Lớp 7Ngữ Văn

Ca dao là gì?

Câu hỏi: Ca dao là gì?

Trả lời:

Ca dao là lời thơ trữ tình dân gian, thường có sự kết hợp với âm nhạc khi diễn xướng, được sáng tác nhằm diễn tả thế giới nội tâm của con người.

Bạn đang xem: Ca dao là gì?

Hãy cùng Sài Gòn Tiếp Thị tham khảo và tìm hiểu qua những thông tin về ca dao dưới đây nhé!

Nội dung

1. Nguồn gốc của ca dao

Ca dao cũng là một trong các dạng của thơ ca Việt Nam. Nó đôi khi sẽ không có cấu trúc nhất định như thể thơ lục bát hay thất ngôn bát cú đường luật. Nhưng cho dễ nhớ khi đọc thì ông cha ta đã thường sử dụng thể thơ lục bát cho ca dao. Khi sử dụng chúng, mọi người không cần phải để ý tới nhịp điệu.

Câu hỏi ca dao là gì được xuất hiện rất nhiều, xét về nghĩa thì ca dao là từ Hán Việt. “Ca” trong ca từ, ca hát, nghĩa là một bài hát có vần có điệu. “Dao”  nghĩa là một câu hát ngắn, ngẫu hứng và không có giai điệu linh hoạt. Ca dao có nguồn gốc từ cuộc sống dân gian đời thường. Ví dụ như lúc làm nông, để diễn tả sự cực nhọc thì người nông dân sẽ ngâm ra những câu ca dao. Hoặc khi dự báo một dạng thời tiết sắp đến thì họ cũng nghĩ ra ca dao để miêu tả.

Ầu ơ dí dầu… là câu ca dao được trẻ em nghe nhiều nhất. Không ai sinh ra mà không nghe câu hát ru này. Người mẹ thường ru con ngủ bằng câu ca dao nhẹ nhàng cùng với chiếc võng. Mẹ đưa qua, đưa lại và ngân nga những câu hát ru. Đôi khi những câu ca dao đó còn được cách điệu đi một ít.

[CHUẨN NHẤT] Ca dao là gì?

2. Đặc điểm của ca dao

Ca dao dân ca mang những nét đặc trưng cho thể loại về nội dung và nghệ thuật như sau: 

Về nội dung

Ca dao diễn tả đời sống tinh thần, tư tưởng và tình cảm của người dân trong các mối quan hệ như: tình yêu đôi lứa, tình yêu quê hương, gia đình, đất nước,… Ngoài ra, ca dao còn phản ánh lịch sử và các phong tục tập quán truyền thống của người dân Việt.

Trong đó, chủ đề chính  của ca dao là tiếng hát than thân, lời ca yêu thương tình nghĩa được cất lên từ cuộc đời đầy cay đắng, xót xa nhưng đằm thắm ân tình của người Việt Nam.

Về nghệ thuật

Lời thơ trong ca dao thường ngắn gọn, đôi khi chỉ là cặp lục bát, có những bài dài hơn nhưng hầu hết là không quá dài, tối đa dưới 20 câu. Tuy ngắn gọn nhưng trong mỗi câu ca dao đều thể hiện trọn vẹn chủ đề được nói đến.

Ca dao đa phần sử dụng thể thơ lục bát hoặc lục bát biến thể (câu trên 6 tiếng, câu dưới dài hơn 8 tiếng, có thể là 9, 10, 11, 12 tiếng,…)

Ngôn ngữ trong ca dao gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày của người dân, đặc biệt rất giàu so sánh, ẩn dụ, điệp từ, điệp ngữ hay những cách biểu đạt đậm chất văn chương. 

Lối diễn đạt mang sắc thái dân gian như hình thức đối đáp, cách xưng hô mình – ta, chàng – thiếp, hay những lời hô gọi, những câu cảm thán bộc lộ những tâm tư, tình cảm một cách trực tiếp.

Các chủ đề ca dao dân ca được chia thành 3 loại phổ biến sau: Ngẫu nhiên không có chủ đề nhất định; cấu trúc theo lối phô diễn về thiên nhiên; cấu trúc theo lối đối thoại.

3. Phân loại ca dao

Dựa vào nội dung biểu hiện có thể phân loại ca dao thành:

– Ca dao về tình yêu quê hương, đất nước:

Gió đưa cành trúc la đà,

Tiếng chuông Trấn Võ canh gà Thọ Xương.

Mịt mờ khói toả ngàn sương,

Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ.

– Ca dao về tình cảm gia đình:

Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

– Ca dao về lao động, sản xuất: là phần lời cốt lõi của dân ca lao động. Những bài ca lao động tồn tại như là một bộ phận của quá trình lao động.

Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày

Ai ơi bưng bát cơm đầy

Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần!

– Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa:

Thân em như củ ấu gai,

Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen.

Ai ơi, nếm thử mà xem!

Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùi.

 

– Ca dao hài hước:

Lỗ mũi mười tám gánh lông,

Chồng yêu, chồng bảo tơ hồng trời cho.

Đêm nằm thì ngáy o o,

Chồng yêu, chồng bảo ngáy cho vui nhà.

Đi chợ thì hay ăn quà,

Chồng yêu, chồng bảo về nhà đỡ cơm.

Trên đầu những rác cùng rơm,

Chồng yêu, chồng bảo hoa thơm rắc đầu.

 

Ca dao ru con: hát ru có từ lâu đời và rất phổ biến, lời hát ru phần nhiều là những câu ca dao có sẵn

Cái ngủ mày ngủ cho lâu

Mẹ mày đi cấy ruộng sâu chưa về

Đăng bởi: Sài Gòn Tiếp Thị

Chuyên mục: Lớp 7, Ngữ Văn 7

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button