAN sau năm 2015 sẽ có nhiều nét tương tự như không
    gian kinh tế, văn hóa, xã hội của 29 nước khối EEC (European Economic Community).
    Đó là một xu hướng tất yếu khi các vấn đề nội khối thừa nhận các giá trị của nhau về
    chương trình giáo dục, tương đồng chính sách, miễn thị thực, thuế suất bằng 0 . Mẫu
    số quy đồng chung ngày một lớn, tuy nhiên giá trị khác biệt về văn hóa, chính trị vẫn
    được tôn trọng. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ban hành quyết định số 142/2009/QĐ-
    TTg về quy chế phối hợp tích cực hội nhập AEC của các cơ quan, ngành liên quan,*1

    * Nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
    1 Theo TS Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Trung ương tại Hội thảo “Thách thức và cơ hội từ
    cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) ” ngày 25 – 9 – 2014.

    13

  2. QUẢN LÝ – ĐÀO TẠO

    đồng thời đề nghị tích cực tuyên truyền phổ biến cho doanh nghiệp, cộng đồng nhận
    thức tích cực.
    Đây là vấn đề của thị trường tự do lưu thông, dịch chuyển, trao đổi sẽ dễ dàng
    khi thuế suất hàng hóa thương mại và lao động trở về số 0. Rất nhiều câu chuyện về
    nhận thức của nhà quản lý các cấp và doanh nhân cần được tiếp cận đầy đủ về cơ hội và
    thách thức trước thềm Việt Nam hội nhập TPP, FTA và đặc biệt là AEC2. Tuy nhiên,
    theo nhiều nhà khoa học, thông qua khảo sát nông dân Thái Lan, Camphuchia cho thấy,
    họ đều hiểu rất rõ lợi ích của AEC mang lại cho cộng đồng, nhưng nhiều doanh nghiệp
    Việt Nam vẫn chưa sẵn sàng, nhiều lĩnh vực đào tạo nhân lực và quản lý vẫn còn mơ hồ
    hay nói đúng hơn là thờ ơ với AEC. Hiện nay, có tới 76% doanh nghiệp Việt Nam chưa
    biết về cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), 94% không nắm được các nội dung trong
    AEC, gần 63% không nắm được cơ hội, thách thức của AEC. Trong khi đó, các doanh
    nghiệp, giáo dục nghề nghiệp của các nước như Thái Lan, Singapore, Malaysia đã tích
    cực tìm hiểu, kết nối thị trường Việt Nam và có nhiều chính sách khuyến khích thu hút
    lao động có tay nghề cao từ bên ngoài3.
    Vấn đề chất lượng nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt, chương
    trình đào tạo từng bước phải tương thích với chuẩn mực quốc tế, trước tiên cần được
    các nước trong khối công nhận lẫn nhau. Đồng thời, trước bối cảnh hội nhập AEC cần
    có môi trường, chính sách tích cực đãi ngộ, tránh “chảy máu chất xám”, bởi sự cạnh
    tranh thị trường sản phẩm và thị trường lao động nội khối cũng sẽ diễn ra rất đa dạng và
    quyết liệt.
    Có lẽ, chúng ta vẫn cần suy ngẫm câu nói của Tổng thống Mỹ Obama khi các
    nguyên thủ 12 nước ký kết xong đàm phán Hiệp ước đối tác thương mại xuyên Thái
    Bình Dương (TPP) ngày 6/10/2015: “Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình
    Dương sẽ tạo ra dây chuyền sản xuất quốc tế dựa trên công nghệ Mỹ, hoặc Nhật và tài
    nguyên Úc cùng với lao động Việt Nam”4. Vấn đề ở đây là, liệu hơn 40 triệu lao động

    2 TPP: Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement – Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược
    xuyên Thái Bình Dương. FTA: Free trade agreement – Hiệp định thương mại tự do.
    3 Theo báo cáo đánh giá tình hình thực hiện AEC của Bộ KH&SĐT năm 2014.
    4 Nguyên văn: “Le TPP va permettre de créer des chaînes de production basées sur des technologies
    américaines ou japonaises, des ressources australiennes et des travailleurs vietnamiens” (Trích
    Commerce mondial: Obama Réplique à la Chine- Le Point internatinal, October/6/2015)

    14

  3. QUẢN LÝ – ĐÀO TẠO

    Việt Nam sẽ đóng vai trò đến đâu ở thị trường chiếm đến 60% GDP thế giới này là hoàn
    toàn phụ thuộc chất lượng của lao động Việt Nam.
    2. Những thách thức trong đào tạo nhân lực lao động có trình độ cao, trước
    bối cảnh tham gia AEC
    Tại phiên họp Chính phủ tháng 5/2015, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nêu lên
    vấn đề suy giảm của ngành du lịch và yêu cầu các Bộ, ngành cùng ngành du lịch chấn
    chỉnh, nâng cao chất lượng đội ngũ, dịch vụ và đổi mới thủ tục xuất nhập cảnh cho du
    khách. Những con số rất đáng quan tâm như sau:
    – Theo Tổng cục Du lịch, trong 10 tháng gần đây ngành du lịch Việt Nam liên
    tục giảm sút du khách quốc tế. Từ tháng 5/2014 đến nay, mức sụt giảm du khách quốc
    tế mỗi tháng lún sâu từ 12 đến 14%, nguyên nhân từ đâu cần được nghiên cứu tháo gỡ,
    nhưng rõ ràng yếu tố thân thiện, cởi mở của thị trường, đặc biệt thị thực nhập cảnh, giá
    cả dịch vụ du lịch, sự nghèo nàn trong liên kết chuỗi sản phẩm, nhân lực du lịch yếu
    kém của Việt Nam là những điểm cản trở chính.
    – Trong khi đó, ngành du lịch – thương mại của Thái Lan, Malaysia, Indonesia,
    Singapore, thậm chí Lào và Campuchia lại liên tục tăng. Ví dụ: UNWTO vừa công bố
    thông tin du lịch năm 2014 cho thấy “Thái Lan đã tăng 2 hạng lên hạng 7/10 về chi tiêu
    du lịch quốc tế, và lọt vào top 10 nước có số lượt khách du lịch quốc tế cao. Năm 2014,
    Thái Lan có 27 triệu lượt du khách quốc tế (tăng 19%) và thu nhập du lịch 42 tỷ USD
    (tăng 23%). Năm 2014, Campuchia thu hút 4,7 triệu lượt khách du lịch quốc tế trên một
    đất nước chỉ có 7 triệu dân và doanh thu trên 5 tỷ USD. Mỗi năm ngành du lịch
    Campuchia đã tạo ra thêm 500.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp. Du lịch Campuchia
    góp phần cho tăng trưởng kinh tế năm 2014 là 7,4% (cao nhất Đông Nam Á).
    – Về lao động Việt Nam làm việc tại Đông Nam Á vẫn rất khiêm tốn. Theo
    thống kê của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội: năm 2014 chỉ có 5.481 lao động
    Việt Nam đi làm việc tại thị trường này, chiếm 5,13% tổng số lao động Việt Nam đi
    xuất khẩu lao động. Trong đó, lao động sang làm việc tại Lào là 200 người; Campuchia:
    50 người; và Malaysia là 5.139 người, tại Singapore là 92 lao động. Thái Lan có hàng
    ngàn lao động tự do bất hợp pháp cần được đăng ký hợp pháp. Hiện nay, 3 nước có nhu
    cầu lớn về lao động người Việt Nam là Malaysia, Thái Lan, Singapore nhưng vấn đề
    chất lượng lao động là thách thức to lớn. Chất lượng lao động Việt Nam tại thị trường
    Đông Nam Á hạn chế phần lớn là do sự chưa tương thích chương trình đào tạo và dạy nghề,
    cùng với năng lực ngoại ngữ yếu kém, sự kén chọn thị trường của lao động Việt Nam.

    15

  4. QUẢN LÝ – ĐÀO TẠO

    – Về thu hút sinh viên quốc tế đến Việt Nam và sinh viên Việt Nam sang học ở
    nước ngoài: Hiện nay, nhiều trường đại học, cao đẳng ở Malaysia, Thái Lan, Singapore
    đã chú trọng việc thu hút sinh viên Việt Nam đến học tập và nghiên cứu. Trong đó, phải
    kể đến những trường danh tiếng có thương hiệu và được Tổ chức Giáo dục quốc tế xếp
    hạng (Commission on Higher Education). Tiêu chí xếp hạng chủ yếu về học thuật và
    nghiên cứu, chất lượng đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và chất lượng sinh viên, xin
    liệt kê nhóm trường trên để tham khảo: Nanyang Technological University (1), National
    University of Singapore (2), Chualalongkorn – Thailand (3), Universiti Kebangsaan
    Malaysia – UKM(4), Universiti Teknologi Malaysia (5), International Islamic
    University Malaysia (5), Chiang Mai University – Thailand (6)5 .
    Theo thông báo của Cục Đào tạo với nước ngoài, Bộ Giáo dục và Đào tạo năm
    2014: Việt Nam hiện có trên 100.000 lưu học sinh đang học tập tại nước ngoài. Nước có
    sức hút cao nhất là Úc (25.000 sinh viên), Mỹ (14.500 sinh viên), Trung Quốc (12.500
    sinh viên), Singapore (7.000 sinh viên), tiếp sau là Pháp, Nga, Nhật, các nước Thái Lan,
    Malaysia mỗi nước có trên 1.000 sinh viên.
    Việc thu hút sinh viên nước ngoài đến Việt Nam học tập có thể nói là khá mờ
    nhạt, chưa có chiến lược ở phần lớn các trường đại học Việt Nam. Hiện nay, mới có Đại
    học Khoa học Xã hội và Nhân văn thông báo mỗi năm có chừng 300 sinh viên các nước
    Mỹ, Pháp, Anh, Trung Quốc, Nhật, Hàn đến học chủ yếu ngành Việt Nam học, Ngữ văn
    Anh, Quan hệ Quốc tế. Nhiều trường đại học có sinh viên nước ngoài, nhưng đa phần là
    theo chương trình hợp tác, trao đổi theo Hiệp định nhà nước. Việt Nam hiện có trên 450
    trường đại học và cao đẳng, trong năm 2015 Luật Giáo dục nghề nghiệp thực thi sẽ phân
    hóa khối trường dạy nghề (cao đẳng, trung cấp) và khối trường đại học chỉ còn khoảng
    hơn 200 trường, đó là một con số không nhỏ đối với quy mô của một nước 90 triệu dân.
    Điều đáng nói là đến nay vẫn chưa có một trường đại học Việt Nam nào có tên trong hệ
    thống xếp hạng trường ở châu Á và thế giới, điều đó cũng đồng nghĩa với việc sẽ thua
    thiệt trong việc thu hút sinh viên và giảng viên nước ngoài. Vấn đề đánh giá tiêu chí
    nghiên cứu khoa học và chất lượng đội ngũ giảng viên là điểm mà các trường đại học
    Việt Nam luôn luôn thua thiệt.

    sDẫn nguồn theo The Asia University Rankings 2013 – 2014, Times Higher Education. Retrieved 14
    March 2015 và The OECD’s comprehensive world education ranking report, PISA, is out. Find out how
    each country compares – Jessica Shepherd, GML, Tuesday 20 May 2014.

    16

  5. QUẢN LÝ – ĐÀO TẠO

    3. Những cơ hội và giải pháp đối với đào tạo du lịch – thương mại và dịch vụ
    văn hóa phẩm
    Giải pháp định hướng: Doanh nghiệp du lịch Việt Nam ngoài việc chú trọng sự
    khác biệt về tôn giáo, văn hóa, lịch sử… thì việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng
    hóa mẫu mã, đáp ứng yêu cầu người tiêu dùng là chính yếu, mới có thể cạnh tranh với
    nước ngoài hiệu quả. Mặt khác, phải có nguồn nhân lực chất lượng cao mới có thể vận
    hành tốt thị trường khi hội nhập AEC, đồng thời hướng đến thị trường TPP và FTA. Các
    trường đại học luôn mong muốn gắn bó với thị trường lao động, để nắm bắt được nhu
    cầu, đào tạo sinh viên có kiến thức, kỹ năng nghề cao, đặc biệt hướng tới đạt chuẩn
    quốc tế. Tuy nhiên, doanh nghiệp và đại học Việt Nam vẫn còn những khoảng cách nhất
    định, lý do là thị trường lao động sử dụng nhân lực trình độ cao chưa sẵn sàng, hơn nữa
    các đại học vẫn chưa đổi mới đầy đủ, chưa bứt phá khỏi lối đào tạo truyền thống, lối
    đào tạo nặng về bằng cấp và ỷ lại đầu ra bó hẹp cho khối công chức nhà nước. Cần nhìn
    nhận với 90 triệu dân đang ở “thời kỳ dân số vàng”, sinh viên Việt Nam tốt nghiệp với
    ngưỡng 35.000 sinh viên/năm, nền kinh tế nội địa hấp thụ hiện nay chỉ đạt 60%, còn lại
    nếu không nhìn ra thị trường lao động khối ASEAN và các nước khác là một thiếu sót.
    Nhưng chất lượng đào tạo sẽ là mấu chốt cần xem xét (hiện nay số sinh viên có bằng tốt
    nghiệp đại học, thạc sĩ ở độ tuổi 21 – 29 thất nghiệp hơn 70 nghìn người)6.
    Giải pháp phát huy lợi thế: Việt Nam ngoài lợi thế thời kỳ dân số vàng, hệ thống
    giáo dục đang chuyển động theo hướng tích cực thì tài nguyên du lịch, môi trường ổn
    định chính trị, xã hội là những thế mạnh. Theo Báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu
    (Global Competitiveness Report) năm 2014 được WEF công bố Việt Nam đứng thứ 6
    trong ASEAN (tăng 5 bậc), xếp sau Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia và
    Philippines. Đồng thời, Việt Nam là một trong 10 điểm đến hấp dẫn và an toàn nhất
    hành tinh của nhiều tổ chức báo chí, hiệp hội du lịch quốc tế bình chọn7. So với các
    nước Đông Nam Á thì Việt Nam đến năm 2015 có đến 19 di sản thế giới, trong đó có 02
    di sản thiên nhiên tuyệt vời: vịnh Hạ Long, rừng Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng và 01
    di sản hỗn hợp vô cùng độc đáo là Quần thể Thắng cảnh Tràng An – Ninh Bình cùng với
    3.000 di tích cấp quốc gia, 30 vườn Quốc gia và trên 3.260 km bờ biển với nhiều vịnh
    đẹp và 125 bãi tắm là những sản phẩm thu hút du khách đặc biệt. Điểm hạn chế của du
    lịch Việt Nam chính là chất lượng nguồn lực, đặc biệt sự kết nối không chỉ theo chiều

    6 Dẫn nguồn theo TS Nguyễn Thị Xuân Mai, Bộ KH&ĐT, Báo Phụ nữ Online số 28/2014.
    7Theo Teleraph (Anh), Star (Malaysia), Forbes (Mỹ) năm 2014.

    17

  6. QUẢN LÝ – ĐÀO TẠO

    không gian (các vùng, miền) mà cần kết nối theo chiều sâu giữa các lĩnh vực ngành,
    nghề kinh tế, văn hóa với du lịch một cách hiệu quả hơn. Chỉ khi nào du lịch trở thành
    động lực của một hệ thống (thương mại trong du lịch, di sản văn hóa, thiên nhiên cho du
    lịch, hạ tầng giao thông, kinh tế hướng về du lịch) thì khi đó du lịch mới có tính hiệu
    quả cao nhất. Bài học từ Thái Lan, Trung Quốc, Singapore cho thấy rất nhiều ngành
    nghề, dịch vụ thương mại phát triển nhờ du lịch và ngược lại.
    Giải pháp đào tạo: Các trường đào tạo khối văn hóa, du lịch sẽ có những cơ hội
    lựa chọn ngành nghề để đào tạo phù hợp phục vụ cho thị trường lao động trước bối cảnh
    hội nhập AEC. Nhiều trường đại học đã sáng tạo bằng cách cho sinh viên học thêm các
    chứng chỉ nghề theo kỹ năng mà xã hội cần tại các trung tâm của trường. Trong đó, các
    kỹ năng ngoại ngữ được người học chọn theo dự kiến tương lai thị trường của họ chọn.
    Các kỹ năng quản trị, kinh doanh, tổ chức du lịch, quan hệ quốc tế cũng được người học
    chú trọng.
    Hy vọng rằng, với việc Việt Nam đã cam kết tham gia nhiều tổ chức kinh tế thế
    giới (TPP, FTA, AEC), đây sẽ là tác nhân quan trọng thúc đẩy các cơ sở giáo dục đại
    học Việt Nam quyết tâm đổi mới hơn nữa. Đặc biệt là khối trường lĩnh vực văn hóa,
    thương mại, du lịch sẽ có cơ hội đào tạo nhân lực chất lượng cao cho thị trường khối
    AEC đầy năng động.

    TRAINING HIGH QUALITY HUMAN RESOURCE TO MEET
    THE INTEGRATION REQUIREMENT OF AEC

    People’s Teacher. Assoc. Prof. Dr. Le Van Tao
    Abstract: In the threshold o f AEC (ASEAN Economic Community), if all the
    nations o f AEC make good preparation for its integration, they will be successful.
    Training high quality human resource is a decisive factor that makes labor
    transformation and investment attraction among ASEAN nations busier. Each university
    in Vietnam has chance to renew training quality that can help students after graduation
    effectively take part into the busy and strict labor market o f AEC.

    18

Download tài liệu Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) File Docx, PDF về máy