Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nghe doanh nghiệp kể khổ

Hàng loạt vướng mắc, khó khăn trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành với hàng hóa xuất nhập khẩu đã được các doanh nghiệp phản ánh tới Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thị sát trung tâm giám sát tại Cảng Cát Lái. Ảnh: VGP/Đình Nam.

Ngày 18/8, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã đi thị sát hoạt động kiểm tra chuyên ngành, thông quan hàng hóa tại Cảng Cát Lái và làm việc với Cục Hải quan TPHCM, các bộ ngành cùng đại diện nhiều doanh nghiệp.

Kiểm tra quá nhiều, không phát hiện bao nhiêu

Với mong muốn nghe trực tiếp ý kiến từ các cán bộ hải quan, đại diện doanh nghiệp, Phó Thủ tướng nhấn mạnh “tinh thần thẳng thắn, không nể nang, xác định rõ những gì thuộc trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, cơ quan hải quan…”.

Báo cáo Phó Thủ tướng, Cục Hải quan TPHCM cho biết cả năm 2015 đơn vị chỉ phát hiện 76 vụ vi phạm, chiếm 0,019% trên tổng số tờ khai kiểm tra chuyên ngành; quý 1/2016 có 11 vụ vi phạm, chiếm 0,0089% trên tổng số tờ khai kiểm tra chuyên ngành. Trong khi số tờ khai phải kiểm tra chuyên ngành quá nhiều, riêng trong 3 tháng đầu năm 2016, tổng số tờ khai nhập khẩu là 309.185 tờ khai, số tờ khai phải kiểm tra chuyên ngành là 123.283 (bằng 39,87%).

Kết quả này cho thấy quy định về kiểm tra chuyên ngành hiện nay không hiệu quả và hiệu lực. Chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra trả cho các cơ quan kiểm tra chuyên ngành là rất lớn và trở thành gánh nặng cho doanh nghiệp, nhưng lớn hơn rất nhiều lần là chi phí cơ hội mà doanh nghiệp phải chịu vì thời gian thông quan bị kéo dài, doanh nghiệp sẽ không thể đưa hàng hóa vào sản xuất, kinh doanh kịp thời.

Nước ngoài cũng thấy khó hiểu

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Logistic Việt Nam Đặng Vũ Thành, không chỉ doanh nghiệp trong nước mà các đối tác nước ngoài cảm thấy “rất khó hiểu” khi nhiều mặt hàng nhập khẩu đã được chứng nhận của cơ quan quản lý ở châu Âu, Mỹ nhưng vào Việt Nam vẫn phải kiểm tra lại. Hay việc doanh nghiệp đã khai thủ tục kiểm tra chuyên ngành trực tuyến nhưng vẫn phải nộp văn bản bằng giấy để hoàn tất thủ tục.

Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Cơ khí-Điện TPHCM Đỗ Phước Tống cho biết hiện nay nhiều doanh nghiệp đang bị làm khó về quy định kiểm định tiết kiệm năng lượng theo Luật Năng lượng khi nhập khẩu các loại mô tơ.

“Luật không hề phân biệt các loại mô tơ nên dù loại hiện đại nhất, tiết kiệm năng lượng nhất cũng bị kiểm định như các loại khác, dù thực tế có khi cơ quan chức năng không đủ năng lực, thiết bị, phương tiện để kiểm tra, nên cuối cùng cũng chỉ dán nhãn tiết kiệm năng lượng rồi cho qua, nhưng làm doanh nghiệp mất rất nhiều thời gian”, ông Đông bức xúc.

Đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết các mặt hàng lông vũ, lông da cầm, da động vật đã qua xử lý, kiểm dịch của nước xuất khẩu vẫn phải thực hiện đầy đủ các bước kiểm định kéo dài tới 10-15 ngày trong khi nếu rút ngắn theo kiến nghị của Hiệp hội có thể chỉ mất từ 3-5 ngày.

Chồng chéo, nhiêu khê

Từ góc độ doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thủ tục hải quan, kiểm tra chuyên ngành, ông Trần Việt Huy, Giám đốc Công ty TRA-SAS đưa ra rất nhiều dẫn chứng cho thấy sự chồng chéo, nhiêu khê, máy móc trong áp dụng các quy định của cơ quan kiểm tra chuyên ngành.

Chẳng hạn doanh nghiệp nhập 1-2 bóng đèn, phụ tùng thay thế nhưng phải phá hủy tới 30 bóng đèn để kiểm tra. Hàng nhập khẩu qua sân bay Nội Bài thì doanh nghiệp được yêu cầu chuyển hàng vào phía nam để kiểm tra vì doanh nghiệp hoạt động ở phía nam.

“Hồ sơ quản lý chuyên ngành hiện còn phức tạp hơn hồ sơ hải quan”, ông Huy nhận xét và đề nghị tách kiểm tra chuyên ngành ra khỏi khâu thông quan, bởi cơ quan hải quan có thể thông quan tính bằng phút, bằng giây nhưng nếu không có chứng thư kiểm tra chuyên ngành thì tất cả đều chịu.

“Ngày lễ, Chủ nhật, đơn vị hải quan vẫn làm nhưng kiểm tra chuyên ngành không làm thì cũng không thông quan được. Nên tại Cảng Cát Lái nghỉ lễ 4-5 ngày là hàng hóa ùn ứ đến 2-3 tháng mới giải quyết xong”, ông Huy cho biết.

Theo chuyên gia hải quan Phạm Thanh Bình, danh mục mặt hàng bắt buộc phải kiểm tra chuyên ngành trước khi thông quan quá nhiều, lên tới 30-35%. “Gắn kiểm tra chuyên ngành với thông quan khiến khâu này đang trở thành nút thắt cổ chai”, ông Phạm Thanh Bình đánh giá.

Doanh nghiệp trông đợi những thứ rất cụ thể

Những ý kiến của doanh nghiệp được Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam “chuyển” đến lãnh đạo các bộ ngành có mặt tại cuộc họp. Lãnh đạo các Bộ KH&CN, NN&PTNT, Y tế, Công Thương đã trao đổi, phản hồi tại cuộc làm việc.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng đề nghị các Bộ phải đưa ra cam kết, thời hạn cụ thể trong việc giải quyết kiến nghị  của doanh nghiệp, trong đó có những ý kiến được nêu ra trong cuộc làm việc như công nhận chữ ký đại lý hải quan khi làm thủ tục kiểm tra chuyên ngành; đề xuất phương án xử lý việc kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng mô tơ tiết kiệm năng lượng; rà soát, sửa đổi những thông tư liên quan đến kiểm tra chuyên ngành theo nhiệm vụ đã được giao trong Nghị quyết 19…

“Chúng ta phải làm theo  xu hướng quốc tế là quản lý rủi ro; áp dụng việc công nhận sản phẩm lẫn nhau không chỉ ở các nước ký tương đương mà cả những sản phẩm thương hiệu toàn cầu nổi tiếng”, Phó Thủ tướng nói.

Phó Thủ tướng đặt yêu cầu cụ thể trong thời gian tới số lượng các mặt hàng bắt buộc kiểm tra chuyên ngành phải ít nhất, thời gian kiểm tra nhanh nhất, tần suất giảm ít nhất 15% vào quý IV/2016.

“Kiểm tra phải nhanh nhất có thể, chúng ta tính theo ngày nhưng Ngân hàng Thế giới đã tính theo giờ. Có những thứ tưởng nhỏ nhưng doanh nghiệp kêu mãi mà chúng ta không xử lý được thì doanh nghiệp nản không muốn kêu, rồi không quan tâm tham gia góp ý, phản biện đối với việc hoạch định, xây dựng chính sách”, Phó Thủ tướng thẳng thắn.

Nhắc lại mục tiêu của Nghị quyết 19 là đến năm 2017, môi trường kinh doanh phải đạt mức trung bình của nhóm nước ASEAN-4 trên một số chỉ tiêu và đến năm 2020 môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh đạt mức trung bình của các nước ASEAN-3 trên một số chỉ tiêu thông lệ quốc tế, Phó Thủ tướng nhấn mạnh phải làm sao để doanh nghiệp không chỉ hy vọng mà còn tin tưởng.

“Doanh nghiệp trông đợi vào Chính phủ, bộ ngành những thứ rất cụ thể, còn phân công, phối hợp thế nào là công việc của các bộ, ngành”, Phó Thủ tướng lưu ý và cho rằng công việc phần nhiều nằm ở các bộ quản lý chuyên ngành.

Quản lý chuyên ngành là một trong những trọng tâm cải cách tại Nghị quyết 19 của Chính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nghị quyết này yêu cầu cải cách toàn diện các quy định về quản lý chuyên ngành đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, nhập khẩu, phù hợp với thông lệ quốc tế, chuyển căn bản sang hậu kiểm, đồng thời đề ra hàng loạt giải pháp cụ thể. Đến hết năm 2016, phải giảm tỷ lệ các lô hàng nhập khẩu phải kiểm tra chuyên ngành tại giai đoạn thông quan từ 30 – 35% như hiện nay xuống còn 15%.

Đình Nam

CP

Bạn nên đọc

Tất cả tàu cao tốc tạm ngưng hoạt động do ảnh hưởng bão số 3

Do ảnh hưởng của bão số 3, ngày 17.7, tất cả tàu cao tốc chở …

%d bloggers like this: